وحيد نقشينه
بخش نخست
اگر از كاربران رايانه باشيد به طور حتم با يكى از سيستم عامل هاى موجود كار كرده ايد- سيستم عامل هايى مانند Dos، windows، Linux، unix و غيره آيا تاكنون از خود پرسيده ايد كه سيستم عامل چيست و به چه دردى مى خورد؟
زمانى كه شما به يك كشور ديگر سفر مى كنيد در كنار لوازم سفر كه با خود همراه مى بريد به طور حتم به فكر يك مترجم نيز خواهيد بود، زيرا شما زبان مردم كشور مقصد را متوجه نمى شويد و آنها نيز چنين حالتى را نسبت به شما دارند، زيرا زبان شما براى آنها يك زبان بيگانه است و آنها نيز در درك كلمات شما با مشكل مواجه خواهند شد، سيستم عامل (operating system) دقيقاً نقش يك مترجم را براى شما ايفا مى كند، اگر زبان شما انگليسى، فرانسه، فارسى و غيره باشد يقيناً رايانه دستورهاى شما را متوجه نخواهد شد زيرا رايانه داراى زبان خاص خود به نام زبان دو دويى است، كه در اين زبان تمامى اعداد، حروف و دستورها و غيره بايد در قالب اعداد صفر و ۱ به رايانه منتقل شود تا قابل اجرا باشد، همانطور كه زبان هاى رايج براى رايانه قابل فهم نيست زبان دو دويى نيز براى كاربران رايانه قابل فهم نخواهد بود لذا سيستم عامل ها (operating systems) نقش واسط را بر عهده داشته و كار ترجمه را براى شما انجام مى دهند. سيستم عامل هاى مختلف و متفاوتى از سوى شركت هاى بزرگ و كوچك در سطح دنيا به وجود آمده است، بعضى از اين سيستم عامل ها در بدو تولد ناكام ماندند و بعضى ديگر چنان فروشى داشتند كه نسخه هاى مختلفى از آن در ساليان دراز توليد شد و شركت سازنده سيستم عامل نيز عمده فعاليت خود را بر روى توليد، توزيع و ارتقاى سيستم عامل خود قرار داد مانند شركت Microsoft كه اكنون به يكى از بزرگان صنعت نرم افزار تبديل شده است و نسخه هاى مختلفى از سيستم عامل ويندوز اين شركت با عناوينى چون windows3.1، windows95، windows98، windows NT، windows2000 ، windows XP و اخيراً windows vista توليد و روانه بازار شده است. اما در كنار اين شركت، شركت ها و افراد مختلف ديگرى دست به توليد و عرضه سيستم عامل زده اند كه يكى از مشهور ترين آن ها سيستم عامل لينوكس است كه اصلى ترين وجدى ترين رقيب سيستم عامل هاى شركت Microsoft به حساب مى آيد و همواره كشمكشى بين اين دو سيستم عامل وجود داشته و دارد.
Linux
لينوكس در حقيقت يك هسته (Kernel) است، هسته بخش اصلى و مهم سيستم عامل را تشكيل مى دهد كه وظيفه آن كنترل داده ها، مديريت حافظه، سخت افزار، ورود و خروج داده ها است. لينوكس با استفاده از ابزارهايى كه پروژه گنو (GNU) براى آن توليد كرده به يك سيستم عامل كامل تبديل شده و با افزودن نرم افزارهاى Open Source به آن، مى توان از آن در موارد متعددى مانند سرويس دهنده ها (Servers)، ايستگاه هاى كارى
(work station) كامپيوترهاى روميزى (personal computer) ابر رايانه ها (Main Frame) و ساير ابزارها كه داراى سيستم هاى پردازش درونى (Em bedded) هستند استفاده كرد.
تاريخچه Linux
در اواخر سال ۱۹۹۱ در حالى كه جنگ به پايان خود نزديك مى شد در دنياى كامپيوتر شاهد اتفاق هاى تازه اى بوديم. رايانه ها در حال پيشرفت بودند. سخت افزارهاى جديد توليد و روانه بازار مى شد اما هنوز چيزى كم بود و آن فقدانى عميق در حيطه سيستم عامل بود. تا آن زمان تنها سيستم عامل رايج DoS بود كه قدرت مطلق رايانه ها به حساب مى آمد- سيستم عاملى كه به قيمت ۵۰ هزار دلار از يك هكر سياتلى به وسيله بيل گيتس خريدارى شده و با برنامه ريزى موفق به تمامى كشورها سفر كرد و بر روى رايانه ها نشسته، كاربران PC انتخاب ديگرى نداشتند، كامپيوترهاى شركت اپل تنها جايگزين اين سيستم بود ولى قيمت هاى سرسام آور آنها، اين فكر را از سر كاربران بيرون مى كرد راه حل ديگر استفاده از يونيكس بود ولى قيمت هاى بالاى اين سيستم عامل جرأت نزديك شدن را از كاربران مى گرفت، از كدهاى نوشته شده براى يونيكس كه به وسيله آزمايشگاه هاى بل ميان دانشگاه ها توزيع شده بود شديداً محافظت به عمل مى آمد تا فاش نشود.
در آن سوى دنيا در كشور هلند دكتر اندرواس تاننباروم به منظور تدريس واحد دانشگاهى خود اقدام به نوشتن و طراحى سيستم عاملى به نام MINIX نمود، اين سيستم عامل براى اجرا بر روى cpuهاى ۸۰۸۶ اينتل طراحى شده بود و به زودى پا را از دانشگاه فراتر گذاشته و در بازار كشورهاى مختلف خريد و فروش مى شد. MINIX به عنوان سيستم عامل جالب نبود و ضعف هاى زيادى داشت تنها مزيت اصلى آن در دسترس بودن كدهاى منبع آن بود كه در اختيار همگان قرار مى گرفت كه تا پيش از اين چنين اتفاقى در دنياى سيستم عامل ها پيش نيامده بود، اين كار تاننباروم سبب حركت و شور فراوانى در دانشجويان رايانه شد و سبب شد كه دانشجويان به سوى طراحى و پياده سازى سيستم عامل حركت كنند- يكى از اين دانشجويان علاقه مند لينوس توروالدز بودلينوس بنديكت تور والدز دانشجوى سال دوم علوم كامپيوتر در دانشگاه هلسينكى فنلاند بود. اين فنلاندى ۲۱ ساله عاشق برنامه نويسى و هك كردن اطلاعات سايت ها بود و به علاوه علاقه مندى زيادى نسبت به طراحى يك سيستم عامل با كدهاى باز از خود نشان مى داد. در اين زمان برنامه نويسان كشورها از سوى پروژه گنو (GNU) كه به وسيله ريچارد استالمن (Richard Stallman) آغاز شده بود حركتى را در جهت طراحى نرم افزارهاى رايگان و با كيفيت آغاز كرده بودند، عقيده اين گروه توليد نرم افزارهايى بدون محدوديت و با امكان ايجاد تغييرات در آن بود تا روز به روز نرم افزارهاى بهتر و كارآمدترى توليد شود.
تا سال ۱۹۹۱پروژه گنو تعداد زيادى ابزار توليد كرده بود ولى هنوز سيستم عامل رايگان و متن بازى به وجود نيامده بود، حتى سيستم عامل MINIX هم در اختيار يك كمپانى قرار گرفت و كدهاى منبع آن جمع آورى شد، اما هم چنان كاربر روى هسته گنو موسوم به HURD ادامه داشت.
ظهور Linux
پس از توليد لينوكس به وسيله تيم گنو توليد كنندگان تجارى زيادى وارد بازار شدند اما اين سيستم عامل بر خلاف ساير سيستم عامل ها رايگان بود تنها كارى كه اين توليد كنندگان انجام مى دادند، كامپايل كردن بخش هاى نرم افزارى مختلف و ارائه آن به صورت خدمتى قابل توزيع بود تا كاربران بتوانند از اين سيستم عامل استفاده كنند، اكنون نسخه هايى از لينوكس مانند ردهت، ديبان و زوزه داراى بيشترين سهم كاربران در دنيا هستند و اخيراً نيز با رابطه هاى گرافيكى مانند KDE و GNOME لينوكس رواج بيشترى ميان مردم يافته است به نحوى كه اكنون ميليون ها كاربر از لينوكس استفاده مى كنند و يكى از مهم ترين استفاده هاى امروزى لينوكس استفاده از آن در پردازش هاى سنگين موازى در ابر كامپيوترهاست امروزه اكثر ابركامپيوترهايى كه در جهان توليد مى شوند، از سيستم عامل لينوكس به عنوان سيستم عامل پيش فرض خود بهره مى گيرند.
شما در هر كجاى دنيا كه باشيد مى توانيد متن اصلى لينوكس را رايگان از اينترنت دريافت كرده و درآن تغيير دهيد و محصول تغيير يافته را به ديگران واگذار كنيد، يكى از نتايج اين تمركز شكنى پيشرفت سريع لينوكس نسبت به ساير رقبا بود به علاوه ايرادهاى اين سيستم عامل كشف شد و راه توسعه را در پيش گرفت.
دانشگاهيان و مهندسان نرم افزار و دشمنان كهنه مايكروسافت مانند Netscape توسعه دهندگان اين سيستم عامل بودند.
تفاوت هاى لينوكس و ويندوز
۱- سيستم عامل آزاد و متن باز (Free & open Source)
لينوكس سيستم عاملى آزاد و متن باز است به اين معنى كه كد منبع آن در اختيار همه قراردارد و همگان اين توانايى را دارند كه در كدهاى آن تغيير به وجود آورده و آن را بنابر نياز شان شخصى كنند (customize). آزاد بودن كد منبع سيستم عامل موجب مى شود كه شما بتوانيد از طرز كار operating system مطلع شويد اما اين امكان در سيستم عامل ويندوز به هيچ وجه وجود ندارد به علاوه به ازاى هر نسخه از سيستم عامل ويندوز شما مجبور خواهيد بود مبلغ نسبتاً چشمگيرى را به شركت Microsoft بپردازيد اما نسخه هاى سيستم عامل لينوكس را به هر تعداد كه بخواهيد تهيه كنيد رايگان است. به علاوه سيستم عامل لينوكس متعلق به كشور و يا شركت خاصى نيست، زيرا تعداد زيادى از متخصصان و علاقه مندان بر روى اين سيستم عامل كار كرده و مى كنند، تعداد برنامه نويسانى كه روى بخش هاى مختلف سيستم عامل لينوكس كار مى كنند در حدود ۴۰۰ هزار نفر است.
۲- سرعت، قدرت، پايدارى
سيستم عامل لينوكس را به همين راحتى نمى توان از پاى درآورد به علاوه نسخه هايى از لينوكس وجود دارد كه ساليان متمادى بدون نياز به نصب مجدد به فعاليت خود ادامه مى دهند اما در مقابل سيستم عامل هاى ويندوز به اين ا ندازه پايدار نيست.
