\ قم: امام جمعه موقت قم يكپارچگى، همدلى و وحدت مسلمانان را ضرورى ترين مسأله براى جهان اسلام خواند و گفت: در شرايط فعلى علماى اسلام براى ايجاد تفاهم و وحدت ميان مسلمانان بايد با جديت وارد عمل شوند. آيت الله «رضا استادى» در خطبه هاى نمازجمعه قم در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) افزود: رهبر معظم انقلاب، علما و مراجع تقليد شيعه بارها نسبت به خطر هرگونه اختلاف ميان مسلمانان هشدار داده اند، علماى سنى مذهب نيز بايد در اين راستا بيشتر همراهى كنند. وى با اشاره به اين كه تفرقه افكنى ميان شيعه و سنى به ضرر اسلام و تنها به سود دشمنان است، گفت: امروز تفرقه و خدشه دار ساختن وحدت ميان شيعه و سنى تنها ابزارى است كه دشمن براى سلطه بر جهان اسلام به آن روى آورده است. آيت الله استادى از همه مسلمانان جهان خواست كه با شناسايى شرايط زمان و درك خطرات فعلى، در برابر دشمنان دين در كنار هم بايستند.

\ مشهد: امام جمعه موقت مشهد گفت: جمهورى اسلامى ايران به هيچ عنوان از حق مسلم خود در دستيابى به انرژى صلح آميز هسته اى عقب نشينى نمى كند. حجت الاسلام والمسلمين «سيدحسن حسينى» در خطبه هاى نمازجمعه مشهد در حرم مطهر رضوى افزود: استكبار جهانى و عوامل آنها نمى توانند ما را از نيل به اين حق طبيعى و مسلم خود بازدارند. وى گفت: امروز كشورهايى كه به ايران تهمت هاى ناروا در زمينه مسأله هسته اى وارد مى كردند و خواستار تحريم ايران مى شدند، به مذاكره براى حل و فصل اين امر قانع شدند.

\ سارى: امام جمعه موقت سارى، ظلم و ستم برخى حاكمان بر ملت ها را از بزرگترين خيانت ها به مردم جهان دانست و گفت: امروز اين ظلم و ستم از سوى حاكمان جبار آمريكا بر ملت ها بويژه مسلمانان جهان روا داشته مى شود. حجت الاسلام والمسلمين «يوسف يوسف پور» در خطبه هاى نماز جمعه سارى افزود: دولت بوش جز تباهى، نابودى و كشتار چيز ديگرى براى مردم جهان و مسلمانان به ارمغان نداشته است. وى اظهار داشت: در طول تاريخ ظالمان و حاكمان جبار، ستم و ظلم فراوانى بر مردم مسلمان بى دفاع روا داشته اند و امروز نيز اين خيانت ها همچنان از سوى ظالمان نااهل همچون بوش به مردم مسلمان جهان تحميل مى شود.

\ بوشهر: امام جمعه موقت بوشهر گفت: استكبار با دسيسه اختلاف انداختن ميان شيعه و سنى درصدد ضربه زدن به انقلاب اسلامى است. حجت الاسلام والمسلمين حسين دشتى درخطبه هاى اين هفته نماز جمعه بااشاره به انفجارهاى اخير در سيستان و بلوچستان افزود: استكبار با اغفال عده اى از جوانان مى خواهد به هر صورتى كه هست به انقلاب اسلامى ضربه وارد كند. وى با تأكيد بر بيدارى و هوشيارى ملت مسلمان ايران، گفت: امروز استكبار مى خواهد با منزوى كردن ايران خواسته هاى خود را بر ملت و دولت تحميل كند ولى تاكنون باوجود تمام تحريمها، ملت ايران هميشه راه ترقى و پيشرفت را پيموده است.

\ بجنورد: امام جمعه موقت بجنورد گفت: قانون اساسى ميثاق نامه و وفاق ملى تمام اديان موجود در نظام جمهورى اسلامى است. حجت الاسلام والمسلمين على اكبراسحاق زاده در آئين نماز جمعه اين هفته بجنورد افزود: مردم ما با گرايش هاى مختلف سياسى و دينى و مذهبى قانون اساسى كشور را قبول دارند و براين اساس نيز فعاليت مى كنند. وى جمهوريت، اسلاميت و رهبريت نظام را به عنوان اصول اصلى در قانون اساسى جمهورى اسلامى برشمرد.

\ خرم آباد: امام جمعه موقت خرم آباد گفت: وحدت و همدلى رمز موفقيت ما در همه عرصه ها است. حجت الاسلام والمسلمين عباسعلى صادقى در خطبه هاى اين هفته نماز جمعه خرم آبادافزود: تا زمانى كه همه مردم، مسؤولان و دست اندركاران با وحدت، همدلى و همبستگى عمل كنند هيچ قدرتى نمى تواند مانع فعاليت آنها شود. وى در بخش ديگرى از خطبه هاى خود گفت: به بركت جهاد وشهدا، ايران اسلامى در مقابل هيچ استكبارى سر فرود نمى آورد.

\ يزد: نماينده ولى فقيه و امام جمعه يزد گفت: مجلس خبرگان رهبرى نقش اساسى و مهمى در نظام مقدس جمهورى اسلامى دارد. حجت الاسلام والمسلمين محمد على صدوقى در خطبه هاى نماز جمعه شهر يزد با اشاره به آغاز كار چهارمين دوره مجلس خبرگان رهبرى با آرزوى توفيق براى نمايندگانى اين مجلس در دوره جديد افزود: اميدواريم آنها بتوانند ازاصل اصيل انقلاب اسلامى واين جايگاه عظيم پاسدارى كنند. امام جمعه يزد يادوخاطره نمايندگان فقيد اين استان درمجلس خبرگان رهبرى، آيت الله سيد روح الله خاتمى و سيد عباس خاتم وهمچنين سومين شهيد محراب آيت الله صدوقى نماينده مردم استان درمجلس خبرگان قانون اساسى را گرامى داشت.

گروه شهرستانها: يكى از كهن ترين پايگاه هاى باستانى ايران باستان در منطقه  سهليان شهرستان نورآباد ممسنى در استان فارس كشف شد.
عليرضا عسگرى سرپرست ايرانى هيأت كاوش شهرستان نورآباد ممسنى در اين باره گفت: تلاش هاى گسترده  باستان شناسان براى شناخت سرزمين هاى بين تخت جمشيد (پارسه) و شوش دانيال، نتايج ارزنده اى داشت؛ اين پژوهش ها در پى خواندن صدها لوح باستانى و استخراج نام ده ها شهر باستانى از لوح هاى تخت جمشيد (پارسه) انجام مى شود.
وى يادآور شد: در اين چارچوب، پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى اجراى طرح شناسايى مناطق بين دو مركز مهم تمدنى ايران باستان را آغاز كرده است كه در نخستين مرحله، يكى از مهم ترين پايگاه هاى باستانى در منطقه سهليان فارس در شهرستان نورآباد ممسنى كشف شد كه از اين شهر در كتيبه هاى تخت جمشيد (پارسه) با عنوان «ليدوما» نام برده شده است.
وى افزود: در اين فصل، محوطه هاى باستانى سروان كاوش شد و يكى از بناهاى مهم حكومتى شناسايى شد.از اين بنا، پايه ستون هاى متعددى به سبك هنر هخامنشى به دست آمد؛ پايه ستون هاى كشف شده به نقش گل هاى هشت پر (لوتوس) و شيارهاى برگ نخلى شكل مزين است.ابعاد پايه ستون ها برابر كاخ صدستون تخت جمشيد (پارسه) و قطر هر پايه ستون بيش از يك متر است.صخامت ديوارهاى بزرگ اين بنا و قطر پايه ستون هاى آن نشان مى دهد كه اين بنا ۱۵ متر ارتفاع داشته است.
فصل نخست كاوش در اين منطقه از بهمن ماه امسال به سرپرستى عليرضا عسگرى از ايران و پروفسور دانيل پاتس از دانشگاه سيدنى آغازشده است و اسفندماه جارى به پايان مى رسد.كاوش ها در سال آينده نيزادامه خواهد يافت.

سارى - خبرنگار «ايران»: ايران در سال ۲۰۰۶ به عنوان تنها صادركننده خاويار در دنيا از مجموع كشورهاى حاشيه خزر و در سال هاى اخير نيز به عنوان بزرگ ترين صادركننده خاويار در دنيا نقش بسزايى در بازارجهانى خاويار دارد.
هم اكنون، باتوجه به ظرفيت استان هاى شمالى كشور براى پرورش ماهيان خاويارى پيش بينى مى شود در افق برنامه ۴ ساله چهارم، بيش از يك هزار تن ماهى خاويارى توليد شود.
مهندس محمود اسداللهى، كارشناس ماهيان خاويارى و مدير امور ماهيان خاويارى استان مازندران با بيان اين مطلب گفت: در صورت فراهم آوردن شرايط مناسب و انجام سرمايه گذارى ها و برطرف كردن موانع، مى توانيم تا ۵۰ هزار تن خاويار توليد كنيم.
وى از درياى خزر به عنوان درياى «تاس ماهيان» يادكرد و افزود: بيش از ۹۰ درصد ذخاير جهانى اين گونه ماهيان در درياى خزر وجوددارد كه اين موضوع اهميت اين نوع از ماهيان را براى كشورهاى حاشيه درياى خزر بيش از پيش مى كند، اما متأسفانه امكان تعطيلى صيد و صادرات اين ماهيان در حوزه خزر وجوددارد، زيرا اين ماهى به عنوان يكى از كهن ترين ماهى هاى جهان است كه به دليل ازبين رفتن ذخاير آن در دريا، در مجموعه كشورهاى حاشيه درياى خزر - كه ميزان صيد غيرقانونى آن ۷ تا ۱۰ برابر صيد قانونى است - مورد تهديد جدى واقع شده است.
وى تصريح كرد: صيد غيرمجاز در كشورهاى حاشيه درياى خزر موجب مى شود تا سال ۱۴۰۰ ميزان صيد ماهيان خاويارى به صفر برسد، زيرا ماهيان در هر وزن و اندازه اى كه هستند صيد مى شوند، درواقع توجهى نمى شود كه به سن بلوغ رسيده اند يا خير درحالى كه سن بلوغ اين ماهيان بين ۷ تا ۱۴ سال است و نياز به مراقبت بيشترى دارند.
مهندس اسداللهى با بيان اين كه در مجموع ۴ كشور حوزه درياى خزر ۵۰ تا ۶۰ ميليون قطعه بچه ماهى در سال رهاسازى مى كنند، اظهارداشت: بيش ترين رشد رهاسازى بچه ماهيان در سال هاى اخير ازطريق ايران صورت گرفته است، سالانه قريب به ۲۰ ميليون قطعه بچه ماهيان خاويارى در كارگاه هاى توليدى استان مازندران پرورش داده شده و در آب هاى ساحلى خزر رهاسازى مى شوند كه ايران در اين زمينه رتبه اول را به خود اختصاص داده است.
به گفته وى در ۲ استان گلستان و گيلان نيز پرورش ماهى انجام مى گيرد و درمجموع رهاسازى دركل درياى خزر به حدود ۸۰ ميليون قطعه بچه ماهى مى رسد. وى يادآور شد: هم اكنون ميزان پرورش جهانى ماهيان خاويارى از صيد آن جلوافتاده به طورى كه پيش بينى مى شود اين روند، رشد هم پيداكند. براى نمونه در ايران هم اكنون تقريباً ۳۰ ميليون قطعه ماهى خاويارى رهاسازى مى شود.
وى گفت: بيشترين خاويار درحالت طبيعى از تاس ماهى ايران گرفته مى شود كه با ارزش ترين آن خاويار طلايى است.
وى با بيان اين كه قيمت هر يك كيلو خاويار تقريباً با قيمت ۴۰ بشكه نفت برابرى مى كند، افزود: از نظر كيفى خاويار تاس ماهى و از نظر كمى خاويار فيل ماهى بهترين و بيش ترين صادرات را تشكيل مى دهد.
هم اكنون جواز ساخت مراكز پرورش اين گونه ماهيان در آب هاى داخلى به ۳ استان شمالى داده شده و تاكنون ۳ مجوز در استان مازندران صادر شده كه بتازگى بزرگ ترين آن در شمال كشور افتتاح شد.
مدير امور ماهيان خاويارى شيلات مازندران در ادامه به فعاليتهاى مديريت خاويارى استان پرداخت و افزود: فعاليت هاى مديريت خاويارى از سال ۸۴ براساس مصوبه مجلس هفتم مبنى بر تفكيك صيد، فرآورى و فروش ماهيان خاويارى از شركت شيلات سهامى سابق به شركت  مادر تخصصى تبديل شد كه براساس اين قانون در ۳ استان شمالى گيلان، مازندران، گلستان، مديريت بخش ماهيان خاويارى تشكيل شد و همه امكانات، نيروى انسانى، اموال و دارايى ها مطابق قانون به مديريت امور ماهيان خاويارى منتقل و بعضاً نيز در حال انتقال است.
به گفته وى مديريت خاويارى مازندران در محدوده ساحلى حدود ۳۵۰ كيلومتر با دارا بودن ۲۲مركز صيد و ۱۴ مركز فرآورى خاويار و تعداد ۱۲۵ فروند قايق صيادى با استفاده از قريب ۳۸۲ صياد فعاليت ها و عمليات مربوط به صيد و بهره بردارى را در استان محقق مى كند.
علاوه بر اين موارد تأمين مولدان خاويارى موردنياز براى كارگاه هاى تكثير ماهيان خاويارى در استان از طريق اين مديريت صورت مى گيرد.
اين مقام مسئول نيز يادآور شد: حدود ۳۰ درصد از خاويار از شركت هاى تعاونى بهره گرفته مى شود كه با احتساب قريب به ۴۰۰ صياد مشغول در اين تعاونى ها و ۳۸۰ نفر صياد كه به طور مستقيم در امر صيد ماهيان خاويارى فعاليت دارند مى توان اذعان داشت بيش از ۴۵۰ نفر از جامعه صيادى استان به طور مستقيم يا غيرمستقيم در ارتباط با اين مديريت فعاليت مى كنند.
مهندس اسداللهى خاطرنشان كرد: مديريت خاويارى استان مازندران بيش از ۳۰ درصد استحصال خاويار و ماهيان خاويارى كشور را به عهده دارد كه اين ميزان در استان گلستان حدود ۵۰ تا ۵۵ درصد و در استان گيلان زير ۲۰ درصد است. وى گفت: مطابق آخرين استانداردهاى بين المللى و برابر دستورعمل هاى بهداشتى اتحاديه اروپايى، خاويار صيدشده در استان عمل آورى و صادر مى شود و بايد يادآور شد بيش از ۹۹ درصد خاويار صيدشده در استان از نوع صادراتى است.
مشاركت ۷۰ درصدى صيادان در امر صيد
يكى از اقدام هاى انجام شده در مديريت خاويارى، مشاركت صيادان در امر صيد است. اسداللهى در اين مورد گفت: برخلاف گذشته كه ۱۰۰درصد بهره بردارى هاى خاويارى به صورت دولتى بوده امروزه ۷۰ درصد اين فعاليت را شركت هاى صيادى مجاز كه بومى منطقه نيز هستند صورت مى دهند، هدف اين مديريت نيز واگذارى باقى مانده فعاليت هاى دولتى به بخش تعاونى و غيردولتى است.
وى با اشاره به اين كه، ايران تنها كشور صادركننده پوست ماهيان خاويارى و چسب از كيسه شناى اين فسيل ماهى است، افزود: به عنوان تنها كشور صادركننده پوست ماهيان خاويارى و چسب ماهى از كيسه شناى ماهيان خاويارى، اقدام به صادرات اين ۲ محصول جنبى كرده ايم كه هم اكنون چسب اين ماهى هر كيلو ۸۰ يورو و پوست آن ۲‎/۵ دلار براى هر فوت مربع (حدود ۴۰ سانتى متر) صادر مى شود.
هم اكنون ۵ نوع ماهى خاويارى در درياى خزر زندگى مى كنند كه شامل فيل ماهى در حوضه جنوبى، دراكول يا ازون برون - قره برون يا تاس ماهى ايرانى - چالباش يا تاس ماهى روس و شيب كه از مجموع اين ۵گونه از ۲ گونه فيل ماهى و شيب فقط براى بازسازى ذخاير استفاده و بهره بردارى مى شود.
وى اظهارداشت: اميد است كه با همت مديران و كارشناسان متخصص و با استفاده از امكانات بالقوه طبيعى و خدادى در استان هاى شمالى بتوانيم پرورش تمام دوره اى اين ماهيان از تخم تا تأمين ماهى مولد را در آب هاى داخلى كشور انجام دهيم و دست كم از اين طريق بتوانيم در جلوگيرى از نابودى نسل اين ماهيان اقدام و جايگاه خود را در بازارجهانى خاويار حفظ كنيم.

شميرانات - خبرنگار «ايران»: جمعى از پژوهشگران كشور در راستاى به تعويق انداختن پيرى انسان پس از ۲ سال كار مستمر تحقيقاتى در افتخارى تازه، براى نخستين بار در جهان ۱۸ پروتئين را شناسايى و اعلام كردند.
براساس اين خبر، دكتر عليرضا زالى رئيس دانشگاه علوم پزشكى كشور در بيان اهميت كار و موفقيت ملى گفت: در دنياى كنونى و در عرصه علم جهانى، علم نوين پروتئوميكس، علمى نوين به حساب مى آيد و ما خوشبختانه در اين بخش از علوم در ۲ سال اخير به طور جهشى توانستيم پيشرفت هاى فراوانى در اين علم نوين پيدا كنيم.
وى افزود: با وجود اين كه اين گروه معمولاً نياز به ابزارهاى فناورى بالا دارند و اساساً دستاوردهاى پروتئوميكس تاكنون در دنيا معمولاً در انحصار چند كشور پيشرفته جهان بوده، اما دانشمندان ما امروز توانسته اند با همين خوداتكايى و نيز با توكل به خداوند و همچنين استعدادهاى بومى درون كشور، اين موفقيت ملى را كسب كنند.
دكتر زالى افزود: نكته ديگر اين است كه در واقع اين موفقيت ملى و اين تحقيق به تنهايى مى تواند دريچه اى جديد را به روى كشور و جامعه علمى ما باز كند.
وى در اين باره ادامه داد: مطالعه ۲ ساله اين طرح كارى مشترك و تحقيقاتى بود كه ميان يك بخش دانشگاهى و آكادميك و يك بخش خصوصى پژوهشى انجام شد كه البته اين هم خود يكى از نكات مثبت و ممتاز اين طرح است، چون براساس قانون توسعه چهارم كشور، پژوهش هاى خصوصى و بخش خصوصى با هم تلفيق مى شوند و بنابراين، اين طرح خود يك نمونه از همين تلفيق است.
نكته بعدى اين است كه اين طرح براى نخستين بار است كه در نوع خودش در ايران به وسيله پژوهشگران ما انجام شد. وى تصريح كرد: در انجام اين طرح تحقيقاتى بى همتا، اساس كار اين است كه ما به كمك آن توانسته ايم ۱۸ پروتئين را اصطلاحاً بيان و شناسايى كنيم.
به گفته وى اين تعداد پروتئين نقشى مهم از نظر علم پروتئوميكس و پزشكى در پير شدن سلول هاى عصبى انسانى دارند و از جمله پروتئين هايى هستندكه منجر به پير شدن سلول هاى عصبى خواهند شد. در واقع اين ها، سلول هاى عصبى انسان را پير مى كنند و اهميت اين كار در اين است كه اگر بتوانيم از بيان يا نوع عملكردشان كه همانا پير كردن سلول هاى عصبى انسان است، جلوگيرى كنيم خود به خود مى توانيم از روند پير شدن سلول هاى بدن انسان پيشگيرى بكنيم.
زالى در پايان اين بخش از سخنانش خاطرنشان كرد: در دنيا تاكنون در اين زمينه كارهاى مطالعاتى انجام شده، اما معمولاً در حد چند پروتئين بوده است، ولى براى نخستين بار به عنوان يك كار مهم، بديع و نو در عرصه جهانى اين كار مطالعاتى در سطح دانشگاه علوم پزشكى ما انجام شد كه ۱۸ پروتئين را فقط يك كشور و فقط ايران توانسته بيان كند.
به گفته دكتر زالى در كسب اين موفقيت ملى دكتر رستگارى، دكتر آيت اللهى، دكتر گيلانى و خانم ها مصطفوى و وفاخواه از جمله افرادى هستند كه با كار شبانه روزى خود توانستند اين افتخار ملى را براى كشور ما به ارمغان بياورند.

اروميه، خبرنگار «ايران»: با اتمام عمليات اجرايى پل رودخانه ارس در منطقه پلدشت سال آينده، اين پل به بهره بردارى مى رسد.
مجيبيان مجرى پل ثابت پلدشت، در جريان بازديد مديركل امور مرزى و مبارزه با قاچاق وزارت كشور ايران و معاونت نخست وزير جمهورى خودمختار نخجوان از عمليات اجرايى اين پل در پلدشت، گفت: عمليات اجرايى اين پل كه از سال گذشته آغاز شده با صرف ۲۱ ميلياردريال هم اكنون از ۹۰ درصد پيشرفت فيزيكى برخوردار است. وى افزود: با صرف ۱۵ ميلياردريال اعتبار، ديگر عمليات اجرايى اين پل و جاده دسترسى به آن تا خردادماه سال آينده به پايان خواهد رسيد.
رحيم نوعى اقدم، مديركل امور مرزى و مبارزه با قاچاق وزارت كشور در اين مراسم خواستار سرعت يافتن عمليات ساخت پل رودخانه ارس در منطقه پلدشت شد.
همچنين، واصف معاون نخست وزير جمهورى خودمختار نخجوان در اين مراسم ضمن تقدير از مسئولان كشورمان درباره ساخت اين پل اظهار اميدوارى كرد كه با بهره بردارى از آن روابط ميان ۲ كشور مستحكم تر و تردد مسافران آسان تر شود.
گفتنى است، همسايگى آذربايجان غربى با ۳ كشور ظرفيت هاى مناسبى را براى گسترش فعاليت هاى تجارى، اقتصادى و اجتماعى در سطح فراملى براى استان فراهم كرده است، ايجاد پل پلدشت شاه تختى بر روى رودخانه ارس كه آذربايجان غربى را به جمهورى خودمختار نخجوان از توابع جمهورى آذربايجان متصل مى كند گام مهمى در شكوفا كردن اين ظرفيت ها به شمار مى رود.

قم - خبرنگار «ايران»: بيست و نهمين دوره مسابقه هاى سراسرى قرآن كريم از امروز در قم برگزار مى شود.
حجت الاسلام والمسلمين هاشمى، مدير كل اوقاف و امور خيريه استان قم ضمن بيان اين مطلب اظهار داشت: اين مسابقه ها امروز و فردا (۵ و ۶ اسفندماه جارى) در جوار كريمه اهل بيت(ع) برگزار مى شود.
حجت الاسلام والمسلمين هاشمى افزود: منطقه يك كشور با ۱۳۰ شركت كننده شامل ۹۸ نفر از تهران و ۳۲ نفر از قم در دوگروه خواهران و برادران و در دو مقطع سنى زير ۱۶ سال و بالاى ۱۶ سال در اين مرحله حضور خواهند داشت.
مدير كل اوقاف و امور خيريه قم افزود: در اين مرحله ۱۳۰ شركت كننده در چهار رشته حفظ ۲۰  جزء حفظ كل، قرائت و ترتيل به رقابت مى پردازند كه از اين تعداد ۳۳ نفر به مرحله كشورى كه نيمه دوم فروردين ماه سال آينده در اهواز برگزار مى شود، راه خواهند يافت.

سارا طالبى زاده

امروزه صنعت توريسم به عنوان صنعتى پويا و فراگير، همه اركان وجودى يك جامعه و سيستم هاى جهانى را در برگرفته است، اما برخلاف تصور عامه مردم، توريسم تنها گردشگرى، آن هم به شكل كنونى كه از سده ۱۹ ميلادى آغاز شده، نيست بلكه در اصل به معناى گردشگرى با اصالت و با انگيزه است نه سفرهاى بدون هدف و برنامه.
در اصل جهانگردى، براساس خواست و اراده ملت ها صورت مى گيرد و سازمان هاى دولتى و بخش خصوصى فقط برنامه ريزان اين سفرهاى هدفمند هستند كه بايد متناسب با خواسته هاى عمومى به برنامه ريزى بپردازند تا گردشگرى به بهترين نحو انجام گيرد.
درواقع وجود منابع گردشگرى كه دربرگيرنده زيبايى ها و جاذبه هاى محيطى اعم از طبيعى، فرهنگى، تاريخى و حتى انسان ساخت باشد، جزو ضرورت هاى اساسى براى گسترش روند گردشگرى به شمار مى آيد كه بدون اين عوامل، توسعه گردشگرى دچار ركود مى شود، اما تجربه كشورهاى توسعه يافته و صنعتى جهان نشان مى دهد كه تنها داشتن جاذبه هاى مختلف نمى تواند در گسترش جهانگردى نقشى ايفا كند.
گذشته از انواع جاذبه هاى توريستى بطورمعمول هر منطقه مى تواند در گونه اى ويژه از توريسم، به نتايج بهترى دست يابد.
يكى از انواع توريسم كه به تازگى مطرح شده و شباهت بسيارى با اكوتوريسم دارد، ژئوتوريسم است كه از تركيب واژه هاى ژئو (زمين) و توريسم (جهانگردى) پديد آمده است كه نيازمند بهره گيرى توريسم از علوم زمين، بويژه جغرافياى طبيعى، زمين شناسى، ژئوفيزيك و ساير علوم طبيعى است.
در اين ميان به لحاظ كاركردى، ژئوفولوژى به دليل بررسى اشكال زمين به لحاظ جنسى، زمان و شكل - كه لندفرم ها نيز نتيجه عملكرد پديده هاى شكل زايى و زمين ساخت بيرونى است - از اهميت ويژه اى برخوردار است. بنابراين ژئوتوريسم، علم بررسى و بهره گيرى از شكل هاى ناشى از فرايندهاى بيرونى در جهت توسعه گردشگرى است، اين فرايند باعث به وجود آوردن شكل هاى مختلف خشكى ها با چشم اندازهاى گوناگون مى شود كه شرايط زيستى و آب و هوايى سبب دگرگونى محيط هاى مختلف شده و در هر منطقه با ويژگى اقليمى متفاوت شرايط گوناگونى را پديدمى آورد.
ژئوتوريسم در سرزمين آريايى ها
به لحاظ زمين شناسى، ايران ازجمله كشورهايى است كه قابليت هاى فراوانى براى توسعه ژئوتوريسم دارد.
اما متأسفانه در كشور ما، هنوز تعريف درستى از توريسم و اكوتوريسم به دست نيامده، به طورى كه گاهى اوقات، اين گونه هاى مختلف جهانگردى با همديگر اشتباه گرفته مى شود. به هرحال ژئوتوريسم نيز در اين وادى، گزينه تازه اى از گردشگرى است كه در ايران عوامل مختلف زمين شناسى و جغرافيايى، وجود اقليم هاى متفاوت، تسلط و حاكميت خشكى، ورود جريان هاى مختلف هوا از جهات گوناگون به كشور و عامل شيب و جهات ناهموارى ها، همگى موجب پيدايش چشم اندازهاى جغرافيايى منحصر به فردى شده كه در صورت استفاده مطلوب، ارائه امكانات و خدمات رفاهى در كنار تبليغات مناسب، مى توان از آن ها در جهت گسترش گردشگرى پايدار و برقرارى توازن و تعادل اقتصادى مناطق مختلف استفاده كرد.
كوير لوت، محدوده قله هاى سهند و سبلان و غار كتله خور زنجان پيشنهادهاى ايران در حوزه ژئوتوريسم براى ثبت در فهرست جهانى يونسكو بوده است. مهندس عليرضا امرى كاظمى، مسئول بخش ژئوتوريسم سازمان زمين شناسى و اكتشافات معدنى، چندى پيش در اين باره اعلام كرد كه با حضور «باندارين»، رئيس مركز ميراث جهانى يونسكو كه براى بررسى چند اثر فرهنگى و طبيعى به ايران آمده بود بحث هايى درمورد مناطق جاذب ژئوتوريسم مطرح شد.
از ميان نامزدهاى مطرح شده، مى توان به بخش هايى از كوير لوت، مناطق اطراف قله سهند و سبلان و غار كتله خور زنجان اشاره كرد. البته، پيشنهاد اصلى رئيس مركز ميراث جهانى يونسكو، مناطقى از كوير لوت بود؛ زيرا از بسيارى از جهات در دنيا بى نظير است. اين بيابان با ۵۴ هزار كيلومتر مربع از خراسان جنوبى تا بخش هايى از سيستان و كرمان و يزد كشيده شده است. لوت بلندترين تپه هاى شنى دنيا را دارد و مطالعاتى كه دكتر «كردوانى» انجام داده اند، نشان مى دهد اين منطقه جزو گرم ترين نقاط دنياست.
قرار است اين مناطق در شوراى ثبت ميراث طبيعى و تاريخى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى بررسى شده و پس از اعلام رأى نهايى اين شورا براى ثبت در فهرست جهانى يونسكو به اين نهاد بين المللى معرفى شوند.»
لازم به ذكر است كه ژئوتوريسم يكى از جديدترين انواع توريسم است كه بعد از مطرح شدن ژئوپارك ها، از سال۲۰۰۰ مورد توجه يونسكو قرار گرفته است و كشورهايى كه قابليت هاى زمين شناسى ويژه اى دارند، اكنون براى توسعه اين نوع از صنعت توريسم و تبديل قابليت هايشان به جاذبه هاى گردشگرى، تلاش مضاعفى مى كنند.
ژئو پارك ها، ميراثى براى ژئوتوريسم
ژئوپارك (Geopark)، مخفف پارك زمين شناسى (Geology park) است و به سرزمين هايى كه پديده هاى زمين شناسى بى همتا و تاريخچه تكامل زمين شناسى مشخص دارند، گفته مى شود.
در واقع ژئوپارك، منطقه اى است كه در آن ميراث زمين شناسى به خوبى و به صورت پايدار حفظ و مديريت مى شود، به عبارت ديگر ژئوپارك، سرزمينى است كه يك يا چند جايگاه مهم از نظر علمى (نه تنها زمين شناختى، بلكه باستان شناسى، اكولوژيكى يا فرهنگى) را در خود جاى داده است.
معرفى يك ژئوپارك براساس مواردى همچون تكامل كره زمين، چشم انداز زمين، تشكيلات زمين شناسى، خاك شناسى، كانى شناسى، سنگ شناسى، فسيل شناسى، باستان شناسى، ميراث فرهنگى، زيست محيطى و مناطق با ارزش از نظر گونه هاى جانورى وگياهى است. اين مناطق، جزيى از يك شبكه جهانى است كه بهترين تجارب را با احترام به حفظ ميراث زمين به اشتراك گذاشته و معيار اصلى آن ها، استراتژى توسعه پايدار است.
ژئوپارك، ميراث به جاى مانده از فعاليت هاى طبيعى و بشرى در كره زمين است. در اين ميان هر كشورى كه از تاريخ كهن و پيچيدگى هاى زمين شناختى بيش ترى برخوردار باشد، پتانسيل مثبتى را در توسعه اين صنعت به همراه خواهد داشت.
در واقع با تشكيل ژئوپارك ها، زمينه اشتغال و كسب درآمد نيز براى جوانان فراهم مى شود و از سوى ديگر ژئوپارك ها، بهترين محل براى توريسم علمى و گردشگرى هستند كه از نظر اقتصادى، صنايع دستى، فرهنگى و تاريخى پتانسيل بسيار مثبت و مؤثرى قلمداد مى شوند.
سرزمين صخره هاى مرجانى ميزبان ژئوتوريسم
در پاسخ به نياز روزافزون به يك نهاد بين المللى براى شناخت سرزمين هايى كه از نظر زمين شناسى و علوم مربوطه جالب توجه هستند، يونسكو طرحى به نام برنامه «شبكه بين المللى ژئوپارك» ايجاد نمود. اين شبكه بسترى براى تشريك مساعى متخصصان و دست اندركاران ميراث زمين شد، شبكه اى كه در حال حاضر ۲۶ ژئوپارك در آن قرار گرفته است.
از اين تعداد، ۸ ژئوپارك در چين و ۱۷ محدوده در اروپا قرار دارد كه همگى آنها در خصوصيات كلى مشترك هستند، اما هر كدام در مورد يا موارد خاصى نادر و يا منحصر به فرد بوده اند كه باعث تمايز آنها از ديگر مناطق مى شود.
اما ايران، سرزمينى كه به دليل تاريخ كهن و تنوع محيط زمين شناسى، پتانسيل هاى فراوانى براى جذب ژئوتوريست دارد، با ثبت جهانى ژئوپارك قشم توسط يونسكو، داراى نخستين ژئوپارك خاورميانه شد؛ ژئوپاركى كه سال گذشته پس از ۴سال تلاش هاى مستمر مسئولان منطقه آزاد قشم، افتتاح شد؛ پارك- موزه اى كه با موافقت يونسكو، بيست و ششمين ژئوپارك دنيا نام گرفت.
نخستين عامل ثبت اين پارك، وجود جنگل هاى حرا در ۱۲۰كيلومترى غرب اين جزيره بود كه با وسعتى معادل ۲۰۰ كيلومتر مربع، بزرگترين جنگل دريايى جهان به حساب مى آيد.
در كنار اين مورد، عواملى همچون گنبد نمك يا غارهاى طبيعى نمك، چشمه هاى آب معدنى، چشمه تنگه چاهكوه و تنگه عالى از شگفتى هاى زمين شناختى قشم به حساب مى آيند. همچنين فلات بام قشم كه منطقه اى در غرب جزيره است و در آن ساحل شمالى و جنوبى قابل رؤيت است، دره تنديس ها كه در جنوب اين فلات قرار دارد و «كلات كشتار» كه حاكى از يك منطقه باستانى است در كنار بيش از ۱۰۰ گونه پرنده شناسايى شده در جنگل حرا و تخمگذارى لاك پشت هاى دريايى، باعث شده كه غرب جزيره به عنوان بهترين مكان براى ثبت ژئوپارك در جزيره محسوب شود.
قشم، دريچه اى به خليج فارس
جزيره قشم، واقع در تنگه هرمز از وضعيت خاصى ميان خليج فارس و اقيانوس هند بهره مى برد؛ جزيره اى كه مرز آبراهى همه كشورهاى حاشيه خليج فارس از سواحل جنوبى آن عبور مى كند و همه ترافيك هوايى شرق و غرب از فراز آسمان آن مى گذرد؛ كانالى كه حجم وسيع نفت و گاز جهان براى ۱۰۰ سال آينده از آنجا منتقل مى شود و جزيره اى كه به دليل شرايط خاص اقليمش، ميزبان بزرگ ترين ژئوپارك خاورميانه و ايران است.
وجود صخره هاى مرجانى و جنگل هاى حرا كه ۲ مقوله از اولويت هاى سه گانه زيستگاه هاى طبيعى در توليد گونه اى جانورى به شمار مى آيند، در كنار مناظر بكر طبيعى و گونه هاى جانورى چون خزندگان، پستانداران، پرندگان و حيوانات دريايى، بطور قطع بستر مناسبى را براى تأسيس ژئوپارك قشم ايجاد كردند؛ ژئوپاركى كه قرار بود در مرحله اول، ميزبان ۸۰۰ هزار گردشگر و بازديدكننده باشد.
در كنار اين موهبت هاى الهى، وجود قلعه پرتغالى ها، آن هم با قدمتى ۴۰۰ ساله كه با سنگ مرجان و ساروج برپا شده و قلعه هاى ديگر چون قلعه لافت، قلعه هرمز و ساير آثار تاريخى چون تم سينتى (مقبره مقدس) ۴۰ دختران، مسجد جامع قشم (دوره صفويه)، كلات كشتار و... شرايط ايده آلى را براى اين جزيره يك هزار و ۵۰۰ كيلومتر مربعى فراهم كرده است، شرايطى كه مى توان از آن به بهترين نحو ممكن در جذب جهانگردان، آن هم از نوع اكوتوريست هاى كنجكاو، استفاده كرد و در كنار هزاران هزار مكان ديدنى ايران كه قابليت ارزآورى دارد، منبع ديگرى براى درآمدزايى باشد.