|
ساركو و سگو شباهتى به پدرانشان ندارند
|
|
|
سعيد آقاعليخانى
از ميان ۱۰ نامزد شركت كننده در دور اول انتخابات رياست جمهورى فرانسه، نيكولا ساركوزى، نامزد راست ميانه، و سگولن رويال، نامزد سوسياليست ها به دور دوم رأى گيرى راه يافته اند. در دور اول رأى گيرى انتخابات رياست جمهورى فرانسه حدود ۸۶ درصد واجدان رأى دادن شركت كردند و شمارش آرا نشان مى دهد كه ۳۱ درصد از رأى دهندگان به ساركوزى و ۲۵ درصد به خانم رويال رأى دادند. نسبت شركت كنندگان در انتخابات سال جارى بيش از هر انتخابات ديگرى در ۵۰ سال گذشته بوده است كه اين موضوع نشان دهنده حساسيت رأى دهندگان به نتيجه اين انتخابات است. حتى به علت كثرت رأى دهندگان در برخى از مراكز اخذ رأى، مقام هاى فرانسوى ناگزير شدند زمان رأى گيرى را افزايش دهند. از آنجا كه هيچ يك از نامزدهاى شركت كننده در اين انتخابات به حد نصاب ۵۰ درصد از آرا دست نيافت، دور دوم انتخابات با شركت رويال و ساركوزى روز ۶ ماه مــــه (۱۶ ارديبهشت) برگزار خواهد شد. براى برگزارى دور دوم انتخابات، به نامزد ها براى تبليغات انتخاباتى از راديو و تلويزيون فرصت برابر داده مى شود. به هر نامزد ۴۵ دقيقه فرصت داده مى شود و هر نامزد مى تواند از ۳ نوع كليپ تبليغاتى يك دقيقه اى، دو و نيم دقيقه اى و پنج و نيم دقيقه اى استفاده كند . از ۲ روز پيش از انتخابات دور دوم در ششم مه نظرخواهى ممنوع است. در دور اول هر نامزد مى توانست تا سقف ۱۶/۱۶ ميليون يورو صرف تبليغات انتخاباتى كند، اما اين ميزان براى هر نامزد در دور دوم ۲۱/۵۵ ميليون يورو است.
راستگرايى با ايده تبعيض مثبت
نيكولا ساركوزى كه رسانه ها او را «ساركو» مى نامند با ارائه سيماى مردى كه به دنبال مدرنيزه كردن فرانسه است، با شعار انتخاباتى: «با هم همه چيز امكان پذير است» قصد دارد كه خود را پيشتاز روند گسستن از نخبگان سنتى حاكم بر فرانسه نشان دهد. او در ۱۴ ژانويه با موفقيت بر رقبايش، نامزد حزب «اتحاد براى جنبش مردمى» شد تا با شركت در رقابتى پرتحرك با سگولن رويال نامزد حزب سوسياليست فرانسه براى جانشينى ژاك شيراك تلاش كند. حضور او به عنوان وزير كشور و رهبر حزب اتحاد براى جنبش مردمى دست كم به خاطر نظرات سرسختانه اش درباره مهاجرت، به ايجاد شكاف در افكار عمومى فرانسه منجر شد. سخن او هنگامى كه جوانان معترض وناراضى پاريس را «اوباش» ناميد، بحث هاى زيادى ايجاد كرد. اين اظهار نظر صريح كه پيش از ناآرامى هاى سال ۲۰۰۲ به عمل آمده بود، برخى از منتقدان را ترغيب كرد كه او را با نامزد جناح راست افراطى يعنى ژان مارى لوپن در يك رديف قرار دهند.
ساركوزى ۵۲ ساله سياست هاى ضد مهاجرت خود را از جمله اخراج مهاجران و ادغام مهاجران ماهر در جامعه فرانسه با زور و فشار پيش برده است. او در عين حال منادى «تبعيض مثبت» است؛ سياستى كه به عقيده او بيكارى جوانان را كاهش مى دهد كه اين با مفهوم برابرى كه اساس طرز تفكر فرانسوى است، هماهنگى ندارد. درخواست او از دولت براى تأمين هزينه مسجدسازى براى مسلمانان هم جنجال برانگيز شد. ساركوزى برخلاف بسيارى از اعضاى طبقه حاكمه فرانسه به دانشكده ملى مديريت نرفته و در رشته حقوق درس خوانده است. ساركوزى فرزند يكى از اشراف زميندار مجارستان است كه بعد از روى كار آمدن حكومت كمونيستى در آن كشور به فرانسه مهاجرت كرد و مادرش نيز به خانواده اى از يهوديانى تعلق دارد كه از يونان به فرانسه مهاجرت كرده و به مسيحيت كاتوليك تغيير مذهب داده اند. خود ساركوزى نيز، در كليساى رومن كاتوليك تعميد يافته و در پاريس و در جامعه مسيحى آن شهر بزرگ شده است. به نوشته زندگينامه نويسش، (نيكولا دومناش)، او از سياستمداران انگليسى تأثير پذيرفته و به دلايل بسيار، تونى بلر نخست وزير بريتانيا را تحسين مى كند. به گفته دومناش «تونى بلر توانست رسانه ها را به شيوه مطلوب ساركوزى فريب دهد. ساركوزى به روشى كه بلر عقايدش را به ديگران مى قبولاند علاقمند است. » نيكولا ساركوزى خواهان كنار نهادن نوع خاصى از سياست شده و مى گويد كه مايل است تحرك اجتماعى را ترغيب كند، مدارس بهترى راه بيندازد و از شمار كاركنان بخش دولتى بكاهد. ساركوزى از سال ۱۹۸۳ تا سال ۲۰۰۲ شهردار «نويلى»، يكى از مناطق مرفه نشين پاريس بود و پس از آن وزير كشور شد. در سال ۲۰۰۴ نيز مدت كوتاهى وزير دارايى بود. آنيتا هاوسر، از نويسندگان زندگينامه ساركوزى مى گويد: «او بيش از حد فعال، بلندپرواز و سختكوش است، به كار زياد عادت دارد و هيچ وقت استراحت نمى كند. » به گفته خانم هاوسر علت جذابيت ساركوزى ساده است: «او وكيل دعاوى بوده، بنابراين به مردم نزديك است. مى خواهد به آنها نشان بدهد كه مشكلاتشان را درك مى كند و آنها را حل خواهد كرد. » به نظر مى رسد كه ساركوزى به جاى ارائه يك ايدئولوژى تازه، در واقع عمل گراست و از هر راه حلى به شرط آن كه مؤثر واقع شود استفاده مى كند. او كه در اصل دست پرورده رئيس جمهور ژاك شيراك است در سال ۱۹۹۵ هنگامى كه از يكى از رقباى شيراك حمايت كرد با قهر شيراك مواجه شد و شيراك آن موضوع را ديگر فراموش نكرد. حتى چپ گرايان فرانسه قبول دارند كه ساركوزى يك عنصر سياسى قدرتمند است. او نشان داده كه حامى صنايع داخلى است وحتى يك بار بودجه دولت را براى نجات كمپانى آلستوم به سوى آن شركت سرازير كرد. در اين حال او وعده داده است كه هراس فرانسويان را از مشكلات اقتصادى كاهش دهد. اغلب او را طرفدار رابطه با آمريكا مى دانند، اما او با جنگ در عراق مخالف بود. چندان علاقه اى به اتحاد فرانسه و آلمان ندارد و با گفتن اين كه: «كشورهايى كه نرخ مالياتشان كم است نبايد از يارانه هاى اتحاديه اروپا استفاده كنند»، اعضاى تازه اتحاديه اروپا را رنجانده است. او با تقاضاى تركيه براى عضويت در ناتو مخالفت كرده است. ساركوزى دوبار ازدواج كرده و ۳ فرزند دارد كه سومى از همسر كنونى اش «سيسيليا»ست. ساركوزى كه به تازگى براى شركت در انتخابات رياست جمهورى از سمت وزارت كشور كناره گيرى كرد، وعده جدايى كامل از گذشته و اصلاحات اساسى اقتصادى داده است.
زنى با آرمان هاى سوسياليسم
اگر رويال در انتخابات پيروز شود نخستين زنى خواهد بود كه رهبرى فرانسه را در دست مى گيرد. شعار اصلى انتخاباتى اوبرقرارى عدالت اجتماعى است، اما بر پوسترهاى تبليغاتى اش نوشته شده است: «فرانسه منصف تر، فرانسه قدرتمندترى است. » سگولن رويال دورنماى وسوسه آميز يك رئيس جمهورى زن را به فرانسه عرضه مى كند اما تجربه اش در امور اجرايى كمتر از رقيب اصليش نيكولا ساركوزى است. فرانسه تاكنون هيچ زنى را به عنوان رئيس دولت انتخاب نكرده است و خانم رويال نيز نامزدى حزب سوسياليست فرانسه را پس از موفقيت در رقابت با رقباى مرد در داخل آن حزب به دست آورده است. سختى حضور يك زن در عرصه سياست در فرانسه هنگامى مشخص مى شود كه بدانيم رسانه هاى فرانسه حتى درباره اين كه او بايد در سفرهاى خارجى خود كفش پاشنه بلند به پا كند يا نه، نيز بحث مى كنند؟! منتقدان سگولن رويال به ناشيگرى هاى او در تبليغات انتخاباتى و تجربه اندكش در امور اجرايى اشاره مى كنند و مى گويند اين ضعف ها او را از رسيدن به مقام رياست جمهورى باز مى دارد. رئيس جمهور در فرانسه قدرت واقعى را در دست دارد، با اين حال او با اعتماد به نفس كارزار انتخاباتى را ادامه مى دهد و محبوبيتى هم به دست آورده است. كمتر كسى است كه منكر اين شود كه او موقعيت خود را به عنوان يك زن جنگنده در جريان كارش به اثبات رسانده است.
رؤياهاى يك زن
سگولن رويال كه در فرانسه به «سگو» مشهور است، در سال ۱۹۵۳ در سنگال به دنيا آمده كه در آن هنگام «آفريقاى غربى فرانسه» نام داشت. او يكى از ۸ فرزند يك افسر سابق توپخانه بود. در اوايل دهه ۱۹۶۰ ژاك رويال خانواده اش را به فرانسه برگرداند. دوران كودكى سگولن چندان با شادكامى همراه نبود. او به سختى تحصيلاتش را ادامه داد. پدرش عقيده داشت زن ها نيازى به تحصيلات ندارند. با اين حال او از موفقيت دخترش در مدرسه احساس غرور و افتخار مى كرد. سگولن در انستيتوى علوم سياسى فرانسه پذيرفته شد و از دانشكده ملى امور ادارى در رشته اقتصاد فارغ التحصيل شد.
بر اساس زندگينامه اى به قلم دانيل برنار، مادام رويال از ۱۲ سالگى عليه محافظه كارى خانواده اش سر به شورش برداشت و مى خواست بداند چرا زنان بايد حقوقى كمتر از مردان داشته باشند. در ادامه همين شورش در سال ۱۹۷۲ او عليه پدرش كه مادرش را بدون آن كه او را طلاق دهد ر ها كرده بود و به او نفقه نمى داد اقامه دعوى كرد. او تا سال ۱۹۸۱ يعنى يك سال پيش از مرگ پدرش به علت ابتلا به سرطان از اين پرونده نتيجه اى نگرفت. رويال در دانشكده امور ادارى كه بيشتر مقام هاى فرانسه در آن درس خوانده اند با فرانسواهلند آشنا شد كه بعداً با او ازدواج كرد و از او صاحب ۴ فرزند شد. هلند اكنون رهبر سوسياليست هاست و خودش هم سال پيش نامزد مقام رياست جمهورى بود. خانم رويال در سال ۱۹۸۰ فارغ التحصيل شد و به همراه شوهرش مشاور فرانسوا ميتران رئيس جمهور سوسياليست وقت شد. در سال ۱۹۸۸ از منطقه دوسور در غرب فرانسه به پارلمان راه يافت و در حال حاضر صدر اعظم دولت محلى منطقه «پواتو شارونته» است. در سال هاى ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۹ وزير محيط زيست بود و در فاصله سال هاى ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۰ وزير مشاور در امور آموزش و پرورش و در سال هاى ۲۰۰۰ و ۲۰۰۲ وزير مشاور در امور خانواده و كودكان بود. برعكس او، ساركوزى دو دوره وزير كشور بوده كه يكى از سخت ترين مشاغل دولتى است.
ساركوزى در دوره كوتاهى هم وزير دارايى بوده است. وقتى رويال نامزدى اش را اعلام كرد برخى از شديدترين مخالفت ها با او از درون حزب خودش صورت گرفت. لورن فابيوس كه رقيب او بود در انظار عام پرسيده بود كه اگر او رئيس جمهور شود چه كسى از ۴ فرزند رويال نگاهدارى خواهد كرد؟ اين اظهارات خشم بسيارى را برانگيخت و حتى شايد همدردى ديگران را نسبت به خانم رويال جلب كرد. سگولن رويال در وب سايت تبليغاتى اش كه «آرزوهاى آينده» نام دارد، صد راه براى احياى يك آرزوى مشترك ارائه مى كند: آرزوى سربلندى و برابرى براى فرانسه. اين مانيفست خيلى زود، هنگامى كه اريك بسون مشاور اقتصادى رويال آن را پرهزينه خواند زير تيغ انتقاد ها قرار گرفت. اين آخرين ضربه به كارزار انتخاباتى او بود كه پيش از آن نيز ضربات درون حزبى بسيارى را متحمل شده بود. در يك مرحله رويال، همسرش را از مقام سخنگويى بركنار كرد و همان جا بسيارى فكر كردند كه كارزار انتخاباتى رويال از دست رفته است. از جمله اشتباهات اواز نظر منتقدان فرانسوى اين بود كه يك بار هم به نظر رسيد كه نسبت به «جدايى طلبان كبك» همدردى نشان داده است. اگرچه اين اشتباهات زخم هاى كارى نيستند. اماتكرار وتداوم آنها از اين نامزد سوسياليست ها تصوير يك سياستمدارناپخته ونارس را در ذهن ها مى نشاند يعنى همان چيزى كه برخى سياستمداران پاريس پيشترهشدارداده بودند.
سياست خارجى و كارزار انتخابات
در حالى كه مسائل داخلى محور رقابت هاى انتخاباتى فرانسه بوده، پاسخ نامزدهاى رياست جمهورى به اين سؤالات، فرصت نادرى براى رأى دهندگان فراهم آورده كه آنها از مشى سياست خارجى داوطلبان و اين كه رئيس جمهور بعدى با مسائل جهانى احتمالاً چگونه برخورد خواهد كرد، آگاه شوند. در فرانسه، سياست خارجى، طبق سنت، حوزه خاص رئيس جمهور است؛ فردى كه فرماندهى كل ارتش اين كشور را نيز برعهده دارد. موضع فرانسه، كشورى با توان هسته اى و عضو دائم شوراى امنيت سازمان ملل متحد، در معادلات جهانى مهم است. ژاك شيراك، رئيس جمهور فرانسه كه دوره رياست جمهورى اش رو به پايان است، از دوستان جهان عرب تلقى مى شود و مخالفتش با دولت آمريكا در حمله نظامى اين كشور به عراق جنجال زيادى به همراه داشت. نيكولا ساركوزى، يكى از نامزدهاى اصلى رياست جمهورى، با اين كه مانند شيراك راست گراست، احتمالاً با لحنى متفاوت تلاش خواهد كرد با آمريكا و اسرائيل ارتباط نزديك برقرار كند. ساركوزى تحريم هاى شديدتر عليه ايران را، حتى بدون پشتيبانى سازمان ملل، رد نمى كند. اما او هشدار مى دهد كه اقدام نظامى عليه برنامه هسته اى ايران ممكن است عواقب جدى براى منطقه خاورميانه به همراه داشته باشد. سگولن رويال، نامزد ديگر رياست جمهورى فرانسه از حزب سوسياليست ها با اين نقطه نظر موافق است. درباره بحران منطقه دارفور، هر ۲ كانديداى باقيمانده، نظرى مثبت نسبت به تحريم هاى شديدتر عليه سودان ابراز كرده اند. رويال حتى خواستار تحريم «المپيك پكن» شده تا دولت چين وادار شود فشار بيشترى بر سودان وارد كند. اين ۲ نامزد همچنين برخلاف ژاك شيراك با لغو ممنوعيت تجارت اسلحه با چين مخالفند. كشورهاى اتحاديه اروپا پس از ماجراى كشتار مخالفان دولت چين در ميدان «تيان آن من» پكن، از صدور اسلحه به اين كشور منع شده اند. سگولن رويال، كه اوايل سال جارى ميلادى با ستودن نظام قضايى چين، خشم رسانه هاى فرانسه را برانگيخت، اكنون مى گويد؛ اين كشور تا دستيابى به حقوق بشر و دموكراسى راه زيادى در پيش دارد. با اين كه ساركوزى و رويال در قبال روسيه موضعى محتاطانه اتخاذ كرده اند، اما از كشورهاى اروپايى خواسته اند تا به نگرانى روسيه درباره اجراى طرح دفاع موشكى آمريكا در جمهورى چك و لهستان توجه بيشترى نشان بدهند. خانم رويال در اين ارتباط گفته است كارايى سيستم دفاع موشكى آمريكا در حد يك نظريه است و اعتبارش هم مشخص نيست.
با اين همه هنوز ديپلمات ها چندان روى نظر ۲ نامزد مدعى به عنوان خط مشى آينده اليزه نگاه نمى كنند و برداشت غالب اين است كه اين ايده ها مصرف انتخاباتى دارد. راه آينده فرانسه درسياست جهانى به اندازه خود نتيجه رقابت ساركوزى ورويال پيش بينى ناپذير شده است. نه چپگرايى رويال به سوسياليسم عصر ميتران شباهتى دارد نه راست گرايى ساركوزى همه آئين واصول ليبراليسم را پاس مى دارد.
|
