• دبير انجمن داروسازان: تفاوت چشمگير قيمت، خارجى پسند بودن مردم و ضعف كنترل مرزها از مهم ترين عوامل ورود و گسترش مصرف دارو هاى قاچاق در كشور است
• معاون وزير بهداشت: توزيع برخى داروهاى قاچاق در داروخانه هاى كشور ۶۰ درصد كاهش يافته است
گروه اجتماعى ـ داريوش آرمان: رشد ۴۰ درصدى كشف داروهاى قاچاق در جهان در حالى واكنش هاى جدى سازمان بهداشت جهانى را به دنبال داشته است كه كارشناسان معتقدند: «دولت ها و صنايع براى مقابله با تجارت سى دى هاى تقلبى بيشتر از مبارزه با روند روبه رشد تجارت داروهاى تقلبى مرگ آور تلاش مى كنند.»
كارشناسان بين المللى شيوع، توزيع و مصرف داروهاى قاچاق تقلبى را تهديدى جدى براى نظام سلامت و امنيت بيماران در كشورهاى مختلف مى دانند. اين در حالى است كه برخى آمارها نشان مى دهد، بيش از ۲۵ درصد داروهاى تقلبى روانه كشورهاى در حال توسعه و يا فقير مى شود.
دكتر رسول ديناروند معاون غذا و داروى وزارت بهداشت، معتقد است: داروهاى قاچاق به هيچ وجه از طريق شبكه هاى رسمى وارد كشور نمى شود.
حال آن كه وى مهم ترين دليل ورود اين نوع داروها را نيز با تقاضاى مصرف كنندگان داخلى گره خورده مى داند.
وى با بيان اين كه ۹۰ درصد فرآورده هاى دارويى قاچاق، تقلبى است، اظهار مى دارد: با توجه به نامشخص بودن محل توليد و توزيع اين داروها مصرف اين قبيل داروها در همه جاى دنيا غيرمجاز است.
معاون غذا و داروى وزير بهداشت در ادامه مى افزايد: متأسفانه سازوكارهاى توزيع دارو در كشور مطلوب نيست و به همين دليل نيازمند تحول اساسى در اين زمينه هستيم. مردم هم از اين وضع چندان راضى نيستند، بنابراين به دنبال راهكارهاى اساسى براى كاهش معضلات ريشه دار كنونى هستيم.
> پزشكان تجويز نكنند
دكتر ديناروند تجويز داروها از سوى برخى پزشكان را يكى از علل مهم گسترش مصرف داروهاى قاچاق و تقاضاى بيماران در اين زمينه مى داند. ضمن آن كه به اعتقاد وى تبليغات گمراه كننده رسانه اى برخى داروها از طريق شبكه هاى مختلف ماهواره اى نيز در اين باره بى تأثير نيست.
وى مى گويد: براى حذف و يا به حداقل رساندن قاچاق دارو بايد زمينه ها و ريشه هاى بروز اين معضل را خشكاند. حال آن كه شرايط اقتصادى، سياسى، فرهنگى و جغرافيايى كشور ما تاكنون اجازه نداده از تأثيرات اين پديده شوم در امان باشيم. به همين خاطر وزارت بهداشت نمى تواند مدعى شود كه اگر در اين باره به خوبى فعاليت كند، معضل قاچاق دارو از بين خواهد رفت چرا كه براى موفقيت در اين راه اراده ملى و همكارى هاى بين بخشى و مداوم سازمان ها و دستگاه هاى مختلف ضرورى است.
> داروهاى قاچاق در ۳۰ درصد داروخانه ها
معاون وزير بهداشت در بخش ديگر سخنانش با بيان اين كه كمتر از يك درصد فرآورده هاى بازار دارويى كشور به صورت قاچاق وارد مى شود، مى افزايد: گروهى از اين داروها فقط با هدف نپرداختن ماليات و هزينه هاى گمركى وارد مى شوند. برخى داروها نيز به علت ممنوعيت قانونى از طريق شبكه هاى قاچاق وارد مى شوند.
> كاهش ۶۰ درصدى عرضه قاچاق دارو در داروخانه ها
دكتر ديناروند با اعلام اين كه توزيع برخى داروهاى قاچاق در سال گذشته در ۹۰ درصد داروخانه هاى كشور وجود داشته، تأكيد كرد: هم اكنون با اطلاع رسانى گسترده و اعمال نظارت هاى دقيق تعداد اين داروخانه ها در شهر تهران به كمتر از ۳۰ درصد كاهش يافته است كه انتظار داريم براساس برنامه ريزى هاى صورت گرفته اين روند تا پايان سال جارى به كمتر از يك درصد برسد.
وى مراكز دارويى تك نسخه اى را يكى از راه حل هاى اساسى براى مبارزه با قاچاق دارو برشمرد و به پزشكان توصيه كرد: در صورت نياز بيماران به مصرف داروهاى خاص، آنان را به اين مراكز و يا داروخانه هاى هلال احمر هدايت كنند.
> درآمدهاى ميلياردى قاچاقچيان دارو
دكتر سيدجمال سعيد واقفى دبير انجمن داروسازان كشور نيز قاچاق دارو را يكى از پرسودترين منابع قاچاقچيان و شبكه هاى مافيايى پس از قاچاق مواد مخدر و اسلحه در دنيا مى داند. او مى گويد: «عوارض جبران ناپذير قاچاق دارو مانند ديگر كالاها فقط زيان هاى اقتصادى به همراه ندارد، بلكه در اين راستا جان انسان ها نيز به بازى گرفته مى شود.
وى مى گويد: داروهاى قاچاق شناسنامه ندارند. به همين علت توليدكنندگان و قاچاقچيان با بسته بندى هاى مشابه مواد بى كيفيت و غيرمؤثر يا حتى مرگ آور را توليد و توزيع مى كنند.
دكتر واقفى با بيان اين كه دارو مرز بين غذا و سم است، خاطرنشان مى كند: اگر دارو به جا و اصولى مصرف شود عامل نجات و معالجه است اما اگر نادرست مصرف شود به طور قطع براى بيمار سم است. دبير انجمن داروسازان تصريح مى كند: تفاوت چشمگير قيمت، خارجى پسند بودن مردم و ضعف كنترل مرزها از مهم ترين عوامل ورود و گسترش مصرف داروهاى قاچاق در كشور است.
وى با بيان اين كه در بسيارى از موارد مردم داروهايى تهيه مى كنند كه از قاچاق بودن و بى اثر بودن آن اطلاعى ندارند به داروسازان توصيه كرد: داروهاى خود را فقط از شركت هاى رسمى توزيع كننده دارو خريدارى كنند تا داروهاى قاچاق در سبد دارويى مردم قرار نگيرد.
> موافقت وزارت بهداشت با ورود قانونى چند قلم دارو
دكتر واقفى در بخش ديگر اين گفت وگو به خبرنگار ما مى گويد: خوشبختانه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى در سال جارى با ورود چند قلم داروى خارجى پرمصرف كه پيش از اين به صورت قاچاق به كشور مى آمد موافقت كرد. بيشتر ويتامين ها و داروهاى مكمل تغذيه اى هستند.
وى تصريح كرد: اگر وزارت بهداشت در اين زمينه انعطاف بيشترى نشان دهد، به طور قطع در آينده نزديك با كاهش مشكلات اساسى در زمينه قاچاق دارو، مواجه خواهيم بود.
دبير انجمن داروسازان كشور، فعال كردن نمايندگى هاى شركت هاى معتبر دارويى در كشور را نيز يكى ديگر از راهكارهاى عملى مقابله با پديده قاچاق دارو در كشور مى داند. دكتر واقفى با صراحت از مسئولان و دست اندركاران اجرايى و تصميم گير در اين بخش مى خواهد تا در اين راستا از نظرات كارشناسى داروسازان كه اطلاعات ارزنده اى در اختيار دارند، استفاده كنند.
> ضرورت قاچاق دارو
گذشته از اظهارنظرهاى مسئولان، يكى از كارشناسان امور دارويى كشور قاچاق دارو در همه كشورها را يك ضرورت مى داند. او مى گويد: وقتى مصرف كننده به دارويى نياز دارد كه آن را در بازار قانونى و رسمى كشور به دست نمى آورد، ناگزير به سراغ بازار قاچاق مى رود. در اين وضع او حاضر است تا چند برابر قيمت هم هزينه كند تا بيمارش زنده بماند. بنابراين بهتر است به جاى جدال سرسختانه با قاچاقچيان دارو كه در ساليان متمادى كم نتيجه بوده است، سراغ توليد داروهاى مصرفى با كيفيت برويم.
اين كارشناس دارويى اظهار مى دارد: با نگاهى به وضع بازار دارو در كشورهاى توسعه يافته به روشنى درمى يابيم كه آنها با كمترين هزينه هاى پليسى و قضايى با رفع علت به حذف معلول پرداخته اند. بنابراين ما نيز مى توانيم با بهره مندى از اين تجربيات به افزايش امنيت سلامت در چرخه دارويى و درمانى كشور بپردازيم.