|
مرد جديد اليزه از چند نگاه
فرانسه اى كه ساركوزى مى خواهد
|
|
|
بنفشه غلامى ـ حسين قنبرى گرمى
ليبرال هاى پاريس امروزبيش ازهميشه خوشحال به نظرمى رسند.آنهابه تعبيرخودشان يك خطرسنگين را از سرگذراند ه اند، خطرى كه مى توانست مهم ترين مركز اروپا را براى ۵سال به دست چپگرايان سپارد. درروزگارى كه كوس رفتن پيشوايان جريان محافظه كاردردوسوى آتلانتيك برخاسته است، راستگرايان اروپا خود را بيش از همه مديون سياستمدار بى پروايى به نام ساركو مى دانند، فردى كه با آن كه يك مجارى الاصل است و باوجود نداشتن اصل ونسب فرانسوى، اما غرور و تعصبات راست هاى دوآتشه فرانسه را دارد. ساركوزى كه ۲دهه ايام سياست ورزى خود را با شعار «خلوص نژادى» به سركرده است، اكنون درجايگاه رهبرى فرانسه برسر يك انتخاب سخت قرار دارد. آيا به راستى فرانسه دوران ساركوزى روبه قبله ايدئولوژى راست گرايان تندرو پيش خواهد رفت ؟ اين فقط سؤال ميليون ها جوان نگران حومه هاى پاريس ومارسى وليون نيست كه درفرداى انتخاب او خيابان هاى فرانسه را به صحنه بالاترين اعتراض سياسى تبديل كردند،سؤال همه افكارعمومى جهان است.تصوراين كه كشور مدعى ومنادى تكثر وپلوراليسم دردوران رياست وزيركشورديروز فرانسه، سر بربالين تند روى وانقباض سياسى نهد، يك كابوس براى جهان آزاد وآزادانديشان است كه هميشه انتظارشنيدن صداى اعتدال را از فراز برج ايفل داشته اند. نماينده ليبرال ها درنخستين حضورش دركاخ اليزه كوشيد لبخند تسامح با مخالفانش را به نمايش بگذارد، اما درباره اين پرسش وانتظار مهم همه چيز موكول به اين است كه او وعده تسامح را در ۲ تصميم مهم خود كه بزودى خواهد گرفت آشكارسازد:نخست انتخاب اعضاى كابينه ودوم تعيين اصول سياست خارجى جديد پاريس درقبال مسائل مناقشه انگيز از بحران عراق ومسأله ايران گرفته تا روابط آينده فرانسه با آمريكا واروپا. گزارش حاضردربردارنده مجموعه اى از آرا و نظرات كارشناسان مختلفى است كه هركدام بخشى از سياست رهبراكنون اليزه را در داخل فرانسه ونيزدرحوزه هاى مهم بين المللى به تحليل نشسته اند، اين نظرات تحليلى دركنارهم تصويرى نسبتاً گويا ازراه آينده دولتمرد اخموى ليبرال ها به دست مى دهد كه، گرايش سياسى او محل اختلاف نظرفراوان است و چهره اى رازگونه درجهان ديپلماسى از خود به نمايش گذاشته است. گروه بين الملل
* تركيب تيم اليزه، يك تابلو راهنما خبرهاى اين روزهاى محافل فرانسه همگى حول مردان آينده رئيس جمهور مى چرخد. فرانسوى ها ازسوسياليست هاى هوادارخانم رويال تا حاميان پروپاقرص بايرو نگاه شان را به ليست درحال تهيه ساركوزى دوخته اند . هركدام ازوزيران وچهره هاى انتخابى اين ليست بويژه درمناصب مهم امنيتى وسياسى، گوشه اى تازه ازسياست آينده او را هويدا خواهد كرد. ساركوزى پس از اعلام نتايج انتخابات ده روز فرصت داشت تا مرحله سخت انتخاب اعضاى كابينه را پايان برد. دستان رهبراليزه دراين ميدان چندان باز نيست، دربرابر او لشكرى پر قدرت از رقبا صف آراسته اند كه رأى بيش از۴۰ درصد از قشر غالباً جوان فرانسه را درآستين دارند، اما دشوارى ديگرساركوزى اينجاست كه او كمتراز۴ ماه ديگربايد درآزمون دشوارترى به نام انتخابات مجلس قرار گيرد . با نگاه به افق اين انتخابات است كه ساركوزى به يك بازى دادوستد درانتخاب اعضاى كابينه روى آورده است . نام هايى كه تاكنون براى مناصب كليدى مطرح شده اند، همين پيام را براى ناظران تداعى كرده است. درميان اين نام ها حضوريك سوسياليست سرشناس به نام برناردكوچنر براى پست وزارت خارجه به اندازه كافى گوياى نيات سياسى رهبراليزه است، ازميان گروه پرشمارسياستمداران پاريس دو اسم آشناى ديگربراى مناصب مهم مطرح شده اند : فرانسوا فيون و ژان لوئى بورلو، آنها كسانى هستندكه بخت هاى اول تصدى پست نخست وزيرى به حساب مى آيند. ساركوزى با حرف هاى تندى كه درفضاى مردسالارانه پاريس برضد رويال زد نيمى از جمعيت كشوررا از خود رنجاند، اما اكنون خبرمى رسد كه در تركيب دولت او براساس وعده اى كه مشاوران هوشيارش داده بودند بايد حداقل هفت وزير از پانزده وزير كابينه، از ميان زنان انتخاب شوند . كلود گئان ، مدير مبارزات انتخاباتى ساركوزى گفته است رهبراليزه همه طرف ها وطيف ها را درمرحله انتخاب وزيران لحاظ خواهدكرد .او نويد داده است كه ساركوزى از مرحله ملاحظات جناحى عبور كرده و برآن است كه وزيرانش فقط افرادى مستعد بوده و توانايى مديريتى داشته باشند، بدين ترتيب مى توان منتظر تركيبى از چهره هاى شناخته شده و تازه وارد در كابينه ساركوزى بود . * وعده اصلاح جامعه پير اروپا اما درداخل فرانسه ،آينده ساركوزى با عيارديگرى نيزسنجيده مى شود . گروه بزرگى از ميليون ها جوانى كه انتخابات پرشور۶ مه را رقم زدند درپى اعلام سياست رفاهى او هستند، ازاين نظرهم روزهاى اول براى رئيس جمهور تازه فرانسه بسيار تعيين كننده خواهند بود . ساركوزى دراين مسير نيز براى اجراى برنامه هاى دولتش نيازمند حمايت اكثريت مجلس است كه ازمنبع حمايت جوانان ناراضى نيرومى گيرد . در واقع اين سياستمدار ۵۲ ساله براى اجراى برخى اصلاحات كه در مبارزات انتخاباتى وعده داده بود، بايد سريعاً وارد تعامل با پارلمان ونمايندگان فراكسيون هاى كارگرى شود كه موقعيت او را درانتخابات پارلمانى آينده تهديد مى كنند. ساركوزى در سخنرانى هاى انتخاباتى خود متعهد شده بود به تمامى نويد هاى اقتصادى خود عمل كند، حال اگراين وعده هادرسياست ديده نشود دچار مشكلات فراوانى خواهد شد . او دراين راستا حتى اولويت هايش را نيزفهرست كرده بود، تأكيد كرده بود كه با فعالان اجتماعى ملاقات و براى سازماندهى چهار كنفرانس در ماه سپتامبر با آنان گفت وگو خواهدكرد . اين كنفرانس ها درواقع پيرامون مهمترين معضلات امروزفرانسه يعنى: برابرى حقوق ، بهبود شرايط كارى و مبارزه با استرس ، تصويب قرارداد كارى واحد و سرانجام دموكراسى اجتماعى خواهند بود .رئيس جمهور جديد فرانسه همچنين بهبود خدمات حمل و نقل عمومى را نيز در برنامه كارى خود قرارداد . وى برآورد كرده كه اگر در باره نحوه اجراى اين برنامه توافق حاصل شود اين اصلاحات بسيار سريع مى تواند عملى شود. نمايندگان مجلس بويژه سوسياليست ها اكنون درتدارك نشست هاى فوق العاده اى در ماه ژوئيه هستندتا به دولت جديد راه تعيين اهداف اجتماعى اش را ارائه بدهند . آنان در دستور جلسه هاى خود پرونده اصلاحات مالياتى را نيز خواهند داشت. يكى از وعده هاى ساركوزى ،حذف ماليات از ساعات اضافه كارى حقوق بگيران است، وى همچنين قول داده است سود بانكى براى خريد خانه را كاهش دهد . از سوى ديگر نمايندگان قانون جديد مهاجرت را كه به وسيله ساركوزى پيشنهاد شده است دردستوركارخواهند داشت، كه هدف از آن سخت تر كردن شرايط ورود خارجى ها به فرانسه و برقرارى ضوابط تازه اى براى تمركز خانوادگى غيرفرانسويها در رابطه با مسكن و امكانات يادگيرى زبان فرانسه است . قوانين مربوط به مهاجران كانون اصلى نزاع ساكوزى ورقيبان يابه تعبيركارشناسان ، پاشنه آشيل او خواهد بود درقالب اين قانون مبارزه ساركوزى بايد يكى از اولويت هاى چالش انگيزمهاجران يعنى مقابله با شورش ها و بزهكارى را روشن كند. ساركوزى از نيمه ژانويه يعنى زمانى كه از سوى حزب جنبش مردمى UMP به عنوان نامزد رياست جمهورى معرفى شد، گفت من همه چيز را از قبل خواهم گفت و به همه آنها عمل خواهم كرد . وى در ماه هاى بعد برنامه ها واولويت هايش را مطرح و تأكيد كرد كه به محض رسيدن به قدرت به منظور نشان دادن اراده اش مبنى بر « اعمال سياستى ديگر» دست به كار خواهد شد . وى در روزهاى نخست كارى خود بايد اولويت هاى اجتماعى ، مالياتى ، محيط زيست و سياستهاى بين المللى اش را مشخص كند، اما به گفته فرانسوا فيون ، مشاور سياسى ساركوزى، وى مى خواهد براى همكارى با مجلس آينده آماده شود. چندين لايحه درباره امنيت و دانشگاه ها به سرعت بايد ارائه شوند تا براى جلب افكارعمومى فرانسه در فرصت تعطيلات فوق العاده تابستانى تصويب شوند. به هرحال بخشى ازتوانايى او در مدت ۵ سال رهبرى دراصلاحات اجتماعى فرانسه رخ خواهدنمود كه درسال هاى اخيربه رخوت گراييده است . * روز بازگشت به اروپا درصدرمسائل ديپلماسى ساركوزى، رابطه با اروپا قرار دارد، او بايد دراسرع وقت نگاه خود را به اروپاى آينده روشن كند، كه همانند جامعه فرانسه درميان بيم واميدبه سرمى برد ساركوزى بدين منظور در نخستين هفته حضور در اليزه ، بازديدى نمادين از بروكسل و برلين خواهد داشت . اطرافيانش گفته اند وى بايد به سرعت برنامه هايش را مبنى بر حل و فصل مشكلات اتحاديه اروپا ارائه كند . فرانسه شيراك كه مدعى اروپاى واحد بوداكنون بارسنگينى بر دوش ساركوزى نهاده است. ساركوزى پس از پيروزى در انتخابات اظهار داشت كه امروز روز بازگشت فرانسه به صحنه اروپاست. او گفت من از اروپايى ها مى خواهم صداى مردمى را كه مى خواهند از طرف اتحاديه اروپايى شنيده شوند بفهمند . من از آنان مى خواهم تا خشم اين مردم بفهمند. در باره اين اظهار نظر دو فرضيه وجود دارد : فرضيه اول اين است كه اين گفته ها همانند حرفهاى شيراك و ليونل ژوسپن عباراتى نمادين است . زيرا آنان نيز در سخنان خود اروپا را متهم به نشنيدن فرياد مردم فرانسه مى كردند . فرضيه دوم اين است كه ساركوزى داراى نوعى بلند پروازى آشكار است و به عبارت ديگر وى به دنبال اروپايى فرانسوى تر است و نه اروپاى فدرال . شايد وى مى خواهد اروپا از اين كه تنها صداى انگلستان را مى شنود دست بردارد. در زمينه مسأله چالش انگيز تجارت درصحنه اروپا، وى از قوانين اروپا كه شركت ها را در اختيار چپاولگران قرار داده ناراضى است . ساركوزى همچنين در باره ماليات و بانك مركزى اروپا نظرات متفاوتى نسبت به ساير سياستمداران اروپايى دارد . معتقد است اگر فرانسه نفوذ خود در اروپا را از زمان رواج يورو از دست داد، به علت ضعف سياسى اين كشور نبود، بلكه علت آن اين بودكه سياست هاى اين كشور با سياستهاى ساير كشورهاى اروپايى همراه و همگام نبوده است . شايد چيزى كه ساركوزى كم دارد برداشت اروپا از فرانسه اى است كه مى تواند با اين اتحاديه همگام شود . بدترين مسأله براى ساركوزى اين خواهدبودكه فكر كند اگر بر اتحاديه اروپا فشار آورد كافى است و ديگران بايد در برابر ديپلماسى تازه وى سر تعظيم فرود آورند . * دوستى پردردسر با آمريكا هيچ كدام ازمواضع ساركوزى به اندازه نظرات او درباره رابطه با آمريكا جنجالى نبوده است. نظراتى كه كاخ سفيد رابه اين طمع تاريخى انداخته كه در دوران ساركوزى شايد اوضاع به سرعت تغيير كند . ساركوزى درنخستين سخنرانى خود اظهار داشت كه آمريكا مى تواند بر روى دوستى ما حساب كند . جرج بوش نيز كه به شدت از اين اظهارات ابراز رضايت كرده بود از نخستين افرادى بود كه پيروزى وى را باوجود روابط سرد آمريكا و فرانسه به علت مخالفت هاى شيراك با جنگ عليه عراق ، تبريك گفت . زمانى كه نتايج دور اول انتخابات فرانسه اعلام شد، جورج بوش از ميان ساركوزى و رويال ، تنها به ساركوزى تبريك گفت و نشان داد نزديكى بسيار زيادى ميان كاخ سفيد و ساركوزى وجود دارد . به طور سنتى رهبران دولت ها پس از انتخاب فرد مورد نظرشان به وى تبريك مى گويند، اين عمل شبهه اى بزرگ را ايجاد كرد كه ساركوزى فرد برگزيده كاخ سفيد رياست جمهورى آمريكاست . رسانه هاى فرانسه حتى به بازنويسى اين خاطره پرداختندكه حدود يك سال پيش، بوش از كاندوليزا رايس سؤال كرد كه « در فرانسه چه كسى حرف ما را بهتر مى فهمد» و رايس نيز پاسخ داد : « نيكولا ساركوزى». واقعيت اين است كه تصوير ساركوزى در آمريكا فراتر از اختلاف هاى جناح هاى آمريكا درباره برخى سياستهاست. حتى بسيارى از جناح هاى مخالف در كنگره هم نظرهاى موافقى درمورد ساركوزى دارند . به عنوان مثال روزنامه واشينگتن پست كه مواضعش چندان به مواضع دولت كنونى آمريكا نزديك نيست و در گذشته نيز از ال گور و كرى حمايت كرده بود، اخيراً مقاله اى درباره ساركوزى منتشر كرده و در آن توضيح داده بود كه وى بهترين گزينه براى مدرن كردن اقتصاد فرانسه و ترميم روابط سست ميان آمريكا و فرانسه است. از سوى ديگر، حرف وحديث هاى فراوانى اين روزها درپاريس در باره عكس ساركوزى كه در حال دست دادن صميمانه با بوش در سفرش به واشنگتن است، شنيده مى شود. اما ساركوزى در همين سفر با سناتور جوان سياهپوست و دموكرات يعنى باراك اوباما هم ملاقات كرد كه چند ماه پيش به هيچ عنوان در فرانسه شناخته شده نبود، هنگام خروج از دفتر اوباما در كنگره ، اين دو نفر در حال لبخند، اما با جديتى خاص قرار ملاقاتى را در موقعيتى ديگر گذاشتند، چيزى كه مى تواند بازهاى كاخ سفيد رابه خشم آورد . * در سرزمين مهاجران خشمگين مردان اليزه به طور سنتى و از دوران استعمار نگاه ويژه به آفريقا دارند و در اين خطه، شمال آفريقا براى آنها ارزش استراتژيك دارند، يعنى منطقه اى كه اكنون ۴ ميليون مهاجر ناراضى فرانسه از آنجا برخاسته اند. ساركوزى اعلام كرده است كه بزودى راهى آفريقا مى شود . مهاجرت ، توسعه و مسأله دارفور پرونده هاى اصلى خواهند بود كه وى با شركاى فرانسه در اين قاره سياه بررسى خواهد كرد، زيرا مى داند انتقادهاى فراوانى از وى درباره اين مسائل وجود دارد. انتخاب ساركوزى به عنوان رئيس جمهور فرانسه نگرانى هاى زيادى را در آفريقا موجب شده است مخصوصاً در رابطه با مبارزه با پديده مهاجرت مخفى . عثمان ديارا، رئيس انجمن اخراج شدگان مالى در گفت وگو با راديو بين المللى فرانسه گفت: وقتى شنيديم كه ساركوزى به عنوان رئيس جمهور انتخاب شد بسيار ترسيديم . وى فردى است كه قوانين بسيار سختگيرانه اى نسبت به مهاجران آفريقاى غربى كه مى خواهند به فرانسه بروند دارد . روزنامه لو سولى كه طرفدار دولت سنگال است در اين مورد نوشته است : توده مردم آفريقا ساركوزى را فردى مى دانند كه مى خواهد از پشت به آنها حمله كند و بى وقفه موانعى را بر سر راه قاره سياه ايجاد كند . اما ساركوزى ۵۲ ساله در روز ورود به اليزه پيام هايى از اميد در رابطه با روابط تازه فرانسه و آفريقا به پايتخت هاى اين منطقه ارسال كرد به طورى كه نخست وزير سابق ساحل عاج مى گويد : ما براى بهبود روابط آفريقا و فرانسه روى ساركوزى حساب مى كنيم.ژان پير بمبا رئيس اپوزيسيون جمهورى دموكراتيك كنگو كه از اين پيام ها خوشحال به نظر مى رسيد اظهار داشته كه انتخاب ساركوزى گوياى حركت سياست آفريقايى فرانسه به سمت دموكراسى و دولتى بهتر است . * ۴۸ ساعت تأخير پوتين روسيه براى ساركوزى مهم است زيرا اين قدرت اوراسيا، امروز بيش از هر زمان براى اروپا اهميت يافته است. ولاديمير پوتين ۴۸ ساعت بعد از ساير رهبران بزرگ جهان ، پيروزى ساركوزى را به وى تبريك گفت. كارشناسان علت اين تأخير ۴۸ ساعته را سياسى دانسته و آن را به برخى رويكردهاى ساركوزى نسبت داده اند و مهم تر از همه ملاقات گرم و صميمانه بوش با ساركوزى در اين مسأله دخيل است . به هر حال اين رفتارها براى مسكو كه اكنون در بسيارى از موارد داراى نوعى جنگ سرد با واشنگتن است مهم به نظر مى رسد. ساركوزى در يكى از سخنرانى هاى خود گفته بود : وقتى به كسانى فكر مى كنم كه مرا به علت ملاقاتم با بوش سرزنش مى كنند، مى بينم همان افرادى هستند كه دستان پوتين را به گرمى مى فشارند و اين چيزى است كه موجب خنده من مى شود .اين وظيفه من است كه به عنوان رئيس جمهور فرانسه با رئيس جمهور آمريكا صميمانه و به گرمى دست دهم، اما پوتين كوشيد در پيام تبريك خود اين تنش را فرو نشاند. از اين رو سرويس مطبوعاتى كاخ كرملين از زبان پوتين در رابطه با انتخابات رياست جمهورى فرانسه اعلام داشت، فرانسه همواره براى روسيه يكى از شركاى مهم در سياست جهانى واروپايى بوده و خواهد بود و سال به سال روابط اقتصادى و تجارى ما به هم نزديكتر مى شود. * منابع : لوموند ، ليبراسيون ، ژورنال دوديمانش ، لو فيگارو
|