داوود پنهانى
اغلب مردم در مواجهه با كسانى كه در روابط اجتماعى، دست و پا بسته عمل مى كنند به گفتن واژه تكرارى «خجالتى» در مورد آنها بسنده مى كنند. در نگاه عاميانه فرد خجالتى، آدم كمرويى تصور مى شود كه هنگام برخورد با ديگران رنگ رخسارش دگرگون شده و در صحبت با مشكل مواجه مى شود. فرد كمرو در اين نگاه عاميانه، آدمى است منزوى، گوشه گير و تنها.
در چارچوب نظام خانواده، والدين همواره فرزند خود را به پرهيز از افتادن در دام كمرويى دعوت مى كنند. برخورد اوليه و دعوت او به كنار گذاشتن خجالت و شرم خويى، با همان كليشه هاى معروف «خجالتى نباش» يا «كم رويى رو كنار بگذار» بيان مى شود. با شدت يافتن دامنه كم رويى و رفتار خجالت آميز در چنين فردى، او نيز از شدت گرفتن اين حالات اظهار ناخرسندى مى كند.
حتماً تاكنون در ميان اطرافيان خود با چنين اشخاصى برخورد كرده ايد. دانش آموزى را به خاطر مى آوريد كه از هرگونه ارتباط با معلم ناتوان است، برادر يا خواهرى داريد كه از رفتن به خانه دوست و آشنا سر باز زده، اظهار خجالت مى كند. شرم و گونه هاى سرخ شده ناشى از آن، با عرقى كه بر پيشانى آدمى مى نشيند، همه نشانه هاى آشنايى است كه هر يك از ما بارها با آن برخورد كرده ايم. فرد خجول با چنين ويژگى هايى، همواره در معرض اين پرسش قرار دارد كه چگونه خواهد توانست در اجتماع جايى براى خود پيدا كند؟ به تعبيرى ديگر موفقيت اجتماعى خود را در محيط زندگى و محل كار و رفت و آمد چگونه تضمين مى كند؟ آيا فرد خجالتى يا كمرو از نداشتن اعتماد به نفس رنج مى برد؟
ويژگى هايى چون اعتماد به نفس و عزت نفس به شكلى ناخودآگاه ارتباط زيادى با موفقيت اجتماعى افراد دارند. كسانى كه از اعتماد به نفس بالا و حس كمرويى كمترى برخوردارند، به گفته كارشناسان همواره در موقعيت هاى مختلف زندگى با آرامش بيشترى عمل كرده و پيش مى روند. در دنيايى كه ارتباط آسانتر با ساير افراد، به تضمين موفقيت آدم كمك مى كند، خجالتى بودن يا كمرويى، رنج زيادى براى آدمى به وجود مى آورد. قرار گرفتن در چنين وضعيتى براى انسان شهرنشين به مراتب دشوارتر است. چرا كه ساخت اجتماعى شهر و گستردگى و انبوهى جمعيت آن به نوعى داشتن حسى قوى براى ارتباط آسانتر با ساير افراد را طلب مى كند. در يك محيط شهرى كسانى كه با كمرويى مواجهند، در دور مخربى باقى مى مانند كه حاصل آن عدم اعتماد به نفس در زندگى است.
«محمد قاسميان»، روانشناس و كارشناس مسائل خانواده در اين باره مى گويد: اگر به توانايى و عملكرد خود مطمئن نباشيد، زندگى حرفه اى شما يا از مسير اصلى خارج يا كند مى شود. ديگران امتياز كار خوب شما را به نام خود ثبت مى كنند و ترفيع مقام را به كسى مى بازيد كه با وجود مهارت هاى كمتر، مى داند چگونه خود را قدرتمند معرفى كند.
صابر حميدنيا، مدير يك شركت بازرگانى به تجربيات حوزه كارى خود اشاره كرده و مى گويد: «در اين رشته، اعتماد به نفس از مهمترين سرمايه هايى است كه شخص مى تواند داشته باشد و باعث انتخاب شدن براى كارها و مأموريت هاى دشوارتر و پرارزش تر مى شود. احتمال اينكه افراد با اعتماد به نفس كار را تمام كنند و براى ترفيع مقام مورد توجه قرار گيرد، هميشه بيشتر از افراد خجالتى است.»
منشأ رفتار خجالتى چيست؟
كارشناسان معتقدند كمرويى تا حدى ارثى و حتى اكتسابى است. قاسميان توضيح مى دهد: «ما با حس اعتماد به نفس پا به دنيا مى گذاريم، بى باكى كودكان را ببينيد. اعتماد به نفس در محيط حمايتگر و پرورش دهنده اى حاصل مى شود كه شخص در آن به تلاش براى بهتر شدن ترغيب شود. منشأ كمرويى مى تواند از وابستگى بيش از حد فرزند و والد باشد كه در آن والدين، فرزند خود را براى رسيدن به موفقيت بيشترى ترغيب نمى كنند.»
در اين ميان درمان كمرويى در سرتاسر جهان به يك صنعت خانگى تبديل شده است. راه حل هاى فرضى بى شمارى وجود دارد كه با تعداد حتى بيشترى از انواع كالاها و روش هاى گوناگون از جمله درمان، دارو، هيپنوتيزم، كاست هاى خوديارى، كارگاه ها و كتاب هاى مختلف پشتيبانى مى شود. كافى است نگاهى به ويترين كتابفروشى ها بيندازيد، به غرفه هاى مخصوص كتاب هاى روانشناسى توجه كنيد. انواع كتاب هايى كه از عامه پسندترين روش ها تا تخصصى ترين ديدگاه ها را در اين زمينه استفاده مى كنند، وجود دارد. بعضى شركت ها و ادارات نيز متوجه شدت اين مسأله شده و اقداماتى براى رفع حس ناامنى در ميان كارمندان خود به عمل آورده اند. مانند برگزارى سمينار و جلسات آموزشى، تا آنها را به كسب اعتماد به نفس و جسارت بيشتر تشويق كنند. اين فرايند براى هر دو طرف مفيد ارزيابى مى شود. از يك سو به كارمندان و از سوى ديگر نيز به شركت ها اين امكان را مى دهد كه بهره ورى بيشترى داشته باشند. قاسميان مى گويد: «شركت ها نيز متوجه شده اند كارمندانى كه اعتماد به نفس دارند، كار را بهتر پيش مى برند.»
بعضى افراد نه از طريق سمينارهاى شركتى، بلكه با كمك نزديكان سعى در بالا بردن حس اعتماد به نفس دارند. در نتيجه چنين حمايت هايى، فرد مى تواند ادعا كند كه هم مى تواند بهتر باشد و هم اينكه استحقاق و توانايى بيشترى دارد. آنكه بر خجالت، شرم و كمرويى خويش در زندگى شخصى و محيط اجتماعى غلبه مى كند، آشكارا روايتگر اين نكته مى شود كه «من عوض شده ام، كامل نيستم، اما مى دانم كه نبايد هم باشم.» تأكيد بر اين گفته او را خوشحال مى كند و هراس از مواجهه با شرايط نامعلوم را در او به حداقل مى رساند، حركت به سمت مطلوب را تضمين مى كند.
دكتر ايرج سيادت، روانشناس و استاد دانشگاه براى برطرف كردن مشكل اعتماد به نفس در افراد به ذكر توصيه هايى مى پردازد و مى گويد: داشتن اعتماد به نفس تا حدى به داشتن تصويرى مثبت از خود بستگى دارد. اگر هر روز صبح تا محل كار پياده راه برويد، بيشتر ورزش كنيد و تغذيه سالم ترى داشته باشيد، هم در بهبود ظاهر و هم در بهبود حال شما تأثير به سزايى خواهد گذاشت.
او ادامه مى دهد: «اگر احساس مى كنيد وقت كافى براى ورزش نداريد، سعى كنيد صبح ها چند دقيقه زودتر از خواب بيدار شويد. حتى يك پياده روى كوتاه اگر به طور روزانه تكرار شود، نتيجه بخش خواهد بود.»
وى با اشاره به تهيه يك فهرست از اشكالات، مى گويد: «اغلب اوقات افرادى كه از كمبود اعتماد به نفس رنج مى برند، فهرست هاى ذهنى از ايرادهايشان دارند: بيش از اندازه چاق، دست و پا چلفتى، كند در روابط اجتماعى و... اين نكات منفى را با تهيه فهرستى از خصوصيات مثبت خود، به نكات مثبت تبديل كنيد. آيا آسانگير و خوش برخورد هستيد؟ در كار خاصى مهارت داريد؟ آيا طنزى استثنايى داريد؟ تفكرى در مورد اين چيزها وقتى ايام به كام شما نيست، تأثير فراوانى در بهبود حال و افزايش اعتماد به نفس شما خواهد داشت.»
وى توصيه مى كند در زمانى كه كمبود اعتماد به نفس منجر به اضطراب و ترس فراوان در شخص شده، او بايد به پزشك مراجعه كرده و از داروهاى آرامبخش استفاده كند.

مدت هاست مردم دريافته اند كه بازى هاى ويدئويى فقط خوشگذرانى و اتلاف وقت و پيدا كردن اضافه وزن و لميدن روى يك مبل راحت نيست . كمى بعد از معرفى بازى هاى ويدئويى خانگى، نخستين گزارش ها از صدمات و آسيب ها در مجله هاى پزشكى ظاهر شد - «جراحت انگشت آتارى» به دليل حركت تكرارى دگمه هاى فشارى، كه نتيجه آن زخم شدن نوك انگشتان بود؛ «جراحت گردن نين تندو» به دليل نشستن در وضعيت ناجور و بد براى مدت زمان طولانى؛ «جراحت آرنج نين تندو» به دليل نگه داشتن طولانى كنترل كننده هاى بازى. ديگر مشكلات پزشكى مربوط به بازى هاى ويدئويى شامل شب ادرارى و حمله هاى صرع است. تحقيقات نشان مى دهند كه مشكلات سلامتى ناشى از لوازم الكترونيك در حال افزايش و تشديد هستند.
جراحات ناشى از حركت هاى تكرارى هنوز به وسيله پزشكان گزارش مى شوند و اين روزها بيشتر معروف به «جراحت انگشت شست شاتوت» و ناشى از PDA هاى بسيار پرطرفدار هستند. صفحه كليد كوچك اين دستگاه ها، صاحبان آنها را مجبور مى كند كه براى تايپ كردن حروف بارها و بارها از انگشست شست خود، بدون اينكه دامنه حركتى بزرگى داشته باشد، استفاده كنند. اين حركت براى انگشت شست خوب نيست.
جراحت شاتوت در واقع شكلى از تاندونيت و التهاب زردپى ها است. كار كردن مكرر قسمت صدمه ديده موجب مى شود كه زردپى التيام نيابد.
براى كاهش خطر مبتلا شدن به جراحت شاتوت، پزشكان توصيه مى كنند، به خاطر داشته باشيمPDA ها براى ارسال پيام هاى كوتاه ساخته شده اند و نبايد در تمام طول روز از آنها استفاده شود. هر بار بيشتر از سه دقيقه از PDA خود استفاده نكنيد. مرتباً مكث كنيد و به انگشت خود استراحت دهيد و به نرمى و آرامى دست ها، بازوها و شانه هاى خود را بكشيد.
موارد بسيار شديد جراحت هاى ناشى از حركات تكرارى را مى توان با استراحت، استفاده از يخ، بستن با تراشه مخصوص شكسته بندى و بالا نگه داشتن منطقه آسيب ديده مداوا كرد. داروهاى ضد التهاب غيراستروئيدى مانند ايبوپروفن احتمالاً مفيد خواهند بود. موارد شديدى كه بهبود پيدا نمى كنند، لازم است كه توسط پزشك معاينه شوند.
انگشست شست شما تنها چيزى نيست كه در رابطه با كامپيوتر و PDA ها بايد نگران آن باشيد. بسيارى از افرادى كه از لوازم الكترونيك زياد استفاده مى كنند از مشكلات ناشى از فشار زياد به چشم شكايت دارند.
خيره شدن به صفحه هاى كوچك PDA ها و تلفن هاى همراه موجب شده است كه ميليون ها نفر از درد چشم شكايت داشته باشند. اگرچه فشار بيش از حد به چشمان موجب ضعف بينايى نمى شود، ولى بسيارى از افراد به سردردهاى شديد و ديگر مشكلاتى مبتلا شده اند كه ناشى از نگاه كردن زياد به صفحه هاى كوچك الكترونيكى است.

ليدا هادى
در كشورى كه اميد به زندگى مردان و زنان آن به ميزان قابل توجهى افزايش يافته است مى توان در هر لحظه، در گوشه و كنار محله هاى مختلف شهرهاى صنعتى و در عرصه هاى گوناگون شاهد افراد مسنى بود كه به رغم كهولت سن با جديت و پشتكار فراوان و بدون هيچ گونه خستگى همپاى جوانان به فعاليت مشغول هستند. ژاپن، به رغم پيشرفت روزافزون علم و فناورى، همچنان در زمينه هاى صنعتى خود از نيرو و مهارت افراد كهنسال خود بهره مى گيرد به طورى كه هم اكنون بسيارى از كارگران بخش هاى متنوع آن را افرادى تشكيل مى دهند كه با وجود سنينى بالاى ۶۰ سال با انرژى و قابليت هاى فراوانى به كار و فعاليت مشغولند. در ژاپن افزايش ميزان شمار افراد كهنسال باعث شده است حتى با گذشت سال هاى مديدى از هنگام بازنشستگى اشخاص، آنان با مهارت و علاقه اى صد چندان به ادامه روند فعاليت خود بپردازند.
گويا در سرزمين خورشيد تابان، فروغ عمر اشخاص نيز روشنايى بيشترى يافته است .چرا كه ميانگين سن مردان در اين كشور به ۷۸ سال و متوسط سن زنان به ۸۵ سال رسيده كه در ميان كشورهاى دنيا يكى از بالاترين آمار اميد زندگى را به خود اختصاص داده است كه با توجه به اين موضوع بازنشستگى ژاپنى ها حتى در سن ۶۰ سالگى براى آنها امرى غير واقعى و به دور از انتظار خواهد بود. بسيارى از شهروندان ژاپنى در سنين بالا نيز احساس مى كنند كه همچنان داراى سلامت و قدرت بدنى كافى براى انجام امور هستند. اشتياق افراد كهنسال ژاپن به ادامه كار سبب شده تا بسيارى از شركت هاى تجارى حاضر در اين كشور نيز تمايل بيشترى براى اشتغال آنها و استفاده از مهارت هاى بى نظير شان از خود نشان دهند.
بازنشستگى در ژاپن
هم اكنون سن بازنشستگى در ژاپن ۶۰ سال است كه پس از آن تمامى سالمندان از حقوق بازنشستگى از سوى دولت بهره مند مى شوند. با اين حال نزديك به ۷۰ درصد از مردان ژاپنى و ۴۰ درصد زنان آن با وجود كهولت سن با سلامت كامل به فعاليت مشغولند كه افزايش اين رويكرد در ميان مردم ژاپن باعث شده تا دولتمردان و مسئولان آن در پى بالا بردن سن بازنشستگى در ميان كارمندان و كارگران بخش هاى گوناگون باشند.
پيران قدرتمند
ميچيكو تاكيا با اراده فوق العاده اى در ياماها مشغول به كار است. او هم اكنون در سن ۷۱ سالگى و با قدرت جسمانى بالاى خود آموزش دانسته هايش به نسل هاى مختلف را يكى از بهترين موفقيت هاى زندگى خود مى داند. تجربه حضور تاكيا در ياماها چنان گسترده است كه مى توان گفت تمامى كارگران اين شركت به نوعى تحت تعاليم وى حرفه پيانوسازى را فرا گرفته اند.
«ترجيح مى دهم به جاى آن كه در خانه بنشينم و يا اين كه وقتم را به ماهيگيرى و پياده روى صرف كنم، در كنار جوانان و پا به پاى آنها كار كنم. شايد كمى پير شده باشم اما هنوز هم مى توانم در ترقى كشورم نقش داشته باشم. تا جايى كه بتوانم براى ژاپن تلاش مى كنم.» او تنها كسى نيست كه به رغم سن بالا با توان هرچه تمام تر به كار و فعاليت مشغول است. در سوزوكى نيز ديگر سالمندان بالاى ۶۰ سال نيز توليد محصولات و ابزارآلات موسيقى را در دست دارند. «دستان هنرمند اين اشخاص كارى مى كند كه هيچ رايانه و ابزار مكانيكى و الكترونيكى ديگرى هم از پس آن بر نمى آيد. ژاپن به مهارت آنها هميشه نيازمند است.»
جالب آن كه اكثر هنرجويان مركز آموزشى سوزوكى را افراد كهنسال ۶۰ تا ۷۰ سال تشكيل مى دهند كه هر هفته همچون جوانان و با علاقه اى وصف ناپذير به كسب مهارت هاى مختلف روى مى آورند. علاوه بر آن اجراى موسيقى در برنامه هاى زنده و دعوت از اعضاى خانواده و شركت نوه و نتيجه هاى اين افراد را مى توان از ديگر مواردى دانست كه اميد به زندگى و روحيه  پذيراى مردم ژاپن را بيان مى كند.