گروه اجتماعى - ميزان ثبت شده بيماران مبتلا به سل در سال ۱۳۸۴ در كشور، ۱۴ در صد هزار نفر بوده است، درحالى كه ميزان واقعى اين رقم حدود دو برابر يعنى ۲۷ در صد هزار نفر تخمين زده مى شود.
به گزارش خبرنگار «ايران»، دكتر كامران باقرى لنكرانى وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكى ديروز در همايش بزرگداشت روز ملى مبارزه با سل با اعلام اين ارقام گفت: «طى ۴۰ سال گذشته، ميزان بروز سل از ۱۴۰ مورد در صد هزار نفر به ۱۴ مورد در صد هزار نفر كاهش يافته است. اما ميزان ابتلا به اين بيمارى در سطح استانها ناهمگون است. در برخى استانها اين ميزان به صفر نزديك است، اما در برخى استانها مثل سيستان و بلوچستان به ۴۰ تا ۴۵ مورد در صد هزار نفر مى رسد.»
او با اشاره به اينكه ۱۵ درصد بيماران ثبت شده مسلول غير ايرانى اند، گفت: «درست است كه اين گروه تابعيت ايرانى ندارند، اما كانون و مخزن بيمارى به شمار مى روند، ضمن اينكه اين گروه از بيماران گاه به دليل نبود امكان ادامه درمان بيش از ساير بيماران نسبت به درمان مقاوم مى شوند.»
دكتر لنكرانى به تغيير سير اين بيمارى در سراسر جهان و افزايش بروز آن بويژه در كشورهاى در حال توسعه اشاره كرد و گفت: «يكى از كانونهاى پرشتاب رشد HIV /ايدز در مرزهاى شمال شرقى كشور ماست كه با توجه به تأثير اين بيمارى بر سل، شاهد شيوع بالاى سل نيز در اين منطقه هستيم.»
لنكرانى گفت: «به رغم كاهش ميزان بيمارى در كشور، يكى از مشكلات ما وجود ميزان بالاى سل در كشورهاى همسايه از جمله افغانستان و پاكستان است.»
به گفته او، بيشترين ميزان ابتلا به سل در كشور در ۲ دوره ۲۰ تا ۳۵ سالگى و اواخر ميانسالى تا اوايل كهنسالى است.
وزير بهداشت يكى از مشكلات موجود در مورد اين بيمارى را تأخير در تشخيص آن عنوان كرد و گفت: «مراجعه بيماران غير ايرانى به پزشك از زمان علامت دار شدن به طور متوسط ۴۵ روز طول مى كشد و بيمارى آنان بعد از ۲۸ روز تشخيص داده مى شود، اما زمان مراجعه بيماران ايرانى به طور متوسط ۱۸ روز و زمان تشخيص ۵۰ روز است.»
به گفته لنكرانى، همچنين هنوز حدود ۷۰ درصد پزشكان اطلاع ندارند كه تشخيص و درمان بيمارى سل در كشور رايگان است.»
او بر درمان كامل سل تأكيد كرد و گفت: «در صورت نبود درمان، ۳۰ درصد مبتلايان به اين بيمارى بهبود مى يابند، ۵۰ درصد آنان مى ميرند و در ۲۰ درصد از آنان بيمارى مزمن مى شود. اما در صورت درمان كامل، ۹۵ درصد از آنان بهبود مى يابند، ۳ تا ۴ درصد از آنان مى ميرند و در يك تا دو درصد از آنان بيمارى مزمن مى شود. اما با درمان ناقص ۶۰ درصد بهبود مى يابند، ۱۰ درصد مى ميرند و در ۳۰ درصد از آنان بيمارى مزمن مى شود كه اين بسيار خطرناك است.»
به گفته وزير بهداشت، هزينه درمان اين بيمارى به طور كامل و طى ۶ ماه، ۲۰۰ هزار تومان است، اما در صورت درمان ناقص و مقاوم شدن بيمارى نسبت به داروها، اين رقم به ۲۵ تا ۲۵۰ ميليون تومان مى رسد، ضمن اينكه ميزان موفقيت درمان نيز به طور چشمگيرى كاهش مى يابد.
او خاطرنشان كرد: تعداد موارد قطعى مقاوم به درمان به صورت تزايدى در حال افزايش است. اين رقم در حال حاضر حدود ۵ درصد از كل بيماران را شامل مى شود.
دكتر لنكرانى به اين نكته نيز اشاره كرد كه در كشور كاهش ميزان بيمارى نسبت به ساير نقاط دنيا از شتاب بيشترى برخوردار است.
او گفت: «بحث ادغام مبارزه با سل وHIV /ايدز حداقل در بين گروههاى پرخطر مورد توجه جدى قرار گرفته است.
* سل و HIV /ايدز يكديگر را تشديد مى كنند
دكتر سيد مؤيد علويان، معاون سلامت وزير بهداشت در اين همايش بر همكارى بين بخشى براى كنترل سل تأكيد كرد.
ساماندهى ورود و خروج اتباع بيگانه و تشخيص بيمارى در بدو ورود، تأمين اعتبار و نيرو براى تجهيز آزمايشگاهها، حمايت از بيمارانى كه توان اداره زندگى خود را ندارند، اطلاع رسانى و رايگان كردن صددرصدى درمان اين بيمارى از جمله مواردى بود كه به گفته علويان با همكارى بين بخشى ميسر است.
او همچنين به ارتباط بين سل و HIV /ايدز اشاره كرد و گفت: «اين دو بيمارى يكديگر را تشديد مى كنند. در حال حاضر ۲۰۰ هزار نفر معتاد تزريقى در كشور وجود دارد. شمار مبتلايان به ويروس HIV تا سال ،۸۶ ۱۰۰ هزار نفر تخمين زده مى شود. علت عمده مرگ و مير اين گروه در صورت ابتلا به سل، آلوده بودن آنان به ويروس HIV است. اين درحالى است كه سل قابل پيشگيرى است.
علويان گفت: «در اهداف هزاره تعيين شده كه رقم ابتلا به اين بيمارى تا سال ۲۰۵۰ بايد به يك در يك ميليون نفر كاهش يابد. سؤال اين است آيا ما مى توانيم به اين عدد برسيم؟»
* ۷۵ درصد از بيماران دوره درمان را كامل نمى كنند
دكتر ولايتى، عضو كميته فنى مبارزه با سل و نماينده دفتر مقام معظم رهبرى در كميته ملى هميارى كنترل سل در اين همايش بر لزوم استمرار درمان تأكيد كرد. او گفت: «هر سال ۳ ميليون مورد جديد ابتلا به سل ديده مى شود كه ۱۰ درصد از اين موارد مقاوم به درمان اند. موارد جديد مقاوم به بيمارى در كشور ۳ تا ۶/۴ درصد بوده كه رقم خوبى نيست. مواردى كه به واسطه اختلال در درمان و مستمر نبودن آن، مقاوم شده اند، بين ۲۰ تا ۳۰ درصد بوده است.»
دكتر ولايتى خاطرنشان كرد: ۷۵ درصد مواردى كه درمان را شروع مى كنند، آن را به پايان نمى رسانند و اين باعث بروز مقاومت در برابر دارو مى شود.
*بيماريابى، هنوز حدود ۵۰ درصد
دكتر صدر، رئيس سازمان نظام پزشكى كشور در اين همايش با تأكيد بر بيماريابى مؤثر گفت: «بر اساس آمار سازمان جهانى بهداشت، در سال ،۲۰۰۳ ۱۵ ميليون و ۴۰۰ هزار نفر در دنيا مسلول بوده اند. اين رقم هر سال يك درصد افزايش مى يابد. تخمين زده مى شود تا سال ،۲۰۲۰ ۱۵۰ ميليون نفر به بيمارى سل مبتلا شوند.»
او خاطرنشان كرد: «براى افزايش ميزان بيماريابى بايد از جامعه پزشكى چه در بخش دولتى و چه در بخش غير دولتى مشاركت فعال طلب كرد.»
به گفته دكتر صدر، بر اساس اهداف تعيين شده بايد ميزان بيماريابى تا سال ۲۰۱۵ به ۷۰ درصد برسد. اين رقم در حال حاضر در كشور حدود ۵۰ درصد است.»
* ۹۰۰ ميليون تومان، هزينه درمان سل در كشور
دكتر مسجدى عضو كميته فنى كشورى كشور مبارزه با سل و دبير كميته ملى هميارى كنترل سل در حاشيه اين همايش به خبرنگاران گفت: «با افزايش ماليات دخانيات ۱۴ ميليارد تومان بودجه به كنترل بيمارى سل اختصاص داده مى شود.»
به گفته او، ۷ مركز در ۷ منطقه كشور براى پذيرش بيماران مبتلا به سل ايجاد خواهد شد.
دكتر مسجدى گفت: «هزينه درمان اين بيمارى در سال ۸۴ در كشور ۹۰۰ ميليون تومان بوده است، اما ۵۵۰ ميليون تومان از اين مقدار، صرف درمان ۱۰۰ بيمار مقاوم به درمان شده و مابقى صرف درمان ۳۰ هزار بيمار مسلول و مشكوك به ابتلا به سل شده است.»
او در مورد آيين نامه اجرايى كنترل مصرف دخانيات نيز گفت: اين آيين نامه از سوى وزير بهداشت به معاونت سلامت ابلاغ شده و تا ۳ ماه آينده براى تصويب به هيأت دولت خواهد رفت.