وحيد نقشينه

پورتال چيست؟
نام پورتال ها را زياد شنيده ايم، اما شايد براى برخى از ما اين سؤال پيش آمده باشد كه واقعاً يك پورتال چيست؟ چه ويژگى ها و خصوصياتى دارد؟ و چه تفاوتى با يك وب سايت دارد؟ ترجمه كلمه Portal به فارسى در فرهنگ هاى لغت «دريچه»، «درگاه» و «مدخل» ذكر شده اما كلمه پورتال در تكنولوژى اطلاعات معنى متفاوتى دارد. اگر بخواهيم ساده بگوييم، پورتال صفحه وب واسطى است كه امكان دسترسى آسان را به هر چيزى كه كاربر، براى انجام وظيفه يا خواسته اش نياز دارد - بدون توجه به اين كه محل فيزيكى آن كجاست، فراهم مى كند. به بيان ديگر پورتال «درگاهى» است به دنيايى مجازى كه كاربر مى تواند از طريق امكانات فراهم شده در آن، تمامى نياز هاى خود را برآورده كند.
ويژگى هاى اصلى يك پورتال عبارت اند از:
۱. تجمع اطلاعات
۲. هدف دار بودن اطلاعات
۳. در دسترس بودن اطلاعات
۴. دريچه ورود منحصر به فرد
يك پورتال نيز مانند يك كامپيوتر خانگى، اطلاعات و خدمات گوناگونى را در يك صفحه وب واحد و به صورتى سازگار و خوش تركيب در دسترس مى گذارد. گاهى به اين صفحه web top هم گفته مى شود. پورتال مى تواند نقطه شروع يا صفحه اوليه مشخصى داشته باشد كه كاربران در زمان اتصال به وب آن را مشاهده كنند. اگر چه بر خلاف صفحه كامپيوتر، پورتال مى تواند از طريق مجموعه وسيع دستگاه هايى كه قابليت اتصال به وب در آنها پيش بينى شده (از جمله تلفن هاى موبايل) مورد استفاده قرار گيرد.
هر چند شباهت ظاهرى فراوانى ميان يك وب سايت و يك پورتال وجود دارد به گونه اى كه در نگاه اول تفاوت محسوسى ميان آن دو مشاهده نمى شود اما اين دو كاملاً از يكديگر متفاوت اند. سؤال اينجاست كه به طور مشخص تفاوت آن دو در چيست؟ در پاسخ به اين سؤال بايد گفت ويژگى هاى زير در يك پورتال آن را از يك وب سايت متمايز مى كند:
۱. درگاه ورود منفردى كه از طريق آن مى توان به مجموعه منابع مرتبط با پورتال دست يافت.
۲. نمايش هدفدار اطلاعات با استفاده از تجربيات كاربر.
۳. دسترسى تقسيم بندى شده به انواع داده و اطلاعات گروه بندى شده.
۴. در اختيار گذاشتن امكان ارتباط و همكارى ميان تمامى كاربران و استفاده كنندگان پورتال.
۵. امكان پيوستن به نرم افزارها و سيستم هاى نرم افزارى كه گردش كارى مشخص و تعريف شده اى دارند.
انواع پورتال ها
يك سازمان مجموعه متنوعى از كاربران دارد كه از جمله آنها مى توان به مشتريان، شركا، كارمندان اشاره كرد. همه اين كاربران علاقه مندند از اطلاعات و خدمات آن سازمان استفاده كنند. كاملاً آشكار است كه هر كدام از آنها نياز هاى خاص و اغلب متفاوتى دارد. براى پاسخگويى به اين تنوع، انواع مختلف پورتال ايجاد شده و مورد استفاده قرار مى گيرد. به طور كلى بر حسب چگونگى پاسخگويى به نياز هاى كاربران، پورتال ها را مى توان در چهار گروه زير دسته بندى كرد:
Business to Customer Portal (B2C)
اين نوع از پورتال با سيستم هاى CRM [۱] مرتبط بوده و دسترسى مستقيم مصرف كننده را به مجموعه وسيعى از اطلاعات و خدمات فراهم مى كند - براى مثال، اطلاعاتى مانند «راهنماى استفاده از محصولات» و «وضع سفارش مشترى» در خريد هاى خود و همچنين امكانات ارتباطى كاربر با بخش پشتيبانى مشتريان در اين پورتال ها پيش بينى مى شود. مانند هر پورتال ديگرى، يك پورتال B2C معمولاً در قد و قواره اى ارائه مى شود كه نياز هاى مشتريان خود را پاسخ دهد.
Business to Business Portal (B2B)
نوع ديگر پورتال در زنجيره مديريت منابع شكل مى يابد [۲]. در اين نوع پورتال اطلاعات لازم براى توليد كنندگان، تهيه كنندگان، نمايندگى ها و همچنين توزيع كنندگان، به گونه اى مناسب و دسته بندى شده جمع آورى و در اختيار آنان قرار مى گيرد. نمونه عمومى پورتال - B2B براى مثال، يك شريك تجارى را قادر مى كند تا به بخشهايى از اطلاعات و امكانات مانند سفارش خريد و صدور فاكتور دسترسى داشته و از امكانات اين بخش ها استفاده كند. به هم پيوستن برنامه هاى كاربردى يكى از پيشنياز هاى لازم براى يكپارچه سازى محيط هاى تجارى در بسترى واحد و ايجاد محيط مجازى لازم براى كسب و كار است. محيطى كه در آن امكان تهيه كالا يا خدمات، صدور صورت حساب خريد و فروش، دسترسى به اطلاعات توليد و ديگر امكانات مرتبط با نيازها فراهم مى آيد.
B2E
اين پورتال ها كه اغلب با عنوان پورتال هاى اينترانتى شناخته مى شوند معمولاً به منظور تجميع، انتشار و به اشتراك گذارى اطلاعات و خدمات به پرسنل يك سازمان ايجاد مى شوند. B2E ها به دو دسته اصلى تقسيم مى شوند:
* Knowledge worker portal كه با يك يا مجموعه اهداف مشخص مثلاً فروش يك محصول ايجاد مى گردد. اين پورتال ها مجموعه اى از محتويات را به منظور پشتيبانى از فرآيند يا فرآيند هاى مشخصى در اختيار مى گذارند. براى مثال يك برنامه تكنسين خودكار ممكن است نيازمند منابعى از برنامه هاى كاربردى ديگر مثلاً برنامه هاى تعمير و نگهدارى باشد تا بتواند اطلاعات لازم در زمينه تاريخچه بازبينى و تعمير، زمان بندى تجهيز و يا قطعات و لوازم مورد نياز براى تعمير آن را كسب كند.
جنبه هاى كاركردى يك پورتال
اگر چه پورتال ها در انواع و اندازه هاى متنوعى ساخته مى شوند اما ويژگى هاى محدود و مشخصى هسته اصلى آنها شناخته مى شود:
هر پورتال اطلاعات و خدمات را يكجا و در يك محل جمع آورى مى كند. هر پورتال مى تواند در اندازه لازم براى شخص و يا گروه سازمان درآيد. هر پورتال در هر زمان و از هر مكانى قابل دسترس است.
خدماتى كه به وسيله يك پورتال فراهم مى شود
* همكارى (با عنوان خدمات ارتباطى نيز شناخته مى شود) و به كاربران اجازه مى دهد تا با يكديگر گپ بزنند، در بحث هاى گروهى مشاركت داشته باشند، مطالب خود را در اختيار ديگران قرار دهند و...
* مديريت محتوى كه انواع جست وجو ها، رهگيرى ها را مديريت كرده و همچنين قابليت هاى خاصى را به منظور استخراج داده ها در اختيار مى گذارد.
* خدمات شخصى (با عنوان خدمات تراكنشى نيز نام برده مى شود) كه كاربران را قادر مى سازد تا با ديگر سيستم ها ( مثلاً سيستم هاى فروشنده و يا نماينده يك محصول) مستقيم و بدون واسطه مرتبط باشند. معمولاً اين قابليت به كاربر امكان مى دهد تا براى مثال فعاليت هاى زير را انجام دهد:
محصولات يك سازمان را خريدارى كند
ملاقات هاى خود را زمان بندى كند
حساب خود را مشاهده يا تراز كند
در كلاس مورد علاقه خود ثبت نام كند

بررسى ايميل هاى شما در وزارت امنيت ملى آمريكا
مركز پژوهشهاى مجلس شوراى اسلامى اعلام كرد: ۵۷ درصد سايتهاى مهم حكومتى ايران از ميزبانهاى خارجى استفاده مى كنند و از اين ميان اطلاعات ۸۷ سايت حكومتى صرفاً در آمريكا و كانادا نگهدارى مى شوند.
اين موضوع در كنار رويدادهايى نظير مسدود كردن يكباره بيش از ۵۰۰ سايت از سوى ارائه كنندگان خدمات ميزبانى كانادايى و آمريكايى و هك شدن چندباره وب سايت هاى مهم حكومتى اين سؤال تأمل برانگيز را در ذهن تداعى مى كند كه آيا دولتمردان نسبت به اين مهم واقفند؟ اين گزارش وضع كنونى وب سايتهاى دولتى از نظر امنيتى را يك بحران ملى ناميد و افزود: بررسى صلاحيت ميزبان هاى وب سايتهاى دولتى نشان مى دهد كه تاكنون به مقوله امنيت در فضاى تبادل اطلاعات به هيچ عنوان بها داده نشده است و اين آمار و ارقام فقط به محل ميزبان وب سايتها مى پردازد و مقوله بهره گيرى سازمانها از نرم افزارهاى غير ايمنى و استفاده از خدمات رايگان پست الكترونيكى نظيرgoogle, yahoo و... نيز نياز به بررسى - جداگانه - دارد. مركز پژوهشها سپس بر لزوم ايجاد مراكز داده در كشور براى جلوگيرى از تعرضات الكترونيكى بيگانگان تأكيد كرد و افزود: «مايكل چرتوف»، يكى از معاونين وزارت امنيت ملى ايالات متحده، كه يك صهيونيست اسرائيلى است، نامه محرمانه اى از سوى وزارت امنيت ملى با تأييد آژانس امنيت ملى و كاخ سفيد براى شركت هاى بزرگ ميزبانى مانند Microsoft, yahoo, The Planet, Interland, Peerl و Google ارسال و در آن صراحتاً تأكيد كرده كه سرورها، داده ها، پست الكترونيكى و ديگر منابع، همگى اموال ايالات متحده محسوب مى شوند. مركز پژوهشها در همين زمينه افزود: به استناد قانون ميهن پرستى آمريكا مصوب نوامبر ۲۰۰۱ - يعنى يك ماه پس از واقعه يازدهم سپتامبر - كه در سال ۲۰۰۵ نيز مجدداً تأييد شده است به مجريان قانون در ايالات متحده اجازه داده شده در راستاى مبارزه با تروريسم، به حريم اشخاص، بويژه ارتباطات الكترونيكى آن ها، تعرض كنند و همان طور كه بارها از رسانه ها شنيده  شده اين اقدام خشم مردم آمريكا را برانگيخته است. با اين وصف اين سؤال باقى مى ماند كه چگونه دستگاههاى حكومتى ايران جرأت مى كنند در قلب آمريكا و كشورهاى همپيمانش اطلاعات خود را نگهدارى كنند؟
نخستين هارد ۱‎/۵ ترابايتى
بزودى نخستين هارد با ظرفيت ۱‎/۵ ترابايت كه «Maxtor OneTouch III Turbo Edition» نامگذارى شده است و يك هارد External مى باشد به بازار عرضه خواهد شد. پيش بينى مى شود قيمت اين هارد ديسك در ابتداى فروش مبلغ ۷۹۹‎/۹۹ دلار باشد. هارد « III Turbo Edition Onetouch » كه براى استفاده كاربران Mac طراحى شده است داراى FireWire800 ، FireWire400 و
USB 0.2مى باشد. ابعاد ظاهرى اين هارد جديد ۵‎/۴ ، ۳‎/۹ و ۸‎/۵ اينچ است. درون اين هارد متشكل از دو هارد با ظرفيت ۷۵۰ گيگابايت است كه به واسطه نوع طراحى و استفاده از خاصيت RAID مجموعاً يك هارد ۱۵۰ ترابايتى را تشكيل مى دهند. عبارت «OneTouch» مربوط به سرى هارد ديسك هايى است كه در آنها با زدن يك كليك تمام اطلاعات موجود به واسطه وجود يك نرم افزار در هارد ذخيره مى شوند.
همايش توسعه مجازى
نخستين دوره همايش و جشنواره توسعه جامعه مجازى ايران با شعار «جامعه ايرانى، دنياى مجازى، جهانى شدن» از ۲۸ آذر ماه تا اول دى ماه سال جارى، در تالار بزرگ كشور برگزار مى شود. اين همايش و جشنواره از سه بخش علمى، كارگاه هاى آموزشى و فضاى نمايشگاهى تشكيل شده است.
در بخش علمى همايش با حضور اساتيد و صاحبنظران حوزه هاى مختلف علوم انسانى و انفورماتيك، يك دهه ورود اينترنت به جامعه ايرانى و نقش اين فناورى در تحولات اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى جامعه امروزى ايران بررسى و به تبادل نظر گذاشته مى شود. علاقه مندان براى كسب اطلاعات تكميلى مى توانند به سايت www.divs.ir مراجعه كنند.