|
بررسى پرونده نزاع فرقه اى، در گفت و گو با شيخ جواد خالصى
منابع تغذيه ترورسيم در عراق
|
|
|
احسان تقدسى ـ مختار پرتو
در چهارمين سالگرد اشغال عراق همچنان يك پيام از مركز حكومت بغداد و منطقه فوق امنيتى الخضرا به دنيا مخابره مى شود: «هيچ كجاى عراق امن نيست.» انفجار در پارلمان عراق و سپس در حوالى حرم امام حسين (ع) شواهد جديد اين قضيه هستند.
روزهاى آينده براى دولت مالكى و طرف هاى آمريكايى بسيار سرنوشت ساز خوانده شده است. منطقه اى در عراق نيست كه رنگى از خشونت هاى فرقه اى به خود نگيرد. سير جديد حوادث خونين بغداد از ورود تروريست ها و حاميان آنها از فاز كمى به فاز كيفى خبر مى دهند. اگرچه بخش گسترده اى از فرماندهان رده بالا و ميانى تروريست ها دستگير و يا كشته شده اند اما بازماندگان آنها، منابع تغذيه اى جديد پيدا كرده و ابزارهاى تازه به خدمت گرفته اند. سوى ديگر، اشغالگران در برقرارى حداقلى از امنيت براى مردم عراق نيز ناتوان جلوه كرده اند و در مواردى نيز به يارى تروريست ها شتافته اند. شيخ جواد خالصى از روحانيون عراق و فعالان سياسى اين كشور، به تازگى براى شركت در كنفرانس وحدت اسلامى، ميهمان «ايران» بود. از همين رو علل و عوامل اشاعه تروريسم در عراق، مراكز پشتيبانى تروريست ها و ... مواردى بود كه در گفت وگو با اين روحانى فعال عراق به بحث گذاشتيم.
جناب آقاى خالصى! اجازه دهيد مستقيم به سراغ اصلى ترين موضوع مورد مناقشه در عراق برويم. ريشه اصلى ناامنى ها و آشوب هاى عراق در كجاست؟
فكر مى كنم علت اصلى ناامنى هاى عراق حضور نيروهاى انلگيسى و آمريكايى است كه برنامه صهيونيست ها را براى خاورميانه جديد و تقسيم منطقه به اجرا درمى آورند. اشغالگران در برنامه بلندمدت خود تقسيم عراق را هدف قرار داده اند. نقشه آن ها در چند مرحله و از طريق ابزارهايى چون به راه انداختن فتنه مذهبى كه اكنون در عراق شاهدش هستيم، به اجرا درخواهد آمد. طرح كركوك به عنوان مثال به يكى از ابزارهاى ايجاد فتنه تبديل شده و فكر مى كنم در نهايت از اين طرح، تفرقه كرد و تركمن و عرب و به راه انداختن جنگ جديدى ميان مردم عراق را نتيجه بگيرند.
با حجم گسترده ناامنى ها در عراق چه راهكارى را براى ايجاد ثبات در اين كشور متصور مى دانيد؟ اكنون كه باب فتنه هاى فرقه اى گشوده شده چه كارى از عهده روحانيون و عالمان دينى برمى آيد؟
مواجهه با مشكلات براى هر ملت و هر جامعه اى كه به سعادت و پيشرفت مى انديشد، يك فريضه است. اين امر مختص عراق نيست، اما به نظرم بايد در مورد عراق تغييرات مشخصى انجام شود. خداوند در قرآن كريم از اين امور به نوعى امتحان ياد كرده و من فكر مى كنم مردم عراق هم در حال پس دادن آزمونى بس بزرگ اند. برداشت من اين است كه عراق در سراشيبى خطرناكى قرار گرفته است اما اين موضوع را هم تأكيد مى كنم كه عراق امروز مى تواند بر مشكلات و فتنه مذهبى به راه افتاده غلبه كند. با اين حال، تصور من اين است كه مردم عراق به تنهايى قادر به انجام اين مأموريت بزرگ نيستند و لاجرم يك حركت وحدت بخش اسلامى براى نجات عراق مى بايست در كل منطقه ايجاد شود. در اين راه، البته از يارى خداوند هم بهره مند خواهيم بود.
به عنوان كسى كه از نزديك شاهد درگيرى هاى عراق هستيد، فكر مى كنيد منابع تغذيه تروريست ها چه طيف ها و گروه ها يا كشورهايى هستند؟
تروريست ها از چند منبع مركزى تغذيه مى شوند. منبع اول آن ها اشغالگران هستند كه با بمباران منازل و كشتن افراد غيرنظامى به صورت مستقيم و غيرمستقيم به يارى تروريست ها مى پردازند. براى مثال، چندى پيش منطقه خالص كه منطقه نزديك ماست به شدت توسط آمريكايى ها بمباران شد. اين دست حوادث همه روزه در نقاط مختلف عراق تكرار مى شود و روزى نيست كه شاهد كشته شدن مردم غيرنظامى به دست اشغالگران عراق نباشيم.
طيف دومى كه در عراق دست به اعمال تروريستى مى زند، شركت ها و نيروهاى غيردولتى و خصوصى هستند كه باز آن ها نيز از سوى آمريكايى ها تغذيه مى شوند. آن ها در لواى تأمين امنيت به ناامنى دامن مى زنند، مزدورانى كه در استخدام اين شركت هاى خصوصى هستند كارى جز هيزم رساندن به آتش ناامنى هاى عراق ندارند.
گروه سوم اما جنايتكاران تكفيرى هستند كه هدف اصلى آنان به پا كردن جنگ مذهبى از طريق قتل و ترور گسترده شيعيان با طرح اتهام واهى همكارى با اشغالگران است. جالب اينجاست اين طيف اگرچه خود را سنى مى دانند اما اهل تسنن عراق را هم با هدفى كه ذكر كردم، مورد هدف قرار مى دهند. اين نيروها خود را گروه هاى مقاومت معرفى مى كنند اما ماهيت و نتيجه كار آن ها يارى متجاوزان و در نهايت كمك به ادامه اشغالگرى است.
۴ سال از اشغال عراق و خشونت و كشتار در اين سرزمين اسلامى گذشت فكر مى كنيد در چشم انداز سال پنجم چه سرنوشتى در انتظار مردم عراق است؟
پيش بينى مى كنم كه سال آينده سالى تعيين كننده باشد. مطمئن باشيد در پنجمين سال اشغال عراق، به يارى خداوند بسيارى از معادلات كنونى برهم خواهد ريخت.
دولت مالكى در كارزار برخورد با تروريست ها از فقدان اختيارات گلايه دارد و اين كه ائتلاف بين المللى حتى ابزارهاى اوليه اين مبارزه را در اختيار او قرار نداده است، در عين حال، آمريكايى ها نيز علاوه بر متهم كردن مالكى به ناتوانى، همچنان سعى مى كنند با گسيل نيروهاى بيشتر به عراق طرح جنگ با تروريست ها را در انحصار خود داشته باشند. اين وضعيت دوگانه را چگونه تحليل مى كنيد؟
من نه به دولت مالكى و نه به هيچ دولت ديگرى دلبستگى ندارم. تا زمان حضور اشغالگران و فعاليت اين دولت در لواى آن ها، امكان پيشرفت چندانى را نمى بينم. مالكى خود به صراحت گفته است به دليل انحصارگرى آمريكايى ها از جابه جا كردن يك گردان هم ناتوان است. ما در اين عرصه به يارى خدا ايمان داريم و بر او توكل كرده ايم.
توصيه من به ملت عراق اين است كه وحدت پيشه كرده، به خدا توكل كند. در جهان اسلام تلاش ها و ديدارهاى گسترده اى در راستاى وحدت مسلمانان در حال اجرا است. همين موضوع نيز در عراق البته با مقياسى كمتر در حال اجراست. ملاقات ها و مذاكره هاى گسترده اى به همين منظور با عشاير عراق از همه طوايف در جريان است حتى دبيرخانه دائمى نيز در اين باره تأسيس كرده ايم كه وظيفه پيگيرى نتايج و توافقات ملاقات ها و گفت وگوها را برعهده دارد.
در سخنان آغازين خود از وجود طرحى بزرگ توسط اشغالگران براى ايجاد تنش ها و نزاع هاى قومى جديد سخن گفتيد، شواهد و مصداق هاى اين گفته تان چيست؟
در طرح ايجاد تضاد قومى كه قدرت هاى اشغالگر پيش گرفته اند، عراق ايستگاه نخست اين برنامه محسوب مى شود. از طريق اين دروازه آن ها در پى نفوذ و رخنه به فضاى كشورهاى ديگرى چون سوريه و عربستان هستند. آن ها حتى عربستان را نيز تهديد به تجزيه قومى و تقسيم كرده بودند. مردم عراق اما با مقاومت خود اين طرح را با شكست مواجه كردند. در همين راستا، كشور شما در سال گذشته با چند مورد بمب گذارى در شهرهايى مانند اهواز و سيستان و بلوچستان مواجه شد. روشن است كه چه كسانى اين بمب ها را در اختيار تروريست ها قرار داده بودند. اجراى عمليات تروريستى و ناامن كردن منطقه جزئى از طرح اشغالگران است. همه شواهد و قراين از اين حكايت مى كند كه اشغالگران پاى خود را از عراق فراتر گذاشته و چشم تعرض به نقاط ديگر دارند. لذا فكر مى كنم مصلحت اين باشد كه اشغالگران در عراق ناكام بمانند والا كل منطقه از اين فرآيند ضربه خواهد ديد.
راجع به ابزارها و عناصرى كه در اين جنگ قومى استفاده مى شود، توضيح دهيد و اين كه اهرم ها و عوامل مورد استفاده آن ها از كجا و چگونه فراهم مى شود؟
چنانكه گفتم اين يك استراتژى است و اشغالگران برنامه وسيعى را براى ايجاد تفرقه مذهبى در عراق تدارك ديده اند. طرح فتنه در عراق بر محور رودررو قرار دادن مذاهب و اقوام مى چرخد. طرح نزاع مذهبى در كشورى مانند عراق آسان ترين راه براى تقسيم اين كشور و اجراى پروژه هاى درازمدت براى تقسيم منطقه خواهد بود.
تنها راه مقابله با اين طرح اتحاد عراقى ها است. با اطمينان عرض مى كنم كه اشغالگران با استفاده از تعدادى از مزدوران داخلى خود به اين فتنه دامن مى زنند. جوخه هاى مرگ فعال در عراق هم تحت حمايت كامل اشغالگران اقدام به قتل مردم عراق مى كنند اما جالب است بدانيد اين سياست آن ها نتيجه عكس داشته است يعنى نزديكى بيشتر مردم عراق به يكديگر تنها رهاورد اين اقدام اشغالگران و مزدوران داخلى آن هاست.
ولى برخى كارشناسان معتقدند كه از اين نزاع قومى، علاوه بر اشغالگران برخى دولت ها هم سود مى برند و همين دسته از دولت ها نيز مددرسان نزاع قومى هستند. فكر مى كنيد كدام طيف ها از ايجاد جنگ مذهبى درعراق بيشتر سود مى برند؟
فكر نمى كنم هيچ دولتى از به راه افتادن جنگ طايفه اى سود ببرد چون اگر اين جنگ در عراق اتفاق بيفتد، كل منطقه دچار بحران خواهد شد. اما با اين حال، آنچه ما شاهد آن هستيم اين است كه متأسفانه برخى اشخاص و طيف ها در بعضى كشورها به دنبال ايجاد جنگ مذهبى در راستاى منافع تعريف شده خودند. با اين حال، تأكيد مى كنم دستگاه ديپلماسى رسمى كشورها از به راه افتادن جنگ مذهبى حمايت نمى كنند. در هر حال، از نگاه اسلام، فتنه مذهبى امرى مغاير دين و به ضرر اسلام است و آنانى كه خود را مسلمان مى دانند هيچ گاه از ايجاد فتنه مذهبى در عراق حمايت نمى كنند.
براى گريز از اين مخمصه ها كشورهاى اسلامى بايد از رايزنى و گفت وگو با گروه هاى حامى جنگ مذهبى بپرهيزند و گروهى كه در اين طرح نزاع قومى مشاركت كند از شيعيان باشد يا از اهل سنت، به اسلام ضربه زده است.
بنابراين، از كشورهاى منطقه مى خواهيم به شدت از ايجاد پروژه وحدت در عراق حمايت كنند تا خطر تجزيه و تقسيم عراق را كه خواسته اشغالگران است، از سر بگذرانيم.
نهادهاى امنيتى بغداد اسناد و قرائنى از حمايت برخى كشورهاى عربى از اشاعه تروريسم در عراق منتشر كرده اند. البته نام برخى كشورهاى عربى همسايه عراق در اين ميان پررنگ تر است. در اين باره چه مى انديشيد؟
اين موضوع البته چندان هم پررنگ نيست، چرا كه به نظر من كشورهايى مانند عربستان هم همچون ما در هراس از تروريست ها به سر مى برند. در خود عربستان نيز عمليات هاى تروريستى فراوانى انجام مى شود.
گفته مى شود نيروهاى اشغالگر خشونت هاى بزرگ را سازمان مى دهند. اگر از بحث حمله به آمريكايى ها و نيروهاى ائتلاف در عراق بگذريم، شاهد حملات فراوانى نيز به غيرنظاميان و مردم عادى هستيم. اين حملات از سوى چه كسانى ترتيب داده مى شود؟
اين گروه از خشونتگران جزو طيف هايى كه قائل به مقاومت در برابر اشغالگرى هستند محسوب نمى شوند. اين طيف نيز از جانب اشغالگران و برخى ديگر براى مخدوش كردن چهره نيروهايى كه با سياست اشغال آمريكايى ها مخالفند عمل مى كنند. در واقع، شاهد دو نوع مبارزه در عراق هستيم، مبارزه با اشغالگران و نيروهايى كه با ائتلاف مى جنگند كه اين مبارزه هم اكنون شدت گرفته است و ديگرى نزاعى مشكوك كه مردم را هدف قرار مى دهد و سرچشمه آن تفكر فتنه فرقه اى است.
مناطق تحت نفوذ تروريست ها بيشتر چه مناطقى هستند و آن ها در كدام نقاط عراق پناه مى گيرند؟
مناطق متعدد و پراكنده اى در عراق هم اكنون تحت نفوذ تروريست ها است. مناطق غرب فلوجه، استان دياله، مناطقى از موصل و... اينك تحت نفوذ نسبى تروريست ها هستند. متأسفانه، نفوذ تروريست ها در مناطق سنى نشين چشمگيرتر است، اما براى ما جالب است كه آمريكايى ها به جاى برخورد با تروريست هاى واقعى و حمله به مناطق محل استقرار اين نيروها به گروه هايى كه كوچكترين نقشى در فرآيند تروريسم ندارند، حمله مى كنند.
برخى معتقدند كه موج ناامنى ها و تروريسم به ديگر مناطق عراق در حال گسترش است. مثلاً از مناطق جنوب و مركز به سوى شمال، نظر شما چيست؟
بله؛ ما به شدت از اشاعه ناامنى ها نگرانيم و به نظرم دولت مالكى بايد اقدام هاى جدى ترى در راستاى تأمين امنيت انجام دهد. آمريكايى ها در عرصه نظامى شكست خورده اند و اين نيز به اشاعه ناامنى ها كمك كرده است. فكر مى كنم اين نگرانى تنها از طريق گفت وگوها و رايزنى هاى ديپلماتيك ميان تمام گروه هاى عراقى از طوايف و جناح هاى مختلف رفع خواهد شد.
اين سؤال در ذهن افكار عمومى جهان هنوز حل نشده است كه مردم عراق چگونه با اين موج ناامنى ها كنار مى آيند؟
خدا به مردم عراق صبر بزرگى داده است. اين مشكلات براى همه است و پايانى براى آن ها نيست. خانواده هاى زيادى در عراق هر روز عزيزانشان را از دست مى دهند، اما خدا يار و ياور و پشتيبان آن هاست.
آقاى طالبانى رئيس جمهور به تازگى در سخنانى بيشتر كشته شدگان خشونت هاى عراق را از شيعيان ذكر كرده اند و اين درحالى است كه آمريكايى ها انگشت اتهام را به طيفى از شيعيان نشانه مى روند. در اين باره چه نظرى داريد؟
اگرچه اين حرف صحيح است كه تروريست ها ضربات فراوانى به شيعيان وارد مى كنند، اما من براى اثبات اين مطلب دوست ندارم به سخن طالبانى استناد كنم.
فكر مى كنيد آيا حوادثى مانند قتل زرقاوى يا اعدام صدام حسين ديكتاتور سابق عراق از ميزان خشونت ها كاست؟
خير، روند اعدام صدام را آمريكايى ها به عنوان يك طرح دنبال كردند.
متأسفانه، همان هايى كه از صدام نفرت داشتند و او را ديكتاتورى بزرگ مى ناميدند، اكنون از او «شهيد» ساخته اند. «شهيد» جلوه دادن صدام هم بخشى از طرح بزرگ ايجاد فتنه شيعه و سنى بود. سنى ها برادر شيعيان اند و شيعيان نيز برادر اهل سنت. اما عده اى تلاش كردند از ماجراى اعدام صدام براى به هم ريختن اخوت اين دو طيف استفاده كنند.
لابد از اقدام هايى مانند برگزارى مراسم ترحيم از سوى برخى كشورهاى عربى براى صدام آزرده خاطر شديد؟
من تحت تأثير اين اقدام هاى نمايشى قرار نگرفتم. كسى كه جنايتكار بزرگى بود، هزاران مجلس فاتحه هم او را نجات نخواهد داد. آن هايى هم كه در مراسم ترحيم صدام شركت كردند دلشان براى صدام نسوخته بود. اهداف و منافع خاص خود را جست وجو مى كردند.
به عنوان پرسش آخر فكر مى كنيد اشغالگران چه زمانى از عراق خارج خواهند شد؟
آمريكايى ها نيامده اند كه بروند. آن ها آمده اند تا كل منطقه را تغيير دهند و ميوه و منافع خود را بچينند البته هم اكنون تلاش هايى براى بيرون راندن آمريكايى ها حتى از سوى دموكرات ها در جريان است. هرچه جمهوريخواهان بيشتر شكست بخورند، دموكرات ها استفاده بيشترى در موضوعاتى چون انتخابات رياست جمهورى آتى آمريكا خواهند كرد.
|
