گروه اجتماعى : كارشناسان مسائل اجتماعى نسبت به گسترش موادمخدر شيميايى در ميان جوانان هشدار مى دهند. براساس آمارها ۳۰درصد از مراجعه كنندگان به كلينيك هاى ترك اعتياد را جوانان ۲۵ تا ۳۰ سال تشكيل مى دهند.
براساس اظهارات درمانگران اعتياد، رويكرد به مصرف موادمخدر درميان جوانان تغيير يافته است به گونه اى كه اگر تا ۲ سال پيش مصرف كنندگان بيشتر از مواد سنتى مانندترياك و يا شيره استفاده مى كردند هم اكنون مخدرهايى به نام اكستاسى، شيشه، كراك، برف، تم چيزك، نورچيزك ، پيپر نيوز و قرص هاى برنج درميان معتادان رايج شده است كه با قيمت بسيار بالا در بازار مواد مخدر عرضه مى شود.
دكتر هومن نارنجى ها ، معاون مؤسسه آموزش و پژوهش سوءمصرف و وابستگى مواد (داريوش) به نتايج طرح تحقيق و ارزيابى سريع وضع مواد اعتيادآور اشاره كرده و مى گويد: كراك ، شيشه و قرص هاى اكستاسى از جمله مواد مخدر شيميايى قوى هستند كه قدرت تخريب كننده اى بر روح و روان افراد دارند و در بازار موادمخدر نيز بسيار رايج است.
وى با اشاره به اين كه مصرف كراك به دليل نداشتن بو و استفاده راحت افزايش بسيارى يافته است ، مى گويد: كراك به گروه مواد شبه افيونى اختصاص دارد و همان هروئين فشرده و خالص است كه به قيمتى بالاتر در بازار عرضه مى شود. قاچاقچيان موادمخدر با ترفندهايى ، ماده هروئين را كه مصرف آن در كشور قبيح بود به شكل نو ارائه كرده اند تا جوانان و مشتريان جذب نام گول زننده اين مواد شده و اين ماده را جايگزين مواد قبلى مانند ترياك و شيره كنند. دكتر نارنجى ها تأكيد مى كند: بهتر است درمانگر و خانواده ها به جاى استفاده از واژه كراك از نام واقعى اين ماده يعنى همان هروئين فشرده استفاده كنند تا جوانان نيز احساس نكنند اين ماده چيز تازه اى است و با هروئين تفاوت دارد، به مصرف آن گرايش پيدا نكنند.
وى به عوارض استفاده از مواد روانگردان اشاره كرده و مى گويد: مشكلات و آسيب هاى عصبى ، اختلالات روانى بسيار رايج، افسردگى ، اضطراب و رفتارهاى پرخاشگرانه ازجمله مهم ترين اختلالات رايج در فرد مصرف كننده است. وى مى افزايد: آمارها نشان مى دهدكه مرگ و مير اين نوع مواد نسبت به مواد سنتى بسيار بيشتر است مسئولان در نظر داشته باشند اگر زمانى هروئين با درجه خلوص پايين در بازار عرضه مى شد هم اكنون كراك با درجه خلوص بالاترى در ميان جوانان عرضه مى شود.
< ۶۰درصد مصرف كنندگان قرص هاى اكس تحصيلات دانشگاهى دارند
دكتر نارنجى ها با اشاره به اين كه ۶۰درصد مصرف كنندگان اكستاسى تحصيلات دانشگاهى دارند مى گويد: اين نكته بسيار مهم است چرا كه غالباً پايين بودن تحصيلات از عوامل افزايش خطر گرايش به اعتياد اعلام مى شود ولى براساس تحقيقات مشخص شده كه همه گروه ها درمعرض خطر اعتياد هستند.
به گفته وى ۸۸درصد معتادان داراى مدرك ديپلم و زيرديپلم هستند و گسترش اعتياد ميان دانشجويان ۴درصد است.
< آزمايشگاه هاى داخلى هم مى سازند
اين احتمال وجود دارد كه برخى از قاچاقچيان مواد مخدر با استفاده از مواد شيميايى كه بعضاً با مجوز قانونى وارد كشور مى شوند و در برخى صنايع كاربرد دارند به توليد مواد مخدر صنعتى روى آورند. دكتر نارنجى ها باتأكيد براين موضوع مى گويد: ممكن است برخى از مواد در لابراتوارهاى داخلى هم ساخته شوند اين موضوع تفاوتى در كليت داستان ايجاد نمى كند. وى با انتقاد از عملكرد دستگاه هاى ذيربط درباره كاهش مواد مخدر جديد در كشور مى گويد: هنوز رديابى دقيقى از ماهيت ماده كراك در كشور نشده است و هيچ كس نمى داند كه ماهيت اين ماده چيست؟ در داخل كشور آزمايشگاه مجهزى براى شناخت و تجزيه و تحليل مواد مخدر نداريم. اين مهم ترين اشكال براى بررسى مواد مخدر به صورت علمى است.
معاون آموزش و پژوهش سوءمصرف و وابستگى مواد، معتقد است موادى مانند كراك، شيشه و انواع قرص هاى روان گردان وارد بازار شده است كه تمركز همه آنها بر روى جوانان است، اما هيچ كس نمى داند كه اين مواد چيست؟
دكتر نارنجى ها با هشدار به مسئولان ذيربط مى گويد: بعد از گذشت سال ها از ورود هروئين به كشور تنها ۱۵ درصد معتادان هروئين مصرف مى كنند. با وجودى كه ۲ سال است مواد روانگردان وارد بازار شده ولى ۳۰ درصد جوانان مصرف كننده اين مواد هستند و اين موضوع بيانگر عملكرد بسيار ضعيف دستگاه هاى
دست اندركار درباره پيشگيرى از كاهش و حتى شناخت مواد صناعى است. از سوى ديگر دكتر اقدامى مديركل دفتر پيشگيرى از اعتياد سازمان بهزيستى در پاسخ به اين سؤال كه آيا سازمان بهزيستى درباره پيشگيرى از مواد شيميايى روانگردان اقدام هاى خاصى انجام مى دهد، مى گويد: رويكرد بهزيستى تمركز بر روى اعتياد به صورت كلان و اجتماع محور است و سازمان با فرستادن تيم هاى تخصصى به مدارس، محلات و محل كار افراد سعى در كاهش و يا شناسايى اعتياد مى كند.
وى تأكيد مى كند: يكى از دلايل افزايش مواد شيميايى مى تواند استرس و رقابت هاى زيادى باشد كه بين افراد جامعه حاكم است.
به گونه اى كه وقتى پاسخ مناسبى براى اين نوع رقابت ها وجود نداشته باشد. افراد از اين مواد به عنوان محرك استفاده مى كنند.
احترامى با اشاره به اين كه يكى از راهكارهاى كاهش مواد صناعى افزايش نشاط و شادى در ميان جوانان است، درباره عوارض مصرف موادمخدر صنعتى مى گويد:
موادمخدر صنعتى مثل كراك كه هروئين فشرده است ۱۳۰ برابر هروئين قدرت تخريبى بر روى مغز داشته و موجب مى شود بافت هاى عضلانى بدن بعد از چند بار مصرف از يكديگر گسسته و حالت پوسيدگى پيدا كند.
< تأثير دوستان ناباب
به گفته دكتر نارنجى ها، ۴۰ درصد موارد مصرف قرص هاى روان گردان و مخدر شيميايى در ميهمانى هاى دوستانه وخانوادگى است. وى كسب لذت و كنجكاوى را شروع در معتاد شدن افراد ۲۵ درصد مى داند و مى گويد: ۲۲ درصد معتادان مشكلات روحى ، ۳/۳ درصد مشكلات جنسى، ۵ درصد درد و
۷ درصد هم در دسترس بودن مواد را از دلايل معتاد شدن خود مى دانند. اين كارشناس درباره گسترش قرص هاى روان گردان در مدراس مى گويد: مصرف قرص هاى روانگردان در هر مقطعى ممكن است و با توجه به اين كه ۱/۶ درصد معتادان مورد بررسى قرار گرفته در كشور، دانش آموز بوده اند لذا اين محاسبه نشان مى دهدكه حدود ۳۰ هزار نفر معتاد در شبكه آموزش و پرورش مشغول به تحصيل هستند.اين هشدارى است كه دكتر نارنجى ها به مسئولان كشور مى دهد كه رفع آن نيازمند برنامه ريزى دقيق از سوى دست اندركاران امور اجرايى كشور است.
< مسئولان چه برنامه اى دارند؟
رفعت بيات نماينده مردم زنجان در مجلس شوراى اسلامى درباره برنامه هاى مجلس براى كاهش مواد روانگردان در ميان جوانان مى گويد: مجلس طرح خاصى درباره مواد شيميايى يا كاهش مواد روانگردان ندارد. دستگاه قضايى و سازمان هاى اجتماعى كه درباره كاهش مواد مخدر فعاليت مى كنند بايد طرح هايى ارائه كنندكه متأسفانه نقش نظام قضايى براى كاهش مصرف موادمخدر در جامعه بسيار ضعيف است.
وى با تأكيد بر اين كه مجلس بايد قوانين محكم ترى را براى كاهش موادمخدر در كشور تصويب كند اظهار مى دارد: اشتغال زايى براى جوانان، كاهش استرس در ميان جوانان و فراهم كردن زمينه شادى و نشاط در جامعه از جمله مهمترين اقدامات براى كاهش موادمخدر شيميايى دركشور است.
با اين همه، تبليغات غلط برخى از افراد سودجو مبنى بر شادى زا بودن و بى ضرر بودن اين مواد و ناآگاهى جوانان نسبت به عوارض خطرناك اين مواد موجب فراوانى مصرف موادمخدر صناعى در كشور شده است. جلوگيرى از مصرف اين مواد اراده جدى مسئولان و فراهم آوردن فضاى شاد و بدون استرس را براى جوانان نياز دارد.