|
نگاهى به رشد روزافزون آموزشگاه هاى خصوصى
|
|
|
همه آنها خود را بهترين و نخستين مبتكر شيوه آموزشى در آموزشگاه هاى خصوصى و آزاد مى دانند. وقتى يكى از آنها، ساختمانى از يكى از خيابان هاى تهران به منظور راه اندازى يك آموزشگاه خصوصى در اختيار گرفت، بقيه هم بلافاصله از او تبعيت كردند. در نتيجه در چندماه تمام منطقه موردنظر پر شد از آموزشگاه هاى كنكور، تقويتى و تكدرس كه شيوه كار خود را نيز متفاوت تر از بقيه مى دانستند. اين آموزشگاه ها با همان سرعتى كه رشد كرده و با دادن اجاره هاى بالا باعث خشنودى بسيارى از صاحبخانه ها شده بودند، تقريباً اجاره نامه اشان به تمديد نرسيده و درمدت كمتر از يك سال ناچار به خالى كردن ميدان و سپردن كار به رقيب شدند، به ويژه وقتى توجه به وضع آموزشگاه هاى خصوصى و آزاد دست كم در رأس كار دو وزارتخانه آموزش و پرورش و علوم، تحقيقات و فناورى قرار گرفت. چنانكه در سال جارى فقط در تهران ۳۸۲ آموزشگاه آزاد غيرمجاز شناسايى و مجوز فعاليت ۲۴ آموزشگاه نيز لغو شد. موضوع اين است كه آيا وجود آموزشگاه هاى خصوصى و آزاد كه در آنها همه درس هاى دبيرستان در قالب هاى مختلفى تدريس و ارائه مى شود ممكن است به تنبل شدن سيستم آموزش رسمى منجر شود و معلمان و دانش آموزان ناخودآگاه حس كنند، بى شك ضرورتى هست تا بخشى از بار آموزشى مدارس به عهده اين مراكز گذاشته شود. تا آنجا كه بسيارى از دانش آموزان باوضع مالى نه چندان مناسب خانواده حاضرند شهريه هاى چندصدهزارتومانى براى شركت دراين كلاس ها بپردازند.
***
۳۵۰هزار تومان براى خانواده «آتيه » با يك پدر كارمند، مادر خانه دار و ۳دانش آموز ديگر غير از خود او پول كمى نيست، اما وقتى آتيه مانند خيلى از دخترها و پسرهاى دانش آموز در خيابان هايى راه مى رودكه در و ديوارهاى آنها را آگهى هاى تبليغاتى مؤسسه هاى آمادگى كنكور و تقويتى پر كرده است در فكر فرو مى رود و سرانجام در كشمكش ميان رفتن و شركت دراين كلاس ها، يا بسنده كردن به آموزشى كه در مدرسه مى گيرد، تصميم اش را مى گيرد و مانند خيلى از دخترها و پسرهاى هم سن و سالش با مدارك ثبت نام و شهريه اى كه چندان هم كم نيست، طعم حضور در انواع كلاس هاى آموزشى فشرده و نيمه فشرده، تكدرس و تقويتى را مى چشند. قبولى صددرصد تضمينى ، برگزارى دست كم ۴۰ دوره آزمون به شيوه اى خاص، بيشترين ساعات آموزشى، برنامه ريزى حتى براى تعطيلات و روزهاى سال نو، مشاوره خصوصى ، حضور استادان باتجربه، كلاسهاى آمادگى امتحانات و تست زنى و... اين فهرست مى تواند همچنان ادامه پيدا كند، فقط اگر برنامه ريزان و مسئولان تبليغات اين آموزشگاه ها، از گنجينه لغت هاى بيشترى برخوردار بوده و صدالبته توان بازى با كلمات و جمله سازى هاى مختلف را داشته باشند.
***
در هر حال وجود آموزشگاه هاى علمى آزاد در كنار نهاد رسمى آموزش و پرورش واقعيتى است كه انكارناشدنى است ، اما از ابتدا هدف چنين آموزشگاه هايى با تعداد كم و حضورى حساب شده: كمك به گسترش ميزان توانمندى هاى دانش آموزان بود، اما كار به جايى رسيد كه دانش آموز گريزپا از نظام آموزشى رسمى و دولتى به سراغ كلاس هاى خصوصى مى رود تا به هدف خود برسد كه همان گرفتن نمره قبولى و عبور موفقيت آميز از سد كنكور است.
دكتر «نادرپورمحمود» مدرس و متخصص تعليم و تربيت معتقد است: در اصل نظام آموزش و پرورش ما تاكنون به گونه اى تعريف شده كه در آن قرار است دانش آموز در مدرسه با يك بسته حاضر و آماده آموزشى روبرو باشد و يا وعده هايى به آنها بدهد كه فهرست آگهى هاى تبليغاتى آموزشگاه هاى خصوصى مى دهد. هرچند موضوع به روز شدن نظام آموزش و پرورش و تطبيق آن با نيازهاى روز، با اهميت و اساسى است ، به همين دليل است كه معتقدم به وجود آمدن آموزشگاه هاى آزاد علمى با هدف برگزارى كلاس هايى مانند تقويتى و تكدرس نشان دهنده ضعف نهاد آموزش و پرورش است. وقتى دانش آموز از نظام آموزشى حاكم برمدارس، نيازهاى خود را تأمين نكند، بايد به نحوى عقب ماندگى ناشى از كمبودهاى آموزش و پرورش را جبران كند و تنها فرمولى كه در جامعه ما به اين دانش آموزان ارائه مى شود، رفتن به كلاس هاى خصوصى و نيمه خصوصى است كه در سال هاى اخير رشد بى قاعده و خارج از ضوابطى هم داشته است.»
***
بى راه نيست كه بيشتر شبكه هاى تلويزيونى، بسيارى از روزنامه ها و مجلات ، بيلبوردهاى تبليغاتى در سطح شهر و آگهى ها در شكل ، جنس و اندازه هاى مختلف، تبليغات آموزشگاه هاى خصوصى و آزاد به چشم مى خورد و مديران و صاحبان اين آموزشگاه ها حاضرند پول زيادى هم بابت اين تبليغات پرداخت كنند. چون تقريباً يقين دارند كه درمدت كوتاهى ، چندبرابر هزينه اى كه كرده اند، به دست خواهندآورد.
اگر شما يك خانواده پولدار داريد، اگر از يك خانواده با درآمد متوسط هستيد و يا حتى خانواده شما در زمره خانواده هاى كم درآمد و فقير است ، نگران نباشيد، چون آموزشگاه هاى خصوصى كيسه اى براى جمع آورى پول از همه طبقات جامعه دوخته اند، زيرا آنها با استفاده از قدرت تبليغات، اين موضوع را تقريباً در ذهن شما به يك باور تبديل كرده اندكه فقط شركت كنندگان در كلاس هاى اين آموزشگاه ها مى توانند از رتبه هاى برتر كنكور و اصولاً راه يافتگان به دانشگاه و يا حتى قبول شدگان در امتحان هاى پايان ترم مدارس باشند. دراين صورت آيا شما حاضر نيستيد شهريه شركت دراين كلاس ها را با هر سختى اى كه شده است، تأمين كنيد؟
محسن نمونه اى از همين طرز تفكر و باور بودكه قبولى در دانشگاه فقط با شركت در كلاس هاى كنكور يك آموزشگاه خصوصى كه تبليغات گسترده و زيادى هم دارد، امكان پذير است. او حالا دانشجوى ترم آخر رشته مترجمى زبان آلمانى در يكى از واحدهاى دانشگاه آزاد است. سالى كه او در كنكور شركت كرد ۷۵ هزار تومان بابت خريد مجموعه كتابهاى كنكور يكى از آموزشگاهها پرداخت و ۱۶۰ هزار تومان هم داد تا در يك دوره شش ماهه كلاس هاى آمادگى كنكور همان آموزشگاه كه بيشترين حجم تبليغات را به خودش اختصاص داده بود، شركت كند، اما نتيجه چه شد: «آن سال اصلاً رتبه قابل توجهى نياوردم. مترجمى زبان آلمانى در دانشگاه آزاد، كه اصلاً هدفم اين نبود. در واقع كلاس هايى كه در آنها شركت كردم كمك قابل توجهى به من نكردند. بدون آن هم مى توانستم با همين رتبه، در اين رشته و در دانشگاه آزاد پذيرفته شوم.»
ماجراى گذشته محسن را امروز حميدرضا را تجربه مى كند . در زمان استراحت بين دو كلاس در گوشه دنج كلاس زيست شناسى يكى از آموزشگاه هاى علمى آزاد نشسته و مشغول يادداشت برداشتن از روى تابلو و نوشته هاى معلم كلاس است. در عين حال فرمول هاى شيمى، تعاريف غامض زيست شناسى و مسأله هاى فيزيك در سرش چرخ مى خورند. او مدت هاست بعداز مدرسه به اين آموزشگاه مى آيد. دوستانش فكر مى كنند او فرصت خوبى دارد تا آنچه را در كلاس هاى شلوغ مدرسه نصفه و نيمه آموخته، در كلاس هاى خصوصى بخوبى ياد بگيرد. خودش به تنها چيزى كه فكر مى كند، گرفتن نمره قبولى در امتحانات پايان ترم است، حتى اين تصوير از آينده نيز برايش مبهم مى نمايد.
تاكنون آموزش و پرورش در اعلام تعداد آموزشگاه هايى كه بدون مجوز و غيرقانونى فعاليت دارند و حتى اعلام اسامى متخلفان كوتاهى نكرده، اما آيا اين كار كافى است؟ در شرايطى كه كتاب هاى درسى پرحجم باقى مانده اند، زمان كلاس ها كاهش يافته ، معلمان بدون انگيزه و تحت فشارهاى اقتصادى و حجم كار زياد در چند مدرسه از ارائه خدمات آموزشى خود باز مانده اند و روز به روز به بهانه هاى رشد كلاس هاى آزاد و خصوصى اضافه مى شود. به گفته يك كارشناس وزارت آموزش و پرورش بارها با صدور اطلاعيه هاى مختلف به خانواده ها هشدار داده تا در انتخاب آموزشگاه علمى آزاد براى فرزندان خود دقت كافى داشته باشند.» با اين حال او براين نكته تصريح مى كند:« اگر كار آموزشى در مدارس انجام مى شد ، ديگر نيازى به ايجاد آموزشگاه هاى خصوصى و آزاد نبود. حتى اگر چنين مراكزى هم به وجود مى آمدند براى تكميل آموزش هايى بود كه دانش آموز در مدرسه مى گرفت، نه جبران كم كارى و ضعف نظام آموزشى رسمى و دولتى.»
***
با اين حال آنچه اكنون مشهود است كلنجار دانش آموزان با اين موضوع است كه بالاخره كدام يك از اين آموزشگاه ها با تبليغات خوش آب و رنگشان و با كلاس هاى فشرده و نيمه فشرده و تضمينى ممكن است به كارشان بيايد.
|
