|
درباره ۹۴ فيلم متقاضى حضور در جشنواره فيلم فجر
بخت و اقبال در قلمرو سيمرغ
|
|
|
بهمن عبداللهى يك ماه ديگر به برگزارى بيست و پنجمين دوره «جشنواره بين المللى فيلم فجر» باقى مانده است. با برگزارى اين رويداد بزرگ سالانه در تهران، رنگ و بوى تازه اى در سينماى ايران شاهد خواهيم بود و همچون سال هاى گذشته در ۱۰ روز برگزارى جشنواره مى توانيم درباره محصولات سينماى ايران قضاوت دقيقى داشته باشيم. جشنواره فيلم فجر همچون سال هاى پيش در ۲ بخش اصلى «مسابقه سينماى ايران» و «مسابقه بين الملل» برپا مى شود و گرچه آثار برخى سينماگران جهان را مى توان در بخش هاى مختلف بين الملل نيز شاهد باشيم، اما براى علاقه مندان سينماى ايران طبيعتاً بخش داخلى معناى ديگرى دارد. اين بخش شامل ۲ زيرمجموعه «مسابقه سينماى ايران» يا همان سوداى سيمرغ و بخش ميهمان خواهد بود. براى اين ۲ بخش تا پايان مهلت اعلام شده مجموعاً ۹۴ فيلم داستانى و مستند بلند متقاضى حضور شده اند كه هيأت انتخاب نيز از ميان اين آثار ۲۰ تا ۲۳ فيلم در بخش مسابقه و رقمى در همين حدود براى بخش ميهمان گزينش خواهد كرد، بنابراين حداكثر ۴۰ تا ۴۵ فيلم براى نمايش در جشنواره امسال شانس بيشترى پيدا مى كنند. در اين گزارش نگاهى گذرا داريم به فيلم هايى كه شانس بيشترى براى حضور در پرده سينماهاى جشنواره خواهند داشت. فيلم هايى كه سوداى سيمرغ دارند همان طور كه پيش از اين نوشتيم، ۲۰ آذرماه آخرين مهلت ارسال تقاضاى تهيه كنندگان و كارگردانان براى حضور آثارشان در جشنواره بيست و پنجم اعلام شده بود اما تا چند روز پس از اين تاريخ نيز فرم هاى تقاضا پر شدند و به دفتر جشنواره رسيدند. بنابه گزارش ما و سپس اعلام رسمى بنياد سينمايى فارابى، در نهايت جدول تقاضاها با ۹۴ فيلم بسته شد. اين فيلم ها عبارتند از: خون بازى (ساخته رخشان بنى اعتماد)، حافظ (ابوالفضل جليلى)، سنتورى (داريوش مهرجويى)، اتوبوس شب (كيومرث پوراحمد)، اقليما (محمدمهدى عسگرپور)، رئيس (مسعود كيميايى)، مثل يك قصه (خسرو سينايى)، پارك وى (فريدون جيرانى)، تك درخت ها (سعيد ابراهيمى فر)، قاعده بازى (احمدرضا معتمدى)، مخمصه (محمدعلى سجادى)، سنگ كاغذ قيچى و چهارانگشتى (سعيد سهيلى)، نسل جادويى (ايرج كريمى)، تيغ زن (عليرضا داوودنژاد)، بچه هاى ابدى (پوران درخشنده)، خاطرات پيرمرد ۷۵ ساله (محمدرضا اصلانى)، درياى پارس (منوچهر طياب)، قفل ساز و سبز كوچك (غلامرضا رمضانى)، بالاتر از آسمان (فريدون حسن پور)، تصميم كبرى (سيروس حسن پور)، امپراتور (هوشنگ درويش پور)، سرگيجه (محمد زرين دست)، روز باران و گزارش مريم (اسماعيل برارى)، نسكافه داغ داغ (على قوى تن)، پسران آجرى (مجيد قاريزاده) احضارشدگان و آن كه دريا مى رود (آرش معيريان)، ايستگاه بهشت (نادر مقدس)، گناه فرزند (ابوالقاسم طالبى)، سينه سرخ و سومين روز پس از مرگ (پرويز شيخ طادى)، شعر من سرزمين من و لبخند نورا (محمد نورى زاد)، اين ترانه عاشقانه نيست (رحمان رضايى)، آفتاب بر همه يكسان مى تابد (عباس رافعى)، آينه (سيامك شايقى)، راننده تاكسى (مهدى صباغ زاده)، عاشق (افشين شركت)، ملودى (جهانگير جهانگيرى)، خواب ليلا (مهرداد ميرفلاح) و شب كايت ها (حبيب الله بهمنى). همچنين فيلم هاى: مصائب دوشيزه (مسعود اطيابى)، خدا نزديك است (على وزيريان)، رامى (بابك شيرين صفت)، انتهاى زمين (ابوالفضل صفارى)، آرامش در ميان مردگان (مهرداد فريد)، نيما يوشيج (نادر كجورى)، گناه من (مهرشاد كارخانى)، پاپيتال (اردشير شليله)، قاصدك ها در باد مى رقصند (محمدابراهيم معيرى)، خاك سرد (رضا سبحانى)، آدم (غلامرضا كاهانى)، پابرهنه در بهشت (بهرام توكلى)، آن سه نفر (نقى نعمتى)، روايت هاى ناتمام (پوريا آذربايجانى)، از جشنواره تا دولت ايران (پژمان تيمورى)، آخرين ملكه زمين (محمدرضا عرب)، يك فنجان چاى در شهر (مجيد عاشقانى)، اسلحه شيشه اى (على جلالى)، سكوت (محمدرضا آهنج)، روز بعد (رحيم ذبيحى)، آيينه دهر (على جلالى)، پل (گروهى)، خيلى به تو فكر مى كنم (ميلاد صدرعاملى و آرش نعيميان)، قهوه تلخ (مجتبى اسپنانى)، بوتيمار (محمد ترابى)، روياى غمناك (اصغر يوسفى نژاد)، ساعت ۲۵ (مسعود آب پرور)، هميشه سربلند (سعيد تهرانى)، تهران انار ندارد (مسعود بخشى)، گاهى واقعى (رامين لباسچى)، پايان راه (افسانه مرادى)، نقابى براى وداع (على ستارپور)، ستيز با درون (اصغر نصيرى)، كتاب قرمز (مزدك ميرعابدينى)، يك قدم تا خدا (على عطشانى)، جايى نزديك خدا (بابك سراب)، حيات (عرش پورزارعى) و در شهر خبرى نيست هست (رضا خطيبى). و در گروهى ديگر، چند روز بعد (نيكى كريمى)، اخراجى ها (مسعود ده نمكى)، پاداش سكوت (مازيار ميرى)، ميناى شهر خاموش ـ يا رنگ هاى خاطره ـ (اميرشهاب رضويان)، گوشواره (وحيد موسائيان)، آتشكار (محسن اميريوسفى)، فقط چشماتو ببند (عليرضا امينى)، سبيل مردونه (جواد اردكانى)، صبحى ديگر (ناصر رفايى)، روز سوم (محمدحسين لطيفى) و جعبه موسيقى (فرزاد مؤتمن). پروانه ساخت و ماراتن رسيدن به جشنواره علاقه مندان پيگير سينماى ايران به طور قطع مى دانند كه تا پيش از سال ۱۳۷۶ شرط اكران عمومى فيلم هاى سينماى ايران حضور در جشنواره فيلم فجر بود، اما بعد از آن حضور در جشنواره «اختيارى» شد. بنابراين ماراتن طاقت فرساى رسيدن فيلم ها به جشنواره نه به طور كامل بلكه تا حدودى از ميان رفت، دليل اين امر هم اشتياق بسيارى از سينماگران براى حضورشان در اين رويداد است. بنابراين هر سال بسيارى از فيلم هايى كه متقاضى جشنواره هستند درهمان ماراتنى كه گفته شد از تلاش براى رسيدن نسخه كامل به جشنواره بازمى مانند و بدين ترتيب از سوى هيأت انتخاب كنار گذاشته مى شوند. از سوى ديگر در چند سال گذشته قانونى وضع شد مبنى بر اين كه فيلم هاى حاضر درجشنواره همزمان با بررسى هيأت انتخاب، از سوى هيأت نظارت و ارزشيابى نيز بررسى مى شوند و در واقع شانس حضور در جشنواره با صدور پروانه نمايش يكى شده و از آنجا كه طبق قوانين معاونت سينمايى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى شرط صدور مجوز نمايش، داشتن پروانه ساخت است، تعدادى از آثار متقاضى كه داراى پروانه ساخت نيستند خود به خود شانس صدور پروانه نمايش و البته حضور در جشنواره فيلم فجر را از دست مى دهند. اين گروه از آثار عمدتاً محصول نهادها و سازمان هاى فرهنگى ديگرى است كه مطابق با قوانين و شرايط آن نهادها پروانه ساخت خود را دريافت كرده اند و گاه براى نمايش در بخش به جز سينماهاى كشور ـ مثلاً تلويزيون يا ويدئوكلوپ ها ـ توليد شده اند، با اين حساب اداره نظارت و ارزشيابى معاونت سينمايى به عنوان تنها مركز رسمى صدور پروانه نمايش فيلم در سينماهاى كشور وارد اين بحث مى شود. بنابراين تعدادى از فيلم هاى متقاضى كه محصولات نهادهايى همچون تلويزيون، حوزه هنرى، كانون پرورش فكرى كودكان و نوجوانان يا سازمان هايى مثل شهردارى هستند در مرحله بازبينى هيأت انتخاب و در كنار هيأت نظارت و ارزيابى بررسى دقيق ترى مى شوند و گرچه تعدادى از اين آثار هر سال به جشنواره راه پيدا مى كنند اما تعدادى ديگر نيز از جشنواره بازمى مانند. همچنين تعدادى از فيلم ها نيز گرچه براى حضور در جشنواره از همه تلاش خود بهره مى گيرند اما به دلايل پيش بينى نشده در مراحل فنى متوقف مى شوند و در زمان مقرر آماده نمايش نمى شوند. فيلم هاى آماده نمايش شايد نتوان آمار دقيقى از مراحل توليد (فيلمبردارى ـ تدوين ـ مراحل فنى) اين ۹۴ اثر داد، اما نگاهى به خبرهاى رسيده يا منتشره در مطبوعات و خبرگزارى ها وضع نسبى اين فيلم ها را براى ما شناسايى مى كند. با اين فرض گروه اول فيلم هايى كه آماده نمايشند و به اين لحاظ شانس بيشترى براى حضور در جشنواره دارند از اين قرارند: آرامش در ميان مردگان (مهرداد فريد)، اين ترانه عاشقانه نيست (رحمان رضايى)، خاك سرد (رضا سبحانى)، رامى (بابك شيرين صفت)، آخرين ملكه زمين (محمدرضا عرب)، خون بازى (رخشان بنى اعتماد)، تك درخت ها (سعيد ابراهيمى فر)، سنتورى (داريوش مهرجويى)، سنگ كاغذ قيچى (سعيد سهيلى)، صبحى ديگر (ناصر رفايى)، گاهى واقعى (رامين لباسچى)، نسكافه داغ داغ (على قوى تن)، شب كايت ها (حبيب الله بهمنى)، در شهر خبرى نيست، هست (رضا خطيبى)، خدا نزديك است (على وزيريان)، عاشق (افشين شركت)، آفتاب بر همه يكسان مى تابد (عباس رافعى)، ايستگاه بهشت (نادر مقدس)، چند روز بعد (نيكى كريمى)، سبيل مردونه (جواد اردكانى)، سينه سرخ (پرويز شيخ طادى)، گوشواره (وحيد موسائيان)، يك قدم تا خدا (على عطشانى) و... مراحل فنى، يك قدم تا جشنواره بخش زيادى از فيلم هاى متقاضى حضور درجشنواره آثارى هستند كه آخرين مراحل فنى را از سر مى گذرانند. اين گروه معمولاً در مراحل مختلف تدوين، قطع نگاتيو، صداگذارى، ميكس، ضبط موسيقى، كپى صفر، چاپ و... قرار دارند و در صورت انتخاب در مدت باقى مانده تا آغاز جشنواره (۳۰ تا ۴۰ روز) آماده نمايش در سينماهاى جشنواره مى شوند. بيشترين تعداد آثار متقاضى هر سال معمولاً در اين گروه قرار دارند. اسامى فيلم هايى كه در مراحل مختلف فنى هستند نيز به اين شرح است: بچه هاى ابدى (پوران درخشنده)، آتشكار (محسن اميريوسفى)، راننده تاكسى (مهدى صباغ زاده)، انتهاى زمين (ابوالفضل صفارى)، تيغ زن (عليرضا داوودنژاد)، آدم (غلامرضا كاهانى)، احضارشدگان (آرش معيريان)، بالاتر از آسمان (فريدون حسن پور)، اتوبوس شب (كيومرث پوراحمد)، مصائب دوشيزه (مسعود اطيابى)، مثل يك قصه (خسرو سينايى)، اخراجى ها (مسعود ده نمكى)، قاعده بازى (احمدرضا معتمدى)، گناه من (مهرشاد كارخانى)، نسل جادويى (ايرج كريمى)، اقليما (محمدمهدى عسگرپور)، گزارش مريم (اسماعيل برابرى)، ملودى (جهانگير جهانگيرى)، رئيس (مسعود كيميايى)، رنگ هاى خاطره (اميرشهاب رضويان)، تصميم كبرى (سيروس حسن پور)، پارك وى (فريدون جيران)، قفل ساز (غلامرضا رمضانى)، پاپيتال (اردشير شليله)، شعر من سرزمين من و لبخند نورا (محمد نورى زاد) و... در مرحله فيلمبردارى كمترين شانس در ماراتن رسيدن به جشنواره هر سال متعلق به گروهى از فيلم هاست كه تا يك ماه قبل از برگزارى جشنواره همچنان مشغول فيلمبردارى هستند، چرا كه اين دسته از آثار حتى در شرايطى كه آخرين سكانس هاى فيلم را پشت سر مى گذرانند به دليل ازدحام در استوديوها و مشغول بودن سينماگران فعال در بخش هاى فنى، ناچارند با شتاب بسيار زياد و حتى كار شبانه روزى فيلم خود را به اين رويداد بزرگ برسانند و اين امر نيز به طور قطع در كيفيت آثار تأثير مناسبى نخواهد گذاشت. براى رفع اين مشكل صاحبان اين آثار البته يك «فكر ويژه» اتخاذ مى كنند، در اين گروه از آثار در حال فيلمبردارى تدوين صحنه هاى گرفته شده به طور همزمان توسط تدوين كننده انجام مى شود تا در وقت نيز صرفه جويى شده و در مهلت مقرر فيلم موردنظر به دفتر جشنواره تحويل شود. به هر حال فيلم هايى كه در حال فيلمبردارى هستند، آخرين مراحل فيلمبردارى را مى گذرانند يا احتمالاً تا امروز فيلمبردارى آنها به پايان رسيده است از اين قرارند: چهارانگشتى (سعيد سهيلى)، پاداش سكوت (مازيار ميرى)، جعبه موسيقى (فرزاد مؤتمن)، خواب ليلا (مهرداد ميرفلاح)، آينه (سيامك شايقى)، روز سوم (محمدحسين لطيفى)، گناه فرزند (ابوالقاسم طالبى) و... فعلاً نامشخص همانطور كه پيش از اين گفته شد تعدادى از فيلم ها آثار مستند، تلويزيونى، رسانه هاى تصويرى و... است. بنابراين اطلاعات دقيق و كاملى از آنها فعلاً در دسترس نيست، تعدادى از آثار هم بنا به يك رسم متأخر در سكوت خبرى ساخته شده اند و كمتر خبرى از آنها مى توان در رسانه ها و روزنامه ها پيدا كرد. به هر ترتيب امروز كه تقريباً يك ماه از فعاليت هيأت انتخاب جشنواره گذشته است بيش از نيمى از فيلم ها مورد بررسى قرار گرفته اند و مابقى آثار در مسير ديدن و رسيدن هستند. امسال بيست و پنجمين دوره جشنواره برگزار مى شود و با گذشت ربع قرن از سوى ديگر مديران فرهنگى و سينمايى جديد نخستين جشنواره از محصولات تحت حمايت و نظارت خود را به معرض داورى مى گذارند، بنابراين تا روز انتشار اسامى فيلم هاى بخش مسابقه و ميهمان و همچنين نمايش آثار بر پرده سينماهاى جشنواره در انتظار مى مانيم و آرزو مى كنيم در جشنواره امسال آثار باارزش و با كيفيتى را شاهد باشيم. انشاءالله.
|