اسد شكورپور
پس از گذشت ۲۵ سال از تأسيس شوراى همكارى خليج فارس اين شورا نتوانسته است آرزوهاى ساكنان كشورهاى خليج فارس را برآورده سازد. شوراى همكارى خليج فارس كه با توافق كشورهاى خليج فارس ايجاد شد تا امروز تنها تجربه كشورهاى عربى است كه بقا و استمرار خويش را با وجود موانع و حوادثى كه در منطقه خاورميانه و بويژه خليج فارس رخ داده حفظ كرده است.
با نگاهى به تركيب كشورهاى حوزه خليج فارس و سازمان هاى سياسى و اقتصادى به اين نتيجه مى رسيم همه عوامل تكامل و وحدت منطقه به طور كامل براى خدمت به مصالح مردم و دستيابى به اهدافى كه عمران كشورهاى تأسيس كننده شوراى همكارى خليج فارس آن را مدنظر داشتند به كار گرفته نشده اند.
با وجود پيشرفت هايى كه در روند حركتى كشورهاى عضو اين شورا حاصل شده ولى اين شورا با چالش ها و تحولات سياسى مختلف مواجه بوده است.
با ايجاد نظام بين المللى جديد، مفاهيم جهانى سازى و مكانيزم هاى مربوط به آن مانند سازمان تجارت جهانى، توافقنامه هاى گروهى و فردى و تجارت آزاد، افق ها و موانع در مسير تكامل شوراى همكارى خليج فارس را نمى توان بدون در نظر گرفتن بعد اقليمى و بين المللى آن مشخص كرد.
بنابراين مى توان با بررسى توافقنامه هاى امضا شده توسط سران كشورهاى شوراى همكارى خليج فارس ميزان تحولات و تغييراتى را كه بر توافقنامه هاى اقتصادى كشورهاى خليج فارس از زمان ايجاد شوراى همكارى خليج فارس پديد آمده، مشخص كرد.
توافقنامه اقتصادى ميان كشورهاى شوراى همكارى خليج فارس كه در بيست ويكمين نشست اين شورا در ۳۱ دسامبر ۲۰۰۱ كه در مسقط عمان امضا شد تحول گسترده و كاملى را در توافقنامه اقتصادى در نوامبر ۱۹۸۱ ايجاد كرد. اين توافق قواعد روابط اقتصادى ميان دولت هاى عضو را تحكيم بخشيد و به تبع آن منطقه آزاد تجارى براى كشورهاى شوراى همكارى خليج فارس پديد آمد. امضاى توافقنامه سال ۱۹۸۱ ناشى از شرايط اقتصادى آن زمان بود و موجب توسعه روابط اقتصادى ميان كشورهاى عضو و حمايت از آن شد و تقريباً بر تمام سياست هاى اقتصادى، مالى، پولى، قوانين تجارى، صنعتى و سازمان هاى گمركى تأثير گذاشت. اين شورا در نشست هاى ساليانه اش تصميم هاى مهمى را در زمينه اقتصادى اتخاذ مى كرد و در راستاى فعاليت اقتصادى مشترك گام هاى بلندى برمى داشت. شايد تصميم هايى كه درباره اتحاديه گمركى و بازار مشترك عربى گرفته شد از مهم ترين مصوبه هاى آن باشد. توافقنامه امضا شده در مسقط شيوه هاى فعاليت مشترك را از نظر كيفى مورد بحث قرار مى دهد و فقط بر تشويق همكارى و هماهنگى ميان كشورهاى عضو بسنده نمى كند بلكه با صراحت بر اين نكته تأكيد مى كند كه تكامل اقتصادى كشورهاى عضو شورا تنها از طريق اجراى برنامه مشخص و مكانيزم هاى قابل اجرا امكان پذير است. به منظور تحقق چشم اندازها و آرزوهاى مردم كشورهاى حوزه خليج فارس در داشتن حق برابر در كار و فعاليت، سرمايه گذارى، آموزش، بهداشت، خدمات اجتماعى و سكونت؛ توافقنامه ۳ مورد مهم را مورد توجه قرار داده است كه ماده هاى اصلى توافقنامه به حساب مى آيند:
۱- اتحاديه گمركى
تبادل تجارى ميان كشورهاى عضو را يك اتحاديه گمركى انجام مى دهد كه از ابتداى ژانويه سال ۲۰۰۳ به مرحله اجرا درآمده است و بر موارد زير تأكيد دارد: الف) برقرارى تعرفه هاى گمركى واحد در قبال جهان خارج توسط اعضاى شورا ب) داشتن سازمان ها و انجام اقدام هاى گمركى واحد ج) دريافت تعرفه هاى گمركى يكسان د) نقل و انتقال كالا ميان كشورهاى عضو بدون داشتن قيد و بندهاى گمركى و غيرگمركى .هـ) با كالاهاى توليد شده در هر كدام از كشورهاى عضو بايد مانند كالاهاى ملى برخورد شود.
۲- روابط اقتصادى بين المللى
با هدف ايجاد فضاى مناسب تر براى تعامل اقتصادى بين المللى دولت هاى عضو اين شورا سعى مى كنند تا سياست ها و روابط اقتصادى خويش را به صورت گروهى در قبال دولت ها، بلوك ها، كشورهاى منطقه و سازمان هاى منطقه اى و بين المللى ترسيم كنند.
كشورهاى عضو براى تحقق اين هدف تدابير لازمه زير را اتخاذ مى كنند: الف) پيگيرى استراتژى مذاكرات گروهى ب) عقد توافقنامه هاى اقتصادى با شركاى تجارى به صورت گروهى ج) انجام اقدام ها و تدابير واحد و سازماندهى واردات و صادرات د) برقرارى سياست واحد تجارى با جهان خارج
۳- برخورد بدون تبعيض با شهروندان كشورهاى عضو در زمينه هاى اقتصادى
اين برخوردها عبارتند از: نقل و انتقال، فعاليت در بخش هاى دولتى و داخلى، تأمين اجتماعى و بازنشستگى، انجام شغل ها و حرفه ها، انجام فعاليت در تمامى بخش هاى اقتصادى، سرمايه گذارى و خدماتى، تملك املاك، حمل ونقل سرمايه، ماليات، خريد و فروش سهم و تأسيس شركت ها، تعليم، آموزش و خدمات اجتماعى. همچنين كشورهاى عضو توافق كرده اند كه قواعد اجرايى اين شورا را تكميل و بازار مشترك خليج فارس را محقق سازند. پس از گذشت ۵ سال از امضاى اين توافقنامه كارشناسان و ناظران معتقدند تنها بخش اندكى از اين توافقنامه اجرايى نشده است و شكايت ها درباره اقدام هاى گمركى روزبه روز در حال افزايش است. اصول سرمايه گذارى درباره كالاها با توافقنامه امضايى مطابقت ندارد، و براساس اظهارات رسمى مسئولان اماراتى در پايان ماه آوريل ۲۰۰۶ تعدادى از كالاها به خاطر توقف طولانى در مرزهاى اين كشورها قابليت مصرف خويش را از دست داده و تلف شدند. بانك ها و شركت هاى مالى همچنان جز در موارد استثنايى قادر به خروج از مرزها نيستند و جز در برخى از موارد نادر مذاكرات تجارى با جهان خارج به طور گروهى انجام نمى شود. با توجه به آنچه عنوان شد مشخص مى شود شوراى همكارى خليج فارس در مرحله حساس و خطرناكى قرار گرفته كه خروج از آن به اراده قوى و نگاه واقع گرايانه به مسائل در ميان متغيرهاى خطرناك منطقه اى و بين المللى بستگى دارد.
منبع: مجله صانعوالحدث

سيدجواد سيدپور
نويسنده كتاب «اعترافات يك جنايتكار اقتصادى» ادعا مى كند كه «شركت ها» يا «ابرشركت ها» هستند كه دولت ها و به تبع آن جهان را اداره مى كنند. به نظر شما اين «ابر شركت سالارى» چيست و از كى و كجا سر برآورده است؟
نبوى: «ابر شركت سالارى» واژه و تركيبى است كه جان پركينز ساخته و پرداخته است. او معتقد است شركت هايى كه قدرت هاى مالى دارند در پشت سردولت ها قرار دارند و آنها هستند كه آدم ها را تعيين مى كنند و جنگ ها را پى مى گيرند. او در اين كتاب تجربيات شخصى خود را به عنوان عضوى از اين «ابرشركت سالارى» عنوان مى كند.
من وقتى درس مى خواندم يك معلم زبان انگليسى داشتيم موسوم به «مستر فربنكس» كه عضو سپاه صلح بود. اين آقا بعدها مسئول ميز ايران در وزارت خارجه آمريكا در زمان كارتر و سپس مسئول راديو آزاد شد.
مى خواهم اين را بگويم كه نظام امپراتورى بسيار گسترده فكر مى كند. انسان هاى بسيارى را تربيت مى كند، به طورى كه هيچ چيز را هم زير سؤال نمى برند. الگوى سرمايه دارى به سرعت در حال گسترش است.
اكنون حتى برخى از روشنفكران ما نيز به اين فكر مى كنند كه تنها الگوى مناسب، الگوى رشد سرمايه دارى است. حتى از هر نوع گفتمان «عدالت خواهانه» نيز پس كشيده اند و از آن با مذمت ياد مى كنند.
شهابى: ابرشركت سالارى، يعنى حاكميت شركت ها و اسمى از ابرشركت ها به ميان نمى آيد.
رهبران پايه گذار آمريكا مثل توماس جفرسون و جورج واشنگتن به دنبال دموكراسى و مردم سالارى بودند اما مردم سالارى به تدريج و با رشد سرمايه دارى از ميان رفت و به جاى مردم سالارى و دموكراسى، «شركت سالارى» جايگزين شده است. درواقع اين شركت ها جاى مردم را گرفته اند. قوانين مختلفى كه در سنا و كنگره آمريكا تصويب شده به قدرت بيشتر شركت ها منجر شده است، به طورى كه حقوقى اين شركت ها دارند كه مردم فاقد آنند.
دموكراسى را آبراهام لينكلن چنين تعريف مى كند: حكومت از طرف مردم، براى مردم و به وسيله مردم اما اكنون مى بينيم كه چنين چيزى نيست و ديگر اثرى از آن نمانده است، بلكه حكومت از سوى شركت ها و براى شركت هاست. چيزى، جز لايه هاى ظاهرى از مردم سالارى نمانده است و آن هم سهم مبارزه مردم با رشد بى رويه سرمايه دارى بوده كه مردم حقوقى دريافت كردند. مثل تعطيلاتى كه كارگران به دست آورده اند. اصلاً قرار نبوده كه كارگران تعطيلات داشته باشند و براى آن هم حقوق بگيرند. اين نتيجه مبارزه كارگران با سرمايه دارى بوده كه به دست آمده است. كارگران بايد براى ساعاتى كه كار مى كردند حقوق مى گرفتند نه براى تعطيلات يا زايمان و نظاير اين ها. چنين امتيازهايى را شركت ها به مردم ندادند، بلكه مردم براى به دست آوردن آن مبارزه كردند و اين يعنى دموكراسى. اكنون در آمريكا و انگليس امتيازهايى كه كارگران در طول قرن ها مبارزه به دست آورده بودند يكى يكى از دست مى دهند.
يعنى قوانين كار به نفع سرمايه دارى تغيير مى كند؟
نبوى: بله، دنيا در حال جهانى سازى است و سرمايه آزاد مى شود كه حركت كند. اما اين آزادى را به كارگر نمى دهند. مثلاً اكنون در چين براى المپيك دارند يك استاديوم مى سازند. كارگران درشرايط بد، ۱۰ ساعت در روز، ۷ روز هفته و براى روزى ۷ دلار كار مى كنند.
آيا از رشد سرمايه دارى مردم برخوردار نمى شوند؟ و آيا انتقال سرمايه به كشورهاى در حال توسعه به خاطر نيروى كار ارزان است؟
شهابى: برخى استدلال مى كنند كه مردم نيز از نظام سرمايه دارى بهره مند مى شوند اما با وجود رشد اقتصادى آيا درآمد حاصل از رشد به طور عادلانه توزيع مى شود. شكاف طبقاتى روز به روز در ايالات متحده به عنوان الگوى سرمايه دارى افزايش مى يابد. سرمايه دارى حتى به خود سرمايه دارى نيز رحم نمى كند.
نخستين نكته اى كه در كتاب هاى اقتصاد خرد مى خوانيم افزايش سود است و هيچگونه مسائل اخلاقى و انسانى در كار نيست. لذا سرمايه دارى به دنبال نيروى كار ارزان تر مى رود، زيرا سود بيشترى در پى خواهد داشت.
نبوى: شما شركت مك دونالد كه همبرگر توليد و عرضه مى كند را نگاه كنيد بيشتر كارگرانشان ساعتى كار مى كنند و جوان و دانش آموز هستند. چرا؟ چون هيچگونه تعهدى اين شركت نسبت به اين گونه كارگران ندارد. اگر غير از اين باشد نمى تواند ساندويچش را به قيمت ۴ دلار عرضه كند.
درواقع سيستم سرمايه دارى براى افزايش سود خودش از مزد كاركنان مى زند.
پرسشى كه مطرح مى شود اين است كه اگر سرمايه دارى اين قدر آثار منفى همراه دارد پس چرا در كشورهاى در حال توسعه از آن استقبال مى شود؟
شهابى: تقريباً در همه جاى جهان پذيرفته اند كه تنها الگوى مطرح، الگوى سرمايه دارى است، اگر چنين است بايد به فوايد و مضار آن نيز انديشيد. اگر به طرف بانك جهانى و صندوق بين المللى پول مى رويم به مضار آن نيز فكر كنيم. اگر از سرمايه خارجى دعوت مى كنيم كه وارد كشور شود، بايد بدانيم كه اين بسته با خود چيزهاى ديگرى نيز به همراه دارد. اين طور فكر نكنيد كه مشكل ما فقط نداشتن سرمايه گذارى خارجى است و اگر بيايند ايران بهشت برين خواهد شد. نبايد چشممان را بر روى واقعيت ها ببنديم.
نبوى: موضوع اين است كه آيا زمينى كه روى آن زندگى مى كنيم توان تأمين آن مقدار مواد اوليه كه همه مردم دنيا بتوانند در رفاه كامل زندگى كنند را دارد يا نه؟
به نظر شما اين توان وجود دارد؟
نبوى: ندارد. به همين دليل است كه بوش نمى رود قرارداد كيوتو را امضا كند چون از سهم ديگر كشورها از زمين دارد سوء استفاده مى كند. درواقع پيشرفت آنها نتيجه قهرى چپاول جاهاى ديگر است. اگر غرب پيشرفت كرد جاهايى را چاپيد و اين سيستم را هنوز حفظ كرده اند. در ذهن ما جا انداخته اند كه اين سيستم از همه بهتر است چرا؟ چون دموكرات است.
شهابى: آمريكايى ها مى گويند ما پيشرفته هستيم، اما نمى گويند كه چگونه و چطور به اين جا رسيدند. آنها تاريخ گذشته را بايد محو يا انكار كنند.
بخشى را شما در قسمت يادداشت ها به كتاب اضافه كرديد به نام «سرمايه دارى فاجعه»، در آنجا اشاره كرديد كه در كاخ سفيد دفترى راه اندازى شده با عنوان «دفتر هماهنگ كننده بازسازى و تثبيت» و هدفش راه اندازى جنگ با ۲۵ كشور جهان و بعد انعقاد قراردادهاى توسعه با آنهاست. منبع اين اطلاعات كجاست و چقدر صحت دارد؟
شهابى: فعلاً اطلاعات ما در همين حدى است كه در كتاب آمده اين اطلاعات هم از مقاله اى از خانم «نايمى كلاين» در مجله نيشن كانادا به دست آمده است. او يك روزنامه نگار مستقل است.
او مى گويد ليستى را ديده است كه در آن نام ۲۵ كشور قيد شده كه آمريكا با آنها وارد مخاصمه خواهد شد، با اين هدف كه ابتدا آنها را تخريب كند و سپس بتواند آنها را بازسازى كند و از اكنون پروژه بازسازى آنها برنامه ريزى و طرف هاى قرارداد و پيمانكاران هم مشخص شده اند و قراردادها هم آماده شده است. اين دفتر مستقيماً در كاخ سفيد تشكيل شده و محل آن در وزارت خارجه آمريكاست و مسئول آن هم آقاى پاسوال سفير سابق آمريكا در اروپاى شرقى است.
اين بحث تخريب و تثبيت يك فكر شركتى است يا فكر دولتى؟
شهابى: ديگر ما چيزى به عنوان دولت و شركت نداريم. دولت و شركت درواقع يكى هستند. دولت در اختيار ابرشركت هاست.
پس انتخابات و رياست جمهورى در آمريكا چه مى شود؟
شهابى: اكنون ليست كانديداهاى رياست جمهورى از هر دو جناح دموكرات و جمهوريخواه منتشر شده است. هيچ كدام از اينها زير ميليون دلار ثروت ندارند. همه سرمايه دارند و مزه پول را چشيده اند. كم ثروت ترين اين افراد آقاى «باراك اوبافا»ست كه حدود ۱‎/۵ تا ۲ميليون دلار ثروت دارد. شما كمتر مى بينيد كسى رئيس جمهور آمريكا شود كه تحصيلات عاليه داشته باشد.
آيا جمهوريخواهان گرايش به ابر شركت سالارى دارند يا دموكرات ها؟
شهابى: گفته مى شود دموكرات ها بيشتر نماينده صنايع مصرفى هستند و جمهوريخواهان نماينده صنايع نظامى.
براى همين است كه در دوره رؤساى جمهور دموكرات ها معمولاً از جنگ اجتناب شده است. زيرا بايد صلح و آرامشى برقرار باشد تا كالاهاى مصرفى به فروش برسد. جمهوريخواهان چون نماينده صنايع نظامى هستند طبيعى است كه به دنبال جنگ افروزى در جهان باشند.
بخشى در كتاب هست كه از عدم پشتوانه دلار آمريكا سخن گفته مى شود شرايط دلار آمريكا در كل جهان در چه وضعى است؟
نبوى: دلار آمريكا اعتمادى با خود دارد كه به عنوان اندوخته كشورهاى دنيا مورد استفاده قرار مى گيرد. اين يك قدرت عجيب به آمريكا داده است، چرا؟ زيرا اگر حساب جارى و تراز پرداخت هاى دولت آمريكا را بگيريد مى بينيد بالاى ۷۰۰ ميليارددلار بدهى دارد. همچنين دولت آمريكا سالهاست كه كسرى بودجه دارد.
تمامى كشورهايى كه در حمله به عراق با آمريكا همراه بودند تراز پرداخت هاى منفى داشتند.
آمريكا بدهكارترين كشور دنياست و اگر قرار باشد همين حالا كشورهاى دنيا مطالبات شان را از آمريكا بگيرند، آمريكا ورشكسته مى شود. بخش عمده اين طلب هم مربوط به چين است چين هم چون مى داند كه نمى تواند اين طلب را بگيرد اوراق قرضه آمريكا را خريده است.
آمريكا نوع ديگرى هم از پول ها و دلارها سوء استفاده مى كند. مثلاً در رأى گيرى شوراى امنيت سازمان ملل براى حمله به عراق، يمن رأى منفى مى دهد. سفير آمريكا در سازمان ملل همان جا به سفير يمن مى گويد كه اين رأى گران ترين رأيى بود كه در تمام عمرت داده اى. او بلافاصله جلوى يك اعتبار ۷۰ ميليون دلارى بانك جهانى را كه براى آب شرب روستايى در يمن قرار بود پرداخت شود مى گيرد. انگار جهان دارد به آمريكا سوبسيد مى دهد.
اگر فقط كشورهاى عضو اوپك اعلام كنند كه ديگر نفت را به دلار نمى فروشند و ارز ديگرى را جايگزين كنند، ديگر آمريكا، آمريكا نخواهد بود. آمريكا مفت دارد زندگى مى كند.

كاهش توليد گاز طبيعى روسيه
دولت روسيه اعلام كرد، به علت افزايش دماى هوا ميزان توليد گاز طبيعى اين كشور تا پايان سال ۲۰۰۷ بشدت كاهش خواهد يافت.شركت گازپروم بزرگترين توليد كنند گاز جهان نيز اعلام كرد، ميزان توليد گاز اين شركت در سال ۲۰۰۷ با ۴ ميليارد متر مكعب كاهش به كمتر از ۵۶۱ ميليارد متر مكعب خواهد رسيد.براساس اين گزارش، ميزان توليد گاز شركت هاى روسى در اين مدت بيش از ۸ درصد كاهش خواهد يافت.ميزان توليد گاز در روسيه در سه ماه نخست ۲۰۰۷ بيش از ۵‎/۷ ميليارد متر مكعب معادل ۳‎/۴ درصد كاهش داشته است.ميزان صادرات گاز روسيه به اروپا نيز امسال با ۶‎/۸ درصد كاهش به كمتر از ۱۴۷ ميليارد متر مكعب خواهد رسيد.

خط لوله صلح سياست هاى آمريكا را بى اثر كرد

پايگاه اينترنتى گلف نيوز نوشت، پيشرفت گفت وگوهاى مربوط به طرح خط لوله صلح، سياست هاى آمريكا بر ضد ايران را عملاً با شكست روبه رو كرده است.
به گزارش خبرگزارى فارس، اين پايگاه تصريح كرد: پيشرفت هاى قابل ملاحظه براى اجراى طرح ۷ ميليارد دلارى انتقال گاز ايران به هند و پاكستان، سياست هاى آمريكا براى متوقف كردن فعاليت هاى هسته اى ايران را نيز با چالش جدى روبه رو كرده است.براساس اين گزارش، هند و پاكستان براى تأمين انرژى مورد نياز خود در سال هاى آينده چاره اى جز واردات گاز طبيعى از ايران ندارند.مختار احمد مشاور نخست وزير پاكستان نيز در اين باره گفت: ايران تنها گزينه پاكستان براى تأمين گاز طبيعى مورد نياز است.اسلام آباد بر اساس منافع ملى خود درباره اجراى اين طرح تصميم گيرى خواهد كرد و تسليم فشارهاى خارجى نخواهد شد.

كشورهاى مسلمان فقيرند يا غنى؟

براى اين كه بتوانيم بدون احساسات، سخنان تكرارى و فلسفه هاى هميشگى درباره وضع مادى مسلمانان بحث كنيم، لازم است كه به برخى از آمار و ارقام و برآوردهاى انجام شده در اين باره بپردازيم. با رجوع به آمار، اعداد و ارقام مى توان به اصل اين مسأله پى برد كه آيا كشورهاى مسلمان فقيرند يا غنى؟ يا اين كه تركيبى از اين دو هستند. اگر به طور گذرا به كشورهاى اسلامى نظرى بيفكنيم ملاحظه خواهيم كرد كه خداوند گنج ها، ثروت هاى معدنى، موقعيت جغرافيايى و طبيعى، رودخانه ها، درياها و آب و هواى مناسبى را به مسلمانان اعطا فرموده كه در هيچ كدام از مناطق جهان نظير ندارد.
براى نمونه اگر نگاهى به كشورهاى عربى داشته باشيم در مى يابيم مساحت سرزمين هاى خشك آنها يك ميليارد و ۳۵۴ ميليون هكتار، سرزمين هاى داراى آب ۱۶ ميليون هكتار، اراضى كشاورزى آنها ۵۷ ميليون هكتار، مساحت مراتع ۳۰۵ ميليون هكتار و مساحت جنگل هاى آنها ۹۱ميليون هكتار است. آمارهاى ارائه شده آمار بالايى است و اگر مسلمانان از اين امكانات وسيع استفاده كنند جزو غنى ترين سرزمين هاى جهان خواهند بود. اما برخى ديگر از آمارهاى ارائه شده حاكى از آن است كه جهان اسلام ۷۰درصد نفت خام جهان، ۶۸ درصد پنبه خام، ۱۰۰ درصد كائوچوى طبيعى، ۴۰درصد آهن خام، ۶۵درصد بوكسيت، ۴۸ درصد مس، ۸۹ درصد منگنز، ۹۲ درصد كروم، ۳۶درصد فسفات و ۹۳ درصد قلع جهان را توليد مى كند.
پس از آن كه برآوردها نشان دادند مسلمانان ثروتمندترين مردمان روى زمين هستند ولى در مقابل ملاحظه مى كنيم كه آنها فقيرترين مردمان جهان نيز هستند. به راستى اين تناقض از كجا سرچشمه مى گيرد؟ براى اثبات اين مدعا بار ديگر اعداد و ارقام به يارى ما خواهند آمد.
براساس اعلام منابع سازمان ملل بيش از نيمى از ساكنان بنگلادش يعنى حدود ۹۲ ميليون نفر سطح زندگى شان از متوسط پايين تر است. براساس گزارش هاى بين المللى در كشور سودان هر ۹ هزار نفر يك پزشك و هر ۱۵۰۰ نفر يك پرستار دارند. در حالى كه در سومالى هر پزشك سالانه ۱۵ هزار و ۶۳۰ بيمار و هر پرستار نيز ۲ هزار و ۵۵۰ نفر را زير نظر دارد. اين ارقام دليل قاطعى است براى فقرى كه مسلمانان در اقصى نقاط جهان از آن رنج مى برند.
براساس نظر كارشناسان در كشورهاى فقير سوءتغذيه يكى از عوامل اصلى افزايش مرگ و مير كودكان محسوب مى شود به طورى كه اين عامل موجب مرگ ۲۸ درصد از كودكان زير ۱۵ سال نيجريه و ۷۶ درصد مرگ و مير كودكان مصرى است.
گزارش هاى جهانى حاكى از آن است بيشتر كشورهايى كه بدهى هاى سنگينى دارند كشورهاى مسلمان هستند به طورى كه بدهى هاى سودان در دهه۸۰ به ۷ هزار و ۸۰۰ ميليون دلار، اندونزى ۲۵ هزار ميليون دلار و مصر ۱۹ هزار و ۲۰۰ ميليون دلار رسيده است.
براساس گزارش هاى اعلام شده حدود ۸۰۰ ميليون بى سواد در جهان وجود دارد كه ۸۰ درصد آنها در كشورهاى اسلامى به سر مى برند.
در مورد تأمين آب مناسب كه يكى از نيازهاى اصلى زندگى است درصد روستاهايى كه در كشورهاى مسلمان از آب سالم برخوردار هستند بسيار پايين است. گزارش هاى سازمان بهداشت جهانى حاكى است هر ساله ۳ ميليون نفردر جهان به خاطر مرض سل مى ميرند كه بيشتر آنها از كشورهاى در حال توسعه اند.
پس ازملاحظه آمارها به واقعيت تأسف بار مسلمانان پى برديم و دريافتيم كه آنها هم فقيرند، هم غنى! بااين وجود كه آنها امكانات فراوانى را در اختيار دارند ولى بسيارى از آنها از سوءتغذيه، بى سوادى، فقر و بيمارى رنج مى برند.
آنچه لازم است امروز مسلمانان به آن روى آورند، اين است كه سرمايه هاى خود را در جاى مناسب هزينه كنند و براى برقرارى توازن اقتصادى تلاش كنند. زيرا توازن موجب برابرى و نزديكى سطح زندگى مردم به هم مى شود. توازن يعنى اين كه براى ساخت صنايع توليدى و مصرفى با دقت برنامه ريزى شود و به امنيت مسكونى و غذايى مردم توجه گردد.
همچنين به همبستگى اقتصادى روى آورده شود زيرا موجب نزديكى مردم جامعه به هم شده و مبارزه با احتكار واتخاذ مواضع مثبت از جمله سرپرستى از يتيمان را موجب مى شود و نيز از ديگر نتايج همبستگى اقتصادى تنظيم روابط اجتماعى، مرتبط كردن فرد با دولت و دولت با مردم و سازماندهى معاملات مالى و روابط اقتصادى است.
و سرانجام اين كه تكامل اقتصادى در نظر گرفته شود زيرا امروزه بر هر دولت مسلمانى واجب است تا به تكامل در كنار ديگر دولت هاى اسلامى فكر كند.
منبع: مجله المستثمرون