رهبر معظم انقلاب در ديدار با سران كشور از روند كند اجراى اصل ۴۴ انتقاد كرده بودند. براى اجراى اصل ۴۴ در قوه مجريه چه نواقصى وجود داشت؟
> اگر همه صحبت هاى ايشان را گوش كرده باشيد ، متوجه مى شويد كه منظور ايشان دولت فعلى نبوده است . اين اصل تازه امسال ابلاغ شده است. اما آنهايى كه انتقاد ها را متوجه دولت نهم مى كنند يا خودشان متوجه نمى شوند يا مى خواهند بهره بردارى تبليغاتى كنند. اين اصل را يك شبه نمى شود انجام داد. بلكه در بيش از ۱۰ سال صورت مى  گيرد. برخى ها انتقاد مى كنند كه دولت عقب ماندگى دارد ولى پيشنهادى براى اصلاح امور ندارند.
من چند سؤال مطرح مى كنم و آنهايى كه مدعى اصل ۴۴ هستند پاسخ روشن بدهند. اولاً سالى چه مقدار بايد واگذار كنيم كه بورس ما كشش داشته باشد و به سرمايه گذارى داخل لطمه وارد نشود؟ ثانياً جواب بدهند اگر سهام شركت ها وارد بورس شود آيا خريدار خواهد داشت؟ چه كسى مى خرد؟ چقدر توان خريد است و چگونه مى توان مردم را توانمند كرد؟ اين ها همه مطالعه و طراحى مى خواهد. اين گونه نيست كه يك شبه بگوييم اقتصاد ديروز دولتى بود و الآن آزاد شد. بعضى ها فكر مى كنند كه عمل به اصل ۴۴ كار ساده اى است. اگر اينقدر ساده بود چرا گذشتگان انجام ندادند؟ ۱۵-۱۶ سال دولت و همه چيز اقتصاد در اختيار افراد خاص بود ، چرا انجام ندادند؟ حداقل يك گوشه آن را انجام مى دادند؟
اختيار نداشتند؟ چرا داشتند. چرا همان بند الف را اجرا نكردند؟ از قبل كه مجوز واگذارى داشتند. در گذشته بيش از ۳ هزار ميليارد تومان واگذار شده. سؤال اين است كه چرا بقيه را واگذار نكردند؟ بورس زمانى كه به دولت ما رسيد ۱‎/۵ سال بود كه در سراشيبى سقوط قرار داشت. اگر مدعى هستند كه مى شود فروخت، انجام مى دادند، منتهى بايد تلاش كنيم با حداكثر سرعت ممكن و كمترين آسيب پذيرى در اقتصاد به جلو برويم . البته مى شود همه شركت ها را عرضه كنيم و يك عده هم بيايند با قيمت پائين ثروت ملى را ببرند، ولى ما هيچ وقت اين كار را انجام نمى دهيم، ما با حداكثر سرعت و با ملاحظه نكات فنى دقيق، جلو مى رويم. سياست اقتصادى دولت كاملاً روشن و اعلام شده است . اگر كسى به اين سياست ها حرف دارد ، بگويد.
بايد به آنها گفت ، اگر اين موضوع را با قانون برنامه و يا قانون بودجه مى سنجيد كه بيشتر است . اگر با عملكرد دولت هاى قبلى مى سنجيد، باز هم بيشتر است، شما براساس چه مقياسى مى گوييد كم است.
بالاخره يك مبنايى را بايد بدهند، همين طورى مى گويند آقا سرعت كم است جلو نمى روند و مسئولان چشم انداز را قبول ندارند . مى گوييم چشم انداز يعنى چه؟ در چشم انداز عدد و رقم نيست ، جهت گيرى ها است. جهت گيرى ها در كجا عدد و رقم پيدا مى كند، يك مرحله در قانون برنامه و مرحله بعد در قانون بودجه است . دولت بودجه را در قالب برنامه مى نويسد و برنامه نيز در قالب چشم انداز است و شما انتظار داريد همين امروز ما به قله برسيم، يكدفعه كه نمى شود پاى خود را بالاى قله بگذاريم. اين ها نمى دانند چشم انداز چيست، برنامه و قانون يكساله چيست و ربط آنها به يكديگر چيست و فقط مى خواهند بگويند كه اين دولت كار نمى كند و يا بلد نيست، بسيار خوب شما پيشنهاد بدهيد.
به نظر مى رسد مهمترين كوتاهى كه در دولت هاى قبلى براى خصوصى سازى صورت گرفته، نبود قانون جامع براى آن است. دولت نهم چه كارهايى در اين زمينه انجام داده است؟
> همين امروز كه با شما صحبت مى كنم از صبح تا ظهر راجع به اين قانون كار مى كرديم. دولت كارگروهى تعيين كرد كه قانون جامع و كامل براى خصوصى سازى بدهد و خودم هم در جلسه حضور داشتم و معتقديم قانون را بايد تدوين كنيم كه ان شاءالله بزودى به مجلس مى رود.
تا چه زمانى لايحه به اتمام مى رسد؟
> تلاش ما اين بود كه تا پايان سال برسانيم ولى تا اوايل فروردين تمام مى شود.
چه معيارهاى كلى را در اين قانون رعايت كرده ايد؟
> اولاً اين كه واقعاً واگذارى ها بايد انجام شود. البته اين قانون بايد از انحصار جلوگيرى و فرصت براى سرمايه گذارى مردم فراهم كند، موانعى كه الآن هست را بردارد و در نهايت دولت را واقعاً از عرصه اقتصاد بيرون بياوريم.
تقريباً سعى كرده ايم همه سؤالاتى را كه مطرح است ، پاسخ دهيم و همه موانع را به گونه اى برطرف كنيم كه مردم بتوانند سرمايه گذارى كنند.
نگاه شما به عنوان يك رئيس جمهور در رابطه با سرمايه گذارى خارجى چيست؟
> اين دولت بيشترين مجوز سرمايه گذارى خارجى در يكسال را صادر كرده كه حدود ۱۳ ميليارد دلار است . اين كار اصلاً در دولت هاى قبلى نبوده ما علاقه منديم كشور ساخته شود، قانون سرمايه گذارى خارجى را  داريم   اجرا مى كنيم.
مهم اين است كه فضاى امنى ايجاد شود تا براى سرمايه گذارى بيايند. دولت اين كار را انجام داده است. الآن تقاضا براى سرمايه گذارى در كشور ۲ برابر شده است. براى اين كه اگر فضا سالم و تصميمات ماندگار شود ، آن موقع سرمايه گذارى مى شود، ضمن اينكه سرمايه گذاران باور دارند كه دولت از آنها حمايت مى كند . در حال حاضر سرمايه گذارانى داريم كه مى گويند ما وقتى ديديم كه دولت مصمم است و حمايت مى كند، آمده ايم.
يك انتقادى كه از ابتداى سال به دولت نهم در مباحث اقتصادى مطرح شد ، بحث افزايش نقدينگى بود. شما از رشد نقدينگى ۴۰ درصد نمى ترسيد؟
> بعضى ها تابع اقتصاد را با يك متغير مقايسه مى كنند و اين اشتباه است . اگر نقدينگى بالا و در كارهاى واسطه اى برود ، اين خوب نيست . اين بدان معنى نيست كه ما واسطه گرى و خدمات را نمى خواهيم ولى رشد نامناسب آن به  اقتصاد آسيب مى زند و تورم ايجاد مى كند. در خصوص رشد نقدينگى بايد بگويم همين الآن اگر بخواهيم به رشد اقتصادى قانون برنامه برسيم بيش از وضعيت فعلى نقدينگى مى خواهيم .همين الآن هم بانك ها نقدينگى كافى ندارند.
اين را نيز بگويم اين گونه نيست كه نقدينگى نسبت مستقيم يك به يك با تورم داشته باشد، اما مشكلى كه وجود دارد توزيع و هدايت نقدينگى است. اگر نقدينگى در جايى استفاده شود كه بلافاصله تبديل به توليد شود، اين مثبت وضد تورم است. مشكل جايى است كه نقدينگى دست عده اى خاص باشد. كسى ۱۰۰ ميليون نقدينگى نياز دارد و ۳۰۰ ميليون در اختيار آن است و ۲۰۰ ميليون را در بازار مى چرخاند و جاى نامناسبى مى برد، اين يعنى تورم . نقدينگى مثل جريان خون است كه به همه اجزا به اندازه نياز بايد برسد و خون سالم هم برسد . مقدارى سيستم بانكى اشكال دارد كه اين خون در همه اجزاى بدن تنظيم نمى شود، البته رشد نقدينگى در سال هاى اخير همواره بالا بوده است. نكته بعدى كه بايد به آن توجه شود اين است كه دولت فعاليت هاى عمرانى را به خاطر تأخير زياد كارها تسريع كرده است و با كارهاى عمرانى اين تأخيرها و خسارت ها در حال از بين رفتن است . البته دولت در كنار افزايش بودجه هاى عمرانى تلاش كرده بودجه جارى را كنترل كند و براى نخستين بار به صورت داوطلبانه بودجه جارى را نسبت به سال قبل كاهش داده است. بعضى از اين هم عصبانى شدند چون انتظار داشتند كه بودجه جارى بالا برود و شروع به بهانه گيرى و حمله به دولت كنند و انتقادهاى خود را از قبل آماده كرده بودند كه آن را نثار دولت كنند ! الآن ما ۹‎/۵ ميليارد دلار مصرف ارزى را كاهش داديم و اين يك تصميم انقلابى است و همه بايد كمك كنند تا عملياتى شود.
سال آينده نخستين سالى است كه يك دولت نسبت به سال قبل مصرف ارز را در بودجه به شدت كاهش داده است. آيا اين بد است يا خوب ؟ آيا اين كاهش وابستگى به نفت است يا خير؟ چند نفر از آنها كه مدعى اقتصاد هستند، در حمايت از اين تصميم دولت مقاله نوشتند، اين كه ما بودجه جارى و مصرف ارز را كم و عمرانى را زياد كرده ايم، اين خلاصه بودجه است، آيا اين رويكرد بد است؟
در گذشته خيلى از مسائل و مشكلات و متوليان آنها معلوم نبود. چه كسى متولى خارج شدن خودروهاى فرسوده بود ؟ ما نخستين بار آمديم عدد و رقم گذاشتيم و سازماندهى كرديم و تا هفته گذشته ۱۷۰ هزار خودرو را از رده خارج كرده ايم ، در حالى كه در ۱۰ سال، ۴۰  هزار خودرو از رده خارج شده بود.
اين طور نمى شود كه سالى يك ميليون خودرو توليد شود و ۲۰ هزار خودرو از رده خارج شود و اين معنا ندارد، مثال ديگر در گازسوز كردن خودروها است.
در سال هاى گذشته، ۱۲۰  هزار خودرو گازسوز شده و همين الآن ما از مرز ۲۳۰ هزار خودرو گذشته ايم. در شهرهاى بزرگ طرح قطار شهرى دارد آماده مى شود و ما خود را به تأمين اتوبوس موظف كرديم. در حال حاضر ۳ هزارو ۵۰۰ تا ۴ هزار دستگاه اتوبوس داده ايم و ان شاءالله به ۶ هزار دستگاه مى رسد. با اين كارها است كه ما تكليف را مشخص كرده ايم تا در ۵ سال آينده اعلام كنيم كه بنزين آزاد توزيع شود، گفتيم كه گندم را مى خواهيم مستقيم بخريم و پول آن را نقدى پرداخت كنيم. برنامه ريزى كرديم و كار انجام شد. الآن تكليف مسكن روستايى را مشخص كرده ايم كه سالى ۲۰۰ هزار مسكن روستايى بايد بازسازى شود و تكليف مسكن شهرى را هم در قانون مشخص كرده ايم و معلوم است كه هر سال به چه ميزان بايد مقدمات خانه سازى را در شهرها فراهم كنيم و اين ها واقعاً شدنى است و به اين سمت ها داريم مى رويم. اينها نشان دهنده برنامه جامع دولت است. منتقدان بايد نقص بودجه را دقيق بگويند. ما نگفتيم كه همه كارهاى ما ۱۰۰ درصد درست است اما انتقادكنندگان نقص را نمى گويند و فقط مى گويند كه خيلى بد است يا وابستگى به نفت زياد است، اما مأموريت  ها و تكاليفى مى دهند ضد بودجه . مثلاً مى گويند دولت نبايد در نيروگاه ها سرمايه گذارى كند ولى ما بايد سالى ۳ تا ۵ هزار مگاوات اضافه توليد كنيم كه اگر اين توليد برق نباشد ، خاموشى حتمى است و توسعه صنعتى ما با مشكل مواجه مى شود.
در چند روز گذشته شما سخنى گفتيد كه تعجب خيلى ها را در پى داشت. شما اعلام كرديد كه مى توانيم به اهداف سند چشم انداز ۱۰ ساله برسيم. سؤال من در بحث اقتصادى است كه قرار است در پايان سال ۱۴۰۴ ايران به قدرت اول اقتصادى منطقه تبديل شود. با توجه به صحبت هاى شما ما چگونه مى توانيم در اين ۱۰ سال به هدف چشم انداز دست پيدا كنيم؟
> شما بگوييد چطور ممكن نيست و اشكال آن كجا است.
ما داراى اقتصادى در حدود ۱۷۶ ميليارد دلار هستيم ، در حالى كه اقتصاد دو كشور منطقه تقريباً ۸۰ تا ۱۰۰ ميليارد دلار از ما بيشتر است. آنها هم رشد اقتصادى خودشان را دارند و ما هم به طور متوسط در ۲ سال گذشته رشد اقتصادى ۶ درصد داشتيم و براى اين كه به حرف شما برسيم به طور متوسط بايد رشد اقتصادى ۱۰ تا ۱۲ درصد داشته باشيم ؟
> چرا نمى توانيم مگر ديگران نرسيدند، ما جهت گيرى ها را بايد عوض كنيم.
بله ؛ شما يك منحنى داريد كه با يك شيب خاص آمده ، اگر با همان شيب برويد ۲۰ سال ديگر است و اگر شيب را تغيير بدهيد زودتر مى توانيد به اين ارتفاع برسيد. مثال ديگر سرمايه گذارى خارجى است كه اگر بتوانيم در يك سال ۱۳ ميليارد دلار مجوز بدهيم ۲۰ ميليارد دلار هم مى شود. بايد كشور را مجهز، موانع را برطرف و تأسيسات زيربنايى را آماده كنيم، اگر يك پروژه ۶ ساله را ۴ ساله تمام كنيم، بيشتر مى توانيم پروژه  بسازيم . با بازكردن گره ها حتماً مى توانيم. استعداد ملت ما خيلى بيش از ديگران است. اما نكته ديگرى است و آن اين كه اطراف ما كشورهايى هستند كه ۳ برابرما نفت مى فروشند. معناى آن اين نيست كه آنها قدرت اقتصادى اول منطقه هستند. اشتباه نبايد كرد. يا اين كه كشورى هست كه حجم چرخش پول آنها بيشتر از ما است ولى نگاه مى كنيم، مى بينيم كه ۳۰۰ ميليارد دلار بدهى دارند كه تا ده ها سال ديگر هم نمى توانند بپردازند . ما وقتى كه مى گوييم قدرت اول اقتصادى يعنى به لحاظ توان توليد ثروت و تأثيرگذارى در محيط بايد اول بود و به فضل الهى مى شود و مردم ما اين ظرفيت را دارند. البته يك موقعى است كه ما در مقام طرح توانمندى هاى مردم مطلبى را بيان مى كنيم . من گفتم واقعاً مى شود و مى توان به اهداف چشم انداز زودتر از ۲۰سال دست يافت ، براى اين كه توان مردم خيلى زياد است.
درباره آمار سفرهاى خارجى شما خبرهاى زيادى منتشر شده اما درباره هزينه هاى سفر كمتر صحبت مى شود، دوستان رياست جمهورى مقايسه اى از هزينه سفرهاى شما با دوره هاى قبلى انجام داده اند ؟
> آمار اينها موجود است، يك هفتم و يك هشتم هزينه سفرهاى دوره قبل خرج مى شود. همراهان كمترى با خود مى بريم و هزينه هاى جنبى را كمتر كرده ايم. بسيارى از مسئولان كه همراه ما مى آيند، مى گويند حق مأموريت مان را نيز نمى گيريم.
وقتى به آمريكاى لاتين رفتيد، كارى را براى چاپ در روزنامه سفارش داديم. نويسنده در آن مطلب به شما لقب، «كريستف كلمب ايرانى» داده بود.
> آمريكاى جنوبى يك قاره بسيار پراستعداد و مظلوم است و سيطره توأم با سلطه نگذاشته كه زيبايى ها، استعدادها و عظمت هاى اين قاره بروز كند و مردم خيلى عاطفى، دوست داشتنى، صميمى و فهميده و استعدادهاى خيلى خوب و انديشمندان و دانشمندان بسيار خوبى دارد ولى طورى اين محيط را بستند كه ارزش هاى آن در دنيا شناخته نشد . خوشبختانه موج بيدارى در آنجا در حال حركت است و حكومت هاى انقلابى دارند سر كار مى آيند و فضا براى مردم باز شده است. اگر ۱۵ يا ۲۰ سال فضا باز شود، مردم آنجا خود را نشان مى دهند و ارزش هاى خود را به نمايش مى گذارند .
با توجه به محدوديت زمانى شما ، سعى مى كنيم كه سؤال ها را زودتر تمام كنيم . برخى شخصيت ها اخيراً در يك برنامه تلويزيونى، خاطراتى از انقلاب به زبان آوردند كه بعضاً در تناقض يا تعارض با يكديگر بود و گاهى نيز با آن چه كه تاكنون گفته و دانسته شده است، متعارض بود. به عنوان يك صاحبنظر در اين باره چه مى گوييد؟
> هر كس فقط از همان زاويه اى كه تاريخ را ديده است، درباره آن قضاوت مى كند، در حالى كه هزار چيز ديگر را در اين تاريخ نمى بيند و نمى گويد. حتى آنهايى كه مدعى اند براى امام(ره) هم تعيين تكليف مى كردند، فقط يك چيز را مى دانند و مى گويند. تاريخ انقلاب از اين زواياى محدود قابل نگارش نيست. چيزهاى بسيارى هست كه به چشم ديگران نيامده و كسى نمى تواند انقلاب را به نفع خود مصادره كند.
بعد از شنيدن خبر فرار شهرام جزايرى شما پيش خود چه فكرى كرديد؟
> انتظار داشتيد چه فكرى كنم، متأسف شدم.
مى گويند فرارش دروغ است و فرارى اش
داده اند. بركنارى چند مقام قضايى هم موجب شد تا مردم در اين باره گمان قوى ترى پيدا كنند.
> آقاى شاهرودى كه فرموده اند تقصير نبوده، قصور و كوتاهى بوده است. من نمى خواهم قضاوت كنم، بايد مناسبات را طورى درست كنيم كه چنين افرادى فرصت رشد و ظهور پيدا نكنند . پول هاى كلانى به دست سياسيون مى رسيد و از او (شهرام جزايرى) حمايت مى كردند. حالا ۲۰ سال هم مى رفت زندان، چه اتفاقى مى افتاد؟! بايد مناسبات را قطع كنيم و فضاى جامعه طورى باشد كه اين طور زندگى كردن مذموم باشد نه زرنگى. كسانى مى آيند ۱۰۰ ميليارد تومان مى برند و ۵ ميليارد آن را به اين و آن مى دهند و تازه كسانى از اين آدم حمايت مى كنند و مى گويند ما در راه خير خرج كرده ايم. سؤال اين است كه به چه دليل اين پول را گرفته اى و آيا اصلاً سؤال كرديد كه اين پول را از كجا آورده است! توجيه كردند و از او دفاع كردند و نگذاشتند آن طور كه بايد قضيه به صورت روشن مشخص شود. اگر اشكالى در سيستم ادارى، قانون، روابط، باند و شبكه اى هست بايد معلوم شود. اما شلوغ كردند و قضيه را به يك صورتى تمام كردند. من يادم است كه همه دفاع مى كردند و اين پول گرفتن ها را توجيه مى كردند يكى براى روزنامه، يكى براى حزب.
آقاى رئيس جمهور ؛ سال گذشته رهبر معظم انقلاب به اعضاى دولت توصيه فرمودند كه به طور مرتب صحيفه سجاديه را مطالعه كنند. آيا دولت در درون خود برنامه اى براى اين گونه خودسازى ها دارد؟
> يكى از برنامه هاى مستمر اعضاى دولت توجه به معنويات و خودسازى است ، هم در عبادات و تلاوت و هم مراجعه به متون اصلى اسلامى. جلسه اخلاق مرتب داريم. معتقديم كه اگر فرد خود را در مسير قرار دهد، خداوند به وقت و توان او بركت مى دهد.
آيا براى تعطيلات عيد، حداقل براى ۳ يا ۴ روز اول برنامه ريزى خاصى انجام داده ايد؟
> ان شاءالله من در تهران هستم.
قبلاً چه برنامه خاصى داشتيد؟
> در زمانى كه من مسئوليت هاى سنگين داشتم، همين طور بود ولى در زمانى كه مسئوليت ها سنگين نبود، چند سالى در روزهاى اول به مشهد مقدس مى رفتيم.
وزيران شما نيز مانند خود شما خواهند بود، در گذراندن تعطيلات؟
> پارسال كه همين طور بود.
يعنى سال گذشته همه سر كار بودند؟
> خير. تهران بودند ، يعنى آماده بودند . در روزهاى اول عيد عملاً كارى به آن معنا نيست و البته كار از ما منفك نيست و ما از كار جدا نيستيم و يكسرى مسئوليت ها است كه مستمر است و تعطيل بردار نيست. مانند مسأله امنيت، سياست خارجى كه بايد شب و نصف شب و جمعه بنويسيد، صحبت كنيد، تماس بگيريد و تصميم گيرى كنيد و ان شاءالله كه هيچ حادثه تلخى در اين مدت براى مردم ايران اتفاق نيفتد.
آقاى دكتر! از اين يك سال و شش ماه كار كه خسته نشده ايد؟
> كى خسته است؟ دشمن! خستگى معنا ندارد و كار داريم انجام مى دهيم و عده زيادى از مردم هستند كه بيشتر از ما كار مى كنند. چه كسانى كه در خدمت دولت هستند و يا عده اى از مردم كه براى تأمين مخارج زندگى خود مجبورند واقعاً ۲ يا ۳ نوبت در روز كار كنند.