گرگان - خبرنگار «ايران»: سال گذشته ۷۴۳ نفر، هنگام حفارى هاى غيرمجاز و قاچاق اشيا در كشور دستگير شدند.
سردار عباسعلى روحى، فرمانده يگان حفاظت سازمان ميراث فرهنگى كشور در مراسم معارفه فرمانده يگان حفاظت ميراث فرهنگى استان گلستان با بيان اين كه حفارى هاى غيرمجاز بيشترين خسارات را به ميراث فرهنگى كشور وارد كرده است، افزود: در اين حفارى ها ۷۴۳ نفر كه برخى از آنها با رابط هايى در خارج از كشور در تماس بودند دستگير شدند كه از اين تعداد ۴۴۴ نفر هنگام حفارى و ۲۹۹ نفر نيز درحال قاچاق اشيا بودند. وى تصريح كرد: مهمترين كشفيات انجام شده مجسمه با روكش طلا، قاليچه اى نفيس، صورتك اشكانى، تنديس زن ايستاده، تنديس اسب بالدار، ۳۰ جلد نسخ خطى به همراه ۴۰ دستگاه فلزياب است.
سردار روحى ادامه داد: ۱۵۸۴ سكه طلا، ۸۰۵۸ سكه تاريخى و حدود ۲۴ هزار سكه تقلبى ازجمله كشفيات سال گذشته يگان حفاظت ميراث فرهنگى بوده است. وى با بيان اين كه ۲۵۳ محموله قاچاق پارسال كشف شده، افزود: استان هاى فارس، تهران و ايلام بيشترين ميزان محموله ها را داشتند كه ۸۳ باند در اين زمينه متلاشى شدند كه بيشترين باندها در استان هاى فارس، آذربايجان شرقى و مازندران بود.
به گفته وى بيشترين جرايم ميراث فرهنگى پارسال مربوط به استان هاى گلستان، خوزستان، گيلان، تهران و همدان و كمترين جرايم براى استان هاى قزوين، خراسان رضوى، يزد و كرمان بوده است. وى با بيان اين كه همدان، چهارمحال و بختيارى و ايلام بيشترين دستگيرى را داشته اند، اظهاراميدوارى كرد: دادگاه ويژه رسيدگى به جرايم مربوط به ميراث فرهنگى در كشور تشكيل شود.
سردار روحى با اشاره به اين كه حفاظت از هزاران اثر ثبت شده و نشده باستانى عزم ملى را مى طلبد، افزود: با توجه به چالش هايى كه در اين مسير وجوددارد اقدام هاى يك سازمان به تنهايى مؤثر نخواهدبود. وى با اشاره به انگيزه هاى قوى ملى و منطقه اى براى صيانت از آثار فرهنگى گفت: ۵۰ هزار نفر از عناصر فرهنگ دوست شهرها و روستاها در سال ۸۶ براى تشكيل انجمن هاى ميراث فرهنگى و كمك مردمى به محافظت از آثار مدنظر هستند.
سردار روحى با بيان اين كه ۵۰ سال در زمينه پليس ميراث فرهنگى از كشورهاى ديگر عقب هستيم، افزود: در اين كشورها مقتدرترين نيروى پليس مربوط به بخش ميراث فرهنگى است.
فرمانده يگان حفاظت ميراث فرهنگى افزود: هم اكنون از ۷۳۰ پايگاه حفاظت در ايران، ۲۰۷ پايگاه به عنوان ضابطان قوه قضائيه به مأموريت مى روند كه به صورت مستقل احكام صادرشده را اجرا مى كنند. وى در ادامه از اقدام هاى پيشگيرانه و مقابله اين سازمان در امر حفاظت از ميراث فرهنگى خبرداد و افزود: حفاظت الكترونيكى از موزه ها و افزايش محافظت فيزيكى در سطح ۱۴۰ موزه كل كشور در حال پيگيرى است.

گروه شهرستانها ـ به مناسبت روز جهانى موزه و ميراث فرهنگى بازديد از رختشويخانه و گنبد سلطانيه از دوم تا چهارم خرداد رايگان اعلام شد.
فرهنگ فرخى، رئيس سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان زنجان با اعلام اين خبر به فارس، افزود: در اين ايام مردان نمكى نيز به مدت ۳ روز در موزه رختشويخانه به نمايش گذاشته مى شوند.
وى اظهار داشت: همچنين نمايشگاه عكس معرفى آثار تاريخى استان زنجان به مدت يك هفته در رختشويخانه زنجان به نمايش گذاشته مى شود.

اهواز - خبرنگار «ايران»: براساس اعلام اداره هواشناسى خوزستان آلودگى هواى اين استان ۱۹ برابر حدمجاز است كه اين مسأله براى شبكه برق استان نگران كننده شده است.
محمود جانفربان لاريچه، معاون بهره بردارى شركت برق منطقه اى استان خوزستان در اين باره گفت: در صورتى كه شدت رطوبت و غلظت ذرات معلق در هوا زياد باشد منجر به قطعى احتمالى برق و وارد كردن خسارات به تجهيزات و شبكه هاى برق مى شود.
وى افزود: آلودگى هوا موجب نشستن ذرات ناشى از گرد و غبار برروى مقره ها و خطوط انتقال فوق توزيع مى شود كه اين امر مشكلاتى را به دنبال خواهدداشت. وى يادآور شد: آلودگى هوا افزون بر شهر اهواز، در شهرهاى اميديه، سوسنگرد، حميديه، بستان، هويزه، خرمشهر، آبادان، رامهرمز و انديمشك نيز وجوددارد.
معاون بهره بردارى شركت برق منطقه اى خوزستان بااشاره به تعداد پست ها و طول مدار خطوط انتقال شبكه برق خوزستان اظهارداشت: در مجموع ۱۴۹ پست انتقال و فوق توزيع و حدود ۷ هزار و ۹۵ كيلومتر طول مدار خطوط انتقال شبكه برق خوزستان در ۲ استان خوزستان و كهگيلويه و بويراحمد وجوددارد كه سالى حداقل ۲ بار براى زدودن ذرات ناشى از گرد و غبار و آلودگى هوا شست وشو داده مى شوند. وى همچنين تصريح كرد: سالانه حدود ۵ هزار كيلومتر خطوط شبكه انتقال و فوق توزيع به علت نشستن ذرات ناشى از گرد و غبار و آلودگى هوا در حالت برقدار با آب مقطر و معمولى شست وشو داده مى شوند.
وى افزود: در سال گذشته نيز بيش از ۴ هزار ليتر آب مقطر در سطح استان خوزستان براى شست وشوى خطوط درحالت برقدار و حدود ۲ ميليون ليتر آب معمولى براى شست وشوى خطوط و پست ها در حالت بى برقى استفاده شده است. براساس اعلام اداره هواشناسى استان خوزستان، اين آلودگى هوا ناشى از فعال شدن سامانه كم فشار در عراق و وجود جريانات جنوبى و انتقال رطوبت و گرد و خاك به اين استان است.

قزوين- خبرنگار «ايران»: همزمان با هفته ميراث فرهنگى بازديد از بناهاى تاريخى و آثار باستانى شهر قزوين تا آخر هفته براى علاقه مندان رايگان خواهد بود.
فاطمه آسيابان ها، مسئول روابط عمومى ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان قزوين گفت: اين برنامه با هدف آگاه سازى مردم و ترويج فرهنگ گردشگرى داخلى است.
وى افزود: بر همين اساس از ۲۹ ارديبهشت تورهاى يك روزه ويژه به صورت رايگان از سوى ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى اين استان تدارك ديده شده است تا شهروندان بتوانند از اماكن فرهنگى و بناهاى تاريخى مانند حسينيه امينى ها، آرامگاه حمدالله مستوفى، مسجد جامع، سراى سعدالسلطنه، امامزاده حسين (ع) بازديد كنند.
استان قزوين با ثبت بيش از هزار اثر تاريخى، ۱۲ درصد از بناهاى تاريخى كشور را به خود اختصاص داده است كه از اين نظر در رتبه نخست كشورى قرار دارد.
اين استان روزگارى پايتخت ايران بوده و از ابن لحاظ، بناها و مجموعه هاى تاريخى فراوان و زيبايى را در خود جاى داده است.

كاشان- خبرنگار «ايران»: به منظور ارتقاى سطح كمى وكيفى ساخت و ساز مدرن در شهر، بالا بردن ميزان علمى و تجربه استادكاران براى رسيدن به ساخت و ساز شهرى در چارچوب ملى و اجرايى ساختمان، نخستين خانه معماران با قدمت دوره قاجاريه دركاشان راه اندازى شد.
رئيس انجمن صنف معماران و بنايان كاشان در مراسم گشايش خانه معماران گفت: اين خانه با زيربنايى به وسعت ۳۵۰ مترمربع، داراى ۶ اتاق است كه با هزينه اى بالغ بر ۳۰ ميليون تومان خريدارى و مرمت شده كه پيش بينى مى شود براى تكميل و بازسازى اين خانه تاريخى ۲۰ ميليون تومان اعتبار ديگر نيز هزينه شود. مهدى آسخى، برگزارى كلاس هاى آموزشى براى استادكاران رشته هاى سنتى، برگزارى جلسات مرتبط با معماران، استادكاران، بنايان و دانشجويان رشته معمارى و انسجام و برقرارى ارتباط ميان آنان را از مهم ترين عوامل مؤثر در راه اندازى اين خانه عنوان كرد. اين خانه هم اكنون داراى يك هزار و ۳۰۰عضو است.

همدان-خبرنگار«ايران»: نخستين جشنواره ملى ـ محلى«قوميت هاى دانشجويى» كه با محوريت ارزش گذارى به آداب و رسوم و احياى خرده فرهنگ هاى قوميت هاى مختلف دانشجويى در دانشگاه آزاد اسلامى واحد همدان درحال برگزارى است ، تا آخر هفته جارى به عرضه آثار دانشجويان مراكز آموزش عالى از ۷ استان با قوميت هاى متفاوت مى پردازد.
«زهراخلوجينى» مسئول برگزارى اين جشنواره گفت: بر پايى اين گونه جشنواره ها بويژه در سال اتحاد ملى و انسجام اسلامى، مى تواند نقش مهمى درآشنايى دانشجويان با ديگر قوميت ها و تصحيح باورهاى غلط داشته باشد .
وى ادامه داد: طبخ غذاهاى سنتى ، نحوه پوشش ، نوع گويش ، اجراى موسيقى محلى و نمايش صنايع دستى هر استان از جمله مهم ترين برنامه هاى اين جشنواره است.
وى افزود: در طول برگزارى اين جشنواره استان هاى شركت كننده با برپايى غرفه هايى در قالب نمايشگاه و اجراى مراسم مختلف، منطقه خود را به دانشجويان معرفى مى كنند.

مشهد ـ خبرنگار «ايران»: كوچك ترين قرآن جهان كه با استفاده از نانوتكنولوژى تهيه شده است به موزه آستان قدس رضوى اهداشد.
اين قرآن در ابعاد ۹‎/۸ در ۱۵‎/۴ ميليمتر قطر به وسيله ۲۲ كارشناس و دانشجوى ايرانى و مسلمان رشته الكترونيك در كشور انگلستان توليدشده و داراى ۶۲۵ صفحه به صورت ۲۵ صفحه عمودى در ۲۵ صفحه افقى است. براى توليد اين قرآن ۷ سال زمان با ۱۰ هزار ساعت كار و حدود ۱ ميليارد ريال هزينه صرف شده است. اين قرآن از جنس كريستال ياقوت به خط عثمان طه تهيه شده و به وسيله ميكروسكوپ با ۱۰ تا ۴۰ برابر بزرگنمايى قابل مطالعه است.
سيد احمد علوى قائم مقام توليت آستان قدس رضوى در مراسم اهداى اين قرآن نفيس كه به وسيله دكتر مير عماد مختارى انجام شد بر محوريت قرآن كريم در تحقق وحدت ملى و انسجام اسلامى تأكيد كرد.

بندر عباس- خبرنگار «ايران»: همزمان با هفته موزه و ميراث فرهنگى؛ بن سفر در قالب كارت هاى تخفيف به مسافران و گردشگران جزيره قشم اعطا شد.
محمدابرهيم لاريجانى رئيس ستاد دائمى تسهيلات سفرهاى جزيره قشم با اعلام اين خبر گفت: در راستاى سياست هاى دولت در زمينه اعطاى بن سفر به اقشار مختلف مردم در سال ،۸۶ بن سفر در قالب كارت تخفيف به گردشگران جزيره قشم اعطا شد.
وى افزود: بن سفر در قالب تخفيف ۵۰ درصدى در نرخ هتل، رستوران و گشت جزيره است كه هزينه يك شب اقامت، پذيرايى و گشت در جزيره براى هر نفر به لحاظ كارت تخفيف ۱۵ هزار تومان است.
وى با اشاره به استقبال گردشگران از بن هاى سفر تصريح كرد: اين بن هاى سفر از سوى مراكز اطلاع رسانى و راهنمايى جزيره قشم در اختيار خانواده هاى قشر هاى جامعه قرار مى گيرد.
جزيره زيباى قشم با وسعت ۱۵۰۰ كيلومتر و منطقه تخم گذارى لاك پشت هاى دريايى، سواحل مرجانى و ماسه اى و نخستين ژئوپارك خاورميانه و ديگر جاذبه هاى گردشگرى منحصر به فرد همه ساله پذيراى گردشگران داخلى و خارجى است.

تبريز ـ مهرداد خوشكار مقدم: با گشايش يكى از كم نظيرترين سايت ـ موزه هاى جهان و نخستين نوع از اين موزه ها در ايران، آثار تمدن ۳ هزار و ۵۰۰ ساله در تبريز سر از خاك بيرون آورد.
اين سايت ـ موزه در محوطه تاريخى مسجد كبود و در عمق ۸ مترى از سطح زمين قرار گرفته و گورستانى متعلق به ۳ هزار و ۵۰۰ سال قبل را شامل مى شود كه اجساد آن به شكل خاصى همراه اشيا و ابزار و وسايل خود دفن شده اند. با توجه به ارزش تاريخى آثار كشف شده در محوطه مسجد كبود تبريز، كارشناسان باستان شناسى عقيده دارند اين مجموعه يكى از كم نظيرترين و ارزشمندترين سايت ـ موزه هاى جهان است، به طورى كه گروه هاى باستان شناسى مختلفى از سراسر جهان خواستار بازديد و تحقيق از اين تمدن ۳ هزار و ۵۰۰ ساله شده اند.
\ ارزش باستانشناسى
سايت ـ موزه به موزه اى گفته مى شود كه به طور طبيعى در محوطه كاوش هاى باستانى برقرار شده و در آن آثاركشف شده بدون تغيير و دستچين شدن به نمايش درمى آيند.
مهندس فريبا مجيدى مسئول حفاظت و مرمت كاوش هاى محوطه مسجد كبود افزود: از آنجا كه تعداد چنين مجموعه هايى درسراسر جهان بسيار كمياب است براى همين كشف و راه اندازى سايت ـ موزه مسجد كبود در تبريز از اهميت باستانشناسى بالايى در سطح جهان برخوردار است.
اين استاد باستانشناسى دانشگاه در مورد ارزش آثار كشف شده گفت: به دليل قدمت و حجم آثار كشف شده نمى توان براى اين مجموعه ارزش مادى تعيين كرد اما همه اين محوطه كه باقى مانده از تمدن ماقبل تاريخ است داراى ارزشى جهانى است.
فريبا مجيدى در ادامه يادآور شد: در كاوش هاى صورت گرفته در لايه هاى مختلف زمين تا عمق ۸ مترى مى توان آثار مختلفى از دوره هاى گوناگون حكومت هاى تاريخ ايران را مشاهده كرد كه اين در نوع خود بى نظير است.
به گفته وى از آنجايى كه در طول تاريخ، چندين بار زلزله هاى مخرب، شهر تبريز را ويران ساخته ولى مردم اين شهر دوباره آن را بنا ساخته اند، به همين دليل مى توان آثار مختلفى از دوران باستان و هخامنشيان تا دوره هاى بعد را در آن مشاهده كرد، اما به دليل پراكندگى آثار نمى توان دوره هاى دقيق تاريخى آنها را مشخص كرد.
مهندس مجيدى خاطرنشان كرد: به منظور تحقيقات ژنتيك و تعيين نژاد و جنسيت اجساد كشف شده در اين گورستان، يكى از برجسته ترين گروه هاى انگليسى براى همكارى با سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى ايران، ابراز علاقه كرده اند كه اين امر مى تواند اطلاعات ارزشمندى از ساكنان اوليه اين خطه از ايران ارائه نمايد.
\ مجموعه اى بى نظير، زير خروارها آهن و آجر
داستان كشف سايت ـ موزه مسجد كبود نيز خود حكايت جالبى دارد.
رضا عبادى، رئيس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى آذربايجان شرقى در مورد پيشينه مطالعات باستان شناسى در اين محوطه گفت: در سال ۷۶ با وجود مخالفت سازمان ميراث فرهنگى، عده اى سودجو با مجوز برخى سازمان هاى شهرى در حريم تاريخى مسجد كبود اقدام به ساخت مجتمع تجارى مى كنند. در جريان عمليات خاكبردارى اين مجتمع به طور اتفاقى آثارى از يك گورستان پيش از تاريخ كشف مى شود.
عبادى افزود: با تلاش هاى سازمان، قسمتى از پروژه مجتمع ياد شده متوقف و گروهى ويژه از باستان شناسان بنام كشور به سرپرستى دكتر نصرت الله معتمدى اقدام به نجات بخشى از مجموعه ياد شده كردند.
رضا عبادى خاطرنشان كرد: در چندين عمليات كاوش از سال هاى ۷۸ تا كنون، ۱۲۰ قبر همراه ابزار و وسايل زندگى متعلق به ۳ هزار و ۵۰۰ سال قبل كشف شده و ۳۷ مورد از گورهاى كشف شده، ساماندهى شد.
وى با اظهار تأسف از باقى ماندن بقيه آثار زير مجتمع تجارى ساخته شده در جوارمسجد كبود، گفت: متأسفانه با وجود هشدارهاى سازمان ميراث فرهنگى در آن سال ها، برخى بدون توجه به حريم تاريخى يك اثر ثبت شده، اقدام به خاكبردارى و ساخت مجتمعى عظيم كردند و هم اكنون با ادامه كاوش ها، مشخص شد كه بقيه آثار اين تمدن ۳ هزار و ۵۰۰ ساله زير خروارها آهن و آجر مدفون شده است.
دكتر حسين جعفرى معاون فرهنگى و ارتباطات سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى كشور نيز كه در آئين گشايش اين سايت ـ موزه در تبريز حضور يافته بودگفت: اين سازمان همه تلاش خود را براى نجات آثار مدفون شده در زير مجتمع تجارى ياد شده، به كار خواهد بست.
\ نتايج بررسى هاى اوليه
با بررسى آثار به دست آمده از گورستان ۳ هزار و ۵۰۰ ساله در محوطه مسجد كبود تبريز، نتايج ارزشمندى از زندگى انسان هاى آن دوره در اين منطقه به دست آمد.
مهندس «ليلا حاجوى» يكى از باستان شناسان شاغل در اين محوطه در مورد نتايج بررسى هاى باستان شناسان به «ايران» گفت: جالب ترين موضوع در اين گورستان نحوه تدفين اجساد است كه همگى به صورت جنينى و به همراه وسايل شخصى و ابزار زندگى خود دفن شده اند. وى افزود: اين نكته كه مردم آن دوران انسان ها را پس از مرگ نيز به شكل زمان تولد آنها (جنينى) دفن كرده و ابزار آنها را نيز در كنار اجساد خاك كرده اند، حاكى از آن است كه مردمان هزاره نخست قبل از ميلاد در اين منطقه به نوعى به زندگى پس از مرگ اعتقاد داشته اند. به گفته مهندس ليلا حاجوى، همه اسكلت ها به صورت جنينى يا چمباتمه اى مدفون و جهت هاى بدن و صورت بسته به زمان مرگ و سطح اجتماعى افراد متفاوت است.
اين باستان شناس محوطه مسجد كبود تبريز در مورد ديگر آثار به دست آمده از اين مجموعه نيز گفت: آثارى از دوره هاى تاريخى مختلف از جمله سفال هاى لعابدار دوره اسلامى، سفال هاى خاكسترى، اشياى زينتى و فلزات مختلف به دست آمده است.

آوا بابازاده
اينجا استان گرگان،شرق شبه جزيره ميانكاله وسرانجام جزيره آشوراده...
جزيره اى كه از تمام نعمت هاى طبيعى و جانورى كمال بهره را برده است. شگفتى هاى آن زمانى دوچندان مى شود كه در ارديبهشت ماه قدم به خاك پاكش مى نهيم. اينجا خاستگاه پرندگانى چون قرقاول و دراج است.
از قسمت شرقى شبه جزيره ميانكاله براى رسيدن به آشوراده بايد از قايق موتورى هاى منطقه استفاده كرد. در كوته زمانى كه براى رسيدن طى مى شود، تلفيقى از رنگ آبى دريا و آسمان در كنار طبيعت بكر، آرامشى وصف ناپذير را به دور از دغدغه هاى زندگى ماشينى براى آدمى به همراه مى آورد.
بعد از گذرى كوتاه اما اثر گذار، وارد جزيره مى شويم و پا به دنيايى سرشار از زيبايى مى نهيم. باتلاق، گل و لاى، گونه هاى متفاوت گياهان و در بالاى سر انواع خاصى از پرندگان آبزى.
آشوراده يكى از مهم ترين مراكز توليد خاويار در كشور است كه از طرفى دارا بودن منابع نفتى به ارزش آن افزوده است.با مرورى بر گذشته، متوجه اين مهم مى شويم كه آشوراده همواره در طول تاريخ شاهد جنگ هاى بسيارى بر سرمالكيت خود بوده است، بدان گونه كه در دوران صفويه، از آن به عنوان شكارگاه استفاده مى شده و داراى قلاع متعددى بوده است. در زمان آقامحمدخان قاجار (۱۷۸۱ م)، روس ها دست طمع به سوى اين جزيره دراز كردند و با كشتى هاى جنگى خود اقدام به تصرف آن نمودند و در گلوگاه آن نيز برجى را بنا كردند، ولى در نهايت امر، از ميانكاله و آشوراده اخراج شدند.
در دوره بعد، يعنى در دوران حكومت محمد شاه قاجار روس ها مجدداً اجازه يافتند در استرآباد و بندرتركمن و جزاير آشوراده تأسيسات تجارى و سكونتى و حتى قلاع نظامى برپا كنند.
سرانجام در زمان رضاخان قلعه اى در آشوراده بنا شد كه تاچند دهه قبل به عنوان پاسگاه مرزى مورد استفاده قرار مى گرفت.
با گذر اين چنين اتفاقاتى، تنها دوبناى تاريخى در آن باقيمانده است: قلعه روس ها كه در زمان رضاخان بازسازى و به پاسگاه تبديل شد و خانه وزير مختار روس. ولى متأسفانه اين دوبنا نيز روبه تخريب است.

اما تاريخچه سكونت خاص ايرانيان در اين جزيره به بعد از آزادسازى و خروج روس ها به سال هاى نخستين دهه ۳۰ برمى گردد. در اين زمان، پايان يافتن قرارداد شركت شيلات ايران و روس و ايجاد تأسيسات بندرى از سوى شيلات شمال ايران و استقرار آن در جزيره آشوراده منجر به جذب جمعيت شده و بنيان هاى سكونت در آن تجديد مى گردد.
بين سال هاى ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۰ مقدار معتنابهى از خاك اين جزيره به دليل بالا آمدن آب درياى خزر به زير آب رفته بود. در اين زمان، دولت وقت اقدام به خريدارى خانه ها كرد و تسهيلاتى را براى جابه جايى بوميان در نظر گرفت. بعد از پائين رفتن آب دريا، بار ديگر شرايط زندگى در آنجا فراهم مى شود، هرچند برخى كه به بهايى كم خانه هاى خود را از دست داده بودند، نتوانستند به آنجا بازگردند.
در زمانى كه به گشت و گذار مى پردازيم، معمارى خاص خانه ها توجه هر بيننده اى را به خود جلب مى كند، خانه هايى به سبك و سياق خانه هاى مازندران ولى با تفاوت هايى در قسمت ورودى. پنجره هاى مشبك در صحن ورودى مختص بناهاى اين منطقه است كه زيبايى آن رادوچندان مى كند.
اسب هاى وحشى
براى ديدن اسب هاى وحشى كه بومى جزيره هستند، بايد مقدارى پياده روى كنيم. چكمه هايمان را به پا مى كنيم و از لابه لاى علفزارها نظاره گر آنها مى شويم، ولى اى كاش زباله هاى روى زمين اين لذت عميق را از ما دريغ نمى داشت. با اين حال، اگر شانس يارى كند و زمان كوچ پرندگان به اين ناحيه باشد انواع كاكايى، گيدانشاه، چوب پا، پرستوى دريايى و گلايول، انواع قو، اردك، فلامينگو، پليكان و غاز و ... را نيز مى توان از نزديك ديد.
از آشوراده برمى گرديم با چشمانى مسحور زيبايى هاى بكر و مردم خوبش . مردمى كه حاضر به هرگونه وفادارى در راه ايرانند.

نرگس كشته گر
سيستان منطقه اى كهن است كه تاريخ افسانه وار آن حكايت هاى بسيارى از واقعيت هاى نهفته دارد و هيرمند، موهبتى ديگر است كه كل حيات منطقه سيستان را به خود وابسته كرده است. اين رودخانه افزون بر جنبه هاى اقتصادى با بسيارى از مسائل فرهنگى در هم آميخته است و نمود آن در افسانه ها، مثل ها، باورها و مراسم منطقه ديده مى شود.
مردم سيستان همواره با هيرمند زندگى كرده اند، قوت خود را از آن برگرفته اند، مراسم شادى خود را با هيرمند و در كنار هيرمند برگزار كرده اند و ساليانى بود كه اين رود مهر خود را از مردم اين منطقه دريغ كرده بود. چند سال بود كه مردم به انتظار روزى بودند كه هيرمند دوباره جارى شود و بخروشد و منشأ خير و بركت براى ساكنان اين سرزمين باستانى باشد.جغرافى نگاران عرب زبان چون يعقوبى و ابن فقيه هيرمند را رودخانه اى «هزاربازو» ناميدند، قديم ترين نام اين رودخانه در كتاب مقدس اوستا به نام «هييؤمنت» آمده است.
جريان اين رودخانه در هيچ زمانى از اعتدال خاصى برخوردار نبوده است. زمانى آنقدر سركش و خروشان بوده كه هر چيزى را در مسير خود نابود مى كرد. اين وضع سبب شد كه سيستان در طول حيات خود بارها تغيير شكل دهد، آبادى هاى بسيار در كام سيل فرورفته، تمدن هاى بسيارى در كنار هيرمند پا گرفت و به شكوفايى رسيد و با نوسان آن از ميان رفت و زمانى آنقدر زار و نزار شد كه بجز مشكل تأمين آب شرب، خسارت هاى جدى به محيط زيست وارد شد. با مدفون شدن روستاها زير خروارها شن و ماسه، كشاورزى و دامپرورى نيز در منطقه از بين رفت و موجب مهاجرت مردم از منطقه شد.
به گفته كارشناسان آب، رودخانه هيرمند ۳ تأثير مهم بر منطقه سيستان دارد كه در درجه اول، چاه نيمه هاى زابل كه منبع آب آشاميدنى مردم است را پر مى كند از سوى ديگر رودخانه هيرمند ، با به وجود آوردن درياچه هايى كه در آنها نيزارها حيات مى يابند ، موجب مى شود غذاى دام تأمين و دامپرورى در آن منطقه رونق گيرد و موجب اشتغال مردم شود.
همچنين رودخانه هيرمند موجب مى شود كه بادهاى ۱۲۰ روزه سيستان كه خشك هستند مرطوب و دماى هوا تعديل شود. در غير اين صورت با وجود بادهاى ۱۲۰ روزه و باران شن و ماسه، زندگى در آن منطقه مختل خواهد شد.رودخانه سيستان كه داراى آبگذرى ميانگين ساليانه حدود ۲۲۰۰ ميليون متر مكعب و طول آن ۷۰ كيلومتر ابتدا مخازن چاه نيمه ها را از راه يك كانال آبگيرى و سپس آب مورد نياز شبكه هاى آبيارى بخش شيب آب و پشت آب نيز وابسته به آن است.
رودخانه سيستان بعد از عبور از سدهاى كهك، زهك، سيستان و آبيارى منطقه به درياچه هامون مى ريزد.
دومين انشعاب هيرمند پريان است كه در مسير خود به سمت شمال، قسمتى از مرز ايران و افغانستان را تشكيل مى دهد، اين رود پس از پيمودن مسافت حدود ۳۵ كيلومتر و آبيارى ۴۰ هزار هكتار از اراضى منطقه ميانكنگى به درياچه هامون مى پيوندد.
به گفته مهندس على نيكبخت، رئيس سازمان جهاد كشاورزى سيستان و بلوچستان، با جارى شدن آب هيرمند در دشت سيستان مقدار ۷۱ هزار هكتار از اراضى سيستان زير كشت رفته كه از اين مقدار ۷۰ هزار هكتار زراعى و يك هزار باغى است.
درياچه هامون سيستان با بيش از ۴ هزار كيلومتر وسعت پس از ۸ سال خشكسالى در حال آبگيرى است كه با رويش نيزارها موجب سرسبزى و رونق براى دامداران مى شود.
هيرمند از دامنه جنوبى كوه هاى «هندوكش» در خاك افغانستان سرچشمه مى گيرد و پس از پيمودن مسافتى حدود ۱۱۰۰ كيلومتر وارد مرز ايران مى شود. مساحت مفيد حوزه آبخيز آن بيش از ۱۲۰ هزار كيلومتر مربع و داراى ۱۰۵۰ كيلومتر طول است، هيرمند در منطقه صفر مرزى به دو شاخه يكى رودخانه سيستان و ديگرى رودخانه پريان تقسيم مى شود.