فناورى نانو نويد كنترل خواص جديدى از مواد را مى  دهد كه زاييده ابعاد نانومقياس ذرات است، همين خواص باعث شد شركت  هاى خصوصى، دولت  ها و سرمايه گذارهاى خطرپذير جهان در سال ۲۰۰۵ حدود ۱۰ ميليارد دلار در اين فناورى سرمايه گذارى كنند.انتظار مى  رود اين روند در سال ۲۰۰۶ ثابت باقى بماند، اما بر اساس پيش بينى هاى صورت گرفته بازار كالاهاى توليدى مبتنى بر اين فناورى در سال ۲۰۱۵ به رقم ۲‎/۶ ميليارد دلار مى رسد.
توليد اين محصولات نيازمند نانومواد، اندازه  گيرى و فناورى  هاى ساخت است.صنعت الكترونيك در تجارى  سازى فناورى نانو پيشگام است.نانوالكترونيك شامل نيمه هادى هاى كمتر از ۹۰ نانومتر، اشكال جديدى از حافظه هاى داراى نيمه هادى، حافظه هاى اطلاعاتى نانوالكترومكانيكى، نمايشگرهاى آلى، نمايشگرهاى نشر ميدانى، نانولوله هاى كربنى (FED)، حافظه هاى ديسك سخت فيلم نازك كه در ضبط كننده هاى ثابت مورد استفاده قرار مى گيرد، حسگرهاى مختلف و پاره اى از ادواتى كه اكنون در حال ساخت براى به كارگيرى در ابزار آلات الكترونيكى مى شوند.در اين موارد فناورى نانو باعث تغيير برخى از آنها از حالت فناورى قديمى به جديد شده و در برخى ديگر موجب پديد آمدن انقلابى شگرف شده است.
مطابق پيش بينى SEMI و SIA، بازار تجهيزات نانوالكترونيك در سال ۲۰۰۵ نزديك به ۶۰ ميليارد دلار بوده و به نظر مى  رسد تا سال ۲۰۱۰ به رقم
۲۵۰ ميليارد دلار برسد.بازار نانو ابزار و نانومواد مورد استفاده در توليد اين تجهيزات ۱۰۸ ميليارد دلار بوده كه از اين رقم ۱۰ درصد آن مربوط به نانومواد، ابزارها، تجهيزاتى مانند ليتوگرافى ماوراءبنفش دور، ليتوگرافى چاپ نانو، CNT، كاتاليست  ها و نانوسيم  ها است.
براى اين بخش تا سال ،۲۰۱۰ بازار جهانى
۴‎/۲ ميليارد دلار پيش بينى مى شود كه نسبت به كل بازار آن ۲۰ درصد رشد داشته است.نانومواد براى بخش الكترونيك در سال ۲۰۰۵ بازارى در حدود
۲۵۰ ميليون دلار داشته كه اين رقم جدا از درآمد حاصله از حق فروش ليسانس توليد اين تجهيزات است.
مولكول  هاى طراح شامل حائل هاى نورى، حائل هاى نورى ليتوگرافى غوطه  ورى و رزين هاى بسته  بندى هم اكنون بزرگترين بخش بازار نانومواد را در بردارد كه بيش از ۵۰ درصد كل اين بازار است.دومين بخش عمده اين بازار نانوپوشش  ها هستند كه شامل دى  الكتريك  هاى ثابت پايين و دى  الكتريك هاى ثابت بالا هستند و داراى بازار
۵۰ ميليون دلارى هستند.
خودآرايى مهمترين روش به كار رفته در اين دو جزء است كه از آن براى ايجاد خواص اتصال، تهيه فيلم هاى با ضخامت چند اتم و همچنين چند خاصيت جالب توجه ديگر استفاده مى  شود.

چندى پيش جايزه زيست فناورى سال ۱۳۸۵ به پژوهشگران توليد داروى اينترفرون بتا - ۱a اختصاص يافت كه توجه بسيارى از محققان داخلى و خارجى را به خود جلب كرد.اين دارو براى درمان مبتلايان به اشكال عود كننده بيمارى MS
به منظور كاهش تكرار و تأخير در بروز ناتوانى هاى حركتى تجويز مى شود.اين دارو كپى بردارى از داروى اوليه آن است كه تنها در سوئيس و آمريكا توليد مى شود. امكان كپى بردارى از داروى بيولوژيك پس از پايان دوره پتنت وجود دارد.به سراغ دكتر فريدون مهبودى -مدير اين پروژه رفتيم تا از جزئيات و مراحل توليد اين دارو جويا شويم.
فريدون مهبودى مسئول پروژه اينترفرون بتا ۱a انسانى با اشاره به اهميت توليد اين دارو در كشور مى گويد: ماده اوليه اين دارو از ژن اينترفرون بتا انسانى گرفته و به ميزبان تزريق مى شود.ميزبان نيز قادر است ژن مربوطه را به روتينى تبديل كند كه دقيقاً مشابه پروتيين توليدى در بدن است.
او اضافه مى كند: داروى اينترفرون بتا ۱a پس از ۵ سال مطالعه و تحقيق به عنوان يك داروى بيولوژيك در كشور توليد شد.اين دارو كپى نسخه خارجى آن است كه پس از پايان دوره پتنت كپى بردارى شده و در آزمايش هاى مختلف تأييد شده است ولى برخى كه توليد اين دارو را تخريب بازار و تكتازى خود مى دانند با توليد اين دارو مخالفت مى كنند.
مهبودى با اشاره به روند توليد اينترفرون بتا ۱a يادآور مى شود : آلمان و فلسطين اشغالى تنها دو منشأ براى CHO حاوى ژن فوتريك اينترفرون بتا هستند و اين دو منشأ در قراردادهايى مختلف به كشورهاى آمريكا و سوئيس منتقل مى شود تا داروى اينترفرون بتا توليد شود.از آنجايى كه هيچ اعتمادى به كشور آمريكا نيست، تصميم گرفته شد نمونه داخلى اين دارو در داخل كشور تهيه شود.موارد بسيارمتعددى ثابت كرده است آمريكا هيچ اهميتى براى كشور ما قائل نيست و براى تنگنا قرار دادن ايران از هيچ كوششى دريغ نمى كند، به همين دليل صادرات اين دارو را به ايران قطع مى كند.در اين زمينه با كشور آلمان وارد مذاكره شديم و همكارى هاى علمى خود با اين كشور در زمينه توليد داروى اينترفرون بتا ۱a را آغاز كرديم.
رئيس شبكه بيوتكنولوژى پزشكى كشور با اشاره به امكان كپى بردارى از داروهايى كه از زمان پتنت آنها گذشته است، مى گويد: شروع همكارى ايران و آلمان در زمينه توليد اين دارو به زمانى بر مى گردد كه دوره انحصارى (Patent) داروى اوليه اينترفرون منقضى نشده بود و امكان توليد و عرضه آن در كشورهاى تابع مقررات سازمان تجارت جهانى WTO غير ممكن بود.
رئيس شبكه بيوتكنولوژى پزشكى كشور مى افزايد: در حال حاضر با توجه به پايان يافتن دوره Patent اين دارو، مطالعه بازار و اقدام براى ثبت آن در كشورهاى آسيايى و اروپايى از طريق ۲۵ نماينده ايرانى در ۵ قاره دنيا آغاز شده است.
وى توليد دارو در دنيا را شامل دو فرآيند مى داند و مى گويد : داروهاى جديدى در دنيا توليد مى شوند كه فازهاى مختلف مطالعات بالينى را طى مى كنند تا وارد بازار شوند، دسته اى ديگر از داروها كه بحث آنها از سال ۱۹۷۰ مطرح شده، داروهاى ژنريك است كه دقيقاً مانند داروهاى مشابه خود هستند و نيازى نيست مطالعات بالينى را طى كند اما در مورد اينترفرون بتا ۱a بحث مطالعات بالينى مجدداً مطرح شد.
مهبودى در مورد خصوصيات داروهاى بيولوژيك اضافه مى كند: داروى بيولوژيك بايد فرمولاسيون و شكل دارويى آن با شكل دارويى اوليه به اثبات رسيده باشد، خصوصيات سلول مورد استفاده در توليد با سلول توليد كننده محصول موجود در بازار يكسان باشد و فرآيند توليد و كنترل كشت مشابه را گذرانده باشد.همچنين آزمون هاى بيوبوتنى در سيستم هاى in vivo و دريافت پاسخ هاى كاملاً مشابه با محصول اوليه موجود در بازار مورد تأييد داروهاى بيولوژيك به شمار مى رود.
او در ادامه مى گويد: براى توليد اينترفرون بتا ۱a نه تنها از مشابهت سلول مولد اينترفرون بتاى نوتركيب انسانى مطمئن شديم، بلكه روش هاى آزمون كنترل كيفى و فرآيند توليد را مطابق آنچه در خصوص نمونه هاى تجارى شده به انجام مى رسد، طراحى كرديم.همچنين آزمون هاى مختلف و مطابق با استاندارد جهانى بر روى اين دارو صورت گرفت.مطالعات بالينى تاكنون مشابهت اثربخشى و ايمنى دارو را به اثبات رسانده اند.
مهبودى ادامه مى دهد: اين دارو مراحل كنترل كيفيت و ايمنى سازى متعددى را طى كرده است و وزارت بهداشت ايران هم سخت ترين كنترل را روى كيفيت دارو به عمل آورده است و علاوه بر آن چندين مرجع استاندارد و موثق اين دارو را تأييد كرده اند.
عضو هيأت علمى انستيتو پاستور با اشاره به نتيجه بخش بودن مطالعات بالينى اين دارو مى گويد : با همكارى دانشگاه علوم پزشكى تهران در يكسال اخير اين دارو بر روى تعدادى از بيماران مورد مطالعات بالينى قرار گرفت.
رئيس شبكه بيوتكنولوژى پزشكى كشور تأكيد مى كند: بر اساس نتايج آزمايش هاى مختلف، داروى سينووكس توليد شده در كشور نمونه بيوژنريك وارداتى اونكس است و از لحاظ ضوابط معتبرترين مؤسسات دارويى جهان و همچنين مطالعات بالينى صورت گرفته شده در كشور، داراى ويژگى ها و اثراتى كاملاً مشابه داروى وارداتى است كه سال هاست در درمان بيمارى ام.اس استفاده مى شود.
عضو هيأت علمى انستيتو پاستور با انتقاد از وجود برخى شبكه هاى داروهاى وارداتى گفت: داروى مشابهى كه هم اكنون از خارج كشور وارد مى شود داراى قيمت بالايى است و داروى ساخت داخل ارز آورى بسيار قابل توجهى خواهد داشت اما عده اى كه اين اتفاق را ناميمون مى دانند و بازار خود را از دست رفته مى پندارند به مخالفت با اين اقدام مى پردازند.به گفته مسئولان وزارت بهداشت سهم داروهاى بيولوژيك كشور ۲۰ ميليون دلار است كه بخشى از آن به داروى اينترفرون بتا ۱a مربوط مى شد اما در حال حاضر توليد داخلى آن موجب از دست رفتن بازار عده اى مى شود و به همين دليل در ارائه آن به جامعه مقاومت نشان مى دهند.
او تأكيد مى كند : سيستم ارزيابى دارو بايد در كشور دائمى باشد و ما نيز راغب هستيم آزمايش بر روى اين دارو محدود به يك دوره زمانى نباشد. رئيس شبكه بيوتكنولوژى پزشكى كشور در زمينه پيشرفت هاى علم بيوتكنولوژى كشور مى گويد: در بيوتكنولوژى كشور زمينه هاى خوبى براى پيشرفت ايجاد شده است، اما در اين ميان بايد نسبت به تحقيقات كاربردى حساسيت ويژه اى داشت.در اين زمينه نماينده هاى معاونت هاى تحقيقات وزارتخانه هاى بهداشت، علوم و دستگاه هاى ذى ربط بايد اولويت هاى توسعه تكنولوژى در كشور را تعيين كنند تا محققان داخلى بر اساس نيازهاى موجود و در جهت حفظ منافع داخلى حركت كنند تا كشور به خودكفايى علمى نيز دست يابد.
در حالى كه مدير كل نظارت بر دارو و مواد مخدر وزارت بهداشت بر اعتماد مردم به داروهاى توليد داخل تأكيد كرده و اعلام كرده است : ايران از كشورهاى توانمند در توليد داروهاى نوتركيب از جمله اينترفرون آلفا براى درمان هپاتيت و اينترفرون بتا براى درمان بيمارى ام اس است. دكتر سيد مجيد معنوى - معاون علوم زيستى دفتر همكارى هاى رياست جمهورى نيز در خصوص حمايت دفتر همكارى هاى رياست جمهورى از توليد اين نوع داروها در كشور مى گويد : طرح توليد داخلى داروى اينترفرون بتا ۱a كه كشور براى واردات آن با محدوديت هايى مواجه بوده است از اهميت ويژه اى برخوردار است.در مورد طرح داروى اينترفرون بتا ۱a هم دكتر احمدى نژاد - رئيس جمهورى و دكتر لنكرانى - وزير بهداشت نظر مثبتى براى توليد آن داشتند.البته پيش بينى كرده بوديم كه كارشكنى هايى در اين زمينه صورت گيرد.
معنوى در مورد حمايت دفتر همكارى هاى رياست جمهورى از طرح هاى تكنولوژيك خاطر نشان مى كند : طرح هاى تكنولوژيك كه محصول آن قابل دفاع باشد از سوى دفتر همكارى ها مورد حمايت قرار خواهد گرفت.