بم در دوره اسلامى نمونه كلاسيك يك شهر ايرانى بود كه ساختارى مبتنى بر الگوهاى باستانى و ضرورت هاى نوين داشت. اين ساختار تا عصر حاضر، بكر و دست نخورده باقى ماند و منبع اطلاعاتى بى بديلى را به پژوهشگران عرضه كرد.
ارگ بم از دو قسمت حاكم نشين و عامه نشين شكل يافته است. بخش حكومتى متشكل از سه حصار
تو درتوست كه روى يك صخره و مشرف به بخش عامه نشين قرارگرفته و بخش عامه نشين مشتمل بر هفت محله كوچك و بزرگ است كه بارويى عظيم، آن را دربر مى گيرد.
در تيرماه سال ،۱۳۸۳ ارگ بم كه شش ماه پيش تر از زلزله دهشتناك بم ويران شده بود، در فهرست آثارجهانى به ثبت رسيد و بى درنگ در فهرست «ميراث جهانى در معرض خطر» قرارگرفت.
سال ها بود كه يونسكو مقرر داشته بود سالانه از هر كشور بيش از يك اثر فرهنگى - تاريخى در فهرست آثار جهانى ثبت نشود و در آن سال پاسارگاد، نامزد پيشنهادى ايران براى ثبت جهانى بود؛ اما فاجعه زلزله بم و فروريختن ارگ خيال انگيز آن، اعضاى كنوانسيون ثابت از ميراث فرهنگى و طبيعى جهان را چنان تحت تأثير قرارداد كه به اجماع پذيرفتند تا به عنوان يك مورد كاملاً استثنايى هم پاسارگاد و هم ارگ بم را در فهرست آثارجهانى قراردهند.
آنها مى دانستند كه نجات بخشى ارگ بم، جز با بسيج كمك هاى بين المللى ميسرنيست و بسيج اين كمك ها نيز مستلزم ثبت جهانى اين اثر و قراردادن آن در فهرست آثار درمعرض خطر است.
هنگامى كه يك اثر در فهرست ميراث جهانى جاى مى گيرد و براثر خطراتى چون توسعه شهرى، آتش سوزى هاى وسيع، زلزله، فوران هاى آتش نشانى، توفان، تلاطم امواج و... آسيب مى بيند، در فهرست ميراث در معرض خطر قرارمى گيرد تا از طريق كمك هاى مالى و فنى در سطح بين المللى، نجات بخشى آن در دستور كار قرارگيرد. در اين باره، كميته بين الدول ميراث جهانى برنامه اقدام هاى اصلاحى را كه اجراى آن براى حفظ اثر ضرورى است، تعريف و براى اجراى فورى به كشور مربوط ابلاغ مى كند. همچنين بخش معين و قابل توجهى از منابع صندوق حمايت از ميراث جهانى، صرف كمك به اجراى برنامه هاى ابلاغ شده مى شود.
البته فهرست ميراث در معرض خطر، يك فهرست موقتى است و بلافاصله پس از نجات بخشى يك اثر، آن اثر با نظر كميته بين الدول از فهرست يادشده خارج مى شود.
به هرروى پيشنهاد دولت ايران براى ثبت ارگ بم در فهرست آثار جهانى يك موفقيت بزرگ به شمار مى رفت و به منزله تضمين كمك هاى بين المللى براى حفاظت و مرمت اين بنا - آن هم در بحرانى ترين شرايط - بود.
جالب اين كه يونسكو با جامعه نگرى خود نه فقط ارگ بم و عناصر وابسته به آن بلكه تمام شهر بم و منظر فرهنگى آن شامل كوه جبال، دشت لوت، دشت بم، بخش بوانات و همه باغ ها، قنات ها و آثار تاريخى - فرهنگى بم (ازجمله ارگ) را به فهرست آثارجهانى ضميمه كرد.
بم كه اينك يك اثر جهانى و تحت حمايت هاى بين المللى است، دست كم ۲ هزار و پانصد سال قدمت دارد.
در اساطير ايرانى آمده است كه بم به دست بهمن پسر اسفنديار بنيان نهاده شد و از آنجا مورخان، اين بهمن را با اردشير درازدست از شاهان هخامنشى منطبق داشته اند.
بدين ترتيب بم را بايد شهرى برپاشده در دوره هخامنشيان (۵۵۹ -۳۳۰ پيش از ميلاد) دانست.
البته تاريخ درخشان اين شهر و تثبيت ساختار آن در قالب يك ارگ عظيم به دوران اسلامى بازمى گردد.
در اين دوره بم از آبادترين شهرهاى جنوب شرق ايران بود و احتمالاً معمورتر و بزرگ تر از كرمان.
ابن حوقل سياح سده چهارم هجرى، بم را چنين توصيف مى كند:
«شهر بم نخلستان ها و ديهى هاى (ده هاى) بسيار و هوايى سالم تر از جيرفت دارد. قلعه اى استوار و معروف اندرون اين شهر هست و سه مسجد جامع دارد كه در آنها نمازجمعه برپامى شود... بم بزرگ تر از جيرفت است و در آنجا پارچه هاى پنبه اى عالى و زيبا و بادوام مى بافند كه به سرزمين ها و شهرهاى دور فرستاده مى شود و موردتوجه قرارمى گيرد.»
چند دهه بعد از ابن حوقل، «مقدسى» (مقدس بر وزن منزل) از جغرافيدانان و نويسندگان اواخر سده چهارم، وضع بم را اين گونه شرح مى دهد: «بم يك مركز ولايتى، با اهميت، دلكش و بزرگ است. مردم آن كارشناس و داراى مهارت اند. اين شهر بازارگاهى است و مردم را از راه هاى دور به خود مى كشاند. پارچه هايى كه دراينجا توليدمى شود در كشورهاى بسيارى شهرت دارند. آوازه بم در همه جهان اسلام پيچيده و مايه سرافرازى كشور است. بيشتر اهالى شهر بافندگان اند. بيشتر رخت هاى صادراتى بم در دهكده بزرگى نزديك آن فراهم مى شود. در خاور و باختر جهان اسلام اين رخت ها را عالى ترين همه لباس ها مى دانند.»
اشاره مقدسى به «بازارگاهى» بودن بم، نشان مى دهد كه اين شهر در سده هاى ميانى در مسير يكى از شاخه هاى جاده ابريشم قرارداشته و با سرزمين هاى دوردست در داد و ستد بوده است.
بعد از زلزله بم تعداد زيادى سفال هاى متعلق به كشور چين در محوطه ارگ پيداشد كه خود مؤيد اين نظر است. درواقع بم در دوره اسلامى نمونه كلاسيك يك شهر ايرانى بود كه ساختارى مبتنى بر الگوهاى باستانى و ضرورت هاى نوين داشت. جالب اين كه تا عصرحاضر نيز اين ساختار بكر و دست نخورده باقى ماند و منبع مطالعاتى بى بديلى را به پژوهشگران عرضه كرد.
شهرهاى ايران در دوره اسلامى از چهاربخش كهندژ، شارستان، ربض و روستا تشكيل مى شدند. كهندژ قسمتى از شهر بود كه اغلب در مكانى بلند قرارداشت و بخش حكومتى شهر تلقى مى شد. يعنى علاوه بر شخص حاكم؛ خزانه، ديوان، زندان و پادگان نيز در اين بخش جاى مى گرفتند. شارستان يا همان شهرستان بخش دوم شهر بود كه نسبت به كهندژ اهميت كمترى داشت، اما ساكنان آن را بركشيدگان جامعه يعنى اشراف و زمين داران شكل مى دادند. شارستان براى خود صاحب خندق، برج و بارو، دروازه و بازار بود.
ربض به محله هاى پايين شهر اطلاق مى شد و عمده فعاليت هاى اقتصادى شهر در آنجا صورت مى گرفت. از اين رو، ربض داراى بازار، كاروانسرا، كارگاه هاى صنعتى و حتى مسجد جامع بود.
و سرانجام چهارمين بخش شهر روستا بود كه مشتمل بر چند ده مى شد و توليد روستايى شامل كشاورزى، دامدارى و صنايع خرده، كسب مردمان آن بود. با اندكى تسامح مى توان چند دايره تو در تو را در ذهن مجسم كرد كه داخلى ترين آنها كهندژ بود.
دورا دور آن را شارستان فراگرفته بود و دايره هاى بعدى نيز به ربض و روستا تعلق داشت.
ارگ بم نمونه منحصر به فردى است كه اين ساختار را عيناً حفظ كرده است. در شهرهاى قديمى ايران همچون يزد، كرمان، اصفهان و كاشان توسعه شهر در دوره هاى اخير توأم با انهدام آثار گذشته و اضمحلال ساختار تاريخى بوده است، اما در بم از اواسط دوره قاجار كه ديگر ارگ براى جمعيت رو به افزايش بم جاى كافى نداشت، مردم به بيرون حصار كوچيدند و «بم جديد» را در كنار «بم قديم» شكل دادند. بدين ترتيب ساختار ارگ دست نخورده باقى ماند و برخلاف نمونه هاى مشابه مخدوش نشد.
ارگ بم از دو قسمت حاكم نشين وعامه نشين شكل يافته است. بخش حكومتى متشكل از سه حصار تو در توست كه بر بلنداى ارگ، روى يك صخره و مشرف بر بخش عامه نشين قرار گرفته است.
در پايين ترين حصار، اصطبل نظامى و برخى تأسيسات نگهبانى جاى دارد. در داخل اين حصار، حصار ديگرى به چشم مى آيد كه سربازخانه و برخى تأسيسات نظامى ديگر را دربرمى گيرد و در نهايت در بالاى صخره، حصار سوم قرار دارد كه خانه و حمام حاكم، ساختمان چهار فصل، برج اصلى ديده بانى وتأسيسات ديگر مرتبط به دستگاه حكومتى را در خود جاى داده است. در بخش حاكم نشين، چاه هاى آبى نيز وجود دارد كه موجب استقلال نسبى اين بخش از بخش هاى ارگ مى شده و اين امكان را فراهم مى آورده است كه حتى در صورت اشغال بخش هايى از ارگ از سوى نيروى مهاجم، حاكم نشين همچنان به مقاومت خود ادامه دهد.
بخش عامه نشين مشتمل بر هفت محله كوچك و بزرگ، با عناصرى مانند خانه هاى مسكونى، مسجد جامع، ميدان تكيه، مدرسه، آب انبار، حمام، بازار، راسته ها، بازارچه هاى محله اى، گذرها، كارگاه هاى مختلف صنعتى، كاروانسراها، قهوه خانه و زورخانه است. اين بخش نيز داراى باروى بزرگى است كه ارتفاع آن در برخى نقاط به ۱۸متر مى رسد و عرضش گاه از ۶متر فزونى مى گيرد. در سراسر اين بارو به فاصله ۳۰ تا ۴۰ متر برج هاى ديده بانى وجود دارد و خندقى نيز در پايين آن ديده مى شود. درگذشته، باروى بزرگ ارگ چهار دروازه داشته كه از اين ميان تا قبل از زلزله تنها دروازه ضلع جنوبى باقى بود. در زلزله دى ماه۱۳۸۲ بخش عامه نشين ارگ بيشترين خسارت را متحمل شد. تا چند دهه پيش بناهاى اين قسمت را كشاورزان بم خراب مى كردند تا از خاك آنها براى نخلستان ها استفاده كنند. بنابراين بخش عامه نشين از قبل از زلزله آسيب هايى را متحمل شده بود. ليكن زلزله چهره آن را به شدت مخدوش كرد؛
به گونه اى كه امكان بازسازى آن از ميان رفت. البته نقشه بسيارى از بناهاى اين بخش در زير آوارها محفوظ باقى مانده، اما از آنجا كه نقشه ها يا عكس هاى اندكى از اين بخش موجود است، تشخيص پلان بناها بسيار دشوار به نظر مى رسد.
بخش حاكم نشين وضع به مراتب بهترى دارد. اين بخش، قبل از زلزله كاملاً سالم بود و در جريان زلزله نيز آسيب كمترى ديد. از اين گذشته ابهت حاكم نشين و زيبايى اش موجب شده كه تصاوير زيادى از آن در دست باشد؛ تصاويرى كه بازسازى را با سهولت بيشترى به پيش خواهند برد. گرچه در روزهاى نخست پس از زلزله اعلام شد كه ارگ بم به ميزان ۹۰ درصد ويران شده، اما با بررسى بيشتر معلوم شد كه حجم خرابى ها كمتر از ميزان اعلام شده بوده است.
بلافاصله پس از زلزله،كميته ويژه اى در سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى كشور براى پيگيرى موضوع تشكيل شد. اين كميته در نخستين گام، محدوده ارگ را تحت حفاظت ويژه قرار داد تا از خرابى بيشتر آن از سوى عوامل انسانى جلوگيرى كند. با فروكش كردن شوك هاى اوليه، آواربردارى در خرابه هاى ارگ به صورت دستى آغاز و با گردآورى نقشه هاى مهندسى، عكس ها و پايان نامه هاى دانشجويى مرتبط با ارگ، اقدام هاى مطالعاتى آغاز شد. آنگاه آزمايشگاه مجهزى براى تهيه خشت مورد نياز (كه اصلى ترين ماده به كار رفته در ارگ است) ايجاد شد. نتايج آزمايش ها نشان داد كه تركيبى از ماسه و خاك معدن نظام آباد در ۳۰كيلومترى بم، مقاوم ترين نوع خشت را به دست مى دهد و از اين رو يكى از مجهزترين كارگاه هاى خشت در ايران و خاورميانه براى تهيه اين نوع خشت ايجاد شد.
زلزله بم و خرابى ارگ اگرچه يك واقعه هولناك بود، اما از نظر باستان شناسى نتايج مثبتى به همراه داشت. فرو ريختن ديوارها؛ رازهاى سر به مهر ارگ و تاريخ پرفراز و نشيب آن را در روشنايى قرار داد. براى نمونه در لابه لاى ديواره ها، جسد حدود ۶۰نوزاد يافت شد كه در نوع خود پديده اى شگفت انگيز بود. تحقيقات كامل در اين باره نشان داد كه حدود ۱۷۰ سال پيش، ارگ در محاصره و مضيقه قرار مى گيرد و ورود و خروج از آن متوقف مى شود. در نتيجه از آنجا كه داخل ارگ گورستان نداشته، مردم اجساد مردگان بزرگسال خويش را در مسجد به امانت مى گذارند و جسد نوزادان را نيز در لابه لاى ديوار ها قرار مى دهند. همچنين سفال هاى زيادى از ارگ، متعلق به دوران هاى مختلف تاريخى به دست آمده كه برخى از آن ها بسيار نفيس است و جنبه هايى از مراودات تجارى و فرهنگى بم با جهان خارج را هويدا مى كند.
بى شك آن مقدار سند از ارگ باقى نمانده كه بتوان آن را مانند دوره پيش از زلزله بازسازى كرد، اما مى توان ارگ را به گونه اى مرمت كرد كه خاطرات مردم را از اين اثر سترگ دوباره در اذهان تداعى بخشد. هيأتى كه اينك طرح نجات بخشى ميراث فرهنگى بم را بر عهده دارد، فقط در كمتر از شش ماه پرونده اين مجموعه را براى ثبت جهانى آماده كرد و موفق شد كه يونسكو را نسبت به ثبت آن در فهرست آثار جهانى متقاعد كند.
يونسكو تاكنون دوبار از هيأت ايرانى به دليل تلاش هاى بى دريغش در نجات بخشى ارگ بم تقدير به عمل آورده است و كشورهايى چون ايتاليا، فرانسه و ژاپن آمادگى خود را براى هرگونه كمك به مرمت ارگ بم اعلام داشته اند.
تجربه نجات بخشى ارگ بم تجربه جديدى است كه تاكنون با اين كيفيت در هيچ زمان و مكانى تحقق نيافته است. اگر اين تجربه با موفقيت پشت سر گذاشته شود، در واقع الگويى جهانى براى بازسازى و نجات بخشى آثار تاريخى جهان سر بر خواهد آورد؛ الگويى كه ايرانيان با سختى به دست آورده اند و جهانيان به سهولت از آن بهره خواهند برد.

سيد حسين صدرى
فرش دستباف از جمله اقلام مهم در صادرات غيرنفتى كشور به شمار مى رود كه علاوه بر سود اقتصادى و ارزآورى، از نظر فرهنگى و هنرى نيز از اهميت خاصى برخوردار است و چنانچه مديريت صحيح بر روند توليد و فروش آن در كشور حاكم شود، فرش ايران مى تواند بار ديگر جايگاه واقعى خود را در بازارهاى جهانى به دست آورد.
در اين ميان فرش دستباف كاشان كه يكى از شاهكارهاى هنر و صنايع دستى ايران زمين به شمار مى رود، از ديرباز در بازارهاى داخلى و خارجى از رونق خاصى برخوردار بوده است.
دستان هنرآفرين نقاشان فرش كاشان با كوشش و هنرمندى بافندگان درهم آميخته و نقش و نگار زيبا و دل انگيزى آفريده است كه ديدگان هر بيننده اى را مسحور خود كرده و خريداران فرش را از سراسر گيتى به سوى خود مى كشاند.تا همين يكى دو دهه پيش در بيشتر خانه هاى كاشان دار قالى برپا بود و دستان هنرمند زنان و مردان كاشانى، جلوه هايى از زيبايى و جلال ايرانى را در قالب فرش كاشان به جهانيان عرضه مى كرد.اما با كمال تأسف، با رشد زندگى صنعتى و ماشينى، روز به روز از تعداد بافندگان فرش كاسته شد و بسيارى از دار هاى قالى از كار باز ايستاد.
نبود توازن ميان زحمات كشيده شده با درآمد حاصله، نبود آينده اى روشن و مطمئن از جهت خدمات ويژه رفاهى نظير بيمه و بازنشستگى و افزايش مراكز و كارخانه هاى صنعتى در كاشان از جمله عواملى بود كه بيشتر بافندگان فرش را به كار گرى در كارخانه ها ترغيب كرد. از ديگر سو، ركود حاكم بر بازار قالى دستباف و خارج شدن بازار جهانى از دست ما، برخى توليدكنندگان فرش را از سر ناچارى به سوى افت كيفيت از جهات مختلف سوق داد تا آنجا كه هم اينك، ديگر از آن عظمت و ابهت فرش كاشان خبرى نيست و بازار جهانى در اختيار رقيبان هندى و چينى وپاكستانى قرار گرفته است.
از آنجا كه نوع مواد مصرفى در فرش در افزايش كيفيت فرش تأثير مستقيم دارد، بايد امكاناتى فراهم شود تا بافندگان كاشانى براى توليد فرش هاى با كيفيت بالا، از مرغوب ترين مواد و رنگ با ثبات استفاده كنند.استفاده از مواد اوليه مرغوب، تنوع در طراحى نقشه فرش با بهره گيرى از قالب هاى جديد ضمن حفظ سنت ها و تأمين بافندگان و توليدكنندگان قالى دستباف از جمله مواردى است كه با حمايت هاى مالى پژوهشى دولت و دانشگاه ها مى تواند زمينه ساز حضور موفق فرش كاشان در بازارهاى جهانى باشد.
مديرعامل شركت تعاونى فرش دستباف روستايى كاشان توجه نكردن و ارج ننهادن به هنر بافندگان فرش دستباف و نيز افزايش قيمت فرش دستباف كاشان نسبت به دو سال گذشته و از سوى ديگر تأمين نبودن و بيمه نكردن  بافندگان از سوى مراجع ذيربط را دليل اصلى كاهش چشمگير در توليد فرش دستباف كاشان مى داند. حسين عابدى مى گويد: از آنجا كه بافندگان فرش، آينده روشنى پيش روى خود نمى بينند وهمچنان از خدمات بيمه درمانى محروم هستند، نااميدانه  به شغل هاى ديگر روى آورده و به تدريج عطاى اين حرفه ـ هنر را به لقايش مى بخشند.
وى ساماندهى توليد، توجه به جنبه هاى هنرى و اصالت طرح، تنوع توليد و توجه به نياز روز بازارهاى جهانى در جهت تأمين سليقه خريداران در كنار تأمين بافندگان فرش به عنوان ريشه اصلى اين هنر را ازجمله راهكارهاى مهم در باز زنده سازى و رونق اين هنر گران سنگ دانسته و بر احقاق حقوق واقعى بافندگان فرش تأكيد دارد.
عابدى در ادامه چنين مى گويد: «اگر مى خواهيم اصالت هنر و هويت فرش دستباف و آمار بافندگان آن را حفظ كنيم بايد ترتيبى بدهيم تا حق بافنده فرش به او برگردد. بايد در توزيع يارانه ها و اعطاى جوايز صادراتى، جايگاه بافندگان فرش را نيز مؤكداً مورد توجه قرار داده و هنر بى بديل آنان را ارج نهيم.چرا كه تأمين حقوق بافندگان و حفظ ارزش و كرامت انسانى اين قشر هنرمند، علاوه بر بهبود كيفيت و رشد و توسعه اين صنعت، سبب اقبال جوانان به اين حرفه ـ هنر شده و بار ديگر رشد و شكوفايى آن را به دنبال خواهد داشت.» نكته آخر اين كه با افول صنعت فرش دستباف، صنايع وابسته به آن نظير رنگرزى، چله دوانى و...نيز رو به انحطاط گذاشته و بخش ديگرى از صنايع قديمى و سنتى ما كه از جمله شاخص هاى تاريخ و فرهنگ وهنر اين مرز و بوم و از گزينه هاى مؤثر در توسعه اقتصادى و جهانگردى به شمار مى رود، رو به خاموشى گراييده و اميدى به بيدارى دوباره آنها نخواهد بود.

\ قم: آيت الله «رضا استادى» در خطبه هاى نماز جمعه قم در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) گفت: در شرايط كنونى دشمنان اسلام در كشورهاى فلسطين، افغانستان و عراق مشغول اختلاف افكنى هستند، لذا مسلمانان بايد هوشيار باشند. وى در بخش ديگرى از سخنان خود گفت: طلاب و روحانيون بايد در سخنرانى و ذكر مصيبت هاى خود در ماه محرم حرف هاى صحيح و مستند بيان كنند و براى اين كار بايد از كتاب ها و آثار بزرگان دين به خوبى استفاده كنند.

\ اصفهان: امام جمعه موقت اصفهان گفت: سعى كنيد عزادارى امام حسين(ع) را از خرافات مصون بداريد. آيت الله «سيد ابوالحسن مهدوى» در خطبه هاى نماز جمعه اين هفته اصفهان افزود: آمريكا در سه نقطه انقلاب شامل «جلسات روضه امام حسين(ع)»، «انتظار و مهدويت» و «ولايت فقيه و تبعيت از آن» حساس شده و درصدد تخريب آن است.

\ مشهد: حجت الاسلام والمسلمين سيد  احمدعلم الهدى، در خطبه هاى نماز جمعه اين هفته مشهد در جوار بارگاه منور رضوى افزود: گرانى در بخش هاى مختلف و از جمله گرانى كالاهاى اساسى و بخش مسكن براى مردم و از جمله قشر هاى آسيب پذير و مستضعف جامعه تنگناهاى زيادى ايجاد كرده است. وى از دولتمردان و مسئولان اطلاعاتى و امنيتى و قوه قضائيه خواست نسبت به گرانى در سطح جامعه بى تفاوت نباشند.

\ رشت: حجت الاسلام والمسلمين يوسف صديق عربانى، امام جمعه موقت رشت در مراسم نماز جمعه اين هفته رشت افزود: آمريكا اخيراً با حمله به سركنسول ايران و گروگانگيرى در عراق در صدد ايجاد رعب و وحشت ميان  ملت  است. آمريكا بداند ملت ايران ريشه در نهضت حسينى دارند و از هيچ چيز در دنيا هراسى به دل راه نخواهند داد.
\ سارى: آيت الله نورالله طبرسى نماينده ولى فقيه در مازندران و امام جمعه سارى با تأكيد بر وحدت و انسجام بين مسلمانان گفت: از رموز موفقيت و ماندگارى اسلام و جهان اسلام وحدت بين مسلمانان است. وى مردم مؤمن و متدين را به آمادگى براى درس گرفتن از حماسه عاشورا و برگزارى هرچه بهتر مراسم مربوط به ماه محرم الحرام دعوت كرد.

\  كرمان: امام جمعه كرمان گفت: ايران اهل تجاوز حتى به اسرائيل هم نيست و مسأله اسرائيل به جهان اسلام مربوط مى شود. حجت الاسلام والمسلمين سيد يحيى جعفرى در خطبه هاى اين هفته نماز جمعه كرمان افزود: دشمنان ما در فلسطين و سوريه توطئه كرده و براى ما خط و نشان مى كشند، اما آنها بايد بدانند ملت ايران از آنها هراسى ندارد.

\  بندر عباس: نماينده ولى فقيه و امام جمعه بندر عباس با اشاره به سياست هاى آمريكا گفت: صدام نيز در اختيار منافع آمريكا بود. آيت الله غلامعلى نعيم آبادى افزود: صدام تا بدانجا در اختيار منافع اين كشور قرار داشت كه حتى از اعدام او نيز به نفع خود استفاده كرد.

\  يزد: حجت الاسلام والمسلمين حسن معزالدينى امام جمعه موقت يزد با اشاره به اين كه عقب گرد در دستيابى به انرژى صلح آميز هسته اى ممنوع است، گفت: سرانجام امپرياليسم و صهيونيسم با ارجاع پرونده ايران به شوراى امنيت و صدور قطعنامه ضد ايرانى تحريم را بر كشورمان تحميل كردند. ما ۲۷ سال است كه تحريم هستيم ولى در اين تحريم خود را در بين كشورها سربلند كرديم و به لطف خداوند نيز در حال حاضر در كشور ما همه چيز وجود دارد.

\ كرمانشاه: نماينده ولى فقيه و امام جمعه كرمانشاه گفت: رهبر معظم انقلاب و بزرگان بارها به آمريكا و همپيمانانش هشدار دادند كه وارد شدن به عراق افتادن در باتلاق است و راه نجات از آن وجود ندارد. آيت الله زرندى تصريح كرد: امروز آمريكا در اين باتلاق فرو رفته و مجبور است براى توجيه اين درماندگى خود اعلام كند كه عدم توفيق ما از ايران و سوريه است.

\ خرم آباد: امام جمعه موقت خرم آباد بر احياى هر چه بيشتر فريضه امر به معروف و نهى از منكر در جامعه تأكيد كرد. حجت الاسلام والمسلمين عباسعلى صادقى گفت: احياى اين فريضه سد محكمى در مقابل تهاجمات فرهنگى غرب و وظيفه اى برعهده تمام مسلمين است.


\ بوشهر: آيت الله اسدالله ايمانى امام جمعه و نماينده ولى فقيه در استان بوشهر با اشاره به ۲۵ ديماه روز خانواده يادآور شد: خانواده مهمترين و محبوبترين بنا در اسلام است و وجود امنيت و آرامش در خانواده، آرامش و امنيت اجتماع را نيز در پى دارد.

\ تبريز: آيت الله محسن مجتهد شبسترى، نماينده ولى فقيه در آذربايجان شرقى و امام جمعه تبريز با اشاره به اين مطلب كه دولت زحماتى در خصوص مقابله با گرانى مى كشد، از مسئولان خواست تا در ماه هاى پايانى سال ثبات لازم در قيمت ها ايجاد كرده و لجام گسيختگى قيمت ها را هر چه سريع تر مهار كنند.

\ سمنان: حجت الاسلام والمسلمين سيد محمد شاهچراغى نماينده ولى فقيه در استان سمنان به اظهارات رئيس جمهورى آمريكا براى اعزام نيروهاى جديد به عراق اشاره كرد و گفت: مگر با آوردن نيروى جديد كار درست مى شود، اين همه در عراق كشته داديد، باز هم مى دهيد.

\ قزوين: حجت الاسلام والمسلمين عبدالكريم عابدينى، امام جمعه قزوين حمله ناجوانمردانه اشغالگران به كنسولگرى كشورمان در شهر اربيل عراق را محكوم و اظهار كرد: اين حركت بدون هيچ ضابطه اى و منطق زور و اسلحه انجام شده است.

\ ايلام: امام جمعه ايلام در خطبه هاى نماز جمعه اين شهر خواستار مهار مسأله گرانى كالاها شد. حجت الاسلام والمسلمين محمد نقى لطفى گفت: من از طرفداران دولت نهم هستم ولى بايد كارى كرد كه رشد تصاعدى قيمتها متوقف شود.

همدان - خبرنگار ايران: مسابقه ساخت آدم برفى صبح روز جمعه در هوايى سرد و توأم با بارش اندك برف و با حضور مردم خونگرم استان همدان در تپه گردشگرى عباس آباد برگزار شد.
در طول ۲۰ روز برگزارى جشنواره عليصدر در همدان، برنامه هاى متنوعى با هدف جذب گردشگران داخلى و خارجى و معرفى ويژگى هاى منحصربه فرد گردشگرى همدان در فصل زمستان از سوى شركت سياحتى عليصدر با همكارى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان و همچنين شهردارى همدان درنظر گرفته شده است.
يكى از برنامه هاى بسيار زيبا و قابل توجه اين جشنواره برگزارى مسابقه ساخت آدم برفى در تپه گردشگرى عباس آباد بود كه با استقبال بى نظير مردم استان روبرو شد. در اين برنامه يك روزه كه با حضور گرم و پرنشاط مردم بخصوص كودكان همراه بود، شركت كنندگان در مسابقه با ثبت نام در دفتر هيأت داورى با تلاش براى ساخت آدم برفى هاى بهتر به رقابت با يكديگر پرداختند و در پايان مسابقه از طرف شركت سياحتى عليصدر به نفرات برتر جوايزى به رسم يادبود اهدا شد.

پاكسازى بم آغاز شد

كرمان - خبرنگار «ايران»: با آغاز به كار ستاد پاكسازى بم و بروات، نخاله هاى ساختمانى و آوار به جا مانده در خيابانها و معابر عمومى اين شهر ها جمع آورى مى شود.
رئيس ستاد كل بازسازى بم از تقسيم كار ستاد پاكسازى در شهردارى مناطق چهارگانه بم با ۱۲۰ دستگاه ماشين آلات سنگين شامل كاميون و لودر خبر داد و گفت : ۶ ميليارد ريال اعتبار براى اين طرح در نظر گرفته شده كه اين مبلغ براى تأمين نيروى انسانى براى جمع آورى نخاله ها در اختيار شهردارى قرار مى گيرد.
نصــــــراله دهقانى با اشاره به همكارى دستگاه قضايى، شهردارى ، نيروى انتظامى و ستاد كل بازسازى در اجراى طرح پاكسازى از مردم خواست گزارش هاى خود را در اين زمينه در تماس با شماره ۱۳۷ مطرح كنند. گفتنى است اين اقدام در شرايطى كه بازسازى مناطق زلزله زده بم مراحل پايانى خود را پشت سر مى گذارد، مى تواند باحذف تصاوير نازيباى ويرانى كه به تضعيف روحيه مردم نيز منجر شده است چهره شهرهاى بم و بروات را تغيير دهد.
\ بازديد معاون عمرانى وزارت كشور از روند بازسازى شهر بم
مهدى هاشمى معاون عمرانى وزارت كشور پس از مشاهده روند بازسازى شهر بم در نشستى با حضور استاندار كرمان و مسئولين شهرستان بم اظهار اميدوارى كرد بازسازى شهر بم تا پايان امسال به اتمام برسد .
دكتر عبدالمحمد رئوفى نژاد استاندار كرمان نيز در اين جلسه گفت : ساخت واحدهاى مسكونى در شهر بم ۹۰ درصد و واحدهاى تجارى ۴۵ درصد پيشرفت داشته است. وى افزود : در حال حاضر هر فردى وارد بم شود تصور مى كند بازسازى در اين شهر تنها ۳۰ درصد پيشرفت داشته است كه انجام نشدن طرح هاى عمرانى شهرى از جمله جدول گذارى،  ايجاد فضاهاى سبز و آسفالت خيابان ها از دلايل اين تصور هستند.
رئوفى نژاد گفت : براى اجراى طرح هاى عمران شهرى در بم ۱۴۸۰ ميليارد ريال برآورد هزينه شد كه مبلغ هزار ميليارد ريال آن تأييد شده است. وى مبارزه با حاشيه نشينى را از اولويت هاى كارى در بم دانست و افزود : براى ساماندهى افراد غيربومى زمين هايى براى ساخت و ساز در اختيار آنها قرار خواهد گرفت.

كرمان- خبرنگار «ايران»: باوجود وقوع دو زلزله ويرانگر و قربانى شدن هزاران نفر در سال هاى اخير در استان كرمان، هنوز هم روند ساخت و سازها در اين استان رضايت بخش نيست.
به گفته شمارى از ساكنين شهرك هاى مسكونى نوساز كرمان آنها كه از ابتداى سكونت در منازل خود اطمينان چندانى به كيفيت و ميزان مقاومت واحد مسكونى خود نداشته اند به دليل محدوديت هاى اقتصادى و تنگناهاى مالى چاره ديگرى هم ندارند.
به وجود آمدن ترك در ديوارهاى يك مجتمع مسكونى ۸۴ واحدى در يكى از شهرك هاى كرمان در ماه هاى گذشته به عنوان يك خبر قابل اعتنا مطرح شد. هرچند كه اين روزها ديگر از نتيجه پرونده و پيگيرى ساكنان مجتمع خبرى نيست اما اين تنها يك نمونه از تعداد زياد ساختمان هايى است كه با وجود نامقاوم بودن، شهروندانى در آنها با ترس و ترديد گذران زندگى مى كنند.
يك كارشنا س عمران ضمن تأييد معضل فوق مى گويد: مطالعات دقيق علمى پيش از توليد همچون آزمايش فنى خاك در بسيارى از طرح ها چندان جدى گرفته نمى شود. مهندس سعيد مير ترابى اضافه مى كند: مورد اخير تنها يك نمونه از سهل انگارى هايى است كه مى تواند در آينده لطمات جبران ناپذير انسانى و اقتصادى در پى داشته باشد. در همين حال مهندس ناصر حلاوتى عضو هيأت مديره سازمان نظام مهندسى ساختمان كرمان هم مى گويد: بعد از وقوع زلزله هاى بم و زرند، مردم كرمان حساس تر شده اند و در زمان طراحى از مهندسان محاسب مى خواهند تا سازه محكمى را برايشان طراحى كنند.
حلاوتى به نكته جالبى اشاره مى كند و مى گويد: يك مشكل بزرگ در كرمان خصوصيت ويژه خاك آن است كه در برخى مناطق از سطح مقاومت پايينى برخوردار است. او اضافه مى كند: در بسيارى از طرح هاى ساختمانى كرمان در بخش آزمايش فنى خاك از مشاوران بومى استفاده مى شود تا با شناخت بيشترى اين كار انجام گيرد. حلاوتى دليل پايين بودن سطح مقاومت خاك شهر كرمان را بالا بودن سطح فاضلاب در نقاط پر ازدحام شهر مى داند و مى گويد: اجراى سريع ترفاضلاب شهرى مى تواند به بهبود وضع موجود كمك كند. او در عين حال مى گويد: اجراى شبكه فاضلاب شهرى كه ممكن است موجب فرو نشستن برخى ساختمان ها نيز شود بسيار مؤثر خواهد بود.
\ نظارت در امضا خلاصه مى شود
برخى از پيمانكاران در غيبت ناظران سعى مى كنند با جايگزين كردن مصالح و امكانات ارزانتر به سود بيشترى دست يابند و به «ارزان سازى» براى دستيابى به سود بيشتر مى انديشند. بر اين اساس يكى از مهمترين مشكلات حال حاضر بى دقتى در ساخت و ساز ها است، موضوعى كه متأسفانه در بسيارى از نقاط شهر كرمان قابل مشاهده است.
مهندس ميرترابى در اين باره مى گويد: هرچند موضوع نظارت در قوانين از جايگاه خوبى برخوردار است اما در عمل در شمارى از ساخت و سازها نظارت جنبه تشريفاتى پيدا كرده است و به كاهش خطاهاى فنى نمى انجامد. وى اضافه مى كند: در طول اجراى برخى از طرح ها ناظر كمتر از ۱۹ ساعت از واحد هاى در حال ساخت بازديد مى كند و در نهايت هم به دليل وجود روابط خاص ميان ناظر و پيمانكار بسيارى از اشكالات فنى به ظاهر ساده ناديده گرفته مى شود.
اين اظهارات در حالى از سوى اين كارشناسان مطرح مى شود كه همه دستگاه هاى مرتبط به حوزه ساخت و ساز مدت ها است به دنبال اجرايى كردن آيين نامه ماده ۳۳ نظام ساخت و ساز هستند و تاكنون هم اين ماده به اجرا در نيامده است.
مهندس حلاوتى در اين خصوص و دلايل اجرا نشدن ماده ۳۳ مى گويد: اجراى ماده ۳۳ موجب خواهد شد تا نام مجرى طرح در پروانه ساخت درج شود، همچنين براساس اين قانون ارتباط مالى ناظر با كارفرما قطع مى شود و ناظر از سوى سازمان نظام مهندسى ساختمان انتخاب مى شود. اين عضو هيأت مديره سازمان نظام مهندسى ساختمان كرمان اضافه مى كند: آيين نامه ماده ۳۳ هم اكنون در حال بازنگرى است و همه دستگاه ها منتظر اصلاح و اجرايى شدن هرچه سريعتر آن هستند.
\ مقاوم سازى همان بهسازى است
اما تمام مشكلات كنونى كرمان در ساخت و سازهاى جديد خلاصه نمى شود و بسيارى از ساختمان هاى فعلى هم در مقابل خطرات احتمالى مقاومت چندانى ندارند. به گفته كمالى معاون عمران استاندارى كرمان ۸۵ درصد ساختمان هاى شهرى و ۹۵ درصد ساختمان هاى روستايى اين استان در مقابل زلزله مقاوم نيستند. اين وضع تنها وقتى شرايط خاص استان كرمان از نظر زلزله خيزى مورد توجه قرار گيرد مى تواند به عنوان بزرگترين چالش در مسير توسعه قلمداد شود.
عضو هيأت مديره نظام مهندسى ساختمان استان كرمان هم در اين باره توضيح مى دهد:
استفاده از واژه مصطلح مقاوم سازى دقيق و علمى نيست و مى توانيم در اين رابطه بگوييم ساختمان هاى موجود نيازمند بهسازى هستند. حلاوتى تصريح مى كند: بهسازى ساختمان ها هم دستورالعمل بسيار پيچيده دار و بايد يك ساختمان در ابتدا بررسى دقيقى علمى و سپس در صورت تشخيص كارشناسى، بهسازى شود.
اين كارشناس تأكيد مى كند: از سويى بهسازى بسيارى از ساختمان هاى موجود به دليل هزينه هاى گزاف غير ممكن است و از سوى ديگر انجام اين كار نيازمند كارشناسان و مجريان آگاه است كه در اين زمينه بايد بهاى بيشترى به مسأله آموزش داده شود.

اصفهان، خبرنگار «ايران»: مترو اصفهان از چهارباغ عبور نمى كند.اين خبرى بود كه مسئولان سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى و صنايع دستى به استناد رأى گروه ده نفره كارشناسى بيستم دى ماه اعلام كردند. به اين ترتيب در هفته آينده مسير جديد مترو اصفهان اعلام و اجراى اين طرح حمل و نقل عمومى بدون نگرانى از آسيب رسانى به آثار تاريخى از بن بست خارج مى شود.
فريبرز دولت آبادى، معاون حفظ و احياى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى آخر هفته قبل با اشاره به جلسه اى كه در اين خصوص در اصفهان برگزار شد به خبرگزارى ميراث آريا گفت: نتايج مطالعات گروه كارشناسى ميراث اصفهان مورد بررسى قرار گرفت و بر اساس رأى كارشناسان در حوزه هاى مختلف، مترو به طور قطع از چهارباغ عبور نخواهد كرد.
اين گروه ده نفره را كارشناسان حمل ونقل، سازه، مهندسى آب، ژئوتكنيك، باستان شناسى، مهندسى زراعت، زمين شناسى، تونل و ديناميك سازه شامل مى شدند.اعلام اين نظر از سوى سازمان ميراث فرهنگى در حالى است كه هنوز مسير نهايى عبور مترو مشخص نشده است .تا آنجا كه قرار است اين مسير هفته آينده و در جلسه اى كه با حضور كارشناسان و مسئولان ساير دستگاه هاى مرتبط برگزار مى شود، اعلام   شود.
اما سعيد بكتاش رئيس سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى و صنايع دستى اصفهان درباره مسيرهاى ديگر پيشنهاد شده گفت : اين مسيرها كه براساس اولويت بندى مشخص شده اند، شامل حد فاصل باغ گلدسته، حد فاصل شمس آبادى و زير خيابان شمس آبادى است؛ اما آنچه براى سازمان ميراث فرهنگى مهم است، مسأله ميراث فرهنگى و آثار تاريخى است و مسائل اقتصادى بعد از آن مورد توجه اند.
بكتاش با اشاره به محدوديت ها و مشكلاتى كه در مسير شمس آبادى وجود دارد، اولويت نخست را حد فاصل شمس آبادى يا باغ گلدسته عنوان كرد و افزود :اما قطعاً عبور مترو از باغ گلدسته نيز بايد با درنظر گرفتن تمهيدات سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى انجام شود.
وى درباره اين كه امكان عبور مترو از زير خيابان شمس آبادى بنا به گفته رئيس شوراى شهر اصفهان وجود دارد، اظهار داشت: كارشناسان سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى مواردى را درباره عبور مترو از شمس آبادى درنظر گرفته اند كه با حفظ اين موارد عبور از اين خيابان بدون مانع است.مهم اين بود كه ما در مواردى به توافق برسيم كه اين گونه نيز شد.
\ عبور از باغ گلدسته ورود به حريم دولتخانه صفوى
گزينه عبور از خيابان باغ گلدسته درحالى ( آن هم بيشتر از سوى شهردارى اصفهان) مطرح و تأكيد مى شود كه به اعتقاد بسيارى از كارشناسان اين گزينه تفاوت چندانى با خيابان چهارباغ ندارد.ورود به حريم دولتخانه صفوى در واقع گذر از نزديكى آثارى مانند عمارت هشت بهشت - چهلستون - و...است. در واقع مخالفت با عبور مترو از خيابان چهارباغ به نوعى مخالفت با ورود مترو به درون بافت تاريخى بود كه همچنان هم پابرجاست .
به اعتقاد برخى از دوستداران ميراث فرهنگى اصفهان اگر خط يك مترو موفق به ورود به حريم بافت شود، مجوزى خواهد شد براى باقى فعاليت ها دراين محدوده. تا بعدها به همين استناد، طرح خط دو مترو اصفهان (شرقى به غربى) يعنى عبور از زير ميدان نقش جهان - ميدان كهنه(محدوده ميدان عتيق و مسجد جامع ۱۲۰۰ساله) و ادامه يافتن در ساير بخش هاى بافت پس از آن به راحتى عملى خواهد شد.
اين در حالى است كه به نظر مى رسد عبور مترو از محدوده بافت تاريخى در شرايطى كه قرار است محور تاريخى طبيعى اصفهان به ثبت جهانى يونسكو برسد به تأمل و بررسى هاى بيشترى نياز دارد. زيرا كوچكترين عاملى كه احتمال آسيب رساندن به حريم و عرصه اين بافت را تشديد كند، شايد براى هميشه ما را از دستيابى به اين فرصت تاريخى محروم كند.
اما گزينه ديگرى كه از مدت ها قبل در ارتباط با مسير عبور مترو اصفهان مطرح بوده است خيابان شمس آبادى به موازات خيابان چهارباغ است.گزينه اى كه بر اساس مصوبه آخر شوراى عالى ترافيك كشور هنوز به قوت خود پابرجاست.
عباس حاج رسولى ها رئيس شوراى شهر اصفهان نيز چندى قبل گفته بود با مصوبه مجلس مبنى بر عبور مترو از زير ساختمان ها، عبور مترو اصفهان از زير خيابان شمس آبادى به جاى چهارباغ عباسى امكان پذير است و هيچ مشكلى ندارد.رئيس شوراى اسلامى شهر اصفهان همچنين گفته بود : براى ما مهم نيست كه مترو از كدام مسير عبور كند و درباره مسير چهارباغ نيز هرچه سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى اعلام كند، مى پذيريم.
به گفته وى، مترو بعد از ميدان دروازه دولت با كمى انحراف مى تواند به سمت خيابان شمس آبادى برود و چون قبلاً مصوبه قانونى درباره عبور مترو از زير ساختمان ها وجود نداشت، تملك اراضى بسيار هزينه بردار بود كه با تصويب اين قانون در مجلس، مشكل خاصى در اين باره وجود نخواهد داشت.