گروه بين الملل: صفر مراد نيازاف، رئيس جمهورى تركمنستان كه به مدت دو دهه بر اين كشور حكومت كرد، بر اثر سكته قلبى درگذشت.
به گزارش خبرگزارى اينترفكس، «صفر مراد نيازاف»كه به وى لقب «تركمن باشى» (پيشواى تركمن ها) را داده بودند از زمان استقلال تركمنستان تاكنون اين سمت را به عهده داشت.
نيازاف كه در زمان مرگ ۶۶ سال داشت، پيش از اين نيز از بيمارى قلبى رنج مى برد و در سال ۱۹۹۷ مورد عمل جراحى در مونيخ آلمان قرار گرفته بود.
همزمان با اعلام خبر مرگ نيازاف شوراى امنيت ملى تركمنستان براى بررسى اوضاع امنيتى و برداشتن گام هايى براى اطمينان از ثبات در عشق آباد تشكيل جلسه داد.
بر اساس قوانين تركمنستان، قدرت رئيس جمهورى در حال حاضر به رئيس مجلس اين كشور تا زمان برگزارى انتخابات جديد سپرده مى شود.
نيازاف كه از چند سال قبل دچار ناراحتى قلبى بود، بطور رسمى به تركمن باشى يا پدر تركمن ها شهرت داشت.وى در رابطه با بيمارى خود گفته بود كه به دليل ناراحتى قلبى، دارو مصرف مى كند.
> پيشينه سياسى تركمن باشى
نيازاف از زمان اتحاد جماهير شوروى سابق اداره امور تركمنستان را كه كشورى با منابع غنى گاز است، برعهده داشت و در سال ۱۹۸۵ ميلادى نيز رهبر حزب كمونيست تركمنستان شد. فعاليت سياسى نيازاف در سن ۲۲ سالگى و از زمانى كه وى به حزب كمونيست پيوست، آغاز شد.
نيازاف در دوران كودكى والدين خود را از دست داد و در يك پرورشگاه در شوروى سابق بزرگ شد.
وى پس از ملحق شدن به حزب كمونيست بسرعت پلكان ترقى را پيمود.
صفر مراد نيازاف در سال ۱۹۹۱ ميلادى به عنوان نخستين رئيس جمهورى تركمنستان مستقل انتخاب شد.
۸ سال بعد، نهادعالى قانونگذارى تركمنستان او را به عنوان رئيس جمهور مادام العمر اين كشور برگزيد.
تركمنها در دوره او ۱۹ فوريه را به عنوان دو عيد همزمان (عيد پرچم تركمنستان و عيد زادروز تركمن باشى) جشن گرفتند.
تغيير نام ماه هاى سال و روزهاى هفته نيز از جمله اقدام هاى نيازاف بود.
وى ماه هاى سال را به اسامى قهرمانان ملى نامگذارى كرده بود.
وى در سال ۲۰۰۲ ميلادى از يك توطئه سوءقصد جان سالم به در برد و پس از آن اعضاى گروه هاى مخالف را كه در تبعيد به سر مى برند، به دست داشتن در انجام اين سوءقصد متهم كرد.
كتاب روحنامه صفر مراد نيازاف در تركمنستان به عنوان بزرگترين منبع درسى مدارس تعيين شد.
> جانشين نيازاف و مسأله انتقال قدرت
حكومت و قدرت سياسى در تركمنستان بيش از هر جمهورى آسياى ميانه به شخص رئيس جمهور و تركمن باشى متكى بود.
از همين روست كه پر كردن خلأ رهبرى در دولت عشق آباد پس از مرگ نيازاف به موضوعى حساس تبديل شده است.
همكاران نيازاف از حساسيت بحث جانشينى مطلع بودند لذا پس از مرگ نيازاف شوراى امنيت ملى تركمنستان «قربان قلى بردى محمداف»معاون رئيس جمهورى و وزير بهداشت و صنايع دارويى اين كشور را به عنوان كفيل رئيس جمهورى منصوب كرد.
خبرگزارى تركمنستان در خبرى فورى اعلام كرد كه وى فرماندهى نيروهاى مسلح اين كشور را نيز تا زمان برگزارى انتخابات رياست جمهورى برعهده خواهد داشت.
بردى محمداف، يكى از باسابقه ترين مقام هاى دولتى تركمنستان پس از استقلال اين كشور محسوب مى شود.
تاكنون از زندگينامه نامبرده مطلبى منتشر نشده است اما گفته مى شود كه از نزديكان «صفرمراد نيازاف»رئيس جمهورى فقيد تركمنستان بوده است.
براساس قانون اساسى تركمنستان، انتخابات رياست جمهورى در ۲ ماه پس از تعيين كفيل رياست جمهورى برگزار مى شود.
اين در حالى است كه برخى محافل آسياى مركزى در اظهارات خود حادثه مرگ نيازاف را رويدادى تأثيرگذار بر اين منطقه خوانده اند.به اعتقاد آنان نيازاف داراى پيوندهاى استراتژيك با شمارى از رهبران آسياى مركزى بود كه همچون وى داراى كيش شخصيت و رهبرى بلامنازع در داخل هستند.
اين در حالى است كه اتحاديه اروپا از مقام هاى اين كشور خواسته است معيارهاى بين المللى را در روند انتقال قدرت رعايت كنند.
به گزارش خبرگزارى فرانسه، فنلاند كه رياست فعلى اتحاديه اروپا را به عهده دارد، در بيانيه اى اعلام كرد: «رياست اتحاديه اروپا از مقام هاى تركمنستان مى خواهد تا از هيچ تلاشى براى تضمين مطابقت روند انتخاب جانشينى نيازاف با معيارهاى بين المللى دريغ نورزند.»
بر اين اساس محافل جهانى بازتاب هاى خبر درگذشت نيازاف در منطقه بويژه آسياى مركزى را با جديت دنبال مى كنند.
در اين ميان محافل سياسى غرب به دليل وجود منابع عظيم انرژى در اين منطقه هراسى مضاعف از آينده منطقه دارند.
خبر درگذشت ناگهانى نيازاف با ۲۴ساعت تأخير در خبرگزارى «پرس.اوز.اينفو» ازبكستان منتشر شد.
> اوضاع در عشق آباد عادى است
وضعيت عمومى شهرها بويژه عشق آباد پايتخت تركمنستان به دنبال درگذشت «صفرمراد نيازاف»رئيس جمهورى اين كشور عادى به نظر مى رسد و درحالى كه مردم از خبر غافلگيركننده درگذشت رئيس جمهورى در بهت وحيرت به سر مى برند اما همانند روزهاى گذشته به كسب و كار خود مشغول هستند.
حضور مأموران امنيتى در ميدان ها، مراكز حساس دولتى و مبادى ورودى و خروجى شهرها همچنان ملموس است و به نظر مى رسد تنها بر حضور آنان در برخى از مكان هاى حساس دولتى افزوده شده است.با اين وجود تاكنون هيچگونه گزارشى مبنى بر ناامنى در اين كشور دريافت نشده است.
دولت تركمنستان در پى اين حادثه يك هفته عزاى عمومى اعلام كرده است.