مريم وادى پور
پيشگيرى از ابتلا به بيمارى هاى تك گير و همه گير شايع ازدغدغه هاى هرتابستان است و سردسته اين بيمارى ها اسهال هاى خونى و وباست.
به طور كلى مهم ترين بيمارى هاى شايع كشورمان در فصل تابستان، با دستگاه گوارش مرتبط است و شامل بيمارى ها و عفونت هاى روده اى است كه با تك گيرى و همه گيرى خود را نشان مى دهد و اگر مراقبت جدى در اين زمينه صورت نگيرد، همواره احتمال ابتلاى افراد به اين دسته از بيمارى ها، وجود خواهد داشت.
البته جداى از بيمارى هاى دستگاه گوارشى، مى توان بيمارى هاى منتقل شده از نيش حشرات مالاريا و سالك را نيز شايع ترين بيمارى هاى فصل تابستان كشورمان دانست. دراين زمينه دولت برنامه اى ۱۰ساله براى حذف مالاريا وبرنامه اى جامع براى پيشگيرى از سالك دارد.
دكتر محمدمهدى گويا، رئيس مركز مديريت بيمارى هاى وزارت بهداشت در اين زمينه در گفت وگو با خبرنگار «ايران» بيمارى هاى دستگاه گوارشى و عفونت هاى روده اى را مهم ترين بيمارى هاى فصل گرم در كشور خواند و اظهار داشت: سردسته اين بيمارى ها اسهال هاى خونى و وباست كه بيشتر از طريق آشاميدن آب، سبزيجات و مواد غذايى آلوده منتقل مى شود.
* كاهش چشمگير ابتلا به وبا
در سال گذشته به علت رعايت موارد بهداشتى براى پيشگيرى از ابتلا به وبا، تنها با ۲۳ موارد مواجه بوديم كه اين تعداد كمترين موارد ابتلا به اين بيمارى در ۴۰ سال گذشته بوده است كه البته ۱۳ مورد از موارد ابتلا نيز افراد غير ايرانى و از كشورهاى همسايه بوده اند.وى ادامه داد: ۱۰ مورد ديگر نيز، در اثر ارتباطى كه با ۱۳ مورد مبتلايان غير ايرانى داشته اند، به وبا مبتلا شدند.
گويا با بيان اين كه سال گذشته مردم، فرماندارى ها و استاندارى ها تلاش خوب و جدى در مناطق خشك و كم آب در زمينه رعايت بهداشت و پيشگيرى از ابتلا به وبا داشته اند، اذعان كرد: بخش قابل توجهى از برنامه پيشگيرى از ابتلا به وبا را استاندارى ها، فرماندارى ها، وزارت نيرو و شركت هاى آب و فاضلاب روستايى براى تأمين آب آشاميدنى مناسب، انجام مى دهند و وظيفه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى نيز در اين باره كمك به كنترل سلامت آب آشاميدنى است.
* تكذيب هرگونه ابتلا به وبا در عتبات عاليات
رئيس مركز مديريت بيماريهاى وزارت بهداشت در پاسخ به اين كه شايع شده مواردى از ابتلا به وبا در عتبات عاليات و عراق مشاهده شده است، تأكيد كرد: چنين چيزى را تكذيب مى كنم، به هيچ وجه چنين موردى صحت ندارد.
* مالاريا، بيمارى شايع فصل گرم مناطق جنوب شرقى كشور
وى همچنين درباره ديگر بيمارى هاى شايع فصل گرما در ايران توضيح داد: در برخى مناطق كشور، بيمارى هايى از طريق نيش حشرات در فصل تابستان منتقل مى شود كه سردسته آنها مالاريا به عنوان بيمارى شايع مناطق بومى جنوب شرقى كشورمان است.
وى گفت: مالاريا بيشتر در مناطق جنوبى استان هاى سيستان و بلوچستان، كرمان و استان هرمزگان شايع است.
* برنامه ۱۰ ساله دولت براى حذف مالاريا
گويا با اعلام اين كه هم اكنون برنامه اى ۱۰ ساله براى حذف مالاريا در كشور تدوين و تدارك ديده شده است، اظهار داشت : امسال، نخستين سال شروع اين برنامه است و اميدواريم بتوانيم به موقع همه گيرى هاى اين بيمارى را، از قبل پيش بينى كنيم.
وى در اين زمينه توضيح داد: در قالب اين برنامه سعى داريم در مناطقى كه بارندگى شايع است، بتوانيم زمان دقيق احتمال زايش پشه ها را تشخيص داده و بى درنگ اقدامات كنترلى را شروع مى كنيم.
* آغاز برنامه هاى پيشگيرانه بيمارى هاى تابستان
وى در باره زمان آغاز برنامه هاى پيشگيرانه و كنترلى ابتلا به بيمارى هاى فصل گرم، اعلام كرد: اغلب زمان شروع برنامه ها، با توجه به شرايط استان هاى مختلف، متفاوت است.
رئيس مركز مديريت بيمارى هاى وزارت بهداشت، افزود: بر اين اساس در استان هاى گرم كشور همچون سيستان و بلوچستان و خوزستان، اين برنامه ها پيش از آغاز سال ،۸۶ شروع شده است.

دكتر رضا آمرى نيا
چربى ها و روغن از مهمترين اجزاى تشكيل دهنده غذاى انسان ها به شمار مى روند. چربى ها در همه سلول ها و بافت هاى بدن وجود دارند و نقش حياتى در ساختمان غشاى سلولى ايفا مى كنند. چربى ها منبع انرژى بدن، حامل ويتامين هاى محلول در چربى و پيش ساز هورمون ها و نمك هاى صفراوى هستند. اين گروه از موادغذايى به تنظيم حرارت بدن مى انجامند.
بدون شك امروزه يكى از علل عمده ابتلا به بيمارى هاى قلبى - عروقى، شيوه نامناسب زندگى از جمله تغذيه نامناسب است. نكته مهم اين كه زمينه بروز اين بيمارى ها از دوران كودكى در بدن شكل مى گيرد. تمايل به مصرف غذاهاى چرب ، شور، برشته، سرخ شده و دودى از كودكى شكل گرفته و ذائقه ما را مى سازند كه عوض كردن آن در بزرگسالى مشكل خواهد بود.
مصرف روغن به صورت فراوان اگرچه خطر اضافه وزن و بيمارى هاى قلبى - عروقى و برخى از انواع سرطان ها را افزايش مى دهد اما وجود مقادير كافى از آنها در رژيم غذايى براى بدن ضرورى است. روغن هاى گياهى مايع، به دليل دارا بودن مقادير كافى اسيدهاى چرب غيراشباع و نداشتن كلسترول، مناسب تر از روغن هاى جامد هستند.
البته نبايد فراموش كرد روغن هاى نباتى ابتدا مايع هستند و در كارخانه هاى توليد روغن براى بالا بردن مقاومت آنها را هيدروژنه مى نمايند. در اين فرايند اسيدهاى چرب روغن اشباع شده و به همين دليل به اين روغن ها اشباع شده مى گويند. روغن هاى جامد، مدت بيشترى قابل نگهدارى هستند. حرارت را بهتر تحمل مى كنند، به نور حساس نيستند اما به خاطر دارا بودن اسيدهاى چرب اشباع در ايجاد بيمارى هاى قلبى - عروقى نقش مهمى دارند. افزون بر اين هيدروژنه كردن اسيدهاى چرب هم ضرر مضاعف دارند. اسيدهاى چرب ترانس در ايجاد سرطان نقش دارند. به همين دليل روغن هاى جامد با توجه به تحمل زيادشان به حرارت با اين كه براى سرخ كردن بهتر از روغن هاى معمولى هستند ولى به طور كلى در ليست غذاهاى خطرناك قرار مى گيرند.
به تازگى صنايع توليد روغن تلاش مؤثرى را براى توليد روغن هاى كم ترانس شروع كرده است. اين روغن ها به صورت نيمه جامد هستند (مثل روغن مخصوص سرخ كردن) و گاهى اوقات يكنواخت نبوده و قسمت مايع در روى ظرف روغن بيشتر است. اين شكل ظاهرى دليل بر فساد روغن نيست و بهتر است آن را قبل از مصرف به طور كامل هم بزنيم. هرچه ايزومر ترانس روغن كمتر باشد روغن سالم تر است ولى كمتر حرارت را تحمل مى كند. بنابراين بايد سعى شود روغن هاى مايع را براى سرخ كردن موادغذايى با درجه بالا استفاده نكنيم.
تحقيقات نشان مى دهد چربى هاى ترانس، ميزان كلسترول بد خون را افزايش داده و كلسترول خوب را كاهش مى دهند. اين امر سبب افزايش احتمال بيمارى هاى قلبى - عروقى مى گردد. بيشتر چربى هاى ترانس در غذاهاى سرخ شده، ساندويچ ها و روغن نباتى وجود دارد. با توجه به اين كه طبق آمار موجود، سرانه مصرف روغن جامد براى هر ايرانى حدود ۱۴ كيلوگرم و روغن مايع حدود ۴۰ گرم است بايد صنايع كشور استراتژى خود را براى كاهش اسيدهاى چرب اشباع شده و ايزومر ترانس، طورى تنظيم كنند كه مصارف خوراكى مناسب تر و از زيان كمترى برخوردار باشند.
از نظر علمى روغن هاى فاقد اسيدهاى چرب اشباع شده و ايزوترانس بسيار مناسب بوده و ميزان مجاز براى وجود چربى هاى اشباع حداكثر ۲۵ درصد و اسيد چرب ترانس حداكثر ۱۰ درصد است. اين در حالى است كه آمارهاى غيررسمى ايزومر ترانس را ۳۰ درصد و در آمارهاى رسمى ۲۰ درصد براى روغن هاى توليد شده بيان مى كنند.
استفاده از روغن هاى مايع براى انواع سالادها، خورش ها و برنج مناسب بوده ولى براى سرخ كردن بايد از روغن مخصوص سرخ كردن استفاده كنيم. آن هم به اين خاطر است كه اين نوع روغن به ميزان كمترى ايزومر ترانس و چربى هاى اشباع شده نسبت به روغن هاى جامد دارد و اين مسأله در پيشگيرى از اضافه وزن و چاقى و به دنبال آن پيشگيرى از بيمارى هاى ناشى از چاقى مثل ديابت، بيمارى هاى قلبى و عروقى افزايش فشارخون، سكته هاى قلبى و مغزى و بيمارى هاى اسكلتى مثل كمردرد، زانودرد و برخى از انواع سرطان ها مؤثر است.
در اين ميان چند نكته در مورد مصرف روغن و موادغذايى ضرورى به نظر مى رسد.
بهتر است روغن تنها يك بار براى سرخ كردن استفاده شود.
براى سرخ كردن يا از روغن هاى مخصوص سرخ كردن و يا از روغن هاى جامد استفاده شود. چرا كه روغن هاى مايع معمولى تحمل حرارت بالا را ندارند.
ذائقه كودكان را با روغن هاى سالم مثل زيتون، كلزا و آفتابگردان عادت دهيد.
روغن را هميشه در ظروف سربسته نگهدارى كنيد.
روغن هاى مايع را در جاى خنك و دور از نور نگهدارى كنيد.
در صورت بزرگ بودن ظرف نگهدارى روغن جامد يا مايع، سعى كنيدكه از ظرف كوچكتر استفاده كنيد .
ظرف روغن را هنگام خريد به دقت كنترل كنيد، تاريخ مصرف، نام كارخانه، شماره پروانه وزارت بهداشت، علامت استاندارد و همچنين ميزان درصدچربى هاى اشباع و ايزومر ترانس را بررسى كنيد.
چربى گوشت را قبل از پخت به طور كامل جدا كنيد.
* مشاور تغذيه و رژيم درمانى

اغلب ما فقط در فصول سرد سال جوراب مى پوشيم، اما پزشكان توصيه مى كنند براى جلوگيرى از ايجاد بوى بد در كفش و پا، بايد در تمام ايام سال جوراب پوشيد.
ايجاد بوى بد در پا به علت تأثير باكترى يا قارچ بر روى سلول هاى قديمى پوست است. سلول هاى پوستى هر ۲۸ روز يك بار تجديد مى شود.
نپوشيدن جوراب موجب مى شود سلول هاى قديمى جدا شده از پوست، در كفش باقى مانده و در اثر تأثير باكترى يا قارچ روى آنها، بوى بد در كفش ايجاد شود.
باكترى هاى مولد بوى پا، بر روى پوست مرطوب خيلى بهتر و سريع تر رشد مى كنند. بنابراين قبل از پوشيدن جوراب، مقدارى پودر مخصوص در كف جوراب و پاى خود بريزيد تا با خشك نگه داشتن پوست، مانع از رشد باكترى ها شود.
همچنين براى كشتن باكترى هاى مولد بو، مى توانيد هنگام خواب از خوشبوكننده و ضد عرق مخصوص پا استفاده كنيد و اگر بعد از مصرف دچار خارش پا مى شويد، آن را با آب و صابون بشوييد.
منبع: اينترنت

مواد قندى هميشه همراهتان باشد
«هيپرگليسمى» يا «واكنش انسولين»، شرايطى است كه در آن قند خون به كمتر از حدود ۷۰ ميلى گرم در دسى ليتر مى رسد.
در اين وضع، هورمون آدرنالين در بدن ترشح شده و شخص دچار تعريق، گيجى، عصبانيت و لرزش مى شود. تارى ديد، سردرد و بى حسى لب ها از جمله علائم هشداردهنده «افت قند خون» است. در شرايطى كه دچار كاهش قند خون مى شويد، بايد سريع عمل كنيد. ممكن است هوشيارى خود را از دست بدهيد اما در هر حال به سرعت تعدادى قند يا ماده شيرين مصرف كنيد. اگر بعد از ۵ تا ۱۰ دقيقه احساس بهبود نكرديد، لازم است دوباره مواد قندى مصرف كنيد و ۵ تا ۱۰ دقيقه پس از بهبود نيز، يك وعده غذا يا ميان وعده بخوريد تا مقدار قند خونتان ثابت بماند.
به خاطر داشته باشيد
اگر دليلى براى كاهش قند خون خود پيدا نكرديد، حتماً مسأله را با پزشك يا مسئول آموزش ديابت در ميان بگذاريد. به طور كلى شما مى توانيد يك زندگى عادى و عمرى طولانى داشته باشيد. به اين منظور بايد در مورد ديابت مطالب موردنياز را بدانيد و از خود مراقبت كنيد.
حقوق شما
اين موارد جزء وظايف گروه بهداشتى است: ارائه يك برنامه درمانى با هدف مراقبت از خود، كنترل مرتب قند خون و حال عمومى شما، آموزش نحوه برخورد با موارد اورژانس و مشكلات خاص، آموزش مداوم شما و خانواده تان و راهنمايى براى استفاده از مزايا و تسهيلات اجتماعى ـ اقتصادى.
در اين ميان نقش شما، گنجاندن اين توصيه ها در برنامه زندگى تان است. ضرورى است تا شرايط خود را همواره تحت كنترل داشته باشيد.