گفت و گو: مريم سامانى
ايجاد و حفظ امنيت در پهناورترين استان كشور كارى دشوار است، استان فارس به علت همجوارى با استان كرمان و هرمزگان يكى از مهم ترين گذرگاههاى عبور قاچاقچيان مواد مخدر است.
قاچاقچيان اسلحه و مواد مخدر با گروگانگيرى و درگيرى هاى مسلحانه باعث ايجاد تشنج و افزايش جرم در اين منطقه مى شوند و با گروگانگيرى به تصفيه حساب هاى شخصى خود مى پردازند.
سردار احمد عليرضابيگى - فرمانده انتظامى استان فارس - در گفت و گويى صميمانه از مشكلات، جرايم و انتظاراتى كه براى ايجاد امنيت در اين استان پهناور نياز است، با ما سخن گفت.
در استان فارس بخصوص شهر شيراز آيا با پخش سى دى هاى مستهجن روبرو هستيد؟
- به آن وسعت كه تصور كنيد، خير، ولى به عنوان يك روش براى اخاذى با ساخت سى دى هاى مستهجن و فيلم روبرو هستيم، ولى تاكنون تكثير نشده است. اين مشكل از روى زودباورى و سادگى براى اشخاص اتفاق مى افتد و اكثراً دختران كم سن و سال و يا دانشجو با آن مواجه مى شوند. تعداد اين پرونده ها در استان فارس كم است و زمينه آن را هم خود اشخاص فراهم مى كنند.
ميزان جرايمى كه در استان فارس به وقوع مى پيوندد، چقدر است؟
- به طور كلى جرايم به دو دسته تقسيم مى شوند. جرايم عادى كه از جهت كميت رقم قابل توجهى را به خود اختصاص مى دهد، براى مثال ۴۴ درصد از جرايم مربوط به سرقت موتوسيكلت است، ۷ هزار سرقت عادى داريم كه رقم بالاى آن به سرقت موتوسيكلت مربوط مى شود و اگر امكان مهار كردن آن باشد، احساس امنيت خوبى ايجاد خواهد شد.
در جرايم مهمه بايد توجه داشته باشيم كه شاهد تأثيرگذارى زيادى از آن رويدادها در افكار عمومى شاهد هستيم. براى مثال از نظر سرقت مربوط به طلافروشى ها در طول سال بيش از سه مورد اتفاق نمى افتد، ولى زمانى كه اخبار آن منتشر مى شود، بخصوص وقتى كه با تيراندازى و ارعاب همراه مى شود، تأثير زيادى بر احساس امنيت افكار عمومى خواهد گذاشت يا مثلاً در سرقت از بانك ها، مى بينيم كه اين سرقت ها شايد ميزان شان به ۲ يا ۳ ميليون برسد، ولى بازتاب آن منفى است و مردم وحشتزده مى شوند. هرچند اين موارد به كشف منجر مى شود، ولى اثر سوئى در ذهن مردم به جا مى ماند.
بعضى رويدادها باعث مى شود عواطف تحريك شود، براى مثال در آدم ربايى ها خانواده فرد گروگان گرفته شده تحت فشار سنگينى قرار دارند و اخبار آن خيلى سريع منتشر مى شود و احساس نا امنى را بر جاى مى گذارد.
علت افزايش سرقت موتوسيكلت در استان فارس چيست و چه تدبيرى براى كاهش اين سرقت ها داشته ايد؟
- در ۸ ماه گذشته ۳۶۲۹ مورد سرقت موتوسيكلت داشته ايم كه به ۸ ماه مشابه دوره گذشته ۱۰۵۰ مورد افزايش داشته است، ولى ميزان وقوع سرقت هاى عادى ۷۰۸۰ فقره بوده است، يعنى در حدود ۵۰ درصد از سرقت ها مربوط به سرقت موتوسيكلت بوده است. علت اين مسأله هم اين است كه در جنوب كشور موتوسيكلت در تمام فصول قابل استفاده است و چند كارخانه موتورسازى در استان فارس وجود دارد، به اين علت موتوسيكلت ارزان در اختيار مردم قرار دارد و ملاحظات امنيتى براى جلوگيرى از سرقت صورت نگرفته است.
ميزان جنايت ها و چگونگى آنها در استان فارس به چه صورت است؟
- در ۸ ماهه نخست سال جارى ۲۰۶ فقره قتل صورت گرفته است، درحالى كه سال قبل ۱۵۵ فقره قتل صورت گرفته بود كه متأسفانه افزايش داشته ايم. اين افزايش بيشتر در جرايمى با انگيزه خانوادگى يا ناموسى خود را نشان مى دهد.
آمار قتل، نزاع و اختلاف ها ثابت است، ولى در مورد اختلاف هاى خانوادگى و حيثيتى با روند تصاعدى روبرو هستيم كه حكايت از به هم ريختگى اجتماعى مى كند.
چه ميزان كشفيات داريد؟
- در قتل ۷۵ تا ۸۰ درصد كشف داريم.
گروگانگيرى ها در چه مواردى صورت مى گيرد؟
- در سال ۸۴ در استان فارس ۳۹ فقره گروگانگيرى داشتيم، تمام گروگانگيرها كشف شده است.
معمولاً هرچه اتفاق افتاده به نحوى مربوط به مواد مخدر بوده است. گروگان ها در ارتباط با مواد مخدر بوده اند و يا طرف مرتكب با انگيزه برطرف كردن ضررى كه در معامله مواد مخدر داشته، دست به اين كار زده است.
كشفيات مواد مخدر در استان فارس چه اندازه است؟
- هر وقت كشفيات و مواد مخدر افزايش يافته، آمار گروگانگيرى ها زيادتر شده است. در ۸ ماهه اول امسال ۲۰ تن كشف مواد مخدر داشته ايم كه نسبت به سال گذشته افزايش ۵۱ درصدى داشته است.
در حال حاضر قاچاقچيان ترجيح مى دهند به جاى حركت از كوير از جاده اصلى عبور كنند، زيرا كوير كاملاً كنترل شده است.
در چه جرايمى با كاهش مواجه بوده ايد و اين به چه علت است؟
- در سرقت هاى عادى از منزل، مغازه و اماكن، خودرو، كيف قاپى، جيب برى و سرقت احشام با كاهش مواجه بوده ايم، زيرا هوشيارى مردم در مراقبت از اموال شان افزايش پيدا كرده است. با ۱۱۰ مردم را در امنيت شريك كرده ايم بر تعداد كسانى كه هنگام سرقت دستگير شده اند افزوده شده است.
در مورد كشفيات سلاح و قاچاق اسلحه توضيح دهيد.
- سلاح در استان فارس سابقه تاريخى دارد و جزو لاينفك زندگى عشاير اين استان بوده است و بازار قاچاق سلاح به اين علت شكل گرفته است. امسال نزديك به ۲۲۰۴ قبضه سلاح كشف كرده ايم و سال گذشته و امسال رتبه نخست كشف سلاح را استان فارس داشته است.
علت استفاده از سلاح غير مجاز به نظر شما چيست؟
- طرح جامع مجوز سلاح وجود ندارد. سلاح بايد در اختيار دولت قرار داشته باشد و دولت آن را عرضه كند و بازار را با اين كار از دست قاچاقچيان خارج كند.
و مجازات محكم ترى براى سلاح غيرمجاز پيش بينى شود. چون مجازات فعلى بازدارنده نيست، به اين علت ما شاهد شيوع استفاده از سلاح غيرمجاز هستيم.
خانه هاى فساد تا چه ميزان شناسايى و متهمان دستگير شده اند؟
در ۸ ماهه اول امسال به علت شكايت مردم از رفت و آمدهاى مشكوك به منازل در حدود ۱۰ مورد از اين خانه ها شناسايى شده است.
جرائم در ميان اطفال و نوجوانان تا چه ميزان و به چه صورتى است؟
آنچه اكنون بيشتر وجود دارد نابسامانى در زندگى اتباع افغان است. وجود آنها براى استان جرم زا بوده است. در زمينه مواد مخدر به طور خاص قاچاق و خريد و فروش هروئين در انحصار آنهاست.
براى اتباع خارجه كه به صورت غيرقانونى در استان هستند چه راهكارى را دنبال كرده ايد؟
اتباع خارجى را براساس طرح استاندارى جمع آورى و از استان طرد مى كنيم. ضمن اين كه اگر كارفرمايى آنها را به كار گرفته باشد اداره كار جريمه سنگينى براى آنان در نظر خواهد گرفت و در بعضى مشاغل بازار كار از آنها گرفته شده است و به علت عدم وجود طرح فراگير در كل كشور اقدامات استانى صرفاً باعث جابه جايى جمعيت از شهرى به شهر ديگر و اتلاف سرمايه مى شود و بايد در مقياس كلان و ملى در اين مورد كار شود.
جرم زنان بيشتر به چه موضوعى بر مى گردد؟
مسائل اخلاقى.
براى ايجاد احساس امنيت چقدر موفق بوده ايد؟
ما هميشه با مردم صادقانه برخورد كرده ايم و اگر اشكالى بوده آن را پذيرفته ايم. در مواردى شايد كارى از دست ما بر نيايد و مشكل به غير از نيروى انتظامى برگردد. ولى ارتقاى امنيت اجتماعى ۷۵ درصد بوده است.
چقدر طول مى كشد تا پليس خود را به صحنه جرم برساند؟
۵ تا ۱۵ دقيقه. بيشترين تأخيرها مربوط به راهنمايى و رانندگى براى رسيدن به صحنه تصادف است.
موارد مربوط كودك آزارى چه ميزان است؟
تنها يك مورد در پارسال داشتيم.
پيچيده ترين پرونده اى كه كشف كرده ايد؟
گروگانگيرى بود كه توسط يك گروه فارغ التحصيل خارج از كشور صورت گرفته بود كه در طراحى و استفاده از لوازم ارتباطى خيلى ماهرانه عمل شده بود.
در استان فارس مجرمان جلوتر از پليس هستند يا پليس جلوتر است؟
گاهى گروه هاى سرقت و گروگانگيرى با تكنيك هاى جديد وجود داشته است و ما با روش هاى جديد روبرو شده ايم ولى خود را تطبيق داده ايم و در جدال با اين گروه هاى جديد تحصيلكرده به بازسازى توانايى هاى پليس پرداخته ايم.
چند پليس زن در سطح استان فارس داريد و چه اقدام هايى توسط آنها صورت مى گيرد؟
پليس زن در آگاهى و مبارزه با مفاسد فعاليت دارد و در بخش هاى تحقيقاتى، تشخيص هويت، آزمايشگاه ها، مشاورين كلانترى و ... از زنان استفاده شده است. در خيلى از موارد به علت مسائل شرعى و اخلاقى پليس مرد نمى تواند وارد شود و پليس زن به خوبى كارگشايى كرده است.
به پليس استان فارس چه آموزشهاى تخصصى داده مى شود؟
تقسيم بندى هاى جديد داخل سازمان پليس به سبب فراهم كردن امكان كارآمدى و اثر بخشى بيشتر اين سازمان در حال انجام است. گزينش ها و آموزش ها براساس نيازمندى هاى تخصصى پليس صورت مى پذيرد و به كارگيرى عناصر پليس نيز براساس رسته بندى آنها انجام مى شود و به هنگام خدمت و با كسب تجربه هاى جديد تلاش مى كنيم معلومات پليس همواره تازه و نو باشد. انتقال تجربه ها در سازمان پليس به نحوى است كه هزينه مجدد براى آن پرداخت نشود، اين مهم از طريق نشريات تخصصى سازمان هاى مختلف نظير پليس آگاهى، پليس مبارزه با مواد مخدر و ... انجام مى شود. اين هدف در دوره هاى ضمن خدمت كاركنان پليس كه در استان برگزار مى شود نيز مورد توجه قرار مى گيرد.
  با چه مشكلاتى مواجه هستيد و چه انتظاراتى داريد؟
سياستگذارى در حوزه امنيت بايد با نگاه نرم افزارى و پيشگيرانه صورت پذيرد. تصميم گيرى در ساير حوزه ها نيز بايد جامع و با لحاظ كردن ابعاد امنيتى آن حوزه باشد. بطور مثال در حوزه حمل ونقل عمومى، نابسامانى موجود مسافربر هاى شخصى برونشهر و درونشهر و عدم اتخاذ سياست مناسب در اين زمينه، امنيت جامعه را تهديد مى كند. قطعاً در صورت برنامه ريزى صحيح متوليان حمل و نقل مسافر وقايع نا امنى در اين حوزه به حداقل مى رسد، و با عملياتى نشدن آن خسارت قابل توجهى به امنيت جامعه و احساس امنيت شهروندان وارد مى شود. ما در اين وادى هنوز مانده ايم كه آيا معتاد مجرم است يا بيمار. اگر مجرم است زندان و مجازات آن چيست؟ و اگر بيمار است ساز و كار مداوا و درمان آن چگونه خواهد بود.
از خاطرات تان در مدت ۴ سالى كه در استان فارس فرمانده بوده ايد، بگوييد.
اواخر سال ۸۳ تقريباً ۲روز مانده به عيد هلى كوپترى كه من و ۲ نفر از معاونان سرنشينان آن بوديم دچار سانحه شد. ۲ نفر از همكارانم دراين سانحه شهيد شدند. منزل فرمانده انتظامى فارس از سال هاى دور در يكى از نقاط مركزى شهر شيراز بود. وقتى به كوچه مان وارد شديم و مرا از آمبولانس پياده كردند و با برانكارد به طرف منزل مى بردند همسايگان جمع شدند وهر يك ابراز لطف مى كردند از آنها خواستم كه داخل تشريف بياورند، در حال خوش و بش و گفت وگو با همسايگان بودم كه پير مردى از جمع ضمن ابراز محبت به من اظهار داشت كه آقاى سردار من سال هاست همسايه فرماندهان نيروى انتظامى در اين محله هستم و شما چهارمين فرمانده اى هستيد كه در طول پنج شش سال گذشته ورود افقى  آنها را به خانه شان ديده ام. سخن آن همسايه محترم براى من بسيار با معنى و پر ارزش بود كه حكايت از تاريخ پر فراز و نشيب فرماندهى در نيروى انتظامى فارس در سالهاى اخير مى كرد. تاريخى پر افتخار و سراسر مجاهدت و تلاش، حرف آن پير مرد را همواره به عنوان سند هويت نيروى انتظامى به خاطر خواهم داشت.