گروه اجتماعى ـ معاون آموزشى وزارت علوم از اجراى دوره هاى علمى مشترك ميان دانشگاه هاى داخل و خارج كشور، مدرن كردن سيستم نيمه حضورى دانشگاه پيام نور و تنظيم آيين نامه اعضاى هيأت علمى تمام وقت در كشور خبر داد.
دكتر حسن خالقى، معاون آموزشى وزارت علوم، تحقيقات و فناورى، در گفت وگو با خبرنگار «ايران» اظهار داشت: هم اكنون، اجراى دوره هاى علمى مشترك ميان دانشگاه هاى داخل و خارج از كشور براساس آيين نامه مصوب در دانشگاه ها اجرا خواهد شد و دانشگاه هايى مجاز به برپايى دوره هاى مشترك با دانشگاه هاى خارج از كشورند كه از توان علمى بيشتر برخوردار باشند.
وى با اشاره به اين كه زمينه هاى همكارى علمى مشترك ميان دانشگاه هاى داخل و خارج از كشور بيشتر در زمينه تحصيلات تكميلى خواهد بود، افزود: براساس اين آيين نامه، داوطلبان تحصيلات عالى به جاى اين كه به كشورهايى كه از لحاظ آموزش عالى غيرمعتبرند بروند، در داخل كشور و با استادان داخلى تحصيل مى كنند و تنها در برخى موارد محدود از همكارى دانشگاه خارجى استفاده مى شود.
او تأكيد كرد: شرايط پذيرش دانشجو در اين نوع دانشگاه ها براساس ضوابط علمى ويژه و يا نياز كشور صورت مى گيرد.
> جايگاه اول علمى در منطقه براى ايران
دكتر خالقى جايگاه علمى ايران را از نظر كيفيت و كميت در منطقه اول دانست و گفت: هم اكنون بيش از ۲ هزار و ۵۰۰ دانشجوى دكترا در دانشگاه هاى دولتى وابسته به وزارت علوم پذيرش مى شوند و بيش از ۱۲ هزار نفر دانشجوى دكترا در دانشگاه هاى وزارت علوم در حال تحصيل اند.
وى تأكيد كرد: جمعيت دانشجويى كشور در ۱۰ سال گذشته ۵ برابر افزايش داشته است و ايران در مقاطع تحصيلى كاردانى، كارشناسى و به ويژه تحصيلات تكميلى در صدر كشورهاى منطقه قرار گرفته است. تنها از لحاظ توليد مقالات پژوهشى است كه كشور تركيه از ايران جلوتر است.
به گفته او، در سال هاى گذشته تعداد بسيارى از داوطلبان تحصيلات تكميلى عازم كشورهاى پيشرفته مى شدند اما هم اكنون اعزام دانشجو تنها در شرايط ويژه و براى تأمين نيازهاى علمى و تخصصى صورت مى گيرد.
او افزود: در مقطع كارشناسى، بيش از ۶۰ هزار دانشجو در دانشگاه هاى دولتى و نزديك به ۴۰ هزاردانشجو در دانشگاه هاى غيردولتى مشغول به تحصيل اند.
به گفته دكتر خالقى، ۳۰ درصد از دانشجويان كشورهاى پيشرفته در مقاطع تحصيلات تكميلى تحصيل مى كنند كه در ايران اين رقم به ۲۵ درصد مى رسد.
معاون آموزشى وزارت علوم به بحث افزايش كيفيت در آموزش عالى اشاره كرد و گفت: اگر وزارت علوم بتواند سازوكار هاى تضمين كيفيت را در دانشگاه ها فعال كند، آموزش عالى خود به خود به ارتقاى سطح كيفى دست پيدا خواهد كرد.
خالقى خاطرنشان كرد: وزارت علوم تمامى تلاش خود را براى تربيت دانشجوى دكترا انجام مى دهد تا اين دانشجويان خود وارد چرخه علمى دانشگاه هاى كشور شوند.
معاون آموزشى وزارت علوم با تأكيد بر اين كه براى افزايش كيفيت در دانشگاه ها، وزارت علوم شاخص هاى كليدى كيفيت آموزش عالى را استخراج كرده است، افزود: نظارت بر عملكرد دانشگاه از ديگر اقدام هايى است كه وزارت علوم در سال آينده براى افزايش كيفيت دانشگاه ها در نظر گرفته است و دانشگاه هاى كشور در زمينه هاى مختلف آموزش، پژوهش، دانشجويى و فرهنگى ارزيابى مى شوند.
وى ادامه داد: دانشگاه هايى كه در ارزيابى ها رتبه علمى مناسبى نداشته باشند، يا تعطيل مى شوند و يا تا هنگامى كه به شاخص هاى استاندارد دست پيدا نكنند، از امكان داشتن رشته جديد محروم مى گردند.
>اعضاى هيأت علمى بيشتر تمايل به آموزش دارند تا پژوهش
دكتر خالقى به هيأت علمى دانشگاه ها اشاره كرد و گفت: برخى استادان از تمامى ظرفيت علمى خود استفاده نمى كنند و اعضاى هيأت علمى بيشتر تمايل به كار آموزش دارند تا به كارهاى تحقيقاتى و علمى و اين وضعيت در حال حاضر در برخى دانشگاه ها حاكم شده است.
به گفته او، برخى از قوانين علمى درباره اعضاى هيأت علمى ناعادلانه است و از توان هيأت علمى به صورت كامل در دانشگاه ها بهره بردارى نمى شود. براى مثال، استاد اجازه ندارد تعداد بيشترى دانشجوى كارشناس ارشد را به عنوان استاد راهنما در اختيار بگيرد و نمى تواند گروه هاى تحقيقاتى و علمى در دانشگاه تشكيل دهد.
معاون آموزشى وزارت علوم تأكيد كرد: مذاكراتى با دانشگاه ها در حال انجام است كه شرايط را به گونه اى تنظيم كنند كه اگر استادى تمايل داشت گروه هاى تخصصى و تحقيقاتى تشكيل دهد، دانشگاه محدوديتى در اين زمينه به وجود نياورد و دانشگاه ها از تمامى توان اعضاى هيأت علمى براى تربيت افراد در تحصيلات تكميلى استفاده كنند.
وى به بخشنامه وزارت علوم درباره حضور تمام وقت اعضاى هيأت علمى در دانشگاه ها اشاره كرد و اظهار داشت: بسيارى از اعضاى هيأت علمى به صورت تمام وقت در دانشگاه ها حضور ندارند و در نتيجه دانشجويان براى دسترسى آسان به عضو هيأت علمى با مشكلات بسيارى روبه رو مى شوند. براين اساس، وزارت علوم بخشنامه اى را براى حضور تمام وقت اعضاى هيأت علمى با مزاياى ويژه به دانشگاه ها ابلاغ كرده است.
به گفته او، حضور اعضاى هيأت علمى به صورت نيمه وقت تنها در شرايط خاص وجود دارد و اعضاى هيأت علمى نيمه وقت از حقوق و مزاياى فوق العاده استادان تمام وقت برخوردار نيستند، حق التدريس از دانشگاه نمى گيرند و به عنوان استاد راهنما بسيار محدود مى توانند دانشجو بپذيرند.
> شاخص استاد به دانشجو در دانشگاه ها قابل دفاع نيست
خالقى شاخص استاد به دانشجو را در دانشگاه هاى غيردولتى قابل قبول ندانست و اظهار داشت: شاخص استاد به دانشجو در برخى از دانشگاه هاى كشور مناسب نيست. شاخص استاد به دانشجو در بخش غيردولتى ۱ به ۵۰ است.
به گفته او، تنها در بخش دولتى و برخى دانشگاه ها شاخص استاد به دانشجو ۱ به ۱۸ است كه البته در اين بخش با استانداردهاى جهانى برابر هستيم.
خالقى اعضاى هيأت علمى دانشگاه هاى غيردولتى را بيشتر كارشناس ارشد (مربى) اعلام كرد و اظهار داشت: در برنامه هاى وزارت علوم است كه تا پايان برنامه چهارم توسعه در بخش غيردولتى اقدام هاى گسترده اى را در زمينه اعضاى هيأت علمى انجام دهد.
> پيام نور را مدرن مى كنيم
معاون آموزشى وزارت علوم دانشگاه پيام نور را بزرگترين دانشگاه نيمه حضورى كشور دانست و گفت: متأسفانه، سيستم نيمه حضورى آموزش در دانشگاه پيام نور به صورت سنتى است و در تلاش هستيم تا پايان برنامه چهارم توسعه سيستم الكترونيكى را در دانشگاه پيام نور اجرايى كنيم.
وى شاخص استاد به دانشجو را در دانشگاه پيام نور ۱ به ۲۵۰ دانست و اظهار داشت: براى سطح كيفى دانشگاه پيام نور و افزايش استاد در اين دانشگاه اقدام هاى بسيار گسترد ه اى صورت گرفته است. با سازمان مديريت و برنامه ريزى صحبت هايى شده است تا استخدام مربى در دانشگاه پيام نور را داشته باشيم.
> دانشجويان اميدى به نقل و انتقال ها نداشته باشند
دانشجويان به اميد نقل و انتقال ها رشته خود را انتخاب نكنند. اين توصيه دكتر خالقى به داوطلبان كنكور است. وى شرايط نقل و انتقال ها را بسيار پيچيده دانست و گفت: آئين نامه نقل و انتقال ها طورى نوشته شده است تا هر داوطلبى بتواند از اين شرايط استفاده كند. وى با اشاره به اين كه با هرگونه نقل و انتقال كه حداقل استاندارد علمى را رعايت نكند مخالف هستيم، گفت: امسال نقل و انتقال به صورت چشمگير انجام نشده است و تنها چند مورد جزيى انتقال دانشجو در استان ها بوده است.