گروه اجتماعى - ۴۶ درصد بار بيمارى ها در كشور ناشى از بيمارى هاى غيرواگير است كه انتظار مى رود اين رقم در سال ۱۴۰۰ به ۶۰ درصد برسد.
به گزارش خبرنگار «ايران» در سومين كنگره كشورى پيشگيرى از بيمارى هاى غيرواگير، سخنرانان با تأكيد بر ضرورت توجه به تغيير شيوه زندگى مردم، نسبت به افزايش بيمارى هاى غيرواگير در كشور هشدار دادند.
دكتر محمدمهدى گويا، رئيس مركز مديريت بيمارى هاى وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى، در اين همايش گفت: «يكى از تفاوت هاى بيمارى هاى غيرواگير و بيمارى هاى واگير در اين است كه اگر فرد درمعرض ابتلا يا مبتلا به بيمارى غيرواگير باشد بايد تا آخر عمر شيوه زندگى اش را تغيير دهد. اين تغيير نه تنها در سطح زندگى فرد بلكه بايد در سطح خانواده و جامعه و سياستگذارى هاى كشورى نيز صورت گيرد.
به گفته دكتر گويا، مصرف توتون و تنباكو، چاقى، كم تحركى، فشار خون بالا، افزايش قند خون و افزايش كلسترول از جمله مهمترين عوامل خطر و تأثيرگذار بر افزايش بيمارى هاى غيرواگير است.
او با اشاره به اينكه در سال ۱۳۸۳ نظام مراقبت بيمارى هاى غيرواگير استقرار يافت، گفت: «از جمله اهداف اين اقدام، شناسايى مهمترين عوامل خطر بيمارى هاى غيرواگير از نظر اقتصادى، رفتارى، جمعيتى و فرهنگى، جلب حمايت براى پيشگيرى از بيمارى ها، ايجاد پايگاه اطلاعاتى، تقويت ظرفيت هاى وزارت بهداشت در هدايت نظام و گسترش برنامه دانشگاه هاى علوم پزشكى در سراسر كشور بود.»
> مردها كمرباريك تر از زنان!
دكتر گويا با اعلام نتايج پژوهش هاى انجام شده در سال ۱۳۸۳ گفت: «اين اطلاعات بايد منتشر شود تا براساس آن، برنامه ريزى مداخله گرانه و هدفمند داشته باشيم.»
به گفته او براساس اين پژوهش، متوسط قد مردان در كشور ۱۷۰/۳۸ و متوسط قد خانم ها ۱۵۳/۰۴ است. ميانگين وزن مردان ۶۹/۷ و ميانگين وزن خانم ها ۶۳ كيلوگرم است. همچنين ۵۰ درصد خانم ها اضافه وزن دارند و ميانگين دور كمر خانم ها بيشتر از آقايان است. علاوه بر اين بيش از ۲۸ درصد از جمعيت كشور اضافه وزن دارند، ۱۰ درصد چاق اند و ۳/۴ درصد چاقى مفرط دارند. از ميان مصاحبه شوندگان اين پژوهش ۲/۲ درصد از مردان و ۳/۲ درصد از زنان مى دانستند كه ديابت دارند اما نتايج پژوهش ها نشان داد ۵/۹ درصد از مصاحبه شوندگان ديابت داشتند اما از آن بى اطلاع بودند. همچنين ۲۰/۹ درصد مردان دخانيات مصرف مى كنند.
دكتر گويا، در حاشيه اين همايش درباره تأثير وضع اقتصادى بر بروز بيمارى هاى غيرواگير و لزوم سياستگذارى در اين زمينه گفت: «بعضى ها فكر مى كنند فشار خون بالا و ديابت مخصوص افرادى است كه درآمد بالا دارند و خوب تغذيه مى كنند اما اصلاً اينطور نيست. برعكس بخش اعظم بيماران ديابتى يا افرادى كه فشار خون بالا دارند، از قشر كم درآمد جامعه هستند. كسانى كه فقيرترند، غذاى نامناسب ترى مى خورند.»
او خاطرنشان كرد: «قشرهاى كم درآمد از ارزان ترين مواد غذايى استفاده مى كنند. غذاهايى كه آنان را در معرض بيمارى ها قرار مى دهد و نه غذاهايى كه كالرى لازم و مناسب به آنان مى رساند. براى مثال ماهى غذايى نيست كه قشر كم درآمد جامعه بتواند به آسانى آن را تهيه كند و چون از اين منابع غذايى مناسب نمى توانند استفاده كنند، بيشتر در معرض بيمارى هاى غيرواگير يا عوامل زمينه ساز اين بيمارى ها مثل افزايش فشار خون و چاقى قرار مى گيرند.»
دكتر گويا گفت: «به همين دليل اهدافى در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى دنبال مى شود كه از جمله آن، آموزش عمومى براى داشتن عادات تغذيه اى مناسب و ارائه اطلاعات به مردم در اين باره است. هدف ديگر، مطرح كردن اين موضوع در شوراى سلامت كشور است. در اين سطح، دولت تصميم هاى كلان اتخاذ مى كند و اميدواريم سياستگذارى هايى كه انجام مى شود، غذاهاى سالمتر، بيشتر در دسترس مردم قرار گيرد.
او همچنين گفت: «نتايج مطالعات انجام شده نشان داده كه وضعيت تغذيه خانم ها بدتر از آقايان است و خانم ها تحرك كمترى نسبت به آقايان دارند.»
> ۵۳ درصد مردم اصلاً ماهى نمى خورند
دكتر دلاورى معاون پيگيرى و امور مجامع وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى، در اين همايش گفت: «بيش از ۴۳ درصد بار بيمارى ها مربوط به بيمارى هاى غيرواگير در كشور است كه اگر آمار مربوط به سوانح و حوادث را به آن اضافه كنيم، اين رقم به ۶۰ درصد مى رسد.»
وى با اشاره به اينكه بيمارى هاى غيرواگير هزينه گزافى به دولت ها و مردم تحميل مى كند، گفت: «اين بيمارى ها منتج از عوامل خطرند. اين عوامل خطر به افراد، رفتارها و جامعه بازمى گردد.
جنس، سطح تحصيلات و سن موضوعى است كه به افراد مربوط است و دخالت چندانى در آن نمى شود كرد اما رفتارهايى مثل مصرف دخانيات، تغذيه نامناسب، فعاليت بدنى كم و چاقى و مسائلى مانند آلودگى هوا قابل تغييرند.
دكتر دلاورى با تأكيد بر توجه به تغذيه مناسب به عنوان يك عامل مهم تأثيرگذار بر سلامت مردم، گفت: «۵۳درصد مردم اصلاً ماهى نمى خورند. فقط ۳۰ درصد از مردم هر روز سبزيجات مصرف مى كنند و ۴۴ درصد آنان ميوه مى خورند كه اميدواريم با توجه به قيمت ميوه، اين رقم كاهش نيابد.»
او با اشاره به اينكه قوانين و سياست هاى لازم درباره پيشگيرى از بيمارى هاى غيرواگير در برنامه توسعه چهارم ديده شده است گفت: «هر چند اين قوانين كافى نيست اما زمينه خوبى براى اجراى برنامه هاى لازم در اين زمينه فراهم آورده است.»
دكتر دلاورى با اعلام اين كه در برنامه چهارم محدوديت هايى ديده شده از جمله اين كه صدا و سيما نمى تواند تبليغات مضر انجام دهد، گفت: «تبليغات چيپس و پفك و نوشابه تا حد زيادى كم شده و اميدواريم به صفر برسد. اما بايد در اين باره مشوق هاى اقتصادى هم در نظر گرفت. براى مثال مى توان براى كارخانه هاى توليد روغن كه اسيد چرب ترانس را تا حد لازم پائين آورده اند تشويق هاى اقتصادى در نظر گرفت.
> ديابت ۳۰۰ هزار سال عمر مفيد جامعه را از بين مى برد
دكتر لاريجانى رئيس دانشگاه علوم پزشكى تهران نيز در اين همايش گفت: «پنج تا شش درصد جمعيت كشور مبتلا به بيمارى ديابت اند و ۱۴ درصد مردم فشارخون بالا دارند و ۶۰ تا ۷۰درصد مردم كم تحرك اند و فعاليت بدنى جدى ندارند.»
او با اشاره به اينكه ديابت بيش از ۳۰۰ هزار سال و پوكى استخوان ۳۶ هزار سال عمر مفيد جامعه را از بين مى برد، گفت: «برنامه هايى در وزارت بهداشت، درباره بيمارى هاى غيرواگير، در حال اجراست اما به نظر مى رسد بايد اين فعاليت ها صورت جدى ترى به خود بگيرد.»
به گفته او پيش بينى شده تا سال ،۲۰۲۰ بار بيمارى هاى غيرواگير در كشور و در سطح جهان به ۶۰درصد كل بيمارى ها برسد.