ليلا جوادى
گروه بين الملل: از سال ها قبل، نه فقط همسايگان عرب كه قاطبه ناظران غربى از آنچه در پژوهشگاه هاى هسته اى اسرائيل مى گذشت باخبر بودند. برنامه هاى هسته اى اسرائيل از پرهزينه ترين و در عين حال مهم ترين پروژه هاى اين رژيم بود. نماد و نمونه اعلاى برنامه هاى اتمى اسرائيل مركز ديمونا بوده است. مركزى كه در ميان تأسيسات هسته اى جهان جايگاه و شهرت فراوان يافته است . از اين روست كه كارشناسان امنيتى، تأسيسات هسته اى اسرائيل را با نيروگاه مخوف ديمونا مى شناسند. درباره اين نيروگاه سخنان و روايات بسيارى نقل شده است. هنوز پس ازگذشت چندين سال از فعاليت اين مركزديده بانان هسته اى از چند وچون فعاليت آن آگاهى كافى ندارند. صهيونيست ها درهاى ديمونا وكل زرادخانه هاى خويش رابه روى مأموران و مسئولان امور هسته اى بسته نگه داشته اند.
آن چنان كه محققان اين عرصه گفته اند پايه ومبناى استراتژى هسته اى اسرائيل بر محور محرمانه بودن تدوين يافته و دقيقاً بر همين مبنا اسرائيل تاكنون حاضر به امضاى پيمان ان.پى.تى نشده است. تل آويو تاپيش از سخنان روز دوشنبه اولمرت همواره سياست سكوت و پنهان كارى در مورد فعاليت هاى هسته اى خود پيش گرفته بود.
از هياهويى كه همزمان با اظهارات اولمرت به راه افتاد براحتى مى توان دريافت كه حفظ اسرار هسته اى از خط قرمزها و اصول تغييرناپذير رژيم صهيونيستى است و عدول كنندگان از اين اصل با عقوبتى سخت روبه رو مى شوند حتى صهيونيست وفادارى چون ايهود اولمرت نيز درصورت ناديده گرفتن اين پيمان نامه بايد خود را آماده برخورد كند.
روز دوشنبه اين واقعيت با وضوح تمام بر پيشانى جرايد نشست وقتى كه همه كهنه كاران سياسى اسرائيل از ليكودى هاى دوآتشه گرفته تا جناح كارگرى هاى به اصطلاح ميانه رو بر نخست وزير تاختند و كمترين حرفشان در شماتت اولمرت اين شد كه تاوان اين افشاگرى استعفا و خانه نشينى او است. در اين تهاجم كه رنگ تنبه و عبرت دهى داشت حتى رسانه ها و مطبوعات اين رژيم نيزمشاركت جستند، هرچند برخورد آنها به جاى تهديد ميل به تحقير و تمسخر نخست وزير داشت آنجا كه سخنان اولمرت را «گاف بزرگ نخست وزير» نام نهادند.
صداى راكتورها ازصحراى نقب به گوش مى رسد
اكنون مى توانيد حدس بزنيد كه چرا مردان قاهره از هسته اى شدن اسرائيل تشويش دارند و چرا پرچمدارى مخالفت با برنامه اتمى تل آويو در دست دولتى است كه درميان اعراب به نزديك ترين دوستان منطقه اى اسرائيل شهرت دارد. درست است كه مصرى ها در اين ماجرا فكر برقرارى توازن قدرت را دارند و در ميان اعراب خود را شايسته ترين كشور براى هسته اى شدن مى بينند، اما علت ناگفته ناراحتى سياستمداران قاهره به اينجا برمى گردد كه اسرائيل پايگاه هسته اى خود را درست در بيخ گوش آنها مستقر كرده است.
مركز هسته اى اسرائيل در صحراى نقب در جنوب فلسطين اشغالى و نزديكى مرز مصر قرار دارد.شنيدن اين كه در چند قدمى صحراى مرزى مصر صدها بمب هسته اى ذخيره شده است كافى است كه قاهره خود را با تهديدى افزون برهمه اعراب ومسلمانان مواجه ببيند.
به هرحال متواترين گزارش اين است كه درمركزى كه مصرى ها ازآن به عنوان قدرت اهريمنى همسايه ناخوانده خود ياد مى كنند يعنى ديمونا، دست كم بيش از ۲۰۰ بمب هسته اى توليد شده است.به گفته كارشناسان اين مقدار بمب براى ازميان بردن كل حيات اعراب خاورميانه كافى است و حتى با اين سطح از توانايى هاى اتمى تل آويو مى تواند طرف هاى خارج از منطقه خاورميانه رانيزدر شعاع تهديد خويش قرار دهد.
اما داستان ۲۰۰ كلاهك هسته اى، از آمار كهنه اى است كه سال ها پيش از اسرارخانه ديمونا درز كرده است. به باور عموم ناظران هسته اى قابليت هاى اسرائيل بسى فراتر ازاين است بويژه آنكه پروژه هاى هسته اى اين رژيم در دو بعد صنعتى و تحقيقاتى از فعال ترين برنامه هادر سطح جهانى برآوردشده است .برحسب آنچه در بولتن هاى آژانس انرژى اتمى منتشر شده سران اسرائيل بيشترين بودجه رابه برنامه هاى اتمى اختصاص داده اندوتل آويو جمع پرشمارى ازانديشمندان اتمى را از كانون هاى تحقيقاتى و تكنولوژيكى خويش به كارگرفته است.
درطول جنگ ۳۳روزه لبنان، نخستين رشته ازاخبار مبنى بر استفاده اسرائيل ازفرآورده هاى مركز ديمونا منتشر شد. خبرهايى كه حاكى از آن بودكه تجهيزات جنگى آغشته به مواد مانند گلوله هاى اورانيومى به لوازم ارتش صهيونيستى افزوده شده است كه البته اين قضيه با سانسور شديد خبرى رسانه هاى غرب مواجه شد.تصاوير جديدى كه ماهواره هاى تحقيقاتى سازمان ايكونوس از اين نيروگاه تهيه كرده اند، نشان مى دهد كه «اسرائيل» براى ده ها كلاهك هسته اى، پلوتونيوم توليد كرده است.دراين ميان برخى گزارش ها حاكى است اسرائيل از سال ۱۹۷۱ميلادى تاكنون برج هاى خنك كننده نيروگاه هاى ديمونا را تعويض نكرده است.اين مسأله نشان مى دهد كه حجم فعاليت اين نيروگاه ها از آن سال تاكنون تغيير زيادى نكرده است . به نوشته نشريه داخلى انجمن دانشمندان علوم هسته اى آمريكا، سازمان هاى اطلاعاتى غربى در سال ۱۹۹۰ ميلادى اعلام كردند كه اسرائيل از ۷۵ تا ۱۳۰ كلاهك هسته اى در اختيار دارد. ميانگين سالانه توليد پلوتونيوم در اين نيروگاه ها ۲۰ كيلوگرم است. اين گزارش زمانى منتشر شدكه «اسرائيل» با هرگونه بازرسى و بازديد كارشناسان بين المللى از نيروگاه ديمونا مخالفت كرد.
ديمونا هم حاصل اراده مشترك اروپا و آمريكاست
اگر پيدايى رژيم سياسى اسرائيل محصول توافق قدرت هاى دوسوى آتلانتيك بود، در هسته اى شدن اين رژيم نيز اين توافق بارديگر تكرار و تجديد شد. به اين ترتيب نيروگاه هاى ديمونا در سال ۱۹۶۳ميلادى با همكارى فرانسه كليد خورد. سپس آمريكا با كمك مالى و كمك هاى فنى از جمله انتقال مقدارى پلوتونيوم، به ساخت اين نيروگاه شتافت. برپايه اسناد منتشر شده اين مركز هسته اى از ۹ ساختمان تشكيل شده كه در هر يك از آنها نوع خاصى از موادى كه در توليد سلاح هاى هسته اى كاربرد دارد، ساخته مى شود. پلوتونيوم، لتيوم و برليوم كه هركدام در ساخت بمب هاى هسته اى كاربرد ويژه اى دارند، علاوه بر اينها اورانيوم غنى شده و تريتيوم نيز از مواد ديگرى است كه در اين نيروگاه توليد مى شود.
به هر حال توانمندى ديمونا در سطحى قرارداردكه نام آن در فهرست بزرگ ترين مراكز هسته اى سرى جهان ثبت است. به باور بسيارى ازمحققان امور اتمى، اسرائيل پنجمين قدرت هسته اى جهان محسوب مى شود تاحدى كه اين رژيم علاوه بر در اختيار داشتن بمب هاى هسته اى كه قادر است آن را از طريق هواپيما پرتاب كند، كلاهك هاى هسته اى نيز در اختيار دارد كه با موشك هاى اريحا شليك مى شوند.برد اين موشك ۱۵۰۰ كيلومتربرآورد شده است.برخى منابع غربى نيز تأكيد مى كنند كه اسرائيل علاوه بر اين ها مقدار زيادى اورانيوم و پلوتونيوم در اختيار دارد كه براى ساخت نسل تازه اى از بمب هاى هسته اى ديگر كافى است.حسب اين گزارش ها، اسرائيل مى كوشد كه قدرت توليد خود را در مركز هسته اى ديمونا به سه برابر توليد كنونى اش يعنى از ۲۸ مگاوات به ۱۰۰ مگاوات برساند.ساخت نيروگاه هاى جديد هسته اى كماكان در دستور كار كابينه رژيم صهيونيستى قرار دارد.روزنامه يديعوت آهارونوت در شماره ۲۷ فوريه سال۲۰۰۲ميلادى نوشت: ايوى ايتام وزير امور زيربنايى اسرائيل فرمانى را به منظور ساخت نيروگاه جديدى در صحراى نقب در جنوب فلسطين اشغالى براى اهداف غير نظامى صادر كرده است.
مسئولان اسرائيل پيش بينى كرده اند كه ساخت اين نيروگاه هسته اى در ۳سال آينده (۲۰۰۹) آغاز شود و در سال ۲۰۲۰ ميلادى اين نيروگاه به بهره بردارى برسد. هزينه ساخت اين نيروگاه دست كم نيم ميليارد دلار است.اين نيروگاه پس از افتتاح نخستين نيروگاه هسته اى توليد برق در اسرائيل محسوب خواهد شد.صهيونيست ها مى گويند، علت اصلى تأخير در ساخت اين پروژه، طولانى شدن مسأله فراهم كردن فناورى هاى جديدى است كه امنيت و سلامت نيروگاه را حفظ مى كند.ايوى ايتام ازمقام هاى اين رژيم مى گويد:ساخت پروژه نيروگاه هسته اى براى «اسرائيل» به مثابه پله اى ديگر براى تضمين استقلال در زمينه توليد برق محسوب مى شود. به نوشته اين روزنامه، تحقيقات وزارت امور زيربنايى نشان مى دهد كه فرانسه و روسيه ـ به عنوان تنها دولت هايى كه نيروگاه هسته اى مى سازند ـ حق ندارند اين فناورى را به اسرائيل بفروشند، زيرا اين رژيم از امضاى معاهده بين المللى ممنوعيت استفاده از سلاح هاى هسته اى امتناع كرده است.فرانسوى ها بر اساس شواهد موجود توافقات پشت پرده اى را براى ساخت اين نيروگاه با اسرائيلى ها انجام داده اند.
همه از يك فاجعه خبر مى دهند
اين طرح ريزى هاى بلند مدت در حالى است كه توسعه وشتاب فعاليت ديمونا موجب شده كه محافل سياسى و زيست محيطى از چهار گوشه جهان نگرانى خود را به انحاى مختلف ابراز كنند. در حال حاضر، چگونگى دفن زباله هاى نيروگاه ديمونا به صورت يك راز باقى مانده است. برخى بر اين باورند كه اسرائيل اين زباله ها را در صحراى نقب دفن مى كند و عده اى مى گويندكه در درياى سرخ مى ريزد اظهارنظرهاى تازه اى كه ازسوى منابع بين المللى صورت گرفته نشان مى دهد انتشار تشعشعات و مواد پرتوزاى ناشى از مراحل پرشتاب فعاليت نيروگاه ديمونا مى تواند فاجعه ديگرى مانند آنچه در نيروگاه هسته اى چرنوبيل شوروى رخ داد، بيافريند.علاوه براين اسرائيل زباله ها و مواد خطرناك ديگر اين نيروگاه را در مناطقى كه هنوز فاش نشده است ـ احتمالاً در مناطق فلسطينى ـ دفن مى كند.روزنامه يديعوت آهارونوت در سال ۲۰۰۱ميلادى با يك كارشناس مسائل هسته اى اسرائيل مصاحبه اى انجام داد. «اوزى ايپان» خود در مركز هسته اى ديمونا به كار مشغول بوده است. اوزى ضمن بيان نكاتى هرچند كهنه در مورد تأسيسات هسته اى اسرائيل و نيروگاه ديمونا تأكيد كرد كه اين مركز هسته اى ديگر امن نيست.وى بر ضرورت تعطيل كردن اين مركز «پيش از آنكه فاجعه اى رخ دهد» تأكيد كرد.گزارش هاى مختلف در مورد تأثير فعاليت هاى هسته اى بر محيط زيست نشان مى دهد كه نيروگاه هاى هسته اى اسرائيل در مدت ۳۰ سال گذشته بيش از ۱۴۰۰ تن اورانيوم خام مصرف كرده اند.
حتى كارگران اين نيروگاه نيز از اشعه هاى پرتوزاى اين نيروگاه در امان نمانده اند.در گزارشى كه كانال دوم تلويزيون اسرائيل آن را پخش كرد، آمده است كه ده ها نفر از كارگران نيروگاه هسته اى ديمونا بر اثر ابتلا به سرطان مرده اند. اين در حالى است كه مسئولان اين نيروگاه اين اخبار را كه ابتلا به سرطان و سپس مرگ اين افراد بر اثر قرار گرفتن در معرض تشعشع راديو اكتيو بوده است، انكار مى كنند. بنا بر اين گزارش حوادث كارى زيادى در اين نيروگاه رخ داده است.از جمله اين اتفاقات آتش سوزى در مواد سمى بود كه هيچ وسيله اى براى اطفاى حريق در اطراف آنها نصب نشده است.بر اثر اين آتش سوزى تعداد زيادى از كارگران مجروح شدند كه برخى از آنان جان سپردند.برخى مطبوعات اسرائيل اين گمانه را مطرح ساخته اند كه بسيارى از اين آتش سوزى ها عمدى بوده و در جهت آلوده كردن كارگران ديمونا و در نهايت جلوگيرى از افشاى اسرار هسته اى اسرائيل به خارج از ديمونا انجام مى شود. عمر مفيد اين نيروگاه در زمان تأسيس ۳۰ سال برآورد شد، اما براساس گزارش هاى مختلف، نزديك به چهار دهه از زمان ساخت رآكتورهاى هسته اى ديمونا مى گذرد.از آن مدت اكنون نزديك به ده سال ديگر نيز گذشته و تاكنون هيچ اقدامى براى بستن اين نيروگاه صورت نگرفته است.نيروگاه هاى هسته اى اصولاً پس از پايان دوره كارايى خود به مثابه يك بمب اتم عمل مى كنند، زيرا ماده نيوترونيومى (كنترل اين ماده بسيار مشكل است) كه اين نيروگاه ها توليد مى كند، موجب سست شدن سيمان و آهن مى شود.اگر چنين وضعيتى رخ دهد تشعشع مواد داخل رآكتورها به خارج نفوذ مى كند.
|
|
|
جهان اين گونه بر زرادخانه اسرائيل چشم بست
به باور كارشناسان اسرائيل تنها باحمايت آمريكا به توان هسته اى دست نيافت كه تحت چتر آمريكا توانست مسير پرشتاب هسته اى شدن را آن هم در ناامن ترين منطقه طى كند. از نگاه اين عده پس از وتوى قطعنامه هاى مربوط به فلسطين ،بيشترين لطف آمريكايى ها در عرصه هسته اى شامل حال تل آويو شده است، زيراواشنگتن با هژمونى نظامى خود توانست صداى مخالفت همسايگان عرب اسرائيل راخاموش كند ودرهمان حال بزرگ ترين مرجع هسته اى جهان يعنى سازمان آژانس اتمى را به پذيرش بدترين فرم تبعيض هسته اى وادار كند.با اين امتياز وبه اصطلاح حق ويژه بود كه دارنده پنهانى ترين قدرت هسته اى از هرگونه نظارت وپاسخگويى مستثنى ماند وكاربه جايى رسيدكه حتى تل آويو درمقام مدعى العموم مجازات هسته اى كشورهايى چون ايران ظاهرشد.
افنير كوهين يكى از نويسندگان اسرائيلى است كه داستان اين توافق نانوشته جهانى آزاد گذاشتن برنامه هسته اى اسرائيل را فاش مى كند. او كه اكنون در تبعيدگاه اختيارى خود در آمريكا به سر مى برد در كتابش با عنوان «اسرائيل و بمب هسته اى» مى نويسد: اسرائيل و آمريكا توافق كرده اند واشنگتن دربرابر فعاليت هاى هسته اى اين دولت سكوت اختيار كند و تل آويو آن را به صورت كاملاً سرى ادامه دهد.
پس از به جريان افتادن برنامه هسته اى ايران دولت هاى عربى منطقه و برخى محافل جهانى تحرك سياسى تازه اى رابه اميد شكستن حصار اسرار زرادخانه اتمى اسرائل آغاز كردند اما تلاش آنها به همان ديوار بلند مخالفتى برخورد كردكه قطعنامه محكوميت كشتار فلسطينيان. حتى شخص دبير كل آژانس انرژى اتمى، محمد البرادعى در اقدامى پر سروصدا راهى تل آويو شد با اين وعده كه اسرائيل را در جرگه ان.پى.تى وارد كند يا آن كه در بسته ديمونا و چندين مركز هسته اى اين رژيم را به روى بازرسان اتمى بگشايد، اما همانطور كه پيش بينى مى شد البرادعى با دست خالى به وين برگشت. شكست سفر ديده بانان هسته اى به تل آويو كه همگى در گرماگرم تلاش آمريكايى ها بر ضد برنامه هسته اى ايران انجام گرفت پيامى پرمعنا از اين واقعيت بود كه شالوده مناسبات عصر اتم با تبعيض سرشته شده است.
