درباره «سيروس باور»، معمار و شهرساز
ـ متولد ۱۳۱۳ شيراز
ـ فارغ التحصيل دبيرستان البرز تهران ۱۳۳۲
ـ دانش آموخته دانشكده هنرهاى زيباى دانشگاه تهران ۳۸-۱۳۳۲
ـ دكتراى معمارى از دانشكده معمارى دانشگاه فلورانس ايتاليا ۴۴-۱۳۳۹
ـ مهندس ارشد طرح هاى مخصوص اداره مهندسى شركت ملى نفت ايران ۴۸-۱۳۴۵
ـ مدير گروه آموزش معمارى دانشگاه تهران ۵۲-۱۳۵۰
ـ مدير گروه آموزش شهرسازى دانشگاه تهران ۵۷-۱۳۵۶
ـ عضو هيأت علمى دانشكده هنرهاى زيبا ۵۸-۱۳۵۰
ـ عضو شوراى داورى طرح هاى جامع در وزارت مسكن و شهرسازى ۵۸-۱۳۵۰
ـ عضو هيأت مديره نخستين سازمان نظام معمارى تهران ۱۳۵۶
ـ بنيانگذارى و تدريس دروس تاريخ معمارى مدرن، تاريخ شهرسازى و شهرسازى عملى در ايران و دانشگاه ملى (بهشتى) ۴۸-۱۳۴۵
ـ مدير و طراح طرح جامع شيراز، يزد و شهر صنعتى ساوه ۱۳۵۳-۱۳۴۸
ـ تدريس در دانشكده هنرهاى زيباى دانشگاه تهران، معمارى دانشگاه آزاد واحد قزوين و معمارى دانشگاه آزاد واحد تهران مركز ۸۳-۱۳۷۹
ـ طرح و اجراى بسيارى از طرح هاى مسكونى و غير مسكونى در ايران و خارج از ايران ۱۳۸۵-۱۳۴۴
مسئول پايان نامه هاى كارشناسى ارشد دانشكده هاى معمارى تهران، همدان، شيراز، كرمان، تبريز و قزوين ۱۳۸۵
ـ شركت در كنگره هاى معمارى ايران و برخى از همايش هاى جهانى معمارى
ـ شركت در طرح هويت بخشى مدارس ايران (از سوى سازمان نوسازى مدارس كشور) ۱۳۸۵
زينب حسينجانى ـ اگر شهرسازى و معمارى معاصر ايران به آن نتيجه درست و بايسته اى كه بايد نرسيده است واگر ما هم اكنون شاهد معمارى و شهرسازى بى سيمايى در اين آب و خاك هستيم، گذشته از تكروى و نخبه گرايى وخود بزرگ بينى برخى از اعضاى جامعه معمارى و شهرسازى كشورمان، دليل عمده در استفاده نكردن از دانش و پژوهش كسانى است كه مى توانستند و مى توانند منشأ جهش ها و خيزش هايى بنيادين در اين زمينه باشند.
«سيروس باور» يكى از آن انگشت شمار افرادى است كه هم در پژوهش و هم در گسترش دانش معمارى و شهرسازى معاصر ايران بجد و جهد كوشيده است و اين را بيش از هر چيزى، حضور اين شخصيت علمى و فرهنگى در گستره تعليم و تربيت معماران و شهرسازان نسل هاى اخير به ما مى گويد، حضورى كه بلافاصله بعد از بازگشت وى از ايتاليا و بعد از تحصيل در رشته دكتراى دانشكده معمارى دانشگاه فلورانس، آغاز كرده و تاكنون ادامه دارد.
باور، ابتدا و براى نخستين بار در سال هاى نخستين دهه چهل و در دانشگاه ملى ايران دروس «تاريخ معمارى مدرن» ، «تاريخ شهرسازى» و «شهرسازى عملى» را بنيان مى گذارد و خود نيز به تدريس آن همت مى گمارد، دروسى كه از فلسفه جنبش مدرن در اروپا شروع مى شود و به پيدايش معمارى و هنرمدرن مى رسد. با تغيير برنامه هاى دانشكده معمارى دانشگاه ملى و دانشكده هنرهاى زيباى دانشگاه تهران، كه تحت تأثير تحولات دانشكده هاى معمارى اروپا انجام مى شود، باور نيز در سال ۱۳۴۷ خود را به دانشكده هنرهاى زيباى تهران منتقل مى كند، جايى كه پيش از عزيمت به اروپا در آن تحصيل كرده است.
ترجمه كتاب «تاريخ معمارى مدرن» نوشته پروفسور «بنه وولو» حاصل همين سال هاست كه اين معلم معمارى و شهرسازى به دليل كمبود كتاب در زمينه تدريس خود انجام مى دهد، كتابى كه بعدها پايه درس معمارى مدرن اروپا مى شود.
باور اما، به همين ترجمه و تدريس قناعت نمى كند و همزمان به تدريس معمارى معاصر ايران نيز مى پردازد.
اين تدريس همزمان كه همراه با عهده دار شدن مسئوليت طرح هاى معمارى سال چهارم دانشكده هنرهاى زيبا هم بوده است، تا سال ۵۸ ادامه مى يابد. او از سال ۵۰ تا ۵۲ به سمت مدير گروه معمارى دانشگاه تهران و در سال ۵۶ به سمت مدير گروه شهرسازى دانشگاه تهران انتخاب مى شود و اما اگر در همين باره زمانى بيشتر جست وجو كنيم و از فعاليت هاى آموزشى دكتر باور مقدارى فاصله بگيريم، بايد گوشه چشمى هم به مسئوليت هاى ديگرى داشته باشيم كه او در اين سال ها داشته است. مهندس ارشد طرح هاى مخصوص اداره مهندسى شركت ملى نفت ايران در فاصله بين سال هاى ۱۳۴۵ تا ،۱۳۴۸ عضو كميته انتخابات و ترفيعات دانشكده هنرهاى زيبا، عضو شوراى اجرايى گروه معمارى دانشكده هنرهاى زيبا، عضو شوراى اجرايى گروه شهرسازى، عضو شوراى قضاوت طرح هاى ديپلم دانشكده هنرهاى زيبا، عضو شوراى قضاوت طرح هاى شهرسازى (طرح هاى جامع) در وزارت مسكن و شهرسازى، مسئول صدور كارت اشتغال به كار معماران در وزارت دادگسترى، طرح و اجراى تعداد زيادى خانه هاى مسكونى در تهران، طرح و اجراى مجموعه بهداشتى و رفاهى در پالايشگاه تهران، طرح و اجراى آپارتمان هاى كوچك در عباس آباد تهران، طرح مجموعه مسكونى ـ تجارى ـ تفريحى در بلوار كشاورز و طرح و اجراى تعداد زيادى ويلاهاى مسكونى در شهرك غرب تهران در زمره كار و تلاشى بوده كه در اين سال ها و در يك دوره از زندگى باور، رقم خورده است. در اين ميان مهم تر از همه، مديريت و طراحى طرح جامع شيراز است كه پس از پايان به مديريت و طراحى طرح جامع يزد قطع مى خورد و همزمان با طرح جامع شهر صنعتى ساوه ادامه مى يابد. تأسيس دفتر خصوصى معمارى و دو طرح بزرگ مجتمع مسكونى و تجارى در بلوار كشاورز تهران نيز محصول همين سال هاست كه با شروع و وقوع انقلاب ۵۷ منتفى مى شود.
بعد از انقلاب، زندگى شخصى و حرفه اى دكتر باور وارد مرحله ديگرى مى شود. سفر به خارج از كشور در سال ۱۳۵۸ و اقامت در كشور برزيل تا سال ،۱۳۷۱ صورت بندى كلى اين مرحله جديد به حساب مى آيد. او در اين سال ها در ۵ كنكور ملى برزيل شركت و در سه تاى آن ها تقديرنامه كتبى دريافت مى كند. در همين سال ها يك رويداد جالب اتفاق مى افتد. معمار ايرانى به همراه برادرش «فرخ» و به دعوت رئيس جمهورى كشور «بوركينافاسو» به شهر «ايگودوگو» (پايتخت بوركينافاسو) سفر مى كند و در ۲۰ روز طرح هاى مسكن سازى و اصول شهرسازى را براى آن ها پياده مى كند. طرح بناى يادبود براى بوركينافاسو، كه ملهم از توتم هاست و به تصويب رئيس جمهور آن كشور مى رسد، يادگار همان ۲۰ روز سال ۱۳۶۶ است.
طرح و اجراى چند خانه مسكونى در شهر پيانو (ايتاليا)، طرح مركز فرهنگى ـ اجتماعى اسلامى (مسجد) در شهر رسيف (برزيل)، طرح ساختمان حسابدارى در شهر برزيليا (برزيل) و طرح ساختمان تجارى در شهر سن پائولو نيز از جمله رويدادهاى حرفه اى زندگى دكتر باور در همان سال هاى اقامت خارج از كشور به شمار مى رود.
بازگشت به ايران در سال ۱۳۷۲ و آغاز يك سرى فعاليت هاى ديگر به طور مشخص سومين بازه زمانى زندگى شخصى و حرفه اى اين معمار معلم و اين معلم معمارى است، كه ابتدا در دانشكده محيط زيست دانشگاه تهران و با سه ترم درس كارگاه طراحى محيط آغاز مى شود و با كارگاه واحد ۴ دانشكده معمارى دانشگاه آزاد واحد قزوين ادامه مى يابد و به مسئوليت طرح كارگاهى واحد ۴ دانشكده معمارى دانشگاه آزاد واحد تهران مركز ختم مى شود. روندى كه در حال حاضر و در حد ظرفيت رسمى محدود به مسئوليت پايان نامه هاى كارشناسى ارشد دانشكده هاى معمارى شيراز، كرمان، همدان، قزوين، تبريز و تهران شده است.
باور، در حال حاضر مشغول تأليف كتابى است با عنوان «تاريخ معمارى معاصر ايران» كه تا اواخر امسال يا اوايل سال آينده منتشر خواهد شد.
او در اين كتاب به تأثير روح زمانه در پيدايش معمارى نوين ايران پرداخته است. به طورى كه وقتى از او درباره معمارى و شهرسازى معاصر ايران مى پرسم، با توجه به پژوهش هاى خود در كتاب يادشده، چنين پاسخ مى دهد: «شهرسازى علم جديدى بود كه در اواخر دهه چهل در ايران پايه گذارى شد و داشت به نتايج مثبت خود مى رسيد نتايجى كه بر اثر ايجاد جنگ تحميلى متوقف شد. از سال ۱۳۶۸ به بعد كه فعاليت هاى اين رشته دوباره رونق گرفت، متأسفانه به دليل هجوم بى رويه روستاييان و جنگ زده ها به شهرهاى اصلى، شهرهاى ما در مورد ضوابط و معيارها، همه خصوصيات علمى و منطقى خود را از دست دادند. به طورى كه برگرداندن آنها به يك سرى قوانين و ضوابط مختص شهرسازى تا به امروز امكان پذير نشده است.
انتقاد من از ديد معمارانه اما، به فعاليت هاى برج سازى تهران معطوف مى شود كه متأسفانه در زمان تصدى گرى آقاى كرباسچى در شهردارى تهران و به دليل درآمدهاى بيشتر شهردارى با فروش تراكم يا تراكم در فضا شروع شد. ساخت برج ها در نقاط مختلف شهر تهران، اين شهر را به صورتى غيرمنتظم سه بعدى كرد. به طورى كه شمال شهر كه در طرح جامع تهران كم تراكم قلمداد شده بود با برج سازى هاى بى رويه و نامتجانس و غيرقانونى به يك منطقه متراكم تبديل و باعث به هم ريختگى نظم اجتماعى و مخدوش شدن فعاليت ها و حركت هاى شهرى شد. اين برنامه غيرفنى كه فقط منافع بيشتر شهردارى را در نظر داشت، قانون «مبدأ و مقصد» را در شهرسازى تهران به هم ريخته است.
چيزى كه در نهايت به مخدوش شدن ارتباطات درون شهرى انجاميده است. بيشتر مشكلات ترافيكى امروز هم به دليل توجه نكردن به مسائل شهرسازى و گسترش بى رويه شهر است. آنچه كه در زمان شهردار گفته شده در اين شهر به وقوع پيوست و پياده شد در ظاهر ايجاد فضاهاى سبز درنقاط مختلف و در مقياس هاى متفاوت بود و در باطن برج سازى بى رويه را به دنبال داشت. در اين بين متأسفانه مردم فقط فضاهاى سبز را مى ديدند و از عواقب اين برج سازى بى اطلاع بودند. امروزه برج سازى در كشورهايى مانند آمريكا به دليل هماهنگ نبودن با روحيات ساكنان آن ها جذابيت خود را از دست داده و منسوخ شده است و جامعه شناسان و روان شناسان يك چنين ساختمان هاى بلندمرتبه اى را براى سكونت تأييد نمى كنند. متأسفانه اما، چيزى كه در خارج از بين رفته و از رونق افتاده، تازه در اينجا جوانه هاى نوظهور خود را نمايانده و به فكر ناقص مال اندوزان ، عاملى براى كسب ثروت شده است. علاوه براين ساختمان هايى كه تا قبل از برج سازى با ۳۰۰ تا ۴۰۰هزار تومان در هر مترمربع ساخته مى شد، حالا و با رونق گرفتن برج سازى به چندين ميليون تومان افزايش يافته است كه علت آن سرشكن شدن مبالغى است كه با عنوان خريد تراكم به شهردارى پرداخت مى شود. در خارج اگر برج سازى يكى از دلايل ايجاد فضاى سبز در اطراف مجتمع هاى مسكونى به شمار مى رفت، در ايران و در زمين هاى تفكيك شده شهرى ـ كه مختص ساخت يك ويلاى مسكونى بود ـ بدون در نظر گرفتن فضاى سبز برج ها ساخته شدند، اما اگر بخواهم خيلى خلاصه بگويم برج سازى رايج در ايران خارج از همه قوانين زيست محيطى و انسانى بوده و هست.»
و اما بالاخره دكتر باور اين روزها سرگرم فعاليت هاى معمارى و شهرسازى خود در يكى از دفاتر مهندسان مشاور تهران است. طرح جامع نمايشگاه بين المللى تهران و مطالعات و تحقيقات براى پارك ـ موزه نفت در مسجد سليمان از كارهايى است كه وى در اين دفتر به انجام رسانده است. باور اين روزها سخت مشغول مطالعه روى مدارس ابتدايى و راهنمايى است تا با تهيه طرحى به فراخوان طرح هويت بخشى به مدارس ايران كه از سوى سازمان نوسازى، توسعه و تجهيز مدارس كشور مطرح شده است پاسخى در خور بدهد. در اين طرح سازمان نوسازى مدارس قرار است از همه معماران صاحب صلاحيت  ايرانى مقيم داخل و خارج از كشور دعوت كند كه طرح هايى براى ساخت ۲۵هزار مدرسه بدهند. سيروس باور نيز يكى از كسانى است كه به طور مشخص دراين طرح ملى به همكارى دعوت شده است.