مفاد طرح سياسى - نظامى بوش در عراق و منطقه
< در صحنه عراق
- استقرار ۲۱ هزار و ۵۰۰ نيروى جديد در بغداد و حوالى آن، ۱۷ هزار و ۵۰۰ سرباز در پايتخت (۵تيپ) و ۴ هزار تفنگدار در استان الانبار با اين محاسبه كه ۸۰درصد عمليات تروريستى در شعاع ۴۵ كيلومترى بغداد - الانبار انجام مى گيرد.
- استقرار ۱۰ تا ۱۲ هزار نيروى عراقى در بغداد و حومه آن و دو برابر شدن نيروهاى عراقى و آمريكايى در اين ناحيه.
- آغاز نبرد تازه در بغداد كه ويژگى آن جست وجوى خانه به خانه مظنونان است و در تقسيم كار جديد، فرماندهى عمليات با عراقى ها و پشتيبانى آن با آمريكايى ها خواهد بود.
- تعيين جدول زمانى براى طرح عمليات ضربتى در بغداد و تعيين مهلت چند ماهه براى آنچه «آزمايش توانايى دولت مالكى» در اين جنگ خوانده شده است.
< در صحنه منطقه
- ملزم ساختن جناح پشتيبانان منطقه اى سلفى ها (رياض، قاهره، امان) به همراهى و حمايت دولت مالكى با اين تهديد كه شكست آمريكا در عراق مساوى با سقوط دولت هاى متحد او در خاورميانه خواهد بود.
- اعمال فشار و افزايش تهديد عليه ايران و سوريه به بهانه قطع منابع ارسال سلاح هاى پيشرفته و توقف آمد و رفت مظنونان.
- استقرار ناو جديد در خليج فارس و افزايش استعداد نيروى دريايى آمريكا.
- استقرار سيستم هاى دفاع ضدموشكى پاتريوت در منطقه.
گروه بين الملل - رئيس جمهور آمريكا سرانجام در ميان موج مخالفت ها طرح سياسى - نظامى جديد خود را براى صحنه پرآشوب عراق و خاورميانه اعلام كرد.جورج بوش هنگام اعلام اين طرح كه بر مبناى اعزام نيروى جديد به كانون ناامنى عراق يعنى بغداد استوار است پذيرفت كه استراتژى او موفق نبوده است.رئيس جمهور آمريكا از به كار بردن واژه شكست براى توصيف وضع ارتش آمريكا در عراق پرهيز كرد.
بوش در اين نطق به كشورهاى خاورميانه از جمله عربستان، اردن و كشورهاى حوزه خليج فارس هشدار داد؛ شكست آمريكا در عراق موجب ايجاد پايگاه جديدى براى افراط گرايان خواهد شد.او با اين جمله شركاى آمريكا را در منطقه تهديد كرد، شكست در عراق مساوى فروپاشى حكومت هاى آنها است.فلش تهديدات بوش هنگام اعلام طرح جديدش، همچنان متوجه دو قدرت معارض واشنگتن، يعنى ايران و سوريه بود.بوش با متهم كردن سوريه و ايران به اين كه مواد لازم براى حمله به نيروهاى آمريكايى در عراق را تأمين مى كنند، ادعا كرد: «ما حمايت ايران و سوريه را قطع خواهيم كرد و شبكه هاى تأمين سلاح هاى پيشرفته و آموزش دشمنانمان را در عراق از ميان خواهيم برد.»
> توضيحات و توجيهات يك سياست جديد
بوش در سخنرانى خود كه ساعت ۰۰:۲۱ به وقت شرق آمريكا انجام و از تلويزيون هاى سراسرى پخش شد تمام تلاش خود را به كار برد تا مردم اين كشور را قانع كند آمريكا چاره اى جز ادامه حضور نظامى در عراق ندارد چرا كه به گفته وى شكست در عراق تهديدهاى امنيتى را براى آمريكا در پى خواهد آورد.
جورج بوش در ابتداى سخنرانى خود اذعان كرد كه اوضاع عراق بر وفق مراد او پيش نرفته و اوضاع در سال ۲۰۰۶ به وخامت گراييده است. وى بخصوص به اوجگيرى خشونت هاى فرقه اى از زمان بمب گذارى در حرم امامان عسكرى(ع) در سامره كه ماه فوريه سال گذشته روى داد اشاره كرد. بوش به صراحت اعلام كرد كه استراتژى آمريكا در عراق مؤثر نبوده و نيازمند تغيير است با اين حال تأكيد كرد كه هيچ راه حل معجزه آسايى براى عراق وجود ندارد.
بوش در اين سخنرانى مدعى شد: «پيامدهاى شكست آمريكا اين است كه افراط گرايان تندرو با جلب نيروى بيشتر تقويت خواهند شد. آنها در موقعيت بهترى براى ساقط كردن دولت هاى ميانه رو، ايجاد هرج و مرج در منطقه و استفاده از درآمد نفت براى جامه عمل پوشاندن به آمال هاى خود خواهند بود.» او در ادامه يكى از عواقب شكست را تقويت ايران دانست. رئيس جمهور آمريكا همچنين تلويحاً هشدار داد آمريكا نبايد بگذارد عراق مانند افغانستان در دوران طالبان به مأمن تروريست ها بدل شود و گفت: «براى امنيت مردم ما، آمريكا بايد در عراق موفق شود.»
بوش در اين سخنرانى كه يكى از مهمترين نطق هاى او درباره جنگ عراق تاكنون خوانده شده، همچنين به تشريح جزئيات استراتژى تازه خود پرداخت.
وى گفت: «عاجل ترين اولويت براى موفقيت در عراق امنيت است، بخصوص در بغداد.۸۰ درصد خشونت هاى فرقه اى در شعاع ۵۰ كيلومترى پايتخت روى مى دهد.» «اين خشونت ها موجب شده است كه بغداد در حال تقسيم شدن به جزيره هاى فرقه اى باشد و اعتماد تمام عراقى ها را به لرزه درآورده است.» رئيس جمهور آمريكا اعلام كرد كه دولت عراق برنامه «جسورانه اى» براى مقابله با اين مشكلات تدارك ديده است. وى گفت كه تمركز اين برنامه بر ايجاد امنيت در بغداد خواهد بود و افزود: عراقى ها براى موفقيت در اين برنامه نيازمند كمك آمريكا هستند.
بوش با استفاده از اين مقدمه چينى مهمترين نكته سخنرانى خود را اعلام كرد: افزايش چشمگير نيروهاى آمريكايى در عراق تقريباً چهار سال پس از آغاز جنگ.
وى گفت: «من متعهد شده ام بيش از ۲۰ هزار نيروى ديگر آمريكايى را به عراق اعزام كنم.» وى هدف مأموريت آنها را همكارى با نيروهاى عراقى براى پاكسازى محله ها از عاملان خشونت و استقرار امنيت در اين نقاط اعلام كرد. بوش در توضيح تصميم خود براى افزايش نيروها گفت: «بسيارى از مردم امشب از خود مى پرسند كه چرا اين تلاش موفق خواهد شد در حالى كه عمليات هاى قبلى براى ايمن سازى بغداد شكست خورده است؟»
وى پاسخ داد: اين بار برخلاف گذشته آمريكا نيروى كافى براى حفظ محله هايى كه شورشيان و تروريست ها از آن پاكسازى شده اند را خواهد داشت.به گفته وى به علاوه عراقى ها اين بار عزم جزم كرده اند تا از اين پس دخالت هاى فرقه اى و سياسى كه در مواردى مانع ورود نيروهاى امنيتى عراقى و آمريكايى به مراكز تجمع عاملان خشونت هاى فرقه اى مى شد را متوقف كنند. وى همچنين مقام هاى عراقى را تهديد كرد كه تعهد آمريكا به اين كشور بى پايان نيست. وى گفت: «اگر دولت عراق به قول و قرارهاى خود عمل نكند، حمايت مردم آمريكا و همچنين پشتيبانى مردم عراق را از دست خواهد داد.» بوش به علاوه سعى كرد مردم كشورش را براى تلفات بيشتر آماده كند.اين جنگ تاكنون جان بيش از سه هزار سرباز آمريكايى را گرفته است.
> صف آرايى بى سابقه عليه طرح تازه بوش
به جز معدودى از شركاى امنيتى آمريكا در خاور دور و اقيانوسيه، قريب به اتفاق دولت ها با استراتژى جديد بوش مخالفت كردند.در داخل آمريكا نيز اين مخالفت به محور مشترك مواضع ۲ حزب دموكرات و جمهوريخواه تبديل شد.
> واكنش دو حزب آمريكا به سياست جديد بوش در عراق
پيش از انتشار طرح بوش سران جناح دموكرات ها (پلوسى - هرى ريد) با نوشتن نامه، مخالفت شديد خود را ابراز كرده بودند. بلافاصله بعد از سخنان جورج بوش نيز ديك دوربان از چهره هاى شاخص دموكرات در سناى آمريكا گفت كه در انتخابات مياندوره اى اخير در آمريكا مردم اين كشور با رأى خود نشان دادند كه خواستار عقب نشينى نيروها از عراق هستند.
وى در توضيح دليل مخالفت دموكرات ها قاطعانه گفت كه تأمين امنيت عراق بر عهده مردم عراق است نه ارتش آمريكا. آيك اسكلتون، رئيس كميته نيروهاى مسلح مجلس نمايندگان آمريكا هم با صدور بيانيه اى اعلام كرد كه افزايش نيرو در عراق بايد قبل از حمله به اين كشور صورت مى گرفت و اكنون ديگر براى اين كار دير شده است. بوش قبل از اعلام سياست جديد خود در عراق ملاقاتى با رهبران هر دو حزب دموكرات و جمهوريخواه در كاخ سفيد داشت كه در آن جزئيات طرح خود را به اطلاع آنها رساند.اما دموكرات ها مى گويند در اين ملاقات رئيس جمهور آمريكا با آنها مشورتى نكرده و نظر آنها را جويا نشده است.
اما طرح تازه بوش جمهوريخواهان را هم دچار اختلاف كرد.هرچند تعدادى از رهبران اين حزب حمايت خود را از سياست جديد بوش در عراق اعلام كرده اند، اما بعضى از اعضاى بلند پايه اين حزب از جمله سناتور سام براون بك كه روز سه شنبه از سفر به عراق بازگشته صراحتاً گفتند كه افزايش تعداد سربازان در عراق مشكلى را حل نخواهد كرد.
سناتور جمهوريخواه چاك هگل كه خود در جنگ ويتنام شركت داشته و كانديداى احتمالى انتخابات رياست جمهورى سال ۲۰۰۸ محسوب مى شود، دراين باره گفت:«اين استراتژى بسيار اشتباهى است كه آمريكا را بيشتر به باتلاق رهايى ناپذير عراق با هزينه اى هنگفت فرو مى برد.
همچنين تعدادى از سناتورهاى جمهوريخواه كنگره قصد دارند قطعنامه اى را در مخالفت با افزايش نيروها در عراق به تصويب برسانند. اما در ميان اعضاى كنگره مؤثرترين واكنش عليه طرح بوش را جوزف بايدن انجام داد كه طرح جورج بوش، رئيس جمهورى آمريكا را براى افزايش نيروهاى اين كشور در عراق اشتباهى غم انگيز توصيف كرد. سناتور جوزف بايدن از حزب دموكرات كه رياست كميته روابط خارجى سناى آمريكا را بر عهده دارد، در جريان جلسه اى در كنگره اين كشور گفت كه اين استراتژى راهى براى حل درگيرى ها در عراق نيست.
> مخالفان جهانى طرح بوش
در حلقه مخالفان سياست جديد بوش نام بسيارى از متحدان و شركاى واشنگتن به چشم مى خورد. منابع مطلع در اين باره از نارضايتى تركيه خبر دادند. همزمان با نطق بوش، نخست وزير تركيه در گفت وگوى اختصاصى با شبكه تلويزيونى «ان.تى.وى» گفت: «تركيه با عراق بيش از ۳۰۰ كيلومتر مرز مشترك دارد. آيا حضور آمريكا در عراق كه از ده ها هزار كيلومتر دورتر آمده، مداخله در امور داخلى عراق نيست؟»
همچنين رويكرد جديد رئيس جمهور آمريكا با واكنش منفى كشورهاى مهم اروپايى و روسيه مواجه شده است.
براساس گزارش خبرگزارى فرانسه، ولاديمير شامانوف، وزير دفاع روسيه در اين باره گفت: اعزام نيروهاى بيشتر به عراق تغيير بنيادى در اوضاع عراق به سوى صلح و ثبات ايجاد نخواهد كرد.
مارگرت بكت، وزير امورخارجه انگليس نيز ضمن استقبال از طرح آمريكا براى افزايش نيرو در عراق گفت: لندن در اين افزايش نيرو مشاركت نمى كند و مصمم به كاستن از نيروهايش در سال ۲۰۰۷ است.
در فرانسه، ژنرال بازنشسته ژان سالوان كه فرماندهى نيروهاى حافظ صلح فرانسوى را در لبنان برعهده دارد، گفت: به اعتقاد وى بوش در حال هموار كردن راه براى خروج آبرومندانه از عراق است بدون اين كه وجهه ناخوشايندى از آمريكايى ها هنگام ترك عراق برجاى گذارند تا از آنچه در ويتنام رخ داد، جلوگيرى كرده باشد. كارل بيلد، وزير امورخارجه سوئد نيز گفت: سخنرانى بوش ايده هاى سياسى جديدى نداشت. حزب اصلى مخالف دولت دانمارك نيز تقصير اوضاع ناامن و باتلاق كنونى عراق را مستقيماً متوجه جورج بوش دانست.
> جناح حاميان
در فهرست حاميان، استراليا و ژاپن دو متحد نزديك آمريكا، از سياست هاى جديد اين كشور درباره عراق حمايت كرده و آن را در جهت برقرارى ثبات در عراق دانستند. استراليا و ژاپن كه با مخالفت هاى داخلى درباره اعزام نيروهايشان به عراق و پيوستن به ائتلاف آمريكا مواجهند، نخستين كشورهايى بودند كه به سخنرانى ديشب جورج بوش درباره عراق واكنش نشان دادند.
> واكنش هاى داخل عراق
اعلام استراتژى جديد آمريكا درعراق بازتاب متفاوتى در بين شخصيت ها و جريان هاى سياسى اين كشور داشته است و با استقبال يا مخالفت برخى و برخورد محتاطانه عده اى ديگر روبرو شده است.
«بسام رضا»، مشاور نخست وزيرعراق در گفت وگو با خبرگزارى فرانسه اظهار داشت: طرح جديد اميدواركننده است. بزرگترين حزب سياسى اقليت اهل سنت عراق با بيان اين كه هنوز اوضاع عراق ناامن است، بر ادامه حضور نظاميان آمريكا تا برقرارى ثبات و امنيت در اين كشور تأكيد كرد.
سخنگوى مقتدى صدر در هشدارى خطاب به دولت آمريكا اعلام كرد: سربازان آمريكايى با تابوت به كشورشان بازخواهند گشت.