گروه اجتماعى- محسن جندقى خبرنگار اعزامى به بندر جاسك: يك هفته پس از عبور توفان حاره اى «گونو» ازجنوب ايران هنوز مردم منطقه با مشكلات عديده اى مواجه اند. اما اينجا مكانى است كه استقامت توفانى مردم ، توفان «گونو» را شرمنده كرد. اينجا جاسك است.
توفان شديد، جارى شدن سيل، قطع شدن راه هاى ارتباطى، دسترسى نداشتن مردم به امكانات مخابراتى و بارندگى شديد در شهرستان جاسك كه از روز چهارشنبه ۱۶ خرداد ماه سال جارى تا روز يكشنبه بيستم همين ماه ادامه داشت پيام آور بحرانى بود كه بسيارى را به وحشت انداخت اما نيرويى موجب شد كه برخلاف تصور همگان كنار آمدن با اين بحران، سهل شود و آن چيزى نبود جز روحيه بالا و مثال زدنى مردم جاسك.
* مناطق بحران زده
در زمان عبور توفان گونو در استان هرمزگان، شهرستان جاسك نقطه بحران بود. اين شهرستان از ۳ بخش «بشاگرد»، «مركزى» و «ليردف» تشكيل شده است و توفان گونو در همه آن تأثير گذاشته است. در زمان آغاز توفان با توجه به اطلاع مسئولان از اين موضوع مردم از نقاط خطرناك دور شدند و به ارتفاعات روى آوردند. تا ۳ روز هيچ راه ارتباطى ميان شهرستان جاسك و شهرستان هاى ديگر وجود نداشت و مردم و مسئولان محلى خودشان به دنبال حل مشكلات بودند.
* تنها راه نجات
تا عصر چهارشنبه ۲۴ خرداد ماه بخش «بشاگرد» شهرستان جاسك از همه امكانات جاده اى برخوردار و همه راه هاى ارتباطى به اين بخش باز شد اما بخش هاى مركزى و «ليردف» با مشكلات بسيارى مواجه است.
«حيدر عاليشوندى» فرماندار جاسك در اين باره به خبرنگار «ايران» مى گويد: «اكنون (ديروز )همه راه هاى ارتباطى ۱۳ روستاى دهستان «گابريك» در بخش مركزى جاسك قطع است و تنها از طريق راه هوايى مى توان به مردم اين منطقه كمك رسانى كرد. مسئولان به وسيله بالگرد هاى سپاه و هلال احمر هر روز در اين منطقه به مردم آن امكانات اوليه را مى رسانند. همچنين به بخش «ليردف» با ۶۴ روستاى خود تنها به وسيله راه هوايى و به سختى از طريق راه دريايى كمك رسانى صورت مى گيرد. مردم روستاهايى كه به طور كامل زير آب رفته به مناطق مرتفع آورده شده اند و هم اكنون در چادر زندگى مى كنند.راه هاى ارتباطى بندر جاسك به غير از محور ميناب - جاسك نيز بسته است و تنها ۳ روز از بازگشايى اين محور مى گذرد.»به طور كلى از منطقه گابريك بندر جاسك تا شهر زرند كه حدود ۱۰۰ كيلومتر است، بحرانى محسوب مى شوند و به علت خرابى جاده هاى تازه بازگشايى شده، حمل و نقل مشكل و امكانات كم ، كمك رسانى به كندى صورت مى گيرد.
* آب آشاميدنى نيست
آب آشاميدنى بندر جاسك از مركز زرآباد در استان سيستان و بلوچستان تأمين مى شد اما به علت وقوع توفان گونو در اين منطقه مردم جاسك از دسترسى به آب شرب محروم هستند. همچنين باتوجه به اين كه همواره پس از وقوع بارندگى و سيل اين چنينى به علت راكد بودن آب باران احتمال هرگونه بيمارى وجود دارد، در بندر جاسك مسئولان كلر فراوانى به آب شرب باقى مانده اضافه مى كنند تا احتمال وجود بيمارى به كمترين حد ممكن برسد. هم اكنون منطقه از كمترين امكانات بهداشتى برخوردار است. مسئولان با رعايت نكات بهداشتى احتمال شيوع هر بيمارى را از بين برده اند. اگر در اين منطقه بيمارى مسرى منتشر شود بايد منتظر بحران جديدى باشيم.
* زيانهاى گونو
چنين توفان سهمگينى به طور طبيعى خسارات فراوانى بر جاى گذاشته است. عاليشوندى در اين باره مى گويد: «در بخش كشاورزى بسيارى از درختان باغ ها (موز و انبه) و نخيلات از بين رفته است. اين درختان شكسته شده از ريشه در آمده اند. در بخش شيلات به مزرعه پرورش ميگوى بندر جاسك كه در روستاى «سور گلم» قرار دارد، آسيب فراوانى وارد شده است. همچنين قايق هاى فراوانى از بين رفته اند. حدود ۳ هزار و ۵۰۰ دام و احشام نيز تلف شده است كه مردم براى شايع نشدن بيمارى آن را دفن كرده اند.
در بخش راه دست كم ۱۵ ميليارد تومان به جاده هاى شهرستان جاسك خسارت وارد آمده است. تأسيسات از جمله آب و برق آسيب جدى ديده اند. البته نمى توان مقدار همه خسارات را برآورد كرد زيرا بحران هنوز به پايان نرسيده و بسيارى از مناطق جاسك در محاصره آب هستند و تاكنون راه هاى ارتباطى زمينى در آنها بازگشايى نشده است و حتى هم اكنون روستاى «سور گلم »زير آب است.»
* چگونه كمك كنيم
در شهرستان توفان زده جاسك بهترين راه براى رعايت بهداشت استفاده از آب معدنى است. به همه نقاط بحران زده امكانات اوليه مى رسد اما بحران آب آلوده امكان دارد كه بيمارى هاى مسرى به وجود آورده و شايع كند.
فرماندار جاسك در اين باره مى گويد: «بهترين كمكى كه هموطنان ما مى توانند انجام دهند فرستادن آب معدنى به اين منطقه است. اگر مردم مى خواهند كمك كنند پس از تهيه آب معدنى آن را به هلال احمر يا فرماندارى شهرستان جاسك تحويل دهند تا ميان مردم توزيع گردد. خوشبختانه با مساعدت مردم و مسئولان محلى و استانى مشكلات اوليه مردم حل شده است و هر روز به وسيله بالگرد كمك رسانى انجام مى شود و هم اكنون بيشتر با بحران آب آشاميدنى مواجه هستيم».
* روحيه بالاى مردم
بسيارى از نقاط جاسك با مشكلات پس از وقوع توفان گونو دست و پنجه نرم مى كند و حتى هنوز بخشى از بندر جاسك در زير آب قرار دارد و تيرهاى چراغ برق شهر به وسيله آب باران سيراب مى شود!
هنوز مردم بسيارى از روستاهاى بخش مركزى و ليردف منتظر شنيدن صداى بالگرد براى دريافت كمك هستند.هنوز در هواى شرجى و طاقت فرساى جاسك بسيارى از مردم يا بايد تشنگى را تحمل و يا از آب نامطمئن استفاده كنند اما يك چيز همه را اميدوار كرده است. فرماندار شهرستان جاسك درباره آن توضيح مى دهد: «پس از وقوع توفان ما تا ۲ روز هيچ كمكى دريافت نكرديم اما تنها روحيه بالاى مردم موجب شد كه مسئولان به راحتى وظيفه خود را انجام دهند. گويا اتفاقى نيفتاده و مردم به راحتى با اين مسأله كنار آمدند و آرامش خود را حفظ كردند. آرامش آنها به ما نيز آرامش مى داد».