پونه ساى البرزى يا خوشه اى، گياهى است كه در سال ،۱۷۸۵ لامارك (Lamark) آن را به جهانيان معرفى كرد. اين گونه، در ايران بيشتر در ارتفاعات كوهستانى البرز و از مرز ارتفاعى حدود ۲۰۰۰ متر تا ۴۰۰۰ متر از سطح دريا مى رويد.
گياهى است چند ساله، معطر، با ساقه اى به ارتفاع ۲۰ تا ۵۰ سانتى متر، اغلب ايستاده يا بالارونده، به نسبت ضخيم، بدون كرك يا با كرك هاى غدى بدون غده و غده هاى بدون پايك مخلوط با آن ها.
برگ هاى قاعده اى بادبرگى به طول ۱۰ تا ۱۵ ميليمتر، پهنك به طول ۲ تا ۳ سانتى متر، به عرض ۱ تا ۲‎/۵ سانتيمتر، برگ هاى ساقه اى كوچك تر، معمولاً به حالت افقى قرار گرفته، با قاعده قلبى، لبه كنگره دار، رأس نوك كند، با سطح فوقانى و تحتانى دورنگ، روى سطح فوقانى بى كرك تا كركى تنك، سطح تحتانى كركى خاكسترى ـ نمدى، همراه با كرك هاى غده اى بدون پايك متعدد.
پراكندگى جغرافيايى: اين گونه بيشتر در ارتفاعات كوهستانى مركزى و شمال غرب ايران در كندوان، دره چالوس، پل زنگوله، دره لار دماوند، كوه توچال، اطراف فرحزاد، نزديك دربند، گچسر، شمشك، بين شمشك و ديزين، ديزين، دره اوشان و فشم، كوه دماوند، دره لار، اطراف درياچه تار دماوند، گردنه بشم فيروزكوه و در استان آذربايجان غربى نيز در ارتفاعات مرزى بين ايران و تركيه مى رويد. اين گونه علاوه بر ايران در شرق آناتولى نيز مى رويد.
اين گونه، از نظر طبى زياد شناخته شده نيست. اگرچه معطر بوده و بى شك اثرات دارويى قابل توجهى خواهد داشت، ولى تا به امروز بيشتر از ديدگاه تثبيت خاك و حفظ آب در نواحى كوهستانى اهميت ويژه اى داشته و اثرات دارويى آن با توجه به پيشرفت علم شيمى گياهى بزودى شناخته خواهد شد.
به نقل از مجله محيط كوهستان شماره،۵ پائيز ۱۳۸۵

آلودگى هوا تهديدى بزرگ در شهرهاى آسيايى

بنا به آخرين گزارش از سوى برنامه زيست محيطى سازمان ملل (VNEP) ، با وجود رشد كيفيت هوا در برخى شهرهاى آسيايى، آلودگى هوا، همچنان دليل بزرگترين تهديد در برابر سلامتى انسان ها و كيفيت زندگى ساكنان اين شهرهاست. به گزارش خبرگزارى ميراث فرهنگى، اين گزارش در عين حال كه مشكل ذرات معلق ناشى از سوخت وسايل نقليه در شهرهاى آسيايى همچنان يكى از بزرگترين تهديدهاست، تأكيد دارد كه برخى از شهرها همانند پكن، بانكوك، سئول، سنگاپور و توكيو از بالاترين ظرفيت و توانايى براى كنترل و مديريت كيفى هوا برخوردارند.

آمار حيات وحش ايران منتشر مى شود

مدير كل دفتر حيات وحش و آبزيان سازمان محيط زيست كشور از بررسى گونه هاى حيات وحش ايران از مناطق تحت حفاظت اين سازمان خبر داد. امينى خواه درگفت وگو با باشگاه خبرنگاران جوان افزود: سازمان محيط زيست در يك طرح مطالعاتى ملى در نظر دارد گونه هاى حيات وحش ايران در مناطق تحت حفاظت اين سازمان را بررسى كرده و آمار دقيقى از شرايط حيات وحش كشور را ارائه دهد. وى گفت: بر اين اساس، خزندگان پارك ملى كوير، ماهيان درياچه نئور، گوزن زرد در دشت ناز و ميان كتل، حيات وحش پارك ملى بجاق، منطقه حفاظت شده البرز و پارك خبر كرمان بررسى مى شود.

ساخت بزرگترين دهكده گل و گياه خوزستان

مدير جهاد كشاورزى شوشتر گفت: بزرگترين دهكده گل و گياه استان خوزستان در شوشتر در حال ساخت است. قاسمى نژاد گفت: اين دهكده با ۷۰درصد پيشرفت در زمينى به مساحت ۱۵۰ هكتار در حومه شهرستان شوشتر ساخته مى شود. وى افزود: بيش از ۴۰ميلياردريال تاكنون براى ساخت اين دهكده هزينه شده است و با راه اندازى ايستگاه پمپاژ، شبكه آبيارى و شبكه زهكشى اين دهكده تا پايان امسال به بهره بردارى مى رسد.

كمبود اعتبار مانع خروج دام از جنگل هاى مازندران

مدير كل منابع طبيعى مازندران منطقه سارى گفت: طبق برآورد به عمل آمده ۹۰۰ميلياردريال اعتبار براى خارج كردن باقيمانده دام موجود در جنگل هاى اين استان مورد نياز است. به گزارش ايرنا، «حسين عليپور» افزود: هم اكنون بيش از يك ميليون و ۳۰۰ هزار واحد دامى در جنگل هاى اين خطه وجود دارد. وى اظهارداشت: طبق برنامه چهارم توسعه، ۷۰درصد دام هاى موجود در جنگل هاى مازندران بايد خارج مى شد، اما به دليل كمبود اعتبار اين امر تحقق نيافته است.

پيش بينى مى شود تا سال ۲۰۳۰ جمعيت انسانى در سراسر جهان بيش از ۵۰ درصد رشد كند.
در گذشته تقاضا براى موادغذايى هم از طريق اصلاح نژاد دام ها و هم از طريق برداشت بيشتر از زمين هاى كشاورزى ضمن افزودن موادغذايى بيشتر به اين زمين ها تأمين مى شد. امنيت غذايى از جمله مباحث جهانى است كه بر مفهوم دسترسى به غذاى كافى براى همه مردم در تمامى اوقات به منظور زندگى سالم و فعال اشاره دارد. مفهوم تنوع زيستى پايدار در اين راستا به عنوان يك هدف مطلوب مطرح مى گردد و دلالت بر حفظ تنوع گياهى و دامى موجود و يا بهبود آن دارد. به طور كلى واژه ذخاير كشاورزى به دو مفهوم مورد استفاده قرار مى گيرد:
۱- ذخاير داخلى مانند خاك، آب، گياهان و دام هاى بومى.
۲- ذخاير خارجى كه از خارج وارد چرخه مى شود مانند كودهاى شيميايى و سموم دفع آفات نباتى.
تنوع زيستى به گوناگونى اشكال حيات بر روى كره زمين (در ۳ سطح اكوسيستم، گونه و ژن) و بر هم كنش اين عوامل اطلاق مى شود. در دهه اخير با افزايش روند نابودى محيط زيست در سطح جهان توجه متخصصان به مسأله تنوع زيستى معطوف شده است.
حفاظت و بهره بردارى از منابع ژنتيكى ارزشمند در كشاورزى از اهميت فوق العاده اى برخوردار است. منابع ژنتيكى در حقيقت ماده خام و دستمايه اصلى پژوهشگران براى توليد فرآورده هاى زيستى است كه بدون آن فناورى زيستى دستاوردى نخواهد داشت.
تنوع زيستى جانورى
در سراسر جهان بيش از ۳۰ سال است كه بانك هاى ژن براى نگهدارى تنوع هاى ژنتيكى گياهان وجود دارد و اين در حالى است كه فقط در چند كشور از جهان است كه بانك هاى ژن براى دام هاى مزرعه اى وجود دارد.
براساس آمارهاى موجود در سطح جهان بيش از ۵۰ درصد مهره داران در دسته جانوران در خطر انقراض قرار گرفته اند. از سال ۱۶۰۰ تاكنون حداقل ۸۰۰ مورد انقراض گونه هاى جانورى به ثبت رسيده است. تنوع زيستى يك عامل اساسى و موردنياز براى جمعيت ها در جهت تكامل و مقابله با تغييرات محيطى ومهمترين عامل جلوگيرى از انقراض موجودات زنده و حفاظت از تنوع زيستى محسوب مى شود و كاهش آن بيشتر مواقع موجب كاهش قدرت توليدمثل و ماندگارى مى گردد.
طبق گزارشهاى سازمان خواروبار جهانى ملل متحد، ايران از جمله مناطقى است كه كمتر دستخوش تغييرات در زمينه ذخاير ژنتيكى دام و طيور بوده است.
گونه هاى نادرى مانند يوزپلنگ و گورخر آسيايى، گوزن زرد ايرانى و سياه خروس و قرقاول نمونه هايى ازتنوع ژنتيكى جانوران ايران هستند.
تنوع زيستى گياهى
منابع ژنتيك گياهى از ارزشمندترين ذخاير هر كشورى محسوب مى گردند. ايجاد ارقام گياهى باعملكرد بالا به منظور دستيابى به امنيت غذايى منوط به دسترسى به اين منابع مى باشد.
ايران داراى يكى از غنى ترين منابع ژنتيكى گياهى دنياست كه بيش از ۸۰۰ گونه تخمين زده مى شود. كشور ما بويژه يكى ازمراكز اصلى پيدايش و تنوع گياهان زراعى نظير گندم، جو، يولاف، چاودار، نخود، عدس، گلرنگ و بسيارى از درختان ميوه، گياهان علوفه اى و سبزيجات و گياهان زينتى و دارويى به شمار مى رود.
حفاظت، شناسايى و استفاده پايدار ازاين تنوع ژنتيكى فوق العاده كه در منابع ژنتيكى ايران مشاهده مى شود براى موفقيت هر برنامه بهنژادى و يا بيوتكنولوژى گياهى، امرى حياتى است. آنچه مهم و قابل تأمل است، اين كه تنوع موجود در دام هاى بومى به طور كامل يك امر منحصر به فرد مى باشد و به هيچ وجه قابل جايگزين شدن نيست. در همين زمينه تهديد جدى براى از بين رفتن تنوع زيستى و ذخاير ژنتيكى وجود دارد و آن ورود دام هاى خارجى به يك كشور است.

دانشمندان معتقدند دماى زمين از سال ۱۹۸۰ تاكنون از هر دوره ديگر در ۱۸ قرن گذشته بيشتر شده و به عبارت ديگر زمين به اوج گرماى خود در دو هزاره اخير رسيده است.
در حال حاضر زمين ۰‎/۶ درجه سانتى گراد گرم تر از سال ۱۹۰۰ است. مطالعات نشان مى دهد كه از دلايل مهم بين افزايش دما، افزايش گازهاى گلخانه اى ناشى از رشد جمعيت در قرن گذشته و افزايش توسعه صنعتى دراين مدت بوده است. تشديد گرما در ۱۰ سال گذشته چنان بود كه تاكنون دو ركورد به جا گذاشته است، به طورى كه سال ۱۹۹۸ گرم ترين سال زمين بود و سال ۲۰۰۲ رتبه دوم را به خود اختصاص داد.
تأثير گرمايش زمين بر انسان
گرماى بى سابقه در بهار و تابستان ،۲۰۰۶ در اروپا و آمريكا موجب مرگ ۲۰۰نفر دراين ۲ قاره شده است.
گرماى شديد سبب به عمل آمدن زودهنگام محصولات كشاورزى و آسيب جدى به اين صنعت در اروپا شده است. همچنين گرماى شديد در آمريكا سبب قطع انرژى برق در بسيارى از ايالت ها شده است.
پيامد گرم شدن زمين بر جانوران و گياهان
تغييرات آب و هوايى به طور مستقيم يا غيرمستقيم بر گياهان و جانوران مؤثر است به طورى كه موجب تغييرات ژنتيكى و بروز بسيارى از بيمارى ها در آنها شده است. مهاجرت زودهنگام پرندگان مهاجر، تغيير زمان تخم گذارى دوزيستان، ظهور زودهنگام پروانه ها و گل دهى زودرس گياهان و تغيير رفتار جانوران از نشانه هاى بارز تغييرات اقليمى است.
تغيير تراكم CO2 بر واكنش گياهان به فاكتورهاى اقليمى مانند درجه حرارت، بارندگى، تخمير و تعرق تأثير دارد. كاهش ميزان تراكم اين گاز مى تواند وارونه عمل كند و اين مسأله به نوبه خود، تأثير متقابل غيرمستقيم بر جوامع جانورى و ميكروبى خواهد داشت.
تأثير گرمايش زمين بر مناطق قطبى، اقيانوس ها و يخچال ها
شواهد حاكى از آن است كه آب شدن يخ هاى قطبى و بالاآمدن سطح درياها خطر جدى براى جهان محسوب مى شود. كارشناسان اعلام كرده اند قطب ها با توجه به روند گرمايش زمين، در صد سال آينده همه يخ هاى خود را از دست خواهند داد. پژوهشگران اروپايى نيز با مطالعه نمونه  هايى از يخ هاى ۷۵۰ هزارساله ناحيه قطب جنوب به اين نتيجه رسيده اندكه دماى زمين و تراكم گازهاى گلخانه اى، اكنون با سرعت بى سابقه اى افزايش مى يابد.
هيماليا پس از قطب هاى شمال و جنوب بيشترين ذخاير آب جهان را در خود جاى داده است. اين يخچال ها كه آب رودخانه هاى چين را تأمين مى كند، سالانه ۱۰تا ۱۵متر كوتاه تر مى شود . صندوق جهانى حيات وحش هشدار داده است، ذوب يخچال هاى هيماليا ممكن است به كمبود آب براى صدها ميليون نفر از مردم منطقه بينجامد . اين گروه محافظ طبيعت درگزارشى هشدار داده است، احتمال اين كه هند، چين و نپال در دهه هاى آتى با سيلاب و سپس با خشكسالى مواجه شوند، وجود دارد و بايد براى كند كردن روند ذوب يخ ها كه هر سال افزايش مى يابد و روند تغيير آب و هوا، فورى اقدام كرد؛ چرا كه طبق تخمين آكادمى علوم چين، تا سال ۲۰۵۰ دوسوم اين يخچال ها نابود خواهند شد.