ليدا هادى

شهر خيال انگيز هزار و يك شب، شكوه و عظمت خود را سال هاست كه فراموش كرده است. باغ ها و بوستان هاى سرسبز آن مدتى است جاى خود رابه ويرانه هايى داده كه هر روز انفجارى در گوشه اى از آن، خاطرات عهد شكوه و جلال تيسفون را در بغداد از يادها مى برند. در چند سال اخير شهرى را در سراسر جهان نمى توان يافت كه مانند بغداد توجه همه مردم دنيا رابه خود جلب كرده باشد. جنگ با ايران، كشتار مردم مظلوم حلبچه، اشغال كويت، يورش آمريكا و همتايان آن به عراق، كشته شدن هرروزه صدها عراقى بر اثر انفجار در شهرهاى مختلف، كمبود امكانات بهداشتى و درمانى، گسترش انواع بيمارى واگيردار و در نهايت محاكمه صدام، ديكتاتور سابق عراق همه و همه از مواردى هستند كه تاكنون بارها نام اين كشور را بر سر زبان ها جارى كرده اند. بغداد كه روزگارى نگين درخشان شهرهاى اسلامى به شمار مى آمد و مدينة الاسلام نام گرفته بود، هم اكنون روزگار رقت بارى را سپرى مى كند. شهرى كه روزگارى با دربار قيصران روم رقابت مى كرد و قسطنطنيه را با همه عظمتش، كوچك و حقير مى ديد اكنون خود به خرابه اى براى تاخت و تاز اشغالگران آمريكايى و شورشيان و اشرار تبديل شده است. سياستمداران آمريكايى كه در ماه هاى گذشته از پيروزى هاى قريب الوقوع بر ضد خشونت و تروريسم در عراق دم مى زدند اين روزها آشكارا صحبت از ترك عراق مى كنند و در اظهارنظرهاى خود به اين موضوع اشاره دارند كه عمليات هاى شورشى در عراق و فعاليت  گروهك هاى خاص در اين كشور تا مدت زيادى به طول مى انجامد و اين روند ممكن است تا سال هاى بسيار ادامه داشته باشد. وضع نابسامان جنگ هاى داخلى در عراق به گونه اى است كه نيروهاى آمريكايى كه خود مسبب به وجود آمدن چنين شرايط ناامنى بوده اند، قصد دارند در پى از بين بردن ثبات و امنيت اين كشور، مردم و دولت عراق را با مشكلات به وجود آمده تنها بگذارند و از ترس وخامت اوضاع، عراق را ترك كنند.
اين بار نوبت مرگ شماست!
اين روزها تروريست ها در عراق، شبكه بهداشت و خدمات درمانى كشور را مورد هدف خود قرار داده اند و در اقدامى گسترده سعى دارند با كشتن و گروگان گرفتن پزشكان و پرستاران اين كشور بر گستره ناامنى و بى ثباتى شرايط موجود دامن بزنند و با ايجاد ترس و وحشت در ميان قشرهاى مختلف مردم، زمينه را به نفع عقايد خاص خود مهيا كنند. طبق آمار انجمن پزشكان عراق، گروه هاى شورشى حاضر در عراق نزديك به ۶۵ پزشك متخصص را در سال ۲۰۰۵ ميلادى كشته اند.
در اين ميان تعداد بسيارى از پزشكان و پرستاران بيمارستان ها و مراكز خدمات درمانى نيز براى مدتى دزديده و يا به مرگ تهديد مى شوند. درواقع شبكه هاى تروريستى در عراق، هم اكنون حساس ترين ساختارهاى اجتماعى را هدف گرفته اند و براى ايجاد هرج و مرج و بى نظمى بيشتر در عراق ضعيف ترين اماكن عمومى را در فهرست برنامه هاى تروريستى خود قرارداده اند. ابومحمد ۳۷ ساله متخصص بيمارى هاى استخوان، يكى از پزشكانى است كه اين روزها جرأت بيرون آمدن از خانه خود را ندارد و از ماه آگوست كه برادر كوچك ترش به ضرب گلوله گروه هاى شورشى از پاى درآمد در ترس و دلهره به سر مى برد. هر چند ابومحمد با اسلحه كمرى خود در بيمارستان و مطب فعاليت مى كند، ولى باز هم نتوانسته است بر نگرانى حمله تروريست ها غلبه كند، تا اين كه چندى پيش نامه هاى تهديدآميز مختلفى كه به محل كار او مى رسيد، ابومحمد را به فكر واداشت كه هر چه زودتر به همراه خانواده اش از كشور خارج شود و بدين ترتيب بتواند فارغ از هر گونه دغدغه اى به فعاليت دلخواهش بپردازد.
«وقتى پيشنهاد مديريت يكى از بزرگ ترين بيمارستان هاى عراق را دريافت كردم، ديگر آرامش نداشتم. هر روز تعداد زيادى نامه به دستم مى رسيد كه فقط يك جمله درخود داشتند.«اين بار نوبت مرگ شماست. كشور را ترك كن!»
آرامش زندگى ام به هم ريخته بود و با ترس به مداواى بيمارانم مى پرداختم. هميشه به در ورودى مطب نگاه مى كردم و منتظر رسيدن تروريست ها بودم تا اين كه هفته گذشته يكى از همكارانم را دزديدند و من و همسرم ـ كه داروساز است ـ تصميم گرفتيم كشور را ترك كنيم.» شرايط نابسامان فعاليت پزشكان در بيمارستان هاى بغدادبه گونه اى است كه دولت عراق در نهايت استيصال از انجام اقدامى لازم براى تأمين امنيت آنها، فقط يك جزوه آموزشى درباره دفاع شخصى و فنون مربوط به مقابله با مهاجمان چاپ كرده و در اختيار پزشكان مراكز خدمات درمانى قرار داده تا بلكه بدين صورت بتوانند به هنگام حمله اشرار به دفاع از خود بپردازند. به عقيده مسئولان عراقى اجازه حمل سلاح و يادگيرى طرز استفاده از انواع سلاح هاى گرم براى پزشكان تنها راهكارى است كه مى توان امنيت آنان را تأمين كرد . با وجود همه اين شرايط ناهنجار كه در كشور عراق متوجه پزشكان كشور است، هنوز عده بسيارى از آنها به فعاليت خود مشغول هستند وهرچند در وحشتى تصورناپذير به سر مى برند، ولى خدمت به مردمان كشور را در اين اوضاع ناگوار از وظايف اصلى خود مى دانند.
برگه هويت
مرد جوان با چند برگه و كاغذ مربوط به مشخصات شناسايى خود كنار در ورودى سازمان ثبت احوال بغداد و درميان شمار فراوان افراد حاضر در صف طولانى به انتظار نشسته بود. در ظاهر مشخصات او هيچ مشكل خاصى نداشت، اما آنچه كه موجب حيرت مسئول رسيدگى به مدارك و نگرانى خاص او در روزهاى اخير شده بود، نام عجيب او بود كه به تازگى مشكلات فراوانى را برايش به همراه داشت: «صدام حسين المجيد» او كه با نهايت دلهره و ناراحتى با مسئول سازمان ثبت احوال صحبت مى كرد سعى داشت به هرطريقى عنوان كند كه هيچ گرايشى به چهره منفور صدام حسين رهبر پيشين عراق ندارد و قصد دارد با تغيير نام خودش اين بار ننگ را براى هميشه از زندگى اش پاك كند. «من بايد چه كار كنم؟! اين كه انتخاب من نبود. پدر و مادرم اين نام را برايم انتخاب كردند.» شايد تا چندى پيش حتى همنامى او با شخصيت برجسته عراق براى او و بسيارى از هموطنانش افتخار هم محسوب مى شد، اما حالا صدام حسين المجيد زندگى خود را به همين دليل ساده، در خطر مى بيند. او ساعت هاى طولانى پشت در سازمان ثبت احوال بغداد منتظر نشسته است تا بلكه بتواند هر چه زودتر با تغيير نامش، خود را از مرگ حتمى به دست نيروهاى شورشى، نجات دهد. اين حكايت فقط مختص صدام حسين المجيد مسلمان بغدادى نيست. هم اكنون شمار بسيارى از مردان عراقى با ازدحام در سازمان هاى ثبت احوال شهرهاى مختلف عراق به دنبال تغيير نام خود هستند تا بلكه با توجه به نيروهاى حاكم در منطقه مسكونى شان بتوانند به راحتى و با آسودگى خيال به تردد و فعاليت در شهر بپردازند. مردان عراقى اين روزهاحتى از نام خود هم مى ترسند، زيرا هرگونه مشخصاتى كه بازگوى نوعى گرايش مخالف باشد، ممكن است باعث بروز مشكلات فراوان وحتى از دست دادن جانشان شود.
موضوعى كه نيروهاى آمريكايى براى آن برنامه دقيقى ريخته اند تا اختلافات قومى را به نهايت درجه خود برسانند. هجوم گسترده مردان عراقى براى تغيير نام و نام خانوادگى شان تاحدى است كه در هفت ماه ابتداى سال جارى نزديك به هزارتن از ساكنان شهرهاى مختلف عراق با اصرار فراوان از مسئولان مراكز ثبت احوال كشور توانستند اسامى مرسوم و متداول خود را تغيير و به اين طريق خود را هم جهت با جريان غالب در ناحيه نشان دهند.
احمدكارمند سازمان ثبت احوال بغداد، شمار افراد متقاضى را ۶۰ تا ۷۰ مورد در روز مى داند كه سعى دارند با جلب نظر مسئولان، نامشان را تغييردهند. «تاپيش از ورود آمريكايى ها فقط مراجعه كنندگان به سازمان براى تغيير مدارك شناسايى، والدينى بودند كه مى خواستند با تغيير سن فرزندانشان آنها را زودتر از معمول روانه مدرسه كنند. شايد در ماه، ۲۵ تا ۴۰ مراجعه كننده هم نداشتيم، اما هم اكنون چنان صفى در اداره ثبت احوال تشكيل مى شود كه همه فعاليت هاى ما را مختل كرده است.»
در اين ميان افرادى كه نام احمديامحمد را براى خود انتخاب مى كنند شرايط بهترى دارند و در شهرهاى مختلف كشور هيچ مشكلى نخواهند داشت. ياسين طاهر الياسرى، يكى از مقام هاى مسئول وزارت كشور عراق، رويكرد كنونى مردم كشورش را در تغيير نام هايشان بسيار تأسف آور مى داند. هروقت كه مى خواهم مدارك يكى ازمتقاضيان را امضا كنم دست هايم مى لرزند. واقعاً تأسف بار است افراد به خاطر ترس از مرگ، نام هاى مقدس خود را هم تغيير مى دهند بيشتر اوقات سعى مى كنم با اصرار از آنها بخواهم كمى صبر و تحمل داشته باشند، اما متأسفانه همه با وحشت از شرايط خاص زندگى در عراق، گاه التماس مى كنند كه نامشان را عوض كنند! در اين ميان آنهايى كه موفق به دريافت مجوز تغييرنام نمى شوند با پرداختن مبالغ هنگفتى به واسطه ها، موفق به دريافت مدارك شناسايى تقلبى مى شوند تا بتوانند براى رفت و آمد در شهرهاى مختلف عراق، خود را همسو با جريان حاكم بر منطقه نشان دهند و به اين صورت از مرگ نجات پيداكنند.
الياسرى با طنين صداى حزن آلودش مى گويد: «همه مردم عراق يك ملت هستند و هيچ تفاوتى ميان آنها وجودندارد. از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب همه ما يك كشوريم، پس چرا نبايد با صبر و بردبارى در برابر هجوم اشغالگران و سوءاستفاده شورشيان بايستيم؟!»