شكلات هاى سازگار با محيط زيست
كارخانه هاى شكلات سازى در تلاشند تا گونه هايى جديد از شكلات را راهى بازار مصرف كنند كه خوشمزه تر، سالم تر و از همه مهمتر جنس پوشش و بسته بندى آنها سازگار با محيط زيست باشد.
به گزارش ايسنا، به نقل از شورت نيوز، اين نوع شكلات كه معروف به شكلات خام است، نخستين بار ۳ سال پيش در انگليس معرفى شد. شكلات خام از تركيبات طبيعى و خالص از قبيل شير و كاكائوى بدون مواد افزودنى ساخته مى شود.
كارخانه هاى شكلات سازى برآنند تا با همكارى شركت هاى آمريكاى جنوبى شكلات هاى با كاكائوى خالص و بدون مواد افزونى توليد كنند.
همچنين در توليد اين نوع شكلات، انرژى كمترى صرف مى شود. شكلات سازان تصميم دارند اين شكلات را در بسته بندى هاى كوچك كه در آنها از مواد سازگار با محيط زيست استفاده مى شود جايگزين شكلات هاى كنونى كنند.

بحران آب شيرين

برخى از بزرگترين رودخانه هاى جهان به دليل دگرگونى هاى آب و هوايى، آلودگى محيط زيست و بهره بردارى نامناسب در حال خشك شدن هستند.
گروهى از اكولوژيست ها در گزارشى اعلام كردند كه ۱۰ رودخانه بزرگ جهان كه در آسيا، اروپا، آفريقا و آمريكاى جنوبى جريان دارند مراحل خشك شدن را سپرى مى كنند.
به باور اين اكولوژيست ها، آن دسته از مشاغلى كه به صنايع غذايى و نساجى مى پردازند بسيار بيش از آنچه مورد نياز است آب مصرف مى كنند. اكولوژيست ها بر لزوم استفاده از شيوه هاى كارآمدتر به هنگام برخوردارى از نعمت حياتى آب شيرين تأكيد كردند.

تار عنكبوت محكم تر از فولاد
محققان آلمانى در گزارشى اعلام كردند كه به پيشرفت هاى جديد و قابل توجهى در توليد ژنتيكى تار عنكبوت با قدرت و استحكام بيشتر دست يافته اند.
اين محققان مى گويند تارهاى عنكبوت كه از اين راه توليد مى شوند، محكم تر از فولاد و با خاصيت كشسانى بيشتر از لاستيك هستند كه مى توانند مواد ايده آل و كارآمدى براى طيف وسيعى از كاربردهاى پزشكى و فنى در صورت توليد انبوه باشند. در حال حاضر گروهى از محققان به سرپرستى توماس شيبل در دانشگاه فنى مونيخ با موفقيت از علوم مهندسى ژنتيك براى توليد يكى از پروتئين هاى موجود در تار عنكبوت از گونه عنكبوت باغ اروپايى بهره گرفته اند.
اين محققان در نظر دارند تارهاى عنكبوت با قابليت كشسانى و استحكام فوق العاده بيشتر نسبت به تارهاى معمولى اين جانور توليد كنند.

تفاهمنامه برنج

دو گروه تحقيقاتى بزرگ و فعال در زمينه غلات، تفاهمنامه اى را درباره تضمين دوام و سلامت بزرگترين انبار برنج ژنتيكى دنيا امضا كردند. مركز منابع ژنتيكى واقع در كشور فيليپين هم اكنون بيش از ۱۰۰ هزار نوع برنج تغيير ژنتيك يافته را در انبارهاى خود جاى داده است.
بر اساس اعلام بى بى سى، انستيتوى تحقيقات بين المللى برنج (IRRI) و گروه محققان بين المللى تنوع غلات كه اين تفاهمنامه درباره تضمين سلامت برنج هاى تغيير ژنتيك يافته مركز منابع ژنتيكى را امضا كرده اند، سالانه اين مركز را با بيش از ۶۰۰ هزار دلار پشتوانه مادى حمايت مى كنند، از اين رو امضاى چنين تفاهمنامه اى از سوى برخى از فعالان محيط زيست تا حدى مبهم به نظر مى رسد.
كرى فولد، مدير اجرايى گروه محققان بين المللى تنوع غلات با بيان اين كه برنج هم اينك غذاى اصلى ۳ ميليارد تن از مردم جهان محسوب مى شود، اعلام كرده است: امضاى اين تفاهمنامه در حقيقت تضمين حفظ تنوع غلات بويژه برنج در دنيا است و از آنجا كه هيچ نوع غلات ديگرى همانند برنج ضامن بقاى انسان در آينده نيست، گسترش چنين تفاهمنامه هايى درباره تضمين برنج هاى تغيير ژنتيك يافته به بقا و تنوع اين غله كمك خواهد كرد.

محسن جندقى

استراليا مى خواهد زباله دان هسته اى باشد

در سال ۲۰۰۴ نخست وزير پيشين استراليا اعلام كرد اين كشور بايد بخاطر ويژگى زيست محيطى و انزواى جغرافيايى خود به زباله دان هسته اى دنيا تبديل شود.
به گزارش خبرگزارى آلمان از سيدنى، «باب هاوك» يكى از اعضاى برجسته حزب كارگر استراليا همچنين از هم حزبى هاى خود خواست از مخالفت در برابر توسعه انرژى هسته اى و معادن اورانيوم دست بردارند. هاوك كه در يك گردهمايى در سيدنى استراليا صحبت مى كرد، گفت: «استراليا از لحاظ جغرافيايى امن ترين مكان جهان براى ذخيره ضايعات هسته اى است و آنچه كه ما بايد انجام دهيم اين است كه اين زباله ها را دريافت كنيم». وى تأكيد كرد، تبديل شدن به انبار سوخت مصرف شده هسته اى مى تواند سودمند و از لحاظ اخلاقى درست باشد.
استراليا بزرگ ترين صادركننده اورانيوم دنيا و منبع اصلى خوراك راكتورهاى هسته اى است، اما تاكنون محلى براى دفن زباله هاى هسته اى نبوده است. هاوك از حزب كارگر خواست كه از سياست خود مبنى بر فعاليت تنها ۳ معدن اورانيوم در استراليا دست بردارد. وى در عين حال از سياست هاى دولت فدرال استراليا مبنى بر مخالفت با ذخيره ضايعات هسته اى و بازفرآورى اورانيوم در اروپا انتقاد كرد.

زمانى كه دولتى براى جايگزين كردن انرژى هاى معمول، انرژى هسته اى را برمى گزيند، يكى از دغدغه هاى اصلى و مهم آن مسأله دفن زباله هاى پرتوزا خواهد بود.
زباله هاى هسته اى خطرناك ترين آلاينده دنيا به شمار مى رود كه ضرر و زيان بسيارى را به محيط زيست و انسان ها وارد مى سازد. زباله هاى هسته اى در چند سال اخير، حتى در كشورهايى كه سابقه فراوانى در توليد انرژى و بمب هسته اى دارند به معضل بزرگى تبديل شده است. آيا انرژى هسته اى در كشورمان خطرآفرين است؟
* فرانسه مغلوب طرفداران محيط زيست
در سال ،۱۹۹۶ هنگامى كه دولت فرانسه قصد داشت زباله هاى هسته اى خود را با قطار به زباله دان هسته اى خود انتقال دهد، هيچ كس فكرش را نمى كرد كه طرفداران محيط زيست بتوانند از اين كار جلوگيرى كنند، اما اين اتفاق رخ داد تا مردم جهان بفهمند كه آلاينده هاى هسته اى فقط يك زباله ساده نيست. البته مردم فرانسه آنقدر به دولت خود بدبين شدند كه حتى شايعه انتقال پنهانى اين آلاينده ها به ايتاليا منتشر شد. فرانسوى ها معتقد بودند كه مافياى ايتاليايى موفق شده با گذر از قانون خود، زباله هاى هسته اى فرانسه را با كمترين امنيت به ساير كشورها منتقل كند.
* فضا؛ زباله دان هسته اى؟
بسيارى از طرفداران محيط زيست كه فقط به پيرامون محيط خود توجه داشتند و آلوده شدن محيط اطراف زمين برايشان مهم نبود در سال ،۱۹۹۸ طرحى را ارائه كردند كه بسيارى را تحت تأثير قرار داد. در ابتداى اين طرح از خطرات بسيار زياد زباله هاى هسته اى كه حتى توانايى انقطاع نسل انسان را دارد سخن به ميان آمده بود. پس از آن پيشنهاد شد كه زباله هاى هسته اى مانند بسيارى از زباله هاى فضايى به فضا انتقال يابد تا هيچ خطرى محيط زيست را تهديد نكند، اما طراحان چنين طرحى فراموش كرده بودند كه اين زباله ها داراى تشعشعات خطرناك است و حتى با انتقال آن به دورترين نقطه فضا اين تشعشعات مى تواند از جو زمين عبور كرده و خطرات فراوانى را موجب شود. البته اين طراحان دفن زباله ها در سياره هايى مانند مريخ را نيز مطرح كردند كه با توجه به فقدان امكانات و آزمايشات لازم مبنى بر اين كه آيا پوسته سياره اى مانند مريخ مى تواند چنين زباله هايى را نگه دارد و مانع انتشار آن ها به فضا شود منتفى شد.
زباله هاى هسته اى در بعضى از موضع گيرى هاى سياسى نيز نقش مؤثرى داشته است. دولت رژيم اشغالگر قدس پس از اين كه خبر محرمانه دفن زباله هاى هسته اى در مناطق فلسطينى منتشر شد، سكوت پيشه كرد.
صهيونيست ها كه بزرگ ترين راكتورهاى هسته اى را دارند، با معضل بزرگ دفن زباله هاى هسته اى مواجه شدند كه ساده ترين راه با كمترين هزينه در دفن اين زباله ها در مناطق فلسطينى نشين بود. متأسفانه طرفداران محيط زيست در اين زمينه واكنش چندانى نشان ندادند. صهيونيست ها از انتشار اين خبر چندان ناراحت نشدند چرا كه به اعتقاد آنها انتشار اين خبر موجب مى شود فلسطينى ها هرچه سريع تر به فكر ترك سرزمين هاى خود بيفتند. البته چنين تفكرى محقق نشد به دليل اين كه فلسطينى ها مانند دفعات گذشته بر حضور در سرزمين هاى خود اصرار ورزيدند.
* ايران؛ پسماند هسته اى ندارد
با گسترش تحقيقات در زمينه فناورى هسته اى در كشورمان، اين سؤال به وجود آمد كه آيا گسترش انرژى هسته اى به محيط زيست ايران خدشه وارد نمى كند؟
جالب است بدانيد كه فعاليت هاى هسته اى ايران به دليل نوپا بودن، هنوز به توليد پسمانده هسته اى نرسيده است. دكتر سروش مدبرى مدير كل دفتر مبارزه با آلودگى آب و خاك سازمان حفاظت محيط زيست در اين باره به «ايران» گفت: «ميله هاى سوخته هسته اى كه پرتوزا هستند براى اين كه به پسمانده هسته اى تبديل شود بايد چند سال باقى بماند. بدين ترتيب تاكنون در ايران پسمانده هسته اى توليد نشده است. همچنين به علت حساسيت ايران به محيط زيست، سازمان انرژى اتمى ايران معاونت محيطى و حفاظت محيط زيست را در چارت ادارى خود دارد كه با وسواس بسيار مانع از انتشار زباله ها در محيط زيست خواهد شد. براى نمونه لباس و وسايلى كه به اين مواد آلوده مى شوند در قرنطينه خواهند بود.»
مدبرى درباره اين كه آيا گزارش هايى مبنى بر آسيب رساندن انرژى هسته اى به محيط زيست و مرگ مشكوك حيوانات در اطراف مراكز هسته اى انتشار يافته يا خير گفت: « تاكنون هيچ گونه گزارشى در اين زمينه به دست ما نرسيده است و با حساسيت سازمان انرژى اتمى رخ دادن چنين اتفاقى در آينده نيز بسيار بعيد به نظر مى رسد.»
دولت كشورمان در قرارداد خود با روس ها براى نيروگاه اتمى بوشهر به زباله ها و پسمانده هاى هسته اى اشاره داشته و دولت روسيه ملزم شده كه دفع زباله هاى اتمى را به عهده گيرد. انرژى هسته اى در كشورمان با هدف آسيب نرساندن به محيط زيست، پايه ريزى شده است و يكى از انرژى هاى پاك و بدون خطر زيست محيطى در ايران محسوب مى شود چرا كه متأسفانه آلاينده هاى فراوانى از پالايشگاه ها و شركت هاى نفتى در رودخانه ها و پيرامون ما موجب آلوده شدن محيط زيست مى شود اما انرژى هسته اى به دليل وسواس و حساسيت بسيار بالاى مسئولان، به يكى از بى خطرترين انرژى ها تبديل شده است

مسأله چگونگى دفع پسماندهاى هسته اى، مسأله اى بوده كه از ابتدا ذهن اكثر كارشناسان مسائل محيط زيست را به خود جلب كرده است.
بسيارى از نيروگاه هاى توليد انرژى كه با سوخت هسته اى كار مى كنند در پايان زمان بهره بردارى استاندارد خود قرار دارند. اين مسأله در ايالات متحده آمريكا كه عمده نيروگاه هاى آن درسال هاى پايانى فعاليت قرار دارند، نگرانى هاى بسيارى را به همراه داشته است. نيروگاه «گينا» كه در شمال «روچستر» قرار دارد بيش از پيش در كانون توجه است.
زباله ها يا پسماندهاى هسته اى، موادى هستند كه در اثر فرايند توليد الكتريسيته در نيروگاه هاى هسته اى از طريق شكافت هسته اى توليد مى شوند.
به طور كلى در تماس با مواد راديواكتيوى ۲ نوع آلودگى وجود دارد: ۱ ـ سطح پائين، كه بيشتر در مصارف پزشكى نظير راديولوژى، پرتودرمانى و اشعه ايكس وجود دارد.
در اين سطح، به دليل آن كه مواد راديواكتيو، عمر كوتاهى دارند، خيلى سريع از بين مى روند.
۲ـ سطح بالا،كه در اثر حضور در مركز راكتور هسته اى به وجود مى آيد، مواد راديواكتيوى نظير اورانيوم، پلوتونيوم و ساير عناصر راديو اكتيوى به هنگام شكافت هسته اى توليد مى شوند. بسيارى از عناصر توليد شده در اين فرايند نيمه عمر بالايى دارند. بعضى از اين مواد تا صدها سال نيز وجود دارند كه وجود آنها صدمات جبران ناپذيرى را به محيط زيست وارد مى كند.
مسأله اى كه بايد براى دفن اين زباله ها مد نظر داشت، ميزان پرتوافشانى اين مواد است چرا كه پس از ۴ سال ميزان راديواكتيو موجود در مواد به دليل كاهش ايزوتوپ ها به يك شانزدهم ميزان اوليه مى رسد.
چندى قبل انگلستان به دنبال آن بود كه پسماندهاى هسته اى خود را در فضاى پيرامونى زمين و يا در اعماق آب درياها قرار دهد. آنها بر اين عقيده بودند كه قراردادن اين مواد در خارج از سطح زمين بهتر از نگهدارى آنها در سطح زمين است. كميته مديريت پسماندهاى هسته اى در بريتانيا، ۴ راه را براى از ميان بردن اين زباله ها پيشنهاد كرده است كه به شرح زير است:
۱ـ دفن عميق: كه پسماندها در عمق ۳۰۰ متر تا ۲ كيلومترى زمين دفن شوند.
در اين عمق از نظر زمين شناسى، صخره ها همچون محافظ عمل مى كنند و مانع انتشار مواد مى شوند.
۲ـ دفن عميق فازى: كه همانند دفن عميق است؛ با اين تفاوت كه قابليت بازيابى مواد نيز وجود دارد.
۳ـ دفن كم عمق نيمه عمر پسماندها: در اين نوع مواد راديو اكتيو كه نيمه عمر كوتاهى دارند زير سطح زمين دفن مى شوند.
۴ـ نگهدارى موقت: اين راه، يك راه حل موقتى است. در اين راه مواد راديواكتيو در روى زمين و يا زير سطح آن نگهدارى مى شوند. البته بايد توجه داشت كه اين نگهدارى بايد خارج از مناطق زيستى باشد.
طبق آخرين تحقيقات محققان، در انگليس به طور متوسط افراد در فاصله ۴۲ كيلومترى از ۳۰ مركز نگهدارى پسماندهاى هسته اى زندگى مى كنند. همچنين از سوى مراكز تحقيقاتى معتبر تاكنون پيشنهادى براى محل دفن اين زباله ها ارائه نشده است. در انگلستان چيزى در حدود ۴۷۰ هزار مترمكعب پسمانده هسته اى وجود دارد. در اين كشور ۲ هزار مترمكعب زباله سطح بالا، ۲۰ هزار مترمكعب زباله سطح پائين، ۴ هزار و ۳۰۰ مترمكعب پلوتونيوم و ۷۵ هزار مترمكعب اورانيوم وجود دارد. اين نگرانى وجود دارد كه با افزايش استفاده كشورها از نيروگاه هاى هسته اى تا ۱۰۰ سال آينده منطقه اى عارى از راديواكتيو وجود نداشته باشد.
آلفا، بتا و گاما اشعه هايى هستند كه ميزان راديو اكتيو بالايى دارند. به غير از اين ۳ اشعه، نوترون نيز وجود دارد كه در داخل راكتور هسته اى توليد مى شود. هر كدام از اين اشعه ها، محافظت و پيشگيرى خاص خود را دارند.
اشعه آلفا از پوست عبور نمى كند، ولى با استفاده از يك ورق كاغذ مى توان از برخورد آن با بدن جلوگيرى كرد. اگر اين اشعه به شش برسد مى تواند خطرناك باشد. اشعه بتا مى تواند وارد بدن شود، اما با استفاده از يك فويل آلومينيوم مى توان از تابش آن در امان بود. اشعه گاما مى تواند به طور مستقيم وارد بدن شود و براى محافظت از تابش آن بايد از چند سانتيمتر سرب استفاده كرد!
در ايالات متحده آمريكا، پسماندهاى هسته اى كه از چرخه سوخت در نيروگاه هسته اى و يا توليد سلاح هسته اى توليد شده است، در صحراى «نوادا» دفن مى شوند. اين كشور به دنبال آن است كه تا سال ۲۰۱۰ميلادى با ايجاد كارخانه اى در زيرزمين براى فرآورى مجدد، بتواند از اين مواد دوباره استفاده كند.
در اروپا بيشتر زباله هاى هسته اى را در نيروگاه ها نگهدارى مى كنند. انگلستان و فرانسه نيز با ايجاد مراكز بازفرآورى مواد هسته اى، به دنبال استفاده مجدد از مواد هسته اى هستند. پس از بازفرآورى، مواد در ظرف هاى استيل نگهدارى مى شوند. مركز اصلى نگهدارى مواد هسته اى در «كلاب» در نزديكى اوسكار شام در سوئد است. كشورهاى اروپايى به دنبال آن هستند تا با استفاده از يك درصد هزينه برق مصرفى اروپائيان، هزينه لازم براى ساخت اين مركز را تأمين كنند.
احتمال داده مى شود كه تا سال ۲۰۱۵ ميلادى مراكز بازفرآورى در اروپا ساخته شود.
ترجمه: عليرضا قدردوست نخچى

با گسترش شهرنشينى روز به روز، ظلم به محيط زيست و طبيعت بيشتر شد تا جايى كه درخت ها بريده شد و ستون خانه ها جاى آن را گرفت. تصاوير زير گوياى همه چيز است. يكى از شهروندان تهرانى اين تصاوير را در زمان برافراشته شدن خانه اى و افكنده شدن درختى ثبت كرده و نوشته اى را فرستاده است. شايد وحشتناك به نظر برسد كه براى درست كردن كلاه قانونى در شهر، آب جوش پاى درخت
مى ريزند تا درخت بخشكد و قطع آن غيرقانونى نباشد.
نوشته اين شهروند را بخوانيد:
با وجود ادعاهاى شهردارى مبنى بر حفظ فضاى سبز و افزايش كاشت درختان در سطح شهر همه روزه شاهد قطع درختان در زمين هاى باارزش شهر تهران مى باشيم، كه در حال خفه شدن از آلودگى هوا و نبود طبيعت سبز مى باشد.
متأسفانه شهردارى و سازمان پارك ها و فضاى سبز اقدام به صدور مجوز احداث بنا در زمين هاى مشجر، باغ و... مى نمايد و مالكان با پرداخت هزينه هايى اقدام به بريدن درختان و خشكاندن درختان بزرگتر و كهنسال مى كنند. همچنين در بسيارى از موارد براى پرداخت نكردن جريمه قطع درخت، عقب كشى هاى موضعى و محدود در اطراف درختان كهنسال و قطور صورت مى گيرد كه همان طورى كه در عكس ها مشاهده مى شود با احداث ساختمان به مرور درخت بريده و از بين مى رود.
عوامل مخرب براى درختان در سطح شهر تهران:
۱- از بين رفتن بخش زيادى از ريشه درختان در هنگام احداث فوندانسيون بنا و تغذيه نامناسب درخت كه منجر به ضعيف شدن تدريجى درخت و از بين رفتن آن مى شود.
۲- در هنگام جابه جايى مصالح و ذوب قير و... به درخت آسيب جدى مى رسد.
۳- تردد خودروها در اطراف درخت و همچنين استفاده از دستگاه بالابر مصالح به درخت آسيب مى زند.