مترجم: محسن خزائى
مقدمه: در سال ،۲۰۰۶ ذخاير نفت و گاز همزمان با توليد نفت شاهد افزايشى اندك بود. ذخاير نفت پيش بينى شده در مقايسه با بررسى هاى گذشته ۲ درصد بيشتر و ذخاير گاز يك درصد بيشتر شده اند. منابع به اثبات رسيده نفت خام در كل جهان يك تريليون و ۳۱۷ ميليارد بشكه است و منابع ثابت شده گاز طبيعى ۶۱۸ هزار تريليون فوت مكعب است. ميزان ذخاير نفت كشورهاى عضو اوپك نيز افزايش داشته است، ولى ذخاير گاز اين كشورها كمى كاهش يافته است. اين سازمان ۶۸/۵ درصد ذخاير اثبات شده نفت و ۵۱ درصد كل گاز دنيا را در اختيار دارد.
1- تغيير در ذخاير
ذخاير نفت و گاز كانادا و ايالات متحده در سال ۲۰۰۶ افزايش يافت، در حالى كه ذخاير مكزيك با كاهش روبه رو شد. همچنين ذخاير نفت در برزيل و آرژانتين بيشتر شد، ولى ذخاير گاز اين كشورها كاهش يافت. روى هم رفته ذخاير نفت و گاز كشورهاى نيمكره غربى در مقايسه با سال قبل با تغيير چشمگير مواجه بود. در مورد كانادا ذخاير متعارف نفت با ميزان ۵ ميليارد و ۲ ميليون بشكه در مقايسه با سال قبل ۲۰ درصد افزايش يافت، در انگليس منابع نفت و گاز كاهش يافتند، ولى در مورد اكثر كشورها مانند قزاقستان، سودان و گينه استوايى در نتيجه فعاليت شركت هاى نفتى منابع جديدى كشف شده و ذخاير نفت افزايش يافته است.
در رابطه با ذخاير گاز دنيا، با افزايش اين ذخاير در استراليا و چين ۷ درصد به منابع اين ماده در منطقه آسيا ـ اقيانوسيه افزوده شده است، ولى در اروپاى غربى اين منابع در مقايسه با سال ۲۰۰۶ ، ۱۰ درصد كاهش يافت. همچنين منابع كشورهاى عضو اوپك شاهد تغيير اندكى بوده است. در اين سازمان، منابع نفت ايران، الجزاير، ليبى و نيجريه با افزايش اندك و در مقابل منابع عربستان سعودى با كاهش اندك روبه رو بوده است.
۲- ذخاير آمريكا
آخرين داده هاى موجود حاكى از افزايش منابع نفت و گاز آمريكا در طول سال ۲۰۰۵ است. ذخاير اثبات شده گاز طبيعى اين كشور در سال ۲۰۰۵ حدود ۶ درصد افزايش يافت كه بيشترين ميزان رشد سالانه از ۱۹۷۰ در آمريكا است. همچنين منابع نفت هم در كشور مذكور ۲ درصد افزايش يافت كه در طول ۳ سال گذشته بى سابقه بوده است. نكته جالب در اين جا است كه بيشتر افزايش ذخاير ناشى از گسترش ميادين فعلى بوده تا كشف حوزه هاى جديد در سال ،۲۰۰۵ ميزان كل كشف نفت خام در ايالات متحده ۱ ميليارد و ۵۰ ميليون بشكه بوده است. كشف ميدان هاى جديد به ميزان ۲۰۵ ميليارد بشكه كه اكثر آن در خليج مكزيك صورت گرفت، خبر بزرگى براى صنعت نفت دنيا بود.
۳- توليد نفت
توليد نفت خام جهان در سال ۲۰۰۶ به حدود يك تريليون بشكه رسيد. منطقه اى كه بيشترين ميزان رشد توليد را داشته اروپاى شرقى و شوروى سابق است. اين افزايش عمدتاً در قزاقستان، روسيه و آذربايجان صورت گرفت. در مقابل برخى مناطق شاهد افول كلى توليد در سال گذشته بودند. براى مثال، توليد اروپاى غربى در كشورهاى نروژ، دانمارك و انگليس ۱۰ درصد كاهش يافت. از سوى ديگر، توليد آمريكاى شمالى و جنوبى جمعاً فقط ۴ دهم درصد از سال ۲۰۰۵ كمتر بود. در اين دو منطقه، كانادا و برزيل با افزايش و مكزيك و آمريكا با كاهش توليد روبه رو بوده اند.
در رابطه با ميزان توليد روزانه نفت، در سال ۲۰۰۶ توليد روزانه نفت كل جهان ۷۲ ميليون و ۳۹۰ هزار بشكه بود. اين رقم در سال ،۲۰۰۵ ۷۲ ميليون و ۲۶۰ هزار بشكه بود. در آمريكا ميزان مذكور با كاهش روبه رو شد و از ۵ ميليون و ۱۳۵ هزار بشكه به ۵ ميليون و ۱۷۸ هزار بشكه در روز رسيد. همچنين در اوپك اين رقم ۲۹ ميليون و ۶۶۰ هزار بشكه بود كه كمتر از توليد روزانه سال ۲۰۰۵ يعنى ۲۹ ميليون و ۷۷۰ هزار بشكه بود. در اين سازمان، كشورهاى اندونزى، عربستان، ونزوئلا و نيجريه با كاهش توليد نفت و در مقابل، كويت و قطر با افزايش توليد اين ماده روبه رو بودند.