احسان تقدسى ـ مختار پرتو
درگرماگرم مذاكرات بر سر تشكيل دولت ائتلافى در فلسطين، حماس، مسئول امور ديپلماسى خود را راهى تهران كرد. جلسه محمودالزهار با مقام هاى ايرانى درحالى برگزار شد كه همزمان، چند نشست ديگر در قاهره، دمشق، امان و رياض حول مسأله فلسطين برپا شده است. اين كه چه تصميمى از دور تازه رايزنى هاى ديپلماتيك براى آينده فلسطين به دست خواهد آمد، چندان قابل پيشگويى نيست. آنچه مسلم است دو شاخه بزرگ جريان فلسطين، فتح و حماس پس از سال ها مفارقت عزم ائتلاف بسته اند. محمود الزهار و همفكرانش در جنبش پرآوازه حماس اكنون با انتخاب ها و تصميم هاى حساس روبرو هستند.
واقعيت ها و پيچيدگى هاى صحنه فلسطين آنها را به تقسيم و توزيع قدرت با رقيبان داخلى اش كشانده است. با وجود اين، الزهار به «ايران» مى گويد: در دولت ائتلافى نيز حماس قدرت برتر خواهد بود. او در عين حال تأكيد مى كند كه خط قرمزها در اين توافق و دادوستد سياسى، حفظ خواهد شد و حماس از آرمان و اصول ملت فلسطين عدول نخواهد كرد. از رئيس ديپلماسى حماس درباره نقش ها و لابى هاى طرف هاى عرب مى پرسيم و اودر حالى كه خاطرى آزرده از تعلل اعراب در برچيدن محاصره اقتصادى فلسطين دارد، فاش مى كند كه بانك ها و مؤسسات عربى براى ارتباط گيرى با حماس تحت فشارها و كارشكنى هاى گسترده آمريكايى ها هستند.
متن گفت وگوى «ايران» با وزير امور خارجه فلسطين كه ترجمه آن را همكار گرانمايه، مهدى سلماسى برعهده گرفت، از نظرتان مى گذرد.

گروه بين الملل

در سفر ايران، چه اهدافى را دنبال مى كرديد آيا موضوع و محور مذاكره تان درتهران صرفاً مسأله تشكيل دولت ائتلافى فلسطين بود؟
فكر مى كنم با توجه به اوضاع وخيم مناطق اشغالى، اين گونه سفرها براى شكستن تحريم ها ضرورى به نظر مى رسد. ما براى نيل به اين مقصود در نشست وزراى خارجه كشورهاى عربى در قاهره رايزنى هايى انجام داديم و در آن نشست نيز تصميمات مهمى از جمله لغو تحريم بين المللى اعمال شده بر ملت فلسطين اتخاذ شد. در همين راستا، سعى داريم دوستان و برادران خود را در جريان آخرين تغيير و تحولات جارى فلسطين قرار داده و آنها را از آخرين برنامه هاى خود و اوضاع فلسطين مطلع سازيم.
همزمان با نشست شما در تهران، جلسات حساسى در قاهره و رياض حول قضيه فلسطين تشكيل شد آيا دولت هاى عربى مانند عربستان و مصر درصدد ايفاى نقش تازه اى در حل بحران فلسطين هستند؟ اساساً تماس هاى اين دولت ها با شما حول چه موضوعى است؟
مسلماً هر كشورى منافع خاص خود را دارد كه به آن توجه مى كند. در نشست اخير وزراى خارجه در قاهره، وحدت مواضع اعراب تجلى يافت. اگرچه برخى مخالف و برخى موافق نظرات ما بودند، اما با اين حال، سمت وسوى همه بحث ها و قطعنامه نهايى در جهت لغو تحريم هاى اعمال شده بر ملت فلسطين بود. من با وزير خارجه مصر ملاقات و درباره اوضاع فلسطين گفت وگو كردم همچنين با عمر سليمان كه از طرف دولت قاهره مسئوليت پيگيرى امور فلسطين به او واگذار شده، ديدار كردم.
محور اين ديدارها چه بود؟
در اين ديدارها موضوعات متعددى را مورد بحث و تبادل  نظر قرار داديم و اكنون در انتظار شنيدن پاسخ از سوى آنان هستيم. از جمله موضوعات مورد بحث تعيين نقاط عبور و مرور ميان ما و مصر در مناطق مرزى و قضيه سرباز اسرائيلى كه از سوى ما به اسارت گرفته شده بود.
ديپلماسى عربستان از چه منظرى مسأله فلسطين را تعقيب مى كند؟
در رابطه با مواضع عربستان بايد گفت كه مواضع سعودى ها نسبت به گذشته تغييرى نكرده است و آنها در اين راستا از پرداخت سهميه تعيين شده خود در كنفرانس خارطوم كوتاهى نكردند.
دوست دارم در اين بخش برآورد دولتمردان فلسطينى را از موقعيت ديپلماسى ايران در اين مرحله از تحولات منطقه بدانم، شما و همكارانتان چه ارزيابى از خط مشى ها و عملكرد تهران داريد؟
ايران در تمام سطوح به مسأله فلسطين توجه دارد و مسئولان ايران پيگير روند تحولات فلسطين هستند و من نيز به مسئولان ايران نسبت به پايدارى ملت و دولت فلسطين بر آرمان هاى خويش اطمينان دادم.
براين اساس در مذاكراتمان موضوعات و محورهاى مربوط به شكستن تحريم و تشكيل دولت وحدت ملى فلسطين مورد بحث قرار گرفت.
آقاى الزهار تشكيل دولت وحدت ملى فلسطين به كجا رسيد؟ شواهد نشان از رد شدن فرد معرفى شده حماس براى كسب سمت نخست وزيرى از سوى محمود عباس دارد؟
همه اخبارى كه تاكنون در اين باره به بيرون درز شده نادرست است، چون مذاكرات پشت درهاى بسته و كاملاً محرمانه درحال انجام است و در رسانه ها منتشر نشده است. نكته دوم اين است كه تفاوت ديدگاهى ميان ما و فتح وجود دارد. ما (حماس) معتقد به مقاومت هستيم و همه سرزمين فلسطين را از آن خود مى دانيم، ولى آنها (فتح) تنها مرزهاى ۱۹۶۷ را قبول دارند و خط مشى مورد قبول آنها مذاكره است و به همين دليل است كه بايد نام دولت را «دولت توافق ملى» ناميد و نه «دولت وحدت ملى». ما در خصوص برنامه مشخصى به نام «برنامه توافق ملى» به توافق رسيديم. سرانجام بايد ديد اين تلاش ها با تشكيل دولت به نتيجه مى رسد يا خير.
پايبندى به توافقات قبلى ميان فلسطينيان و اسرائيل و شناسايى اسرائيل، از شروط تشكيل دولت وحدت ملى اعلام شده بود. آيا حماس آن را پذيرفت؟
من بر اين امر تأكيد مى كنم كه ما به اين دولت در تمام سطوح آن اجازه نخواهيم داد كه از برنامه مورد توافق و اصول ثابت ملت فلسطين، كه بسيارى از آنها در اين توافقنامه نيامده است، عدول كند.
روند مذاكرات معطوف به تشكيل دولت وحدت ملى فلسطين چه اندازه مورد تأييد شما است، آيا اصولاً مذاكرات از ابتدا مسير درستى را طى كرده است؟
ما پيش از تشكيل دولت حماس به آنها (فتح) پيشنهاد مشاركت در دولت را داده بوديم، ولى آنها هم پيشنهاد ما را رد كردند و هم بر سر ناكامى دولت حماس نيز شرط بندى كردند. با گذشت چند ماه از تشكيل اين دولت آنها راه هاى ديگرى را براى سرنگونى آن در پيش گرفتند و باز هم شكست خوردند. اكنون به مرحله اى رسيدند كه از ابتدا آنها را بدان فراخوانده بوديم.
نتايج مثبت و دستاوردهاى مذاكرات تا به امروز چه بوده است؟
تفاهم هايى صورت گرفته و گام هاى مثبتى برداشته شده است، اما تا زمانى كه به جمعبندى مشخصى در اين باره نرسيم، چيزى اعلام نخواهد شد.
به نظر مى آيد موضوع تعيين جانشين هنيه و پست نخست وزيرى، مسأله كليدى مذاكرات است. آيا فرد خاصى را براى تصدى پست نخست وزيرى دولت وحدت ملى در نظر داريد؟
قطعاً اين ما هستيم كه نخست وزير را معرفى خواهيم كرد، اما اينكه آيا نام مشخصى در نظر باشد يا خير؛ هنوز بررسى نشده است و همه چيز امكان دارد. به همين دليل تمام نام هايى كه مطرح شده است چيزى جز پيش بينى نيست، اما هر وقت به توافق رسيديم اعضاى دولت معرفى خواهند شد.
 حماس در كجاى اين دولت قرار دارد؟ اكثريت يا اقليت؟
حماس اجازه نخواهد داد كه در اقليت باشد بلكه تمام تلاش خود را براى به دست آوردن اكثريت به عمل خواهد آورد. معتقديم خواست مردم فلسطين نيز همين است.
اختلاف نظر هايى كه از گذشته ميان فتح و حماس بوده، پيش از اين به درگيرى هايى در غزه انجاميد كه شما هم به آن اشاره كرديد، تا چه اندازه رفع شده است، آيا خوف بروز دوباره اين اختلافات وجود ندارد؟
موضوعى كه شما به آن اشاره مى كنيد ناشى از نوعى گسستگى امنيتى است كه در اثر مواردى از قبيل تسويه هاى سياسى يا سرپيچى نيروهاى امنيتى از دستورات وزير كشور بروز كرده است.
وزراى خارجه كشورهاى عرب در اجلاس اخير خود محاصره اقتصادى فلسطين را لغو كردند اين در حالى است كه منطقه همچنان در محاصره اقتصادى اسرائيل است، ارزيابى تان از اين دو تصميم و از وضع كنونى غزه چيست؟
فكر مى كنم چند دليل وجود دارد كه سبب ايجاد وضعيت كنونى درغزه شده است.شايد جنگ لبنان و اسارت سرباز اسرائيلى و نابود كردن چند تانك اسرائيلى از سوى ما در دو هفته پيش از آن در اين امر مؤثر بوده است و ما ديديم كه اسرائيل براى اعاده حيثيت خود دست به اين حمله زد.يكى ديگر از دلايل اين جنگ وضعيت داخلى اسرائيل بود كه اين نيز نشان از فقدان اخلاق سياسى در ساختار قدرت اسرائيل است.با وجود اختلافات درونى احزاب اسرائيل، ديديم كه چپ و راست  هاى افراطى در اسرائيل جلسه اى را به منظور بيرون راندن مردم فلسطين از سرزمين خود برگزار كردند، اما در مورد مواضع كشورهاى عربى معتقدم كه اجلاس اخير وزارت خارجه كشورهاى عربى يك گام به جلو برداشته است و آن ها در اين اجلاس بامحكوم كردن نظرات آمريكا، محاصره را شكستند.اگر چه معتقدم شكست محاصره بايد بسيار زودتر از اين ها انجام مى شد، البته كشور هايى مثل كويت، عربستان، قطر، الجزاير و ليبى قبلاً محاصره را به صورت نسبى شكسته بودند، اما به دليل فشارهاى آمريكا بانك هاى اين كشورها از ارسال كمك ها بيم داشتند.
مذاكرات براى آزادى اسراى فلسطينى در قبال سرباز صهيونيست به كجا رسيد؟
اسرائيل در صدد است كه در قبال آزادى اسيران خود، شمار كمترى از فلسطينيان در بند را آزاد كند، ولى ما چنين معامله اى را قبول نداريم.مصرى ها نيز پيگير اين پرونده هستند و اكنون همه رهبران داخل و خارج از دولت فلسطين براى امتياز گيرى بيشتر از اسرائيل در جريان اين پرونده قرار گرفته اند.
محمود الزهار كيست؟
محمود الزهار متولد ،۱۹۴۵ از مؤسسان حماس و عضو شوراى رهبرى حماس در نوار غزه است.الزهار از ماه مارس ۲۰۰۶ در كرسى وزارت خارجه كابينه اسماعيل هنيه نشست.نام او در سال ۱۹۸۷ در ليست پايه گذاران حماس مطرح شد. سپس الزهار به عنوان يكى از مقامات ارشد اين گروه، سخنگوى اين جنبش گرديد.گفته مى شود كه پس از ترور شيخ احمد ياسين از سوى اسرائيل در سال ،۲۰۰۴ الزهار به رهبرى حماس رسيد، اما به دليل تهديد هاى اسرائيل مبنى بر قتل رهبران حماس، حدس و گمانه زنى درباره رهبرى او از سوى خود حماس تكذيب شد.به اعتقاد برخى كارشناسان الزهار- رهبر حماس در نوار غزه محسوب مى شود. در دهم دسامبر ۲۰۰۳ هواپيماهاى F16 اسرائيل خانه الزهار را در نوار غزه بمباران كردند و بر اثر آن پسر الزهار و يكى از محافظانش كشته شدند، اما خود او جان سالم به در برد.
الزهار از جمله مؤسسان گردان هاى عزالدين قسام است و روابط خوبى با اين تشكيلات استشهادى دارد. گردان هاى عزالدين قسام و رهبر آن محمد ديف بر اين باورند كه تنها از طريق رؤيارويى با اسرائيل مى توان به حقوق حقه فلسطينيان دست يافت. اسراى در بند فلسطينى را آزاد كرد و اشغالگران را به عقب نشينى واداشت، در اين ميان الزهار نيز به عنوان وزير امور خارجه از چنين ديدگاهى حمايت مى كند.نام الزهار همواره در كنار اسامى خالد مشعل و موسى ابو مرزوق به عنوان حلقه ياران همرزم مطرح شده است.
چنانكه در اين مصاحبه پيدا است، الزهار از منتقدين جريان سازشكار درون جنبش فتح است و معتقد است كه جريان انتفاضه و مبارزه با اسرائيل تا آزادى كامل مناطق فلسطينى بايد ادامه يابد.

امير حسين اصطبانى
روزهاى آغازين پاييز، هنگامى كه سايه شكست درجنگ ۳۳ روزه به جامعه اسرائيل حكمفرما شده بود محافل سياسى خاورميانه از پيوستن يك تيم افراطى و متعصب به كابينه ايهوداولمرت خبردادند، گروهى كه چهره شاخص آن يك يهودى روس تبار به نام آويگدور ليبرمن بود با حضور ليبرمن كه روزگارى مونس نخست وزير آتشين مزاج اسرائيل، بنيامين نتانياهو محسوب مى شد، كابيه اولمرت در انحصار چهره هاى متعصب قرار گرفت. ورود اين شعبه ازصهيونيست ها ـ كه تا ديروز حاشيه نشينان جامعه و سياست اسرائيل شناخته مى شدند ـ به متن و مركز تصميم گيرى تل آويو، مواضع اين رژيم را در داخل سرزمين هاى اشغالى و نيز در روابط با اعراب دچار تغييرات كمى و كيفى ساخته است. نخستين جلوه هاى اين تغيير رفتار را اكنون مى توان در يورش هاى بى وقفه ارتش اسرائيل به غزه و از هم گسستن چند رشته از مذاكرات اسرائيل با جناح هاى محافظه كار اعراب ديد. نوشته حاضر خاستگاه اين نحله افراطى و مسير پيدايى و رشد گروه تحت رهبرى ليبرمن در ساختار قدرت اسرائيل را بررسى كرده است.

گروه بين الملل

در آخرين هفته ماه اكتبر گذشته، اعلام شد كه «ايهود اولمرت» نخست وزير اسرائيل در توافقى با حزب «اسرائيل خانه ما» (يزرائيل بيتنو) كه صاحب ۱۱ كرسى از ۱۲۰ كرسى موجود در كنست (پارلمان اسرائيل) است، دولت ائتلافى خود را گسترش داده و «آويگدور ليبرمن» رهبر اين حزب را در ميان وزراى كابينه جاى داده است. برپايه توافق انجام شده ميان احزاب كاديما و اسرائيل خانه ما، ليبرمن به عنوان معاون نخست وزير و وزير «امور استراتژيك» وارد كابينه شد.
نفس اين انتخاب براساس عرف سياسى جامعه اسرائيل و در فرايند تشكيل دولت هاى ائتلافى اين كشور امرى طبيعى بود. اما آنچه اين اقدام را امرى متمايز و بحث برانگيز جلوه داد، موقعيت كنونى دولت و جامعه اسرائيلى پس از شكست در نبرد با حزب الله لبنان از يك سو و ويژگى هاى فكرى و شخصيتى ليبرمن به عنوان رهبر يكى از افراطى ترين احزاب راستگراى اسرائيل از طرف ديگر مى باشد.
«آويگدور ليبرمن» در ۱۹۵۸ در مولداوى ـ كه بعدها بخشى از اتحاد جماهير شوروى سابق شد ـ متولد شد و توانست در ۱۹۷۸ به اسرائيل مهاجرت كند. وى پس از مهاجرت به اسرائيل موفق به اخذ درجه كارشناسى در رشته علوم سياسى و روابط بين الملل از يكى از دانشگاه هاى معروف اسرائيل يعنى «دانشگاه عبرى اورشليم» شد. وى از ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۸ به همراه دوستان خود براى تشكيل «مجمع صهيونيستى يهوديان شوروى» تلاش بسيار كرد و يكى از اعضاى «هيأت همكارى اقتصادى اورشليم» و دبير شاخه «اتحاديه ملى كارگران» در بيت المقدس بود. وى توانست از سال ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۶ و در دوران حاكميت حزب كارگر، دبيركلى حزب ليكود را برعهده گيرد و از ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۷ در كرسى رياست دفتر نخست وزير وقت، بنيامين نتانياهو تكيه زند. ليبرمن در ۱۹۹۹ حزب «اسرائيل خانه ما» را تأسيس نمود و در همان سال موفق شد به كنست راه يابد. وى در كنست رياست «هيأت دوستى پارلمانى اسرائيل ـ مولداوى» را برعهده داشت. در سال ۲۰۰۱ او به عنوان وزير «امور زيربنايى» در كابينه آريل شارون انتخاب شد اما يك سال پس از آن به اين بهانه كه شارون به شكل كارآمدى با فلسطينيان مقابله نمى كند، از سمت خود استعفا كرد. وى دوباره در سال ۲۰۰۳ به كابينه راه يافت و پست وزارت حمل ونقل اسرائيل را در كابينه دوم شارون در اختيار گرفت اما به دليل مخالفت شديد ليبرمن با طرح شارون مبنى بر عقب نشينى يكجانبه از نوار غزه و شمال كرانه باخترى رود اردن، ليبرمن از سوى شارون مجبور به استعفا شد. با اين وجود ليبرمن در مقام رهبرى حزب متبوع خود يعنى «اسرائيل خانه ما» از موفقيت هاى بيشترى برخوردار بوده است. حزب وى اگرچه تا قبل از انتخابات سراسرى زودهنگام سال ۲۰۰۶ تنها ۳ كرسى در پارلمان اسرائيل در اختيار داشت، اما پس از برگزارى انتخابات اخير موفق به كسب ۱۱ كرسى (يك كرسى كمتر از حزب پرسابقه ليكود) در كنست شد.
در تحليل دلايل ورود شاخه افراطيون به كابينه اولمرت و انتخاب ليبرمن به عنوان وزير امور استراتژيك دولت اسرائيل مى بايست، وضعيت كنونى دولت و جامعه اسرائيل را مورد توجه قرار داد. از آغاز تشكيل دولت اسرائيل تاكنون، مسأله امنيت و مسأله روابط اسرائيل با فلسطينيان و همسايگان عربى نتايج هر انتخاباتى را تحت الشعاع خود قرارداده است. مدت زمان چندانى از عمر كابينه اولمرت نگذشته بود كه چند معضل اصلى گريبانگير دولت شد: پيروزى حماس در انتخابات پارلمانى فلسطين، ربوده شدن همزمان چند سرباز اسرائيلى توسط حماس و حزب الله لبنان و نهايتاً حمله ارتش اسرائيل به نوار غزه و مواضع حزب الله در لبنان. ارتش اسرائيل على رغم جمعيت كم سربازان خود كه همواره به عنوان مجهزترين ارتش خاورميانه مطرح بوده است در جنگ ۳۳ روزه با حزب الله لبنان با شكستى سنگين روبرو شد.
شعار مهم انتخاباتى حزب كاديما خروج كامل از كرانه باخترى بود كه بعد از تشكيل دولت به كنارى نهاده شد.
به همين علت اولمرت در توافق با حزب اسرائيل خانه ما تلاش كرده است انتقادات موجود نسبت به ناكامى اسرائيل در جنگ با حزب الله را فرونشاند و با ورود يك حزب راستگراى افراطى به كابينه خود موقعيت دولت خود را تحكيم بخشيد.
اما حزب اسرائيل خانه ما از چه مواضعى در قبال مسائل مختلف فلسطين، همسايگان عربى و كشورهاى منطقه برخوردار است كه يك حزب راستگراى افراطى خوانده مى شود؟ اكثريت اعضاى اين حزب را يهوديان روس تبارى تشكيل مى دهند كه در مناطق فقيرنشين اسرائيل زندگى مى كنند و در طول تاريخ مهاجرت خود به سرزمين هاى اشغالى همواره درصدد حفظ سنت هاى روسى خود بوده اند. اين عده در حدود يك ميليون و سيصدهزارنفر از جمعيت اسرائيل را تشكيل مى دهند و با در برگرفتن حدود هفتصد و چهل هزار واجد شرايط رأى دهى از ميان جمعيت پنج ميليون نفرى قادرند بر نتيجه انتخابات در اسرائيل اثرات مهمى برجاى گذارند. بسيارى از اين روس تباران حتى زبان عبرى نمى دانند و مسائل داخلى اسرائيل را از طريق دو شبكه تلويزيونى روسى در اسرائيل و روزنامه هاى روس زبان دنبال مى كنند. اينجاست كه شاهد يك تضاد اجتماعى در درون جامعه اسرائيل هستيم. بسيارى از يهوديان اروپايى تبار يهوديان روس تبار ساكن اسرائيل را داراى خصلت هاى استبدادى و خشنى مى دانند. آويگدور ليبرمن نيز از همين جرگه است!و در ميان ديگر مردم اسرائيل به عوامفريبى، ناشكيبايى وبدزبانى مشهور است. روس تباران ساكن اسرائيل در شغل هاى سطح پايين مشغول كار هستند. خود ليبرمن سابقاً به كارهايى چون باربرى در فرودگاه و نگهبانى كافه اشتغال داشته است. علاوه بر فقير بودن اين قشر از جامعه اسرائيلى، سكولار بودن حمايت متعصبانه از اشغالگرى اسرائيل و عدم اعتماد به اعراب وفلسطينيان از ديگر ويژگى  هاى اين گروه است.
به اين ترتيب حزب يزرائيل بيتنو (اسرائيل خانه ما) كه در سال ۱۹۹۹ توسط ليبرمن تأسيس شد، داراى مواضعى است كه به شدت محافل سياسى را از رشد روزافزون اين گروه در سلسله مراتب قدرت در اسرائيل و ورود اين حزب به كابينه كنونى اسرائيل نگران ساخته است. اين نگرانى بيش از هر چيز در قبال تلاش هاى بين المللى براى برقرارى گفت وگو ميان طرف هاى فلسطينى و اسرائيلى و همچنين شهروندان عرب تبار اسرائيلى وجود دارد. حزب اسرائيل خانه ما، مخالف هرگونه عقب نشينى از شهرك هاى يهودى و مناطق تحت كنترل اسرائيل است. يزرائيل بيتنو با وجود اين كه يك حزب سكولار به حساب مى آيد، از منظرى ايدئولوژيك در صدد ايجاد تغييراتى در قانون شهروندى اسرائيل است و تمايل دارد علاوه بر سختگيرى در اجبارى بودن خدمت نظام وظيفه عمومى، تمامى شهروندان اسرائيل را در سنين نوجوانى مجبور كند كه به پرچم، سرود ملى و قانون اساسى اسرائيل قسم بخورند تا شهروند اسرائيل به شمار آيند. اين حزب نسبت به سه اصل مطرح در مانيفست صهيونيسم يعنى آليا (مهاجرت يهوديان به اسرائيل)، حفاظت از سرزمين و استقرار يهوديان اعتقاد كاملى دارد.
اما مواضع شخص ليبرمن در قالب سخنانش ماهيت واقعى مواضع رسمى حزب متبوع وى را نمايان مى سازد. بسيارى از مواضع او حاكى از عدم شناخت صحيح اش از مسائل سياسى منطقه اى و بين المللى است. او در ۱۹۹۸ خواستار آن شد كه به دليل حمايت دولت مصر از ياسر عرفات، «سد اسوان» در اين كشور بمباران شود. در سال ۲۰۰۱ در كابينه شارون پيشنهاد كرد براى حفظ امنيت اسرائيل، كرانه باخترى رود اردن به چهار بخش بدون حضور يك دولت مركزى فلسطينى تشكيل شود و فلسطينى ها اجازه رفت وآمد ميان اين چهار بخش را نداشته باشند. در سال ۲۰۰۲ روزنامه «يديوث آرونوث» فاش كرد كه ليبرمن در كابينه پيشنهاد بمباران مراكز تجارى، پمپ بنزين ها و بانك هاى مناطق فلسطينى را داده است. در سال ۲۰۰۳ هاآرتص روزنامه مشهور اسرائيلى گزارش داد كه ليبرمن خواستار غرق كردن تمامى زندانيان فلسطينى در بحرالميت شده است. وى در مه  سال ۲۰۰۴ طرحى را ارائه كرد كه بر طبق آن براى تمامى شهروندان اسرائيلى به ويژه اعراب مى بايست تست وفادارى به كشور اسرائيل انجام شود. در همان زمان وى اعلام كرد اعراب ساكن اسرائيل بايد در جست وجوى كشور ديگرى براى سكونت باشند. حزب متبوع وى نيز به شدت از فرستادن اعراب به كشورهاى همسايه عربى حمايت مى كند چرا كه نگرانى زيادى در رابطه با افزايش جمعيت فلسطينى ها دارد. نگران كننده ترين موضع ليبرمن در مى ۲۰۰۶ اظهار شد كه در آن ليبرمن خواستار به قتل رساندن نمايندگان عرب كنست به دليل ديدار ايشان با رهبران حماس در دولت منتخب فلسطين شد. ليبرمن اين نمايندگان را خائن توصيف كرده و آنها را به عنوان جاسوسان فلسطينيان در كنست اسرائيل معرفى كرد.
حال با توجه به مواضع افراطى آويگدور ليبرمن و حزب متبوع او، ورود وى به كابينه اسرائيل چه پيامدهاى داخلى و منطقه اى را در پى خواهد داشت؟ در واقع بايد درصدد پاسخ به اين سؤال بود كه اين فرد و تشكيلات حزبى او تا چه اندازه توانايى تغيير سياست هاى دولت اسرائيل در قبال مسائل داخلى و منطقه اى را به ويژه در پست معاونت نخست وزير و وزير امور استراتژيك دارد؟ براى فهم اين مطلب مى بايست به جايگاه ليبرمن در عالم سياست اسرائيل پرداخته شود. اگرچه ليبرمن قبل از ورود به كابينه اولمرت، دو بار پست وزارت را در دو كابينه شارون در اختيار داشته، اما مهمترين سوابق سياسى وى به دبير كلى حزب ليكود و رياست دفتر نخست وزير در زمان كابينه نتانياهو محدود مى شود. يكى از شاخصه هاى مهم ارزيابى ميزان تأثيرگذارى سياستمداران اسرائيلى در تصميم سازى ها و تعيين خط مشى اين دولت، دارا بودن سوابق كارى آنها در نهادهاى نظامى، امنيتى و اطلاعاتى مى باشد. به دليل اهميت مسائل امنيتى در اسرائيل، نظاميان و كارمندان سرويس هاى اطلاعاتى در طول تاريخ اين كشور از نفوذ فوق العاده اى بر كابينه و شخص نخست وزير برخوردار بوده اند. در صحنه سياست اسرائيل همواره نخست وزيرانى تعيين كننده بوده اند كه داراى سوابق نظامى و اطلاعاتى بوده يا آنكه روابط ويژه اى با اين نهادها داشته اند. بسيارى از آگاهان امروز سياست و حكومت اسرائيل، شهرت افرادى چون رابين، باراك و شارون را ناشى از سوابق نظامى و روابط مناسب آنها با نيروهاى نظامى و اطلاعاتى دانسته اند. آويگدور ليبرمن فاقد هرگونه سابقه نظامى در نيروهاى مسلح اسرائيل است و تنها در خدمت سربازى اجبارى حضور داشته است.
مسأله بعدى جايگاه كنونى ليبرمن در كابينه به عنوان معاون نخست وزير و وزير امور استراتژيك دولت اسرائيل است. اين دو عنوان گرچه در ظاهر بسيار قابل توجه به نظر مى رسند و قرار گرفتن فردى چون ليبرمن در اين دو پست مى تواند نگرانى هاى عميقى را بر جاى گذارد، ولى نيازمند تأمل بيشتر است. پست معاونت نخست وزيرى در اسرائيل يك پست كاملاً تشريفاتى است. چندين وزير در كابينه اسرائيل داراى عناوين جانشين نخست وزير و معاون نخست وزير هستند. بنابراين اعطاى عنوان شبهه برانگيز معاونت نخست وزير اسرائيل به آويگدور ليبرمن صرفاً در قالب تشريفات سياسى و داد و ستد بين حزبى قابل تبيين است.
پست بعدى ليبرمن يعنى وزارت امور استراتژيك را بايد مورد تأمل قرار داد. طبق قانون اساسى اسرائيل دست نخست وزير در كاهش يا افزايش تعداد وزارتخانه هاى دولت كاملاً باز است و نخست وزير حتى مى تواند فردى را به عنوان عضو كابينه اما بدون تخصيص وزارتخانه اى به وى، به كنست معرفى كند. پست وزارت امور استراتژيك نيز از همين قماش است. اين وزارتخانه تاكنون در تاريخ دولت هاى اسرائيل وجود نداشته و به اصطلاح ابتكارى از سوى اولمرت به منظور مواجهه با تهديدات موشكى به حساب مى آيد.
اسرائيل مسأله دستيابى كشورهاى منطقه ـ اعم از ايران، عربستان، مصر، الجزاير و غيره ـ به موشك هاى ميان برد و دوربرد را مهمترين تهديد امنيت ملى اسرائيل در آينده نزديك مى دانند. در همين راستا اولمرت در يك مصاحبه تلويزيونى جنگ ۳۳ روزه اسرائيل و حزب الله را جنگ اسرائيل با ايران و سوريه خواند. در واقع ايران تنها كشورى است كه توان برهم زدن موازنه قدرت در خاورميانه به ضرر اسرائيل را دارد و براساس همين نگرانى پست وزارت امور استراتژيك در كابينه اسرائيل ابداع شده است. به هر روى ظهور پديده هايى چون ليبرمن كه در منتهى اليه افراطى گرى سير مى كنند را مى توان با معيارهاى جامعه شناختى مورد تحليل قرار داد. بدون ترديد در برهه كنونى او نماينده تمايلات افراطى در جامعه اسرائيل است. جامعه هراس آلود اسرائيل در شرايط كنونى به طيفى از سياستمداران تندرو و بلندپرواز اقبال نشان داده است و اين علتى جز اين ندارد كه ناكامى بزرگ اسرائيل در مقابله با حماس و حزب الله اين نگرانى را درجامعه اسرائيلى به وجود آورده كه بقاى اين رژيم در معرض خطرى جدى قرار دارد.
نظرسنجى هاى انجام شده در داخل اسرائيل دليل اين مدعاست. بنيامين نتانياهو نخست وزير خشونت پيشه رژيم صهيونيستى از حزب ليكود به عنوان مقبول ترين سياستمدار كنونى در اسرائيل معرفى شده است و جالب آنكه آويگدور ليبرمن در رتبه دوم پس از نتانياهو قرار دارد. آسمان سياست در اسرائيل به رنگ تند افراط ورزى راستگرايى در حال تغيير است و آثار و علائم اين افراط گرايى در سياست هاى تهاجمى و سركوب گرانه اى كه ارتش رژيم صهيونيستى در غزه و بيت حانون به نمايش گذاشت به وضوح نمايان است.