زرين رستمى وند

با وجود افزايش شمار گردشگران، نوروز امسال در برخى شهرها و مناطق كشور اين ميزان نسبت به سال گذشته كاهش داشت. كافى نبودن زيرساخت هاى گردشگرى يكى از علت هاى اين موضوع عنوان مى شد كه اين سؤال را در پى داشت: زيرساخت هاى گردشگرى را بايد پيش از تبليغ و جذب گردشگر ايجاد كرد يا پس از سنجش ميزان استقبال مردم؟ كاشان واقع در ۲۰۴ كيلومترى اصفهان از جمله شهرهايى بود كه امسال به نسبت سال گذشته گردشگران كمترى بناهاى متعدد تاريخى و بافت بكر و سنتى اش را ديدند. اين در حالى است كه به گفته مهران سرمديان، سرپرست ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى كاشان و آران بيدگل، اين شهر به علت وجود بناهاى متعدد تاريخى و گاه منحصر به فرد و به علت بافت بكر و سنتى اش به عنوان يكى از سايت هاى گردشگرى دركشور شناخته شده است.

سرمديان مى گويد: «كار روى زيرساخت هاى گردشگرى در اين شهر از نيمه دوم سال ۸۵ آغاز شده اما هنوز اين زيرساخت ها آماده نيست. سرمايه گذارى در زمينه ساخت هتل ها، مجتمع ها و رستوران ها شروع شده است. براى تسريع در انجام كار به سرمايه گذاران كمك مى كنيم و از هر سرمايه گذارى كه بخواهد در اين زمينه سرمايه گذارى كند، استقبال مى كنيم.»
او چشم انداز روشنى براى گردشگرى قائل است و مى گويد: «حجم بالاى كارى كه در حال انجام است در آينده نزديك جواب خواهد داد. ظرف سال آينده و نوروز ۸۷ بخش عمده اى از اين سرمايه گذارى ها به نتيجه مى رسد و به بخشى از نيازهاى گردشگران در جهت جلب رضايت آنان از اقامت در اين شهر پاسخ مى دهد.» او تأكيد مى كند: «دولت نهم براى مهيا كردن زمينه گردشگرى تلاش دارد بهره و كارمزد وام هايى را كه براى ايجاد زيرساخت هاى گردشگرى اختصاص مى يابد تا حد امكان پايين بياورد تا اين كار سرعت بيشترى بگيرد.» سرمديان مى گويد: «بايد جذب گردشگر را آسان كنيم. سفرهاى ارزان قيمت يكى از راه هاى فرهنگ سازى براى سفر و گردشگرى است. با وجودى كه در كشور اين همه منطقه براى گردشگرى و سفر وجود دارد، بسيارى از ايرانى ها هنوز هيچ يك از اين ديدنى ها را در كشورشان نديده اند و به خيلى از مناطق براى بازديد زيبايى هاى طبيعى و بناهاى تاريخى اش سفر نكرده اند، بايد راهكارى اتخاذ شود تا حداقل يكى، دو سفر در سال در سبد خانوار همه ايرانى ها گنجانده شود. ارايه سفر كارت كه از ارديبهشت آغاز مى شود مى تواند به اين امر كمك كند.» سرمديان، آماده نبودن زيرساخت هاى گردشگرى را از عوامل كاهش شمار گردشگران در كاشان در نوروز امسال مى داند. او مى گويد: «سال گذشته تبليغ خوبى درباره كاشان انجام شد و شمار زيادى گردشگر وارد اين شهر شدند اما زيرساخت ها كافى نبود. به نظر مى رسد امسال به همين علت شمار گردشگران كاهش داشت.» او معتقد است ابتدا بايد بخشى از زيرساخت ها آماده شود و پس از آن تبليغ درباره جذب گردشگر صورت گيرد. به عبارتى بايد تبليغ، براساس داشته هاى واقعى و واقع بينانه انجام شود.
* مى توانيد به جاى هتل، در خانه هاى قديمى اقامت كنيد
سكوت، ستاره هاى آسمان، سايه روشن هاى يك عمارت بزرگ، چراغ روشن هشتى، انعكاس ماه و آسمان شب در حوض بزرگ عمارت و ستون هايى كه نگاه را تا آسمان مى برد، اين همه در خانه هاى قديمى كاشان، يك جا مهياست. مى توانيد چشم ها را ببنديد و به سال هاى دور و صداى آمد و شد و گفت وگوهاى ۲ قرن پيش فكر كنيد. احساس كردن گذر زمان و تاريخ با اقامت در بناهاى تاريخى بيش از هر زمان ديگرى واقعى تر مى نمايد و اين امكان با اجراى طرح پرديسان فراهم خواهد شد. اجراى طرح پرديسان از سال ۷۸ در كشور آغاز شده است. در قالب اين طرح در سراسر كشور، دولت با تملك برخى خانه ها و بناهاى قديمى، آنها را مرمت كرده و به عنوان اقامتگاه، در اختيار گردشگران قرار مى دهد.
كاشان، شهر كاشانه هاى زيباست و برخى از بناهاى تاريخى در اين منطقه زير پوشش اين طرح قرار گرفته كه خانه عامرى ها و كاروانسراى مرنجاب از آن جمله است. در خانه عامرى ها كه به گفته سرپرست ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى كاشان و آران و بيدگل، بزرگترين خانه تاريخى ايران از نظر عرصه و اعيان است، ۴۵ سوئيت براى اقامت گردشگران در نظر گرفته شده است. اجراى اين طرح نيمه نخست سال جارى به پايان خواهد رسيد و پس از آن، گردشگران خواهند توانست در اين خانه اقامت كنند.
* استفاده از بناها، انحصارى نخواهد شد؟
اما موضوع ديگرى هم در اين ميان مطرح است. به گفته سرمديان، برخى از سازمان ها و ادارات اقدام به خريد برخى از اين خانه ها كرده اند. آيا استفاده از اين بناها، مانند بخش هايى از حاشيه درياى خزر، اختصاصى نخواهد شد؟ سرپرست ميراث فرهنگى و گردشگرى كاشان و آران و بيدگل پاسخ روشنى نمى دهد. او مى گويد: «سياست سازمان اين است كه اين ۲ هدف را دنبال كند. يكى نجات ساختمان ها و بناهاى قديمى از مرگ تدريجى و ديگرى احياى صنايع دستى.»
* كوير و كوهستان به فاصله فقط چند كيلومتر
سرمديان در اين باره كه برخى از سرمايه گذاران به دليل فصلى بودن گردشگرى در كشور در مقطع كوتاهى از سال نگران سرمايه گذارى در بخش گردشگرى اند، مى گويد: «زيرساخت ها كه آماده باشد، مردم استقبال خواهند كرد. براى مثال كاشان در موقعيت مهمى ميان شمال و جنوب كشور قرار دارد. اگر زيرساخت هاى لازم مهيا باشد، مردم در مسير خود، در اين شهر اقامت خواهند كرد، اما موضوع فقط اين نيست. اين منطقه هم كوير دارد و هم كوه. در كوير، يا در كنار درياچه نمك، گردشگران مى توانند از زيبايى هاى خاص اين منطقه لذت ببرند يا با پيمودن فقط چند كيلومتر، به منطقه كوهستانى بروند و از آب و هواى بسيار خنك كوهستان استفاده كنند. طبيعت بكر و زيباى اين منطقه ظرفيت بسيار بالايى براى اكوتوريسم و گردشگرى در طبيعت ايجاد كرده است. ضمن اين كه در نيمه دوم ارديبهشت ماه فصل گلابگيرى آغاز مى شود و اين موضوع گردشگران زيادى را به قمصر، نياسر، جوشقان، كامور و ساير مناطق جذب مى كند.»
* شرايط را براى حضور گردشگران در فصل گلابگيرى مهيا مى كنيم
سرپرست ميراث فرهنگى و گردشگرى كاشان و آران و بيدگل با اشاره به همكارى سازمان ها و دستگاه هاى مختلف در زمينه ساماندهى گردشگران در فصل گلابگيرى مى گويد: «براى اقامت گردشگران و براى اين كه سفر خوبى داشته باشند، دستگاه هاى مختلف از جمله شهردارى ها، فرماندارى، ستاد نوروزى و ساير دستگاه هاى ذيربط با تعامل خوبى كه دارند، اقدام هايى را پيش بينى كرده اند. به دليل اين كه هنوز زيرساخت هاى لازم براى اقامت اين گردشگران آماده نيست، با استفاده از امكاناتى از جمله مدارس، سرويس هاى لازم در اختيار گردشگران قرار خواهد گرفت.» سرمديان از برنامه هايى براى ساخت هتل در آينده در اين مناطق خبر مى دهد و مى گويد: «در حال حاضر از جمله در قمصر و نياسر، ساكنان بومى، خانه هاى خود را آماده مى كنند و در اين فصل از سال در اختيار گردشگران قرار مى دهند.»
* سفر وارد سبد خانوار ايرانى ها مى شود
براى فرهنگ سازى در زمينه گردشگرى و توسعه آن و براى اين كه سفر با هدف ديدن جاذبه هاى تاريخى، طبيعى و بناها در سبد خانوارهاى ايرانى قرار گيرد، بايد بيش از گذشته در اين زمينه به مردم اطلاعات داد.سرمديان با اشاره به اين موضوع مى گويد: «فعال شدن آژانس هاى گردشگرى، شفاف سازى اطلاعات براى ترغيب بخش خصوصى به منظور سرمايه گذارى در زمينه گردشگرى، آموزش مردم، بويژه وارد كردن مباحث آموزشى در زمينه حفظ و نگهدارى بناهاى تاريخى در مدارس به گونه اى كه بچه ها بياموزند بناهاى تاريخى محلى براى تفريح نيست و بايد آنها را حفظ و نگهدارى كرد، آموزش راهنمايان بناهاى تاريخى و راهنمايان تورها و ميهمان نوازى و رفتار خوب با گردشگران از سوى مردم و مسئولان از جمله كارهايى است كه بايد براى توسعه گردشگرى در كشور، جدى گرفته شود.»
* ديدنى هاى كاشان
شمال و شرق كاشان كويرى است، اما دامنه ها و ارتفاعات منطقه كوهستانى «كركس» از سويى ديگر، مناظرى زيبا و آب و هوايى كوهستانى و خنك را به مسافران نويد مى دهد. فاصله ۲۳۰ كيلومترى كاشان تا پايتخت، آن قدرها زياد نيست كه پايتخت نشين ها نتوانند براى سفرى در آخر هفته به اين شهر برنامه ريزى كنند. اما اگر اين فرصت را به دست آورديد، مى توانيد اين گردش را از تپه هايى كه تمدنى به قدمت ۷ هزار سال را در خود پنهان كرده اند، شروع كنيد: «سيلك». براساس تحقيقات انجام شده، نخستين خاستگاه تمدن بشرى، نخستين سكونتگاه بشر و نخستين نقطه اى كه بشر با استفاده از مصالح از جمله خشت خام و گل، خانه ساخت، جايى همين نزديكى ها، در سيلك كاشان بوده است. مردى از ساكنان كاشان به ما گفت: «به كاشان مى گويند دارالمؤمنين، كاشان پر از خانه هاى زيباى قديمى است. كاشانى ها بسيار ميهمان نوازند و اگر نشانى جايى را بپرسيد، گاهى حتى ممكن است همراهتان بيايند تا شما را به محلى كه مى خواهيد برسانند.» از ديگر جاذبه هاى گردشگرى كاشان مى توان به مسجدجامع، بقعه امامزاده شاهزاده ابراهيم، بقعه ابولؤلؤ، خانه هاى تاريخى از جمله خانه بروجردى، خانه عامرى ها، خانه طباطبايى، خانه عباسيان و خانه آل ياسين، قلعه جلالى و حصار سلجوقى و مدرسه آقابزرگ اشاره كرد.
بازار تاريخى كاشان با تيمچه هايش بسيار ديدنى است. حمام فين كاشان نيز براى بازديد گردشگران مهياست. در ايام نوروز گفته مى شد به طور ميانگين روزى ۲۰ هزار نفر از اين بنا ديدن مى كنند. اگر دوست داريد صنايع دستى كاشان را ببينيد، مى توانيد به يك كارگاه بزرگ كه در خيابان ملافتح الله كاشان و در كنار باروى هزارساله عصر سلجوقى ايجاد شده است، سرى بزنيد. در آنجا استادكاران را با همان دستگاه هاى قديمى در حال سفالگرى، زرى بافى، زيلوبافى، شعربافى، مخمل بافى، معرق كارى، سراميك و... خواهيد ديد. مناطق اطراف كاشان ديدنى هاى خاص و كم نظيرى دارند. بقعه حضرت سلطان على(ع) (فرزند امام محمد باقر(ع)) در مشهد اردهال از جمله بناهاى مورد توجه گردشگران است. هر سال به مناسبت هفدهم مهر ماه (سالروز شهادت آن بزرگوار) در نزديكترين جمعه به اين روز مراسم قاليشويان در اين مكان برگزار مى شود. آرامگاه سهراب سپهرى، شاعر پرآوازه معاصر نيز در صحن شرقى اين بقعه قرار گرفته است. علاوه بر مشهد اردهال، نياسر و قمصر نيز به علت داشتن جاذبه هاى طبيعى از جمله چشمه اسكندريه، غارويس، آبشار نياسر و باغ هاى گل و آثار تاريخى از جمله آتشكده اى متعلق به دوران ساسانى، مسجد ميان ده و بقعه پيرسليمان، از مناطق ييلاقى، خوش آب و هوا و ديدنى اطراف كاشان است.به «ابيانه» هم سرى بزنيد. روستاى زيبايى كه فضاى زيبايش، همچنان بكر و دست نخورده حفظ شده است.
* جايى براى گپ زدن
گردشگران داخلى در كاشان، بيشتر از هر چيز از نبود هتل، ناكافى بودن رستوران ها و كمبود سرويس هاى بهداشتى گله داشتند و گردشگران خارجى، از نبود بروشورهايى به زبان انگليسى. يك گردشگر اتريشى گفت: «اينجا جايى براى نشستن جهانگردان و گپ زدن آنها با هم و آشنايى شان نيست. جايى مثل يك كافى شاپ بزرگ.» او گفت به سفارش دوستش به اين شهر آمده و ايرانيان را برخلاف آنچه در غرب معرفى مى شوند، داراى تمدنى كهن، درخشان و بسيار مهربان يافته است. يك گردشگرى ژاپنى هم گفت: تبليغات گردشگرى درباره ايران و مناطق جذابش كم است. با توجه به وجود اين همه ديدنى در اين كشور، بايد بخش تبليغ و معرفى ايران بسيار فعال تر باشد.
يكى از راهنماهاى باغ فين كاشان هم گفت: «بايد مردم را در به دست آوردن اطلاعات تاريخى تشويق كرد. برخى از آنان به جاى اين كه درباره قدمت بنا يا ساختار آن بپرسند، فقط مى پرسند كه چرا داخل اين حوض سكه مى اندازند؟ برخى از مردم شنيده اند كه اگر سكه وسط دايره حوض بيفتد، نيتشان برآورده مى شود، اما اين فقط خرافات است.»

اصفهان - خبرنگار «ايران»: همايش بزرگداشت «جايگاه علمى و مهندسى شيخ بهايى» دانشمند بزرگ ايرانى با حضور جمع زيادى از مقامات ، استادان، دانشجويان و علاقه مندان به ميراث فرهنگى و بزرگداشت شيخ بهايى، يكشنبه گذشته در اصفهان برگزار شد.
رئيس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى در اين همايش شيخ بهايى را به خورشيدى تشبيه كرد كه سال ها قبل طلوع كرده اما هيچ وقت غروب نكرده است. وى مهمترين موضوع در بررسى جايگاه شخصيتى اين دانشمند را كامل بودن او دانست و افزود: شيخ بهايى به همان اندازه كه ميان توده مردم تأثير داشته و دارد ميان عالمان و دانشمندان نيز از دانش و بينش برخوردار است. سيدمرتضى بختيارى، استاندار اصفهان نيز در مراسم گشايش اين همايش با ارائه شرحى از خدمات شيخ بهايى، وى را دانشمند نابغه اسلامى و در شمار مؤلفان مؤثر در علوم مختلف دانست. وى تأكيد كرد، شيخ بهايى در نزد مردم ايران به عالم رياضى، مهندسى و معمارى معروف است.
دكتر سيد طه هاشمى، معاون سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى و دبير اين همايش نيز گفت: از ۴۰ مقاله رسيده به دبيرخانه اين همايش، ۲۱ مقاله پذيرفته شد و ۱۰ مقاله در قالب سخنرانى در اين همايش يك روزه قرائت شد.
حكيم شيخ بهايى رياضيدان، منجم، شاعر، اديب، مورخ و محقق در سال ۹۵۳ هجرى قمرى در بعلبك لبنان متولد شد و زندگى خود را در ايران گذراند. او خالق و طراح بزرگترين و شگفت انگيزترين آثار معمارى اصفهان است كه در گذر قرن ها همچنان مورد توجه استادان و علاقه مندان ميراث فرهنگى است.
حمام معروف شيخ بهايى كه گفته مى شود تنها با يك شمع روشن و گرم بوده و در آن شيخ بهايى از گاز متان (فاضلاب) استفاده كرده است؛ ساخت حوض عمارت عالى قاپو كه گفته مى شود ازقوانين نرموديناميك درآن استفاده شده ؛ طراحى مساجد امام و «شيخ لطف الله»، كه تكنولوژى به كار رفته در آن همانند طراحى سالن هاى سخنرانى و موسيقى است؛ طراحى شبكه نهرها «مادى»هاى اصفهان و طومار تقسيم آب معروف شيخ بهايى؛ طراحى منارجنبان؛ ساعت آفتابى مسجد امام(ره)؛ احداث دو نماد كالبدى شهرسازى در اصفهان يعنى ميدان نقش جهان و چهارباغ، مهندسى حصار شهر نجف آباد و... همگى منسوب به شيخ بهايى است.

گرگان - خبرنگار «ايران» : زنبورداران گلستان با شكوفه دهى درختان نارنج و ديگر مركبات كندوهاى عسل خود را از داخل زمين هاى كلزاكارى به داخل باغ ها بردند تامحصولات عسل بهار امسال را در آخر ارديبهشت ماه برداشت كنند.
«حسن تازيكه» مسئول بخش زنبور عسل سازمان جهاد كشاورزى گلستان درباره وضع زنبوردارى در استان گفت: پارسال به دليل بارندگى هاى طولانى مدت بهار، زنبورها در استان امكان جمعيت سازى مناسب نيافتند و خشكسالى نيز سبب شد توليد عسل در گلستان ۳۳درصد كاهش يابد كه با ۱۷۸تن كاهش به ۳۵۲تن برسد.
وى با بيان اين كه ملكه زنبور عسل امسال در گلستان توليد نخواهدشد افزود: قرار بود توليد ملكه زنبور عسل به بخش خصوصى واگذار شود اما به دليل تأمين نشدن يارانه مورد نياز زنبورداران اين امرانجام نمى شود و ملكه مورد نياز گلستان از استان هاى ديگر گرفته خواهد شد.
تازيكه بيان داشت: تنها استفاده از عسل و صادر نكردن ديگر محصولات مانند گرده گل و نيش، نبود كارخانه هاى بسته بندى و نداشتن تشكلى قوى در بين زنبورداران از مشكلات پرورش عسل در استان گلستان است. به گفته وى، در سال ۲ الى ۳ نوبت مى توان عسل برداشت كرد كه بار نخست، اواسط بهار در نواحى دشت از ميان باغ مركبات ، اراضى كلزاكارى شده و درختان جنگلى، بار دوم اواسط تابستان در ارتفاعات و مناطق كوهستانى با استفاده از پوشش گياهان مرتعى و بار سوم در اوايل پاييز و در اراضى آفتابگردان است.
«اميرحزينى» پرورش دهنده زنبور عسل در زنبورستان خود در آق قلا نيز مى گويد: ملكه هاى موجود در استان نياز به اصلاح نژاد دارند چرا كه محصول توليدى آنها نسبت به ملكه هاى خارجى بسيار پائين تر مى باشد. حزينى افزود: بسيارى از صاحبان مزارع و باغ ها از بردن كندو به داخل زمين هايشان خوددارى مى كنند و اين اجازه را به زنبورداران نمى دهند. اين در حالى است كه زنبورعسل موجب بارورى و توليد چند برابر محصولات آنان مى شود در صورتى كه در كشورهاى پيشرفته زنبورداران براى بردن كندوهايشان به مزارع و باغ ها دعوت مى شوند.
دكتر «قربان شهريارى» متخصص علوم كشاورزى و منابع طبيعى در گلستان نيز مى گويد: در ايران بيشتر مردم، فايده زنبور عسل را فقط در توليد عسل مى دانند در صورتى كه همه محصولات زنبور عسل براى انسان و محيط زيست سراسر فايده است. وى در عين حال مهمترين فايده زنبور عسل را گرده افشانى مى داند و مى گويد: زنبور عسل در گرده افشانى مهارت خارق العاده اى داشته و طبق بررسى هاى انجام شده، ارزش افزوده حاصل از گرده افشانى محصولات كشاورزى قابل قياس با ارزش ريالى توليدات خود زنبور عسل نيست.
به گفته وى، همچنين حفظ تنوع گياهى بخصوص گونه هاى نادر و كمياب و يا گونه هاى گياهى در معرض خطر انقراض، به وسيله گرده افشانى زنبورهاى عسل، اهميت وافر مى يابد.
طبق آمار، مصرف سرانه عسل در ايران ۲۷۰ گرم و اما در كشورهاى اروپايى يك كيلو و ۲۰۰ گرم است.

بجنورد ـ بابك بهادرى: تا ۳ سال پيش شمال شرق ايران شاهد سيلاب هاى مخرب بود، اما اكنون بيشتر سيلاب ها در پشت سدهاى ساخته شده در خراسان شمالى آرام مى گيرند.
سيلاب هاى مكرر و مخرب در ۵ سال گذشته در شمال شرق ايران افزون بر كشتن بيش از ۴۰۰ نفر، بيش از يكهزار ميليارد ريال خسارت به امور زيربنايى كشور در بخش عرصه هاى طبيعى، حمل ونقل و كشاورزى وارد كرده است.
روند نابودى منابع ارزشمند خاك خراسان شمالى در سال هاى گذشته شدت يافته؛ به طور ميانگين سالانه ۱۴ تن خاك از سطح هر هكتار از زمين هاى كشاورزى اين استان شسته مى شود و ۸۵ درصد آب هاى سطحى اين استان كنترل نمى شود. در اين شرايط مسئولان مديريت آب خراسان شمالى با اشاره به سدهاى ساخته شده تأكيد دارند كه برنامه كنترل بيشتر آب هاى سطحى استان را در دست مطالعه و اجرا دارند.
\ سدهاى نجات بخش
به گفته مديرعامل شركت سهامى آب منطقه اى خراسان شمالى، اگر سد اسفراين وجود نداشت در سيل اخير ۱۷۰ متر مكعب در ثانيه سيلاب وارد شهر اسفراين مى شد، خسارات وارده به صورت تصاعدى افزايش مى يافت و دو پل اصلى داخل شهر و سازه هاى شهرى اطراف رودخانه تخريب مى شد.
«محمد علايى» افزود: ظرف مدت چند ساعت ۲۷ ميليمتر باران در حاشيه شهر اسفراين باريد كه اين ميزان بارش، حدود ۲ و نيم ميليون متر مكعب آب ظرف مدت ۱۲ ساعت وارد مخزن سد اسفراين كرده است.
او گفت: براى ساخت سد اسفراين ۱۶ ميليارد تومان هزينه شده، اما تأثير اين سد در كنترل اين سيلاب، از وارد شدن خسارت هايى به مراتب بيش از اين مبلغ پيشگيرى كرد. وى حجم ذخيره آب مخزن اين سد را ۲۱ ميليون متر مكعب اعلام كرد و افزود: سد اسفراين توان تنظيم سالانه ۳۹ ميليون متر مكعب آب را دارد و حجم مخزن آن ۵۳ ميليون متر مكعب است.
سد شيرين دره در شهرستان مانه وسملقان نيز كه در فروردين ماه ۱۳۸۴ به بهره بردارى رسيده تاكنون از ۴ سيلاب بزرگ جلوگيرى كرده است. پيش از اين، سيلاب هاى متعدد آبادى هاى حاشيه رود شيرين دره و اترك را تخريب مى كرد.
\ خراسان شمالى خيزشگاه سيلاب هاى مخرب
بر اساس گزارش هاى جهاد كشاورزى خراسان شمالى، ۵۰ درصد پهنه اين استان خيزشگاه سيلاب هاى مخرب است و ۶۰ درصد جمعيت استان در اين مناطق ساكنند. ۵۵ درصد مساحت استان را حوزه آبخيز رود اترك تشكيل داده و سكونتگاه هاى مهم استان نيز در حاشيه اين رود قرار دارند.
رودخانه اترك مهم ترين رود در شمال شرق كشور است كه از كوه هاى شاه جهان، كپه داغ و آلاداغ در خراسان شمالى سرچشمه گرفته و پس از گذشتن از مسيرى ۲۱۱ كيلومترى در اين استان و گذر از استان گلستان و مرز تركمنستان به خزر مى ريزد. اين رود سالانه حدود ۲۰۰ ميليون متر مكعب آب را از استان خراسان شمالى خارج مى كند.
\ علت؛ تخريب عرصه هاى طبيعى
كارشناسان معتقدند نبود پوشش گياهى مناسب به دليل تخريب مراتع و جنگل هاى ارس از عوامل اصلى خيزش سيلاب در استان هاى گلستان و خراسان شمالى محسوب مى شود و نابسامانى رودخانه ها و ناكافى بودن عمليات آبخيزدارى بر تكرار وقوع سيلاب و تشديد خسارات در اين مناطق افزوده است.
آنها توسعه زمين هاى زراعى در عرصه هاى شيب دار را از عمده ترين عوامل وقوع سيلاب خراسان شمالى مى دانند. به گفته آنها رعايت نكردن حريم رودخانه ها و استقرار بسيارى از سازه هاى مسكونى، زراعى، دامى در اين مناطق، زراعت در زمين هاى شيب دار لسى، شكل خاص پستى بلندى هاى طبيعى حوزه و چراى دام بيش از ظرفيت مراتع از علل گستردگى خسارات وارده بر منطقه بر اثر سيلاب است.
\ گنجى كه از كف مى رود
حجم آب هاى تجديد شونده استان خراسان شمالى، دو ميليارد و ۴۲۰ ميليون متر مكعب اعلام شده كه يك ميليارد و ۶۳۰ ميليون متر مكعب از اين مقدار آب هاى سطحى وبقيه آب هاى زيرزمينى است. در اين استان تاكنون پنج سد ساخته شده كه در مجموع توان تنظيم سالانه ۱۶۳ ميليون متر مكعب آب معادل ۱۰ درصد آب هاى سطحى استان را دارند.
محمد علايى، مديرعامل شركت آب منطقه اى خراسان شمالى مى گويد: بهره بردارى مناسب از منابع آب خراسان شمالى به مديريت كلان آب در اين استان نياز دارد. به گفته او برنامه ۲۰ ساله اين شركت براى طرح هاى مديريت منابع آب به صورت كاملاً مشخص تدوين شده كه مطالعه و ساخت ۱۰ سد جديد در اين استان از جمله اين برنامه ها است و طرح هايى براى كنترل آب هاى مرزى اين استان به وسيله ساختن چند سد كوچك برروى رودخانه هاى مرزى مطالعه و براى جذب اعتبار به دولت ارائه شده است.
\ ذخاير سدها
تا پايان فروردين ماه، بيش از ۱۱۲ ميليون متر مكعب آب در مخزن سدهاى خراسان شمالى ذخيره شد كه بيشترين ذخيره را سد شيرين دره به مقدار بيش از ۵۶ ميليون متر مكعب و پس از آن سد شيروان به مقدار ۳۲ ميليون متر مكعب آب دارد. ذخيره سد اسفراين در مدت ياد شده حدود ۲۱ ميليون متر مكعب اعلام شده است.
بيشترين توان تنظيم آب هاى سطحى در استان خراسان شمالى مربوط به سد «شيرين دره» معادل حدود ۶۵ ميليون متر مكعب در سال است. سدهاى بارزو، بيدواز و چرى هم به ترتيب در رده هاى بعدى قرار دارند. ميانگين بارش باران در خراسان شمالى ۲۹۴ ميليمتر درسال است.
\ كارنامه ايران در مهندسى آب
به گفته معاون وزير نيرو در امور آب، سدهاى ساخته شده در كشور توان تنظيم سالانه ۳۲ ميليارد متر مكعب آب را دارند. بر اساس داده هاى وب سايت شبكه خبرى آب ايران، «رسول زرگر» تصريح كرده است: در ۱۰ سال آينده شمار سدهاى كشور به ۵۱۶ سد مى رسد كه توان ذخيره ۱۰۰ ميليارد متر مكعب آب را خواهند داشت.
بر همين اساس، ۸۸ سد با ظرفيت ۲۲ ميلياردمترمكعب و ۱۷۸ سد با ظرفيت ۲۴ ميليارد مترمكعب به دست مهندسان و كارشناسان كشورمان در حال ساخت و مطالعه است. معاون وزير نيرو در امور آب، جمهورى اسلامى ايران را يكى از كشورهاى سرآمد و مطرح جهان در مهندسى آب مى داند.

ايلام ـ خبرنگار «ايران»: از بعد از جنگ تحميلى تاكنون، حدود ۳۰۰ هزار هكتار از منطقه عمومى دهلران از مواد منفجره و مين پاكسازى شده است.
«جعفر نظرى» معاون سياسى اجتماعى فرماندارى دهلران با بيان اين مطلب، افزود: با توجه به بلوك بندى مناطق آلوده به مواد منفجره و ميادين مين به جاى مانده از جنگ تحميلى در حوزه شهرستان دهلران، از مجموع ۵ بلوك به مساحت ۲۵۰ هزار هكتار در سال جارى براى پاكسازى كامل در مرحله عقد قرارداد با پيمانكاران ارتش جمهورى اسلامى، سپاه پاسداران انقلاب اسلامى و بخش خصوصى است. وى اظهار داشت: تاكنون در ۳ بلوك تجهيز كارگاه شده و در يك بلوك ديگر در منطقه نهر عنبر و موسيان عمليات پاكسازى آغاز شده است. وى گفت: در جريان اين پاكسازى ۷ تن از دست اندركاران پاكسازى شهيد و ۲۰ نفر مجروح شده اند.
معاون سياسى اجتماعى فرماندارى دهلران با انتقاد از نحوه عمليات اجرايى پاكسازى منطقه گفت: بيش از ۲ سال است از زمان انعقاد بعضى از قراردادها با پيمانكاران براى پاكسازى ميادين مين مى گذرد اما تاكنون هيچ اقدامى در راستاى اجراى تعهدات منعقد شده صورت نگرفته است.
وى از مديريت پاكسازى خواست كه پيمانكاران طرف قرارداد را مكلف به اجراى تعهدات خود بويژه در پاكسازى ۱۶۰ پايگاه متروكه در ارتفاعات (گربشمى، سه گلال و مسير برق رسانى و راهسازى پاسگاه جيلات) نمايند.
دهلران با ۲۲ كيلومتر مرز مشترك با كشور عراق به عنوان جبهه ميانى در طول ۸ سال دفاع مقدس، يكى از بزرگ ترين كانون هاى آلوده به مين، تله هاى انفجارى و گلوله هاى عمل نكرده در مناطق مرزى كشور به حساب مى آيد.

اهواز - خبرنگار «ايران»: فرماندار خرمشهر از تقويت و افزايش رديف اعتبارى بازسازى مناطق جنگ زده خرمشهر، آبادان و دشت آزادگان در لوايح بودجه سنوات برنامه چهارم توسعه كشور خبر داد.
محمدعلى شيرالى اظهار داشت: دولت با تصويب و موافقت در اين مورد، وزارت كشور را مأمور پيگيرى و انجام آن كرده است.
وى افزود: دولت همچنين با ساخت يك نيروگاه برق با سرمايه گذارى بخش غيردولتى و با استفاده از تسهيلات ارزى مورد نياز از محل حساب ذخيره ارزى در خرمشهر موافقت كرده است.
وى با اشاره به اين كه دولت در تسريع ساخت راه آهن خرمشهر - شلمچه براى اتصال به راه آهن بصره اصرار دارد، اظهار داشت: دولت به وزارت راه و ترابرى دستور داده تا با انجام مطالعات ساخت، خط دوم راه آهن خرمشهر - اهواز را بررسى و اعتبار مورد نياز براى اين طرح ها را در لوايح بودجه سال هاى برنامه چهارم توسعه پيش بينى كند.
وى افزود: دولت براى بازنگرى در طرح جامع خرمشهر، دستور صادر كرد و با تعيين اعتبار براى آماده سازى زمين براى واگذارى در خرمشهر و خانه سازى مردم اين شهر در سال هاى ۸۶ و ۱۳۷۸ نيز موافقت كرد.
فرماندار خرمشهر توجه دولت به پايدار كردن اعتبار آب رسانى خرمشهر با منبع مشترك آبى را در مصوبات سفر استانى يادآور شد و گفت: راه اندازى يك پلى كلينيك تخصصى نيز در خرمشهر مورد تصويب دولت قرار گرفت.

سارى- خبرنگار «ايران»: امسال ۱۵ طرح در بنادر استان مازندران به اجرا در مى آيد كه اجراى اين طرح ها در ۶ ماهه اول امسال عملى خواهد شد.
مهندس صيدپور مدير كل اداره كل بنادر و كشتيرانى استان هاى مازندران - گلستان با اعلام اين خبر گفت: مهم ترين طرح هاى امسال بنادر استان را با اعتبارى بالغ بر ۸۲ ميليارد ريال شامل، ۱۵ طرح در بندر نكا، بندر فريدونكنار و بندر نوشهر اعلام كرد و افزود: بندر فريدونكنار افزون بر مبادلات كالا به انجام دو فعاليت ديگر در شمال كشور از جمله انجام سرمايه گذارى براى استقرار صنعت كشتى سازى و تعميرات كشتى هاى بزرگ وترانزيت گاز مايع از بندر نكا انجام خواهد گرفت كه هر دو با سرمايه گذارى بخش خصوصى خواهد بود.
مديركل بنادر استان نيز از انجام سرمايه گذارى به وسيله بخش خصوصى براى ساخت و بهره بردارى از ۸ فروند شناور براى بنادر شمال كشور خبرداد وافزود: ترانزيت مواد سوختى از بندر نوشهر در سال ۸۵ شروع شده كه اميدواريم در سال ۸۶ گسترش يابد. وى يكى از اقدام هاى ارزشمند در بنادر شمال كشور را انجام عمليات سبك سازى كشتى هاى نفتى بيان كرد كه براى نخستين بار در سال گذشته در بندر نكا انجام گرفت.
مهندس صيد پور، اقدام هاى انجام شده در سال ۸۵ را اتمام تملك اراضى جنوب شرقى بندر نوشهر، نصب و راه اندازى مركز بين المللى ناوتكس (سامانه مخابراتى دريايى) در بندر فريدونكنار كه تنها مركز در شمال كشور است، مصوب كردن مرز دريايى بندر فريدونكنار در سفر هيأت دولت به استان، اتمام مطالعات استحصال اراضى جديد شرقى و برج كنترل دريايى در بندر فريدونكنار با اختصاص اعتبارى بالغ بر ۱۵۰ ميليارد ريال عنوان كرد.