كتاب نقد حماسه عاشورا؛ تحريفات و انحرافات
محمود مطهرنى
چهل و يكمين شماره از فصلنامه انتقادى، فكرى، فرهنگى « كتاب نقد » با عنوان حماسه عاشورا؛ تحريفات و انحرافات از سوى سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامى منتشر شد.
بدون شك حماسه اى كه روز دهم از ماه محرم سال ۶۱ هجرى قمرى در غاضريه عراق آفريده شد، از مؤثرترين رخدادها در بقاى دين محمد(ص) بود؛ توان حيرت انگيز اين حماسه در اثرگذارى بر مسلمانان، جنايت پيشگان را بر آن داشت كه از همان روزهاى نخست به پنهان كردن آن و مبرا ساختن خويش از جنايات آن روز بپردازند و آن گاه كه قدرت حماسه را برتر از كيد خويش يافته و توفيق درخورى از آنها نصيبشان نشد، به كوشش در جهت تحريف واقعيت دست يازيدند و اين سرآغازى براى راهيابى آسيب هاى گوناگون به حماسه عاشورا شد.
اين آسيب ها گاه به طور مستقيم به حوزه معرفتى حماسه مربوط مى شود و معارف مربوط به آن را مخدوش مى سازد و گاه رفتارهاى گوناگون در بزرگداشت حماسه را ملوث مى كند. تفاسير و برداشت هاى نادرست از انگيزه و فلسفه اين حماسه از يك سو و رفتارهاى موهن در اقامه عزا و مصيبت براى حماسه سازان از سوى ديگر، از جمله آسيب هاى حماسه عاشورا است.چهل و يكمين شماره از فصلنامه كتاب نقد به سردبيرى بهمن شريف زاده گامى در شناسايى آسيب هاى اين حماسه بزرگ برداشته است. برخى از مقالات اين شماره عبارتند از:
درس هاى ناگرفته از عاشورا/ سعيد رجحان؛ درد و درمان (ضرورت آسيب شناسى حماسه عاشورا)/ محمدجواد رودگر؛ فلسفه عاشورا از واقعه تا اسطوره/ محمدمهدى شيرمحمدى؛ نقش عاشورا در بازسازى مفاهيم دينى/ على نصيرى؛ نگاهى به هنرهاى شمايلى عاشورا/ آزاده مدنى؛ شعر عاشورا/ محمدرضا طاهرى؛ نگاهى به ديدگاه رهبر معظم انقلاب درباره فلسفه عاشورا/ اميررضا دهقانى نيا؛ تحريفات عاشورا از نظر استاد مطهرى/ زاهد ويسى؛ كتاب شناسى عاشورا/ محمد صحتى سردرودى؛ مراسم « حسى »در ترينيداد/ گوتاو تايس/ م: مرتضى بحرانى؛ و كرسى نقد و نظريه پردازى در اين شماره به بررسى نسبت عقل و وحى از ديدگاه فلسفه و مكتب تفكيك پرداخته است.
پيشامد، بازى و همبستگى
ريچارد رورتى از بحث انگيزترين انديشه گران زمانه ما است. اين بحث انگيزى به طور عمده از بابت آثارى است كه در باب مناسبات زبان، فرهنگ و جامعه و نسبت فلسفه با اين سه پديد آورده است. از اين رهگذر «فلسفه پسا-تحليلى» و «مصلحت باورى نوين» را در راستاى رويكردى «پسا-فلسفى» پيگيرى كرده است.
رورتى در آثار اخير خود به پيشبرد پروژه اى اوتوپيايى در ستايش از «تاريخ نگرى»، «نام انگارى»، «بازى باورى» و در ستيز با «بنيان باورى»، «ماهيت باورى» و «متافيزيك باورى» پرداخته است تا اينگونه تأويل تازه اى از فلسفه، ادبيات و اجتماع به دست دهد.
اثر حاضر به عنوان اوج و عصاره اين انديشه، بارآورترين و بحث انگيزترين اثر او هم هست.رورتى متفكرى (به معناى مصطلح) «راديكال» نيست، محافظه كارى است كه مى خواهد ديدگاه هاى دموكراتى خود را با توجه به فرهنگ اروپايى و رؤياى آمريكايى به پيش برد. كتاب حاضر هم در واقع داستانى درباره آينده چنين جامعه اى است.اين اثر بر پايه دو سلسله سخنرانى رورتى در سه بخش پيشامد، بازى و نظريه و قساوت و همبستگى تنظيم و تدوين شده است.
ريچارد رورتى / ترجمه: پيام يزدانجو/ نشر: مركزا
