|
وقتى زنگ ها
به صدا در مى آيد
|
|
|
گفت وگو: محمدرضا هاديلو
حدود ۱۴۰ سال قبل و بعد از جنگى كه در اروپا در گرفت ؛ تعداد زيادى زخمى و مجروح برجاى ماند، يك جوان بازرگان سوئيسى براى كمك و ساماندهى افراد مجروح و بازمانده جنگ كه در وضعيت خيلى بدى به سر مى بردند، از مردم خواست براى كمك بشتابند. اين جوان پس از بازگشت به كشورش در فراخوانى كه به كشورهاى ديگر داد، تشكل اوليه را در سوئيس بنا نهاد و با تغيير رنگ آرم پرچم كشورش به رنگ قرمز سازمانى را به وجود آورد كه آن را صليب سرخ ناميد. بعد از حضور فعال صليب سرخ در جنگ ها براى كمك به مجروحان و جايگاه و مثبت آن در دنيا، كشور عثمانى هم تصميم گرفت تا به آنها بپيوندد. عثمانيان معتقد بودند آرم «صليب» رنگ و بوى مذهبى دارد، بنابراين تصميم گرفتند آرم پرچم كشور خودشان (تركيه) را به عنوان نماد انتخاب كنند و عكس ماه به صورت هلال، سمبل آنها شد اينگونه هلال احمر شكل گرفت. در اواخر حكومت قاجار، ايران تلاش كرد تا به صليب سرخ جهانى بپيوندد. شير و خورشيد از ۱۳۰۳ كار خود را رسماً آغاز كرد تا اين كه بعد از پيروزى انقلاب اسلامى با حذف آرم شير و خورشيد براى نزديكى به كشورهاى اسلامى كه همگى آرم هلال را داشتند، هلال احمر وارد ايران شد. به بهانه روز جهانى صليب سرخ و هلال احمر و براى آگاهى از نوع عملكرد اين جمعيت در ايران به ساختمان صلح هلال احمر رفتيم تا در طبقه دوازدهم پاى صحبت هاى دكتر سيد مسعود خاتمى رئيس جمعيت هلال احمر ايران بنشينيم. به جرأت، مى توان گفت در كشور حادثه خيزى همچون ايران، دكتر خاتمى و سازمان تحت امرش يكى از فعال ترين و پر مشغله ترين افراد سازمان ها به شمار مى آيند.
لطفاً كمى در مورد وظايف كلى هلال احمر و به صورت خاص مسئوليت هاى اين جمعيت در ايران توضيحاتى بفرمائيد؟
عمده ترين وظايف سازمان هلال احمر بحث حوادث و عمدتاً حوادث غير مترقبه است. حوادث غير مترقبه حوادثى هستند كه بدون پيش بينى به وقوع پيوسته، با به جاى گذاشتن خرابى هاى بسيار زياد، آسيب ديدگانش نياز به كمك هاى ديگران دارند.
در كتاب هاى مربوطه نوشته اند حدود ۴۳ نوع حادثه در دنيا وجود دارد كه از اين تعداد بيش از ۳۲ مورد در ايران اتفاق مى افتد و ايران يكى از ۱۰ كشور حادثه خيز و به گفته گروهى، جزو ۷ كشور حادثه خيز دنيا به شمار مى آيد.
در ميان حوادث از زلزله و سيل گرفته تا توفان شن و آتشفشان و خشكسالى و رانش زمين و كولاك و ... در ايران به وقوع مى پيوندد كه جملگى نياز به امداد و خدمات رسانى دارند و اهميت اين حوزه را بالا مى برد.
عمده وظايف جمعيت هلال احمر بحث امداد و نجات است، يعنى وقتى حادثه غير مترقبه اى در جايى به وقوع مى پيوندد، رسيدگى به وضعيت افرادى كه بى سرپناه شده اند، اصلى ترين وظيفه اى است كه در اساسنامه هم قيد شده است. در حادثه، جمعيت بايد حضور بيابد و بعد از نجات افراد زنده اى كه زير آوارند، به افرادى كه بى خانمان شده اند، به طور موقت سرپناه دهد و تغذيه آنها را تأمين كند. بعد از ارائه خدمات دولتى به حادثه ديدگان، جمعيت هلال احمر در بحث توانبخشى ، خدمات رسانى مى كند.
اين جمعيت در بحث توانبخشى روانى و توانبخشى فيزيكى نيز وظايفى دارد و بايد به دولت كمك كند.
غير از امداد و نجات، آموزش عمومى نيز برعهده هلال احمر است. آموزش عمومى چند مرحله دارد؛ آموزش براى دست اندركاران زيرا بعضى از حوادث قابل پيگيرى است كه جمعيت وظيفه دارد با تذكر به مسئولان ذيربط از آنها بخواهد تا مسائل فنى را در خانه ها مورد توجه قرار دهند يا با پيش بينى محل هايى كه امكان دارد سيل بيايد، تدابيرى را براى جلوگيرى از سيل بينديشند.
هلال احمر به مردم آموزش مى دهد كه بعد از حوادث چطور به يكديگر كمك كنند. به امدادگران آموزش مى دهد كه چطور در محل حاضر شوند و ...
از ديگر وظايف هلال احمر بحث تشكل جوانان است. اين جمعيت يكى از ارگان هايى به شمار مى آيد كه براى اشتغال جوانان بشدت فعال است.
در حال حاضر كانون هايى در مدارس، دانشگاه ها، كارخانه ها و ارگان هاى ديگر به وجود آمده كه آموزش در همانجا صورت مى گيرد.
در بحث امداد و توانبخشى نيز در تهران و شهرستان ها مراكزى را داريم كه مسئوليت رسيدگى به افراد بعد از حادثه را برعهده دارند.
در حوزه درمان، در داخل كشور وظيفه اى نداريم اما در خارج از كشور بيش از ۱۷
مركز درمانى و ۳ بيمارستان و تعدادى درمانگاه داريم كه عمدتاً در كشورهاى آفريقايى و مستضعف قرار دارند. منظور ما خدمت رسانى به مردم و مطرح كردن نام ايران و ايرانى و روحيه صلح طلبى است كه با استقبال شديدى مواجه شده است و در بسيارى از كشورهاى ديگر نيز سفراى ايرانى درخواست كرده اند كه درمانگاه هاى خارج از كشور را گسترش دهيم.
همچنين جمعيت با مركز پزشكى حج رسيدگى به وضع بهداشت حجاج در مكه و مدينه را برعهده دارد.
در زمان وقوع حادثه و آماده باش، اولويت كارهاى جمعيت هلال احمر چيست؟
امداد و نجات و جلوگيرى از بروز حوادث براى بازماندگان. در امداد رسانى دو حالت وجود دارد: اول اين كه تعداد مجروحان زياد است- مثل زلزله- در اين حالت بايد بهترين و بيشترين كار براى بيشترين افراد انجام شود و دوم، زمانى است كه عمق فاجعه زياد نيست يا براى عده كمى حادثه به وقوع پيوسته كه در اين صورت تمام افراد حادثه ديده در اولويت مساوى قرار دارند.
خدمات رسانى هلال احمر رايگان است؟
بله ! امكانات به تمام حادثه ديدگان به صورت رايگان داده مى شود.
بودجه جمعيت از كجا تأمين مى شود؟
دولت در هر سال امكانات و هزينه هاى چادرها، سبد هاى غذايى و همه نيازها را تأمين مى كند و اگر كمبودى باشد، درخواست مى كنيم و دولت پرداخت مى كند. ممكن است در يك حادثه به ده ها هزار سبد غذايى نياز باشد كه هزينه دارد و دولت كمك مى نمايد . البته مردم هم كمك هاى خوبى دارند، بخصوص هرجا كه حادثه اى به وقوع مى پيوندد، با انبوه كمك هاى مردمى روبه رو هستيم.
در حالت عادى (وضعيت سفيد) كاركنان جمعيت هلال احمر بيش تر به چه فعاليت هايى مشغول اند؟
سازمان امداد و نجات موظف است در حالت عادى با انجام تمرين هم اعضاى خود را آماده نگه دارد و هم مردم را با حوادث آشنا كند و آموزش هاى لازم را بدهد.
تمرين هايتان بيش تر در چه زمينه ها و در چه مكان هايى برگزار مى شود؟
سازمان امداد و نجات كه يكى از سازمان هاى جمعيت به شمار مى آيد، بيشتر در بحث حوادث ، تمرين مى كند و اين تمرين ها بسته به استان ها و حوادث مربوط به آنها فرق مى كنند. مثلاً اگر در استانى زلزله بيش تر مى آيد، تمرين ها در مدارس، اداره ها و مكان هاى پرجمعيت انجام و با آموزش به مردم، تذكرات لازم هم داده مى شود.
البته تمرين ها به سازمان امداد و نجات ختم نمى شوند، شاخه جوانان اين جمعيت هميشه فعال است و كارى به وضع عادى يا قرمز ندارد و براى تمام اوقات فراغت جوانان در زمينه هاى مختلف آموزش دارد.
در مجموع، چند عضو، چه داوطلب و چه موظف، در اين جمعيت فعال اند؟
از نظر آمارى ۲ ميليون نفر داوطلب داريم، اما وقتى عملياتى مى شود نيروها كم مى شوند اما زمينه حضور نيروهاى داوطلب و اقدام هاى مردم براى پيوستن به اين گروه زياد است.
بزرگترين عمليات امداد رسانى و تمرين اين سازمان در سال ۸۵ كدام بوده است؟
در داخل ايران، زلزله لرستان بود و در خارج از كشور كمك به آوارگان لبنان (جنگ با اسرائيل). حدود يك ميليون نفر آواره بودند كه نياز مبرمى به سرپناه، غذا، دارو و ... داشتند.
اما تمرين ها زياد ومختلف بودند. مثلاً در استان قزوين، تمرين بزرگى داشتيم. دركرمان نيز تمرين ديگرى با حضورمسئولان سياسى انجام داديم و...
و در سال ۸۶ (يك ماه اخير)؟
ان شاءالله كه حادثه اى نباشد و عملياتى صورت نگيرد، اما تمرين هاى زيادى در برنامه كارى داريم.
آيا اين جمعيت در مناطق محروم نيز برنامه دارد؟
بله! در سال گذشته كه در ۵ استان خشكسالى بود، سبد هاى غذايى ذخيره شده در انبارها را در ميان مردم اين استان ها (خراسان رضوى، فارس، كرمان و...) توزيع كرديم و به غير از اين كار، در بعضى استان ها نيز آبرسانى كرديم.
آقاى دكتر! نيازهاى مصرفى جمعيت اعم از دارو، تجهيزات امدادى و تجهيزات پزشكى چطور تأمين مى شود؟
هلال احمر يك سازمان ، به نام تداركات پزشكى دارد كه اقلام مورد نياز را تأمين مى كند. اما با مراكز خارجى نيز ارتباط داريم كه تعدادى از نيازهاى دارويى مان را تأمين مى كنند.
يعنى جمعيت هلال احمر هيچ كار توليدى براى رفع نيازهايش ندارد؟
هلال احمر ۴ كارخانه دارويى دارد كه هم تجهيزات پزشكى توليد مى كنند و هم دارو.
تنها يكى از شركت هاى دارويى ما بيش از ۸۰ قلم از داروهاى مورد نياز كشور را توليد مى كند و در بحث تجهيزات پزشكى نيز فيلتر دياليز و انواع مختلف سرنگ انسلين در كارخانه سها (۱) توليد مى شود.
در زمينه اقلامى همچون چادرهاى امداد، برانكارد و تجهيزاتى از اين دست نيز توليدى داريد؟
بله! بايد بگويم كه چادرهاى امدادى منحصر به جمعيت است. ما يك شركت نساجى داريم كه چادرهاى امدادى را به صورت استاندارد توليد مى كند تا در تمام استان ها ذخيره كافى داشته باشيم. اين شركت در كنار اين كار، چادر هاى پيك نيكى و برانكارد نيز توليد مى كند.
آيا توليدات شما اعم از چادر، دارو و تجهيزات پزشكى جنبه فروش عمومى نيز دارند؟
فروش چادر هاى امدادى ممنوع است، اما چادرهاى پيك نيكى به فروش مى رسند. از نظر دارو نيز، بايد بگويم اين جمعيت بودجه اى را تنها به خاطر حمايت دارويى در تمام كشور در اختيار دارد ؛ چون گاهى بايد دارو را به صورت رايگان در اختيار مردم قرار دهيم. گاه مشكل مردم، مشكل پول نيست بلكه دارويى كمياب است و مشكل ، عدم دسترسى به دارو است.
در زمينه تجهيزات پزشكى نيز هم فروش داريم و هم دستگاه هايى كه بدون آن بيمار، قادر به ادامه حيات نيست را در اختيار بيمار (به صورت امانى) مى گذاريم و بعد از بهبود دوباره به ما تحويل مى دهند.
آيا به خاطر كم كردن هزينه رفت و آمد بيماران قصد نداريد در مراكز بورس دارو يا كالاها و تجهيزات پزشكى حضور داشته باشيد؟ و فكر نمى كنيد كم بودن مراكز ارائه دارو و تجهيزات هلال احمر هزينه هاى سنگينى براى مردم در پى دارد؟
اول بگويم كه در بحث توزيع دارو، سياست گذارى با وزارت بهداشت است. ما واقعاً در كنار وزارت بهداشت و هماهنگ با آن كار مى كنيم، بنابراين هر وظيفه اى كه اين وزارتخانه برعهده ما مى گذارد را انجام مى دهيم. برنامه ريزى هايى انجام داده ايم كه در صورت تأييد وزارت بهداشت، انجام خواهيم داد.
شنيده ايم كه جمعيت هلال احمر در امر توليد «اورتز»، «پروتز» و «اندام هاى مصنوعى» نيز فعاليت دارد، چرا اين سازمان براى جلوگيرى از سوءاستفاده ها و اطمينان دادن به مردم، مركزى مثل داروخانه هلال احمر براى عرضه تجهيزات امدادى و پزشكى خود داير نمى كند؟
حق با شماست و اين حرف درستى است كه نياز به چنين مركزى احساس مى شود، اما عرض كردم كه واقعاً متولى امر بهداشت و درمان جامعه، وزارت بهداشت است. ما آمادگى خود را اعلام كرده ايم كه اگر اجازه بدهند، انجام مى دهيم. در زمينه دياليز كه يكى از معضلات كشور است، ۴۰ تخت در تهرانپارس داريم كه بيماران را رايگان دياليز مى كنند ، حتى مى توانيم گسترش دهيم.
در بحث بهداشت، درمان و دارو ما آمادگى خود را به وزارت بهداشت اعلام كرده ايم كه هر كجا توان داشته باشيم كار را شروع كنيم و يكى از مشكلات ما در بحث تجهيزات پزشكى و وسايل مصرفى بيماران اين است كه حتماً بايد جايى باشد كه تجهيزات را عرضه كند و مطمئن باشد و قابل بازخواست، تا نتوانند تخلفى صورت دهند.
هلال احمر قابل بازخواست است و بازرسى هاى متعددى از آن صورت مى گيرد. بنابراين، اين حرف را تكرار مى كنم كه ما آمادگى خود را اعلام مى كنيم و به وزارت بهداشت مى گوييم كه در اين زمينه حاضر به همكارى هستيم.
يعنى اكنون شما براى داشتن چنين مركزى احساس نياز مى كنيد؟
بله! بايد مركزى وجود داشته باشد كه مورد اعتماد و اطمينان مردم باشد تا مطمئن شوند اين همان چيزى است كه نياز دارند و مى خواهند...
نحوه همكارى جمعيت هلال احمر ايران با صليب سرخ جهانى و هلال احمر ديگر كشورها چطور است؟
هلال احمر و صليب سرخ در دنيا يك فدراسيون دارند كه ۱۸۵ عضو دارد. وقتى در نقطه اى از دنيا حادثه اى پيش بيايد، اگر فراخوان شود، فدراسيون تماس مى گيرد و از همه دنيا مى خواهد كه اعلام آمادگى كنند و كمك ها را آغاز نمايند. البته صليب سرخ و هلال احمر كميته هايى نيز دارند كه ايران در بسيارى از آنها عضو است و در زمينه هايى مثل جنگ و اسرا نيز همكارى دارد.
آيا آمارى از اعضا يا داوطلبان خود داريد كه در هنگام كمك رسانى دچار مشكل شده يا جان خود را از دست داده باشند؟
بله، در زمان جنگ قسمت عمده اى از امداد جبهه ها برعهده هلال احمر بود كه به همين دليل، مجروح، معلول و جانبازان زيادى داريم و تعداد زيادى از امداد رسانان نيز در هنگام امدادرسانى به شهادت رسيده اند.
آقاى دكتر خاتمى! بايد بگويم خوشبختانه يا متأسفانه انتظارات مردم از اين جمعيت بسيار بالاست. مثلاً وقتى دارويى خاص كمياب مى شود، نيازمندان به آن دارو در جلوى داروخانه هلال احمر تجمع مى كنند و از شما مى خواهند آن را تأمين كنيد، حالا شما چه برنامه اى براى خدمات رسانى به بيماران خاص داريد؟
ببينيد! انتظارات مردم بى جهت نيست. سال ها هلال احمر فلان دارو را توزيع مى كرده و حالا يك دفعه با كمبود مواجه مى شوند. وقتى دكترى دارويى را تجويز مى كند، بيمار نياز را احساس مى كند و حاضر است پول بدهد تا دارويش را به دست بياورد و وقتى اعتراض مى كنند، اعتراض به حقى است، يك نفر بايد جوابشان را بدهد.
مشكل ما، مشكل هماهنگى است و اين تأمين دارو وظيفه دست اندركاران است، چه بخش خصوصى و چه وزارت بهداشت...
خيلى از نياز هاى مردم مشخص است، آمار داريم كه چه تعداد از فلان بيمارى در كشور است و تأمين دارو براى تعداد بيمارانى كه مشخص است، خيلى سخت نيست.
وبه عنوان آخرين سؤال جمله اى براى روز جهانى صليب سرخ و هلال احمر بگوييد .
جمعيت هلال احمر براى كمك به افراد نيازمند ، هم سعى مى كند آمادگى اش را حفظ كند ؛ و هم به عنوان يك افتخار و توفيق در خدمت مردم است . با تمام توان، تك تك اعضا آماده خدمتگزارى اند . نمونه آن خدمات نوروزى هلال احمر بود كه با تبريك و خير مقدم به مسافران روحيه مى دادند....
|
