Iran Newspaper - اقتصاد

موضوع انرژى هسته اى و لزوم توجه به آن به لحاظ اقتصادى در ميزگردى تخصصى با حضور حسين آفريده عضو كميسيون انرژى ، خوش چهره عضو كميسيون اقتصادى ، ابراهيم كارخانه اى عضو كميسيون آموزش و تحقيقات و محمدى عضو كميسيون امنيت ملى مجلس شوراى اسلامى بررسى شد، حاصل اين ميزگرد را در ذيل مى خوانيد.
حسين آفريده در ميزگرد بررسى ابعاد اقتصادى استفاده از انرژى فسيلى و هسته اى اظهار داشت: ذخاير انرژى فسيلى تا سال ۲۰۵۰ در سطح جهان با مشكل جدى مواجه مى شود و نياز انرژى جهان در آن سال با مسائل عديده اى مواجه خواهد شد.
وى گفت: در سالهاى اخير استفاده از انرژى باد به پيشرفت هاى بزرگى نايل آمده است؛ به عنوان مثال توربين هاى ۳۰۰ كيلووات به توربين هاى ۳ مگاواتى تبديل شده اند و با كاهش هزينه ها هم اقتصادى تر شده و گران محسوب نمى شوند؛ اما پتانسيل انرژى بادى نيز آن گونه نيست كه بتواند پاسخگوى تمام نياز دنيا باشد.
نماينده شيروان تصريح كرد: در كشور ما حدود ۱۰۰ مگاوات از انرژى بادى، برق استحصال مى شود؛ در كشورهاى اروپايى كمتر از ۱۰ درصد از انرژى هاى تجديد پذير استفاده مى كنند لذا تنها منبع انرژى قابل اطمينان، انرژى هسته اى است.
وى گفت: انرژى هسته اى مبتنى بر دو روش انرژى شكافت يا گداخت است. آنچه امروزه مى توان استفاده كرد، انرژى شكافت هسته اى است. كشورهاى توسعه يافته صنعتى۷۰ تا ۹۰درصد برق خود را از اين طريق تأمين مى كنند. كشورهاى داراى ذخاير عظيم نفت و گاز نظير روسيه نيز بيش از ۳۰ درصد برق مورد نياز خود را از انرژى هسته اى تأمين مى كنند.
به گفته وى، برخى كشورهاى در حال توسعه تا ۱۵ درصد انرژى مورد نياز را از طريق انرژى هسته اى تأمين مى كند؛ ايران نيز مثل ساير كشور ها حق دارد تنوع انرژى را مد نظر قرار دهد، لذا در طرح جامع انرژى كشور، تنوع انرژى پذيرفته شده است.
آفريده يادآور شد: نياز حال حاضر برق كشور حدود ۴۰ هزار مگاوات است كه تا ۱۰ سال آينده به ۸۰ هزار مگاوات مى رسد. با راه اندازى نيروگاه بوشهر، سهم انرژى هسته اى در توليد برق كشور ۲‎/۵ درصد مى شود كه بسيار پائين تر از سهم اين انرژى در كشورهاى در حال توسعه شرق آسيا است.
نماينده شيروان تصريح كرد: بر اساس مصوبه مجلس در بيست سال آينده ۲۰ هزار مگاوات برق بايد در كشور توليد شود كه بخشى از آن بايد به وسيله انرژى هسته اى تأمين شود.
هزينه توليد برق با انرژى فسيلى سه برابر انرژى هسته اى است
به گفته آفريده به ازاى توليد هر كيلو وات ساعت برق از طريق انرژى هسته اى حدود ۱‎/۶۷ سنت هزينه دارد. در كشورهاى توليد كننده گاز، برق و نفت مانند ايران و قطر توليد هر كيلو وات ساعت برق از سوخت هاى فسيلى ۳ تا ۴ سنت هزينه مى برد. لذا انرژى هسته اى به دلايل اقتصادى مقرون به صرفه است.
آفريده گفت: افق آينده به ما ديكته مى كند كه سوخت هاى فسيلى، منابع انرژى نيستند كه بتوان در درازمدت روى آنها برنامه ريزى كرد. بايد خودمان را در مجموعه جهانى ببينيم. افق اقتصادى نيز به ما مى گويد: انرژى هسته اى كمتر از نصف انرژى فسيلى هزينه دارد. ممكن است ساخت نيروگاه هاى هسته اى براى كشور گران تمام شود.
وى تصريح كرد: امروز ممكن است موانعى بر سر راه كشور براى دستيابى به اين منبع انرژى باشد اما فردا اين موانع برداشته خواهد داشت.
به گفته آفريده، در دنيا حدود ۵۰۰ دستگاه رآكتور قدرت وجود دارد. برخى كشور ها نظير فرانسه و بلژيك تا ۹۰ درصد برق خود را از انرژى هسته اى مى گيرند. كشور انگلستان و اعضاى گروه ۱+۸ از برق هسته اى استفاده مى كنند. آمريكا و انگليس نيز بيش از ۳۰ درصد برق مورد نياز را از اين منبع انرژى توليد مى كنند.
عضو كميسيون انرژى مجلس تصريح كرد: به دليل نفت و گاز ارزان قيمت در سال هاى اخير زمانى كه نفت ۷ دلار بود، كسى دنبال انرژى هسته اى نمى رفت اما با افزايش بهاى نفت به بيش از ۱۸ دلار، انرژى هسته اى مقرون به صرفه مى شود.
آفريده افزود: روسيه مقام اول مخازن گاز دنيا را دارد ( ۲۶ درصد گاز جهان در روسيه است) و بيشتر از ما نيز نفت توليد مى كند اما بيش از ۳۰ درصد برق آن، هسته اى است. در اين شرايط كشورهايى مثل عربستان، امارات، كويت و غيره هنوز زيرساخت ها و نيروى انسانى لازم را ندارند و حتى نيروگاه هاى عادى نيز نمى توانند بسازند. بنابراين نبايد خودمان را با اين كشور ها مقايسه كنيم.
حسين آفريده در ادامه در پاسخ به اين سؤال كه آيا فارغ از مشتقات نفت امكان جايگزينى انرژى هسته اى در برابر نفت وجود دارد و يا چند درصد اقتصاد آينده كشور را اين انرژى تشكيل خواهد داد، اظهارداشت: فكر نمى كنم جمهورى اسلامى ايران به دنبال اين باشد كه انرژى هسته اى را جايگزين نفت كند. ما به دنبال تنوع انرژى هستيم و بخشى از اين تنوع كه انرژى مصرفى ما خواهد بود، انرژى هسته اى است كه مجلس هم تصويب كرده كه در ۲۰سال آينده ۲۰هزار مگاوات برق توليد كند.
وى تصريح كرد: ما دنبال همان ميانگين هستيم كه ساير كشور ها در پى آن هستند به طورى كه ۱۶ درصد الكتريسيته جهانى انرژى هسته اى است.
آفريده گفت: ما هنوز يك رآكتور تحقيقاتى كه كار كند هم در كشور نساخته ايم البته اين نيازمند تلاش و كار است. بايد از رآكتورهاى كوچك ۴۰ مگاواتى كه درصدد شروع آن در اراك هستيم، شروع كرد.
عضو كميسيون انرژى در پاسخ به اين پرسش كه آيا زمينه چنين اقدامى در كشور وجود دارد، خاطرنشان كرد: در كشور ما، شركت «مپنا» در زمينه ساخت نيروگاه هاى معمولى فعال است. ۸۵ درصد نيروگاه هاى گازى هم اكنون در ايران ساخته مى شود و ۱۵ درصد ديگر هم نياز نيست كه ساخته شود زيرا قطعات خاصى است كه سرمايه گذارى بزرگى مى طلبد.
به گفته وى، در زمينه انرژى هسته اى فاصله زياد است زيرا ما در حال حاضر رآكتور هسته اى نداريم و علاوه بر آن ما بيشتر دنبال تأمين نيازهاى داخلى در زمينه انرژى هسته اى هستيم و اساساً ايران از نظر معادن اورانيوم كشور ثروتمندى نيست. منابع سوخت اورانيوم كشف شده در كشور شايد براى يك رآكتور كافى باشد البته ايران كشور بزرگى است كه اكتشاف در اين باره بايد صورت گيرد. زمين شناسى ايران به گونه اى است كه انتظار نداريم معادن غنى اورانيوم در آن يافت شود ولى ايران از نظر هيدروكربن غنى است.
آفريده تصريح كرد: اين كه گفته شود انرژى هسته اى جايگزين نفت شود اشتباه محض است، زيرا نفت داراى پتانسيل بسيار غنى است و در اين كشور يك مزيت محسوب مى شود و هزاران مشتقات دارد كه بايد از آن بهره بگيريم. در مورد گاز نيز چنين است. دنياى آينده دنياى پتروشيمى است و ما مى توانيم گاز را تبديل به فرآورده كنيم.
عضو كميسيون انرژى يادآور شد: نگاه ما در انرژى هسته اى تأمين نياز داخل است اما اگر بتوانيم به كشور ديگرى هم كمك كنيم، اين كار را خواهيم كرد. اما اين كه آن را پايه اقتصاد كنيم و بگوييم در موقعيتى هستيم كه مى توانيم جايگزين نفت كنيم فكر مى كنم به واقعيت نينجامد.
به گفته آفريده، در حال حاضر انرژى هسته اى يك ضرورت جهانى است كه ما هم بايد وارد اين باشگاه شويم. اما كشور ما در حالى كه ۱۸ درصد گاز جهان را داراست شايد ۲۰۰ سال آينده هم بتواند نياز داخل را تأمين كند. اگر ذخاير نفت و گاز ايران را با هم در نظر بگيريم هيچ كشورى در خاورميانه مانند ايران نيست. عربستان ذخاير نفتى زيادى نسبت به ايران دارد اما از نظر گاز غنى نيست و در دنيا هيچ جا مانند خاورميانه نيست.
نماينده شيروان يادآور شد: بر اين اساس خاورميانه اميد آينده انرژى فسيلى دنيا است و ايران در اين منطقه از پتانسيل بيشترى برخوردار است.
بزودى اوپك هسته اى جايگزين اوپك نفتى خواهد شد
ابراهيم كارخانه اى در ميزگرد بررسى ابعاد اقتصادى انرژى هسته اى اظهار داشت: در حال حاضر ۳۱ كشور جهان از انرژى هسته اى برخوردارند و به طور متوسط ۱۶ درصد برق جهان از اين منبع انرژى تأمين مى شود.
وى افزود: برق مصرفى دنيا در حدود ۳۶۷ هزار مگاوات بوده كه ۱۶ درصد آن، برق هسته اى است.
وى يادآور شد: در اثر احتراق يك كيلوگرم نفت به طور متوسط ده هزار كيلوكالرى گرما آزاد مى شود در حالى كه در اثر فرايند شكاف هسته اى يك كيلوگرم اورانيوم ۲۳۵ معادل توان ۲۰ ميليارد كيلو كالرى گرما آزاد مى شود كه بيانگر اين واقعيت است كه انرژى هسته اى به هيچ وجه قابل مقايسه با انرژى هاى فسيلى نيست.
نماينده استان همدان در ادامه خاطرنشان ساخت: اگر يك نيروگاه ۱۰۰۰ مگاواتى از سوخت فسيل مثل ذغال سنگ استفاده كند براى توليد روزانه ۱۰۰۰ مگاوات برق حدود ۲۵۰۰ تن ذغال سنگ و اگر از نفت استفاده كند سالانه حدود ۱۰ تا ۱۳ ميليون بشكه نفت مصرف خواهد كرد كه با احتساب هر بشكه نفت ۶۰ دلار، حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ ميليون دلار برآورد مى شود.
كارخانه اى افزود: در حالى كه اگر از اورانيوم استفاده كند، براى توليد روزانه ۱۰۰۰ مگاوات برق تنها يك كيلوگرم اورانيوم ۲۳۵ بايد در فرايند شكافت شركت كند. اما چون اين ماده به صورت خالص استفاده نمى شود و در راكتورهاى آب سبك از اورانيوم ۵ درصد براى سوخت استفاده مى شود در اين صورت سالانه حدود ۲۵ تا ۳۰ تن اورانيوم مصرف مى شود كه هزينه آن ۵ برابر كمتر از سوخت فسيلى است.
كارخانه اى در ادامه گفت: براى توليد ۱۰۰۰ مگاوات برق از طريق سوختهاى فسيلى روزانه حدود ۷ ميليون تن گاز دى اكسيد كربن وارد جو مى شود كه آلايندگى محيطى بسيار زيادى ايجاد مى كند، در حالى كه استفاده از سوخت هسته اى چنين اثراتى ندارد.
وى افزود: هم اكنون در جهان روزانه حدود ۲ هزار ميليون تن گاز دى اكسيد كربن وارد جو مى شود. مصرف روزانه انرژى فسيلى يا نفت در جهان حدود ۹۰ ميليون بشكه در روز است كه اين رقم تا سال ۲۰۲۰ به ۱۲۰ ميليون شبكه در روز خواهد رسيد كه با تداوم اين روند، دنيا با چالش زيست محيطى جدى مواجه خواهد شد و زندگى روى زمين با توجه به افزايش دما و غيره با مشكل خواهد شد.
عضو كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس تصريح كرد: اگر يك رآكتور ۱۰۰۰ مگاواتى ۲۴ ساعته كار كند روزانه بايد حداقل ۲۵۰ تريلر ۲۰ تنى نفت يا مازوت مورد نياز آن را تأمين كند. حال تردد روزانه اين تعداد تريلر در جاده ها آن هم براى يك رآكتور چه ميزان روى سوانح و مشكلات حمل ونقل تأثير مى گذارد اهميت دارد.
وى تأكيد كرد: كشور ما علاوه بر انرژى هسته اى درصدد تنوع در توليد انرژى نيز هست.
وى گفت: بر اساس معاهده كيوتو سياست مصرف سوخت در جهان از نقطه نظر زيست محيطى به گونه اى حركت مى كند كه ميزان مصرف منابع فسيلى در جهان ۲۰ درصد كاهش يابد.
وى تصريح كرد: اگر بتوانيم در طول يك دوره ۲۰ ساله ۲۰ هزار مگاوات برق هسته اى توليد كنيم، به نظر من يك ايده آل است و اگر در بهترين شرايط حركت كنيم اين يك نقطه ايده آل است كه مسئوليت پذيرى جدى مسئولان را مى طلبد.
وى افزود: با توجه به موج بيدارى هسته اى كه در جهان پا گرفته است، در حال حاضر ۱۱۴ كشور غير متعهد و كشورهاى عضو كنفرانس اسلامى و حتى كشورهاى حوزه خليج فارس به فكر تأمين انرژى به روش هاى هسته اى افتادند و پرچمدار اين حركت ايران است.
كارخانه اى در ادامه تصريح كرد: در آينده نزديك اوپك هسته اى جايگزين اوپك نفتى خواهد شد و تنها كشورهاى صاحب چرخه سوخت هسته اى به عضويت باشگاه هسته اى در خواهند آمد.
وى در پايان گفت: در حال حاضر فعاليت هايى كه در بخش پزشكى هسته اى و تهيه راديو دارو ها صورت گرفته است در خور تقدير است و بايد در بخش هاى ديگر نيز تلاش هاى جدى صورت گيرد.
آژانس بين المللى انرژى به تعهد خود در برابر ايران عمل نكرد
محمود محمدى نماينده مجلس هم در اين در ميزگرد اظهار داشت: در سياست و استفاده از دانش هسته اى، سه عنصر دانش هسته اى، تكنولوژى و كاربرد آن حايز اهميت است كه در معاهدات و قراردادهاى بين الملل مورد توجه ويژه قرار مى گيرد.
او افزود: در ۲ دهه گذشته توجه بسيارى از كشور ها به سمت استفاده صلح آميز از انرژى هسته اى جلب شد و كشورهاى پيشرفته صنعتى كه از دانش هسته اى براى مقاصد نظامى بيشتر استفاده كرده اند، نياز آنها به انرژى جايگزين موجب شد به جاى سرمايه گذارى در منابع فسيلى در زمينه انرژى هسته اى صلح آميز سرمايه گذارى كنند.
نايب رئيس كميسيون انرژى يادآور شد: از آنجا كه مقاصد و اهداف اوليه اين كشور ها براى دستيابى به دانش هسته اى، كاربرد نظامى پيدا كرد، لذا نگاه غالب بر انرژى هسته اى هم به دانش هم به لحاظ تكنولوژى و كاربرد، يك نگاه نظامى است. به همين دليل كشورهايى كه با مقاصد نظامى اين دانش را دنبال كرده اند، نمى توانند باور كنند كه ايران با مقاصد صلح آميز اين دانش را دنبال مى كند.
وى در ادامه خاطرنشان كرد: آنچه حايز اهميت است مرز ميان اين ۳ بعد از لحاظ صلح آميز بودن يا نبودن آن است. تشخيص و تفكيك اين مرز بسيار حايز اهميت است.
محمدى گفت: رويكرد سياست خارجى كشورهايى كه به سمت اين دانش و تكنولوژى حركت مى كنند و تعامل يا تعارض آن با مقاصد و اهداف بين المللى نيز اهميت دارد. به همين دليل مى بينيم برخى كشور ها كه عضو معاهده «ان. پى. تى» هستند، نه تنها در پيشرفت هاى نظامى انرژى هسته اى گام هاى مؤثرى برداشتند بلكه در آزمايش ها و رويكردهاى دفاعى و امنيتى خود نيز از تسليحات هسته اى نام مى برند. در حالى كه برخى كشور ها از جمله ايران حتى تحت كنترل و نظارت آژانس بين المللى انرژى هسته اى در جهت مقاصد صلح آميز خود با مشكل مواجه است.
وى تصريح كرد: اين بخش به رويكرد سياست خارجى كشور ها در جهت تعقيب اهداف و مقاصد آنها بر مى گردد كه آيا اين رويكرد در جامعه بين المللى به عنوان يك رويكرد در تعارض با مقاصد و اهداف بين المللى است يا خير. طبيعى است كه اگر كشورى رويكرد خود را به گونه اى تنظيم كند كه نتواند بهانه هايى براى توجيه اتهام تهديد براى صلح جهانى به دست آورد، كار خود را به خوبى انجام مى دهد.
نماينده مردم آباده در ادامه تصريح كرد: از سوى ديگر مدل تكنولوژى مورد استفاده در كاربرد انرژى هسته اى نيز مهم است، تجربه سال هاى گذشته مبتنى بر مدل ليزرى يا سانتريفيوژى و برخى مدل هاى جديد براى توليد برق بوده است. اين مسأله در جنبه سياسى و اهميت استراتژيك و كاربرد نظامى دانش هسته اى مطرح است و نوع مدل هايى كه هر كشور انتخاب مى كند آنها را در رسيدن به اهداف و مقاصدشان يارى مى كند.
به گفته وى، تا پيش از پايان جنگ سرد يعنى دهه ،۹۰ مدل ها عموماً مدل سانتريفيوژى بود و فضاى بين الملل نيز فضاى دو قطبى و روحيه دفاع استراتژيك ميان دو قطب حاكم بود. لذا كشور ها برپايه پيروى از اين مدل چندان با مشكل مواجه نبودند. اما پس از دهه ۹۰ اين مدل تغيير كرد و پيدايش مدل ليزرى موجب شد محدوديت هايى ايجاد شود. محمدى در ادامه گفت: در اين چارچوب نگرش جديد كشورهاى برخوردار از دانش هسته اى به مفهوم صلح آميز و نظامى آن بازنگرى در معاهده «ان. پى. تى» بود تا بتوانند اين دانش و فناورى را به گونه اى تحت كنترل در آورند كه كاربرد آنها از مرز صلح آميز به غير صلح آميز تجاوز نكند.
نماينده آباده افزود: به همين دليل چون اين بازنگرى ها چندان اتفاق نيفتاد، طبيعى است فشارهاى سياسى و استراتژيك بين المللى در جهت ايجاد موازنه قدرت يا عدم موازنه قدرت ايجاد كرده است، گرچه اين نگاه مربوط به كشورهاى برخوردار از انرژى هسته اى است، اما در مورد ايران بدبينى و كنترل اغراق آميز و نيز محدوديت و فشار سياسى را به همراه داشته است.
محمدى تصريح كرد: آنچه براى جمهورى اسلامى ايران فشارهاى سياسى و بدبينى را به دنبال داشته، در اين ۲ نكته است؛ زيرا اين تكنولوژى دانش هسته اى به دليل كاربرد دوگانه اى كه دارد نيازمند فضاى مستعد بين المللى براى كشورى است كه دنبال اين دانش است، زيرا مبناى استفاده از اين دانش پروتكل و حقوق بين الملل است كه در چارچوب پيمان هاى بين المللى منعقد مى شود. ماهيت بين المللى چنين پروتكلى، نقش ديگر كشور ها براى دخالت در استفاده و نحوه استفاده را افزايش مى دهد و طبيعى است كه وقتى فضاى مساعد بين المللى ايجاد شود حق كشورهاى عضو «ان. پى. تى» است كه از اين دانش استفاده كنند.
تعريف سبد سوخت براى اقتصاد كشور يك ضرورت است
محمد خوش چهره ديگر نماينده مجلس هم كه عضو كميسيون اقتصادى است اظهارداشت: امروزه در دنيا اقدام ها و تصميم هاى استراتژيك عموماً با معيار اقتصادى سنجيده نمى شوند بلكه مباحث و اهداف از نظر مديريت استراتژيك با اهداف و شاخص هايى سنجيده مى شود كه تأمين و تعيين كننده منافع و امنيت ملى است.
وى افزود: اين مبحث داراى ۳ قلمرو اقتصادى رفاهى، امنيتى و ارزشى است و اين كه مسئولان يك كشور در موارد استراتژيك نه تنها با تكيه بر مزيت هاى اقتصادى كوتاه يا ميان مدت به اتخاذ تصميم بپردازند، امروزه چندان عرف يا مورد توجه نيست و برخى از تصميم هاى استراتژيك با وجود نبودن مزيت اقتصادى و تنها به خاطر منافع ملى يا اهداف تأمين كننده آن اتخاذ مى شود.
از جمله اين تصميم ها مى توان به اهدافى چون خودكفايى يا خوداتكايى در مورد بعضى از كالا ها يا محصولات استراتژيك با وجود توجيه اقتصادى نداشتن آنها اشاره كرد، مثلاً خودكفايى در مورد گندم به واسطه نقش پايه اى كه در سبد غذايى اكثريت مردم دارد و وابستگى كامل آن به خارج يك تهديد ملى و ضد منافع ملى تلقى مى شود.
طراحى سبد انرژى براى كشور يك ضرورت است
نماينده تهران افزود: بنابراين با وجود رويكردى كه به جهانى سازى مى شود، هنوز خوداتكايى و خودكفايى در دايره هاى مشخصى معنا دارد و بسيارى از كشور ها به اين سمت تمايل نشان مى دهند و به طور كلى براى ايران طراحى يك سبد انرژى مى تواند كاملاً توجيه داشته باشد و تأمين كننده منافع ملى كه البته روى سهم حامل هاى انرژى آن و جاى آن بحث وجود دارد مثلاً يكى از دلايل بحث اين است كه ايران دومين دارنده ذخاير گاز طبيعى جهان است.
وى با اشاره به اين كه براساس اين تحليل طراحى سبد انرژى كه در آن سهمى براى انرژى هسته اى وجود دارد داراى توجيه علمى و منطقى است زيرا چون ارتباط كاهش وابستگى ها به يك حامل انرژى در سبد انرژى وجود دارد.
وى افزود: از منظر ديگر براى داشتن نيروگاه هاى اتمى چند سطح ملاحظه وجود دارد و مثلاً بايد در نظر گرفت كه آيا برنامه ريزى و تصميم تأمين انرژى در يك فضاى دوستانه يا برعكس در يك فضاى خصمانه برنامه ريزى مى شود.
خوش چهره در ادامه گفت: ذكر تجربه اى را لازم مى دانم در يكى از ديدارهاى ابتداى دولت نهم كه با مسئولان انرژى اتمى روسيه داشتم، ايشان درآن مذاكره ضمن انتقاد از اصرار ايران به داشتن انرژى اتمى گفت، داشتن انرژى اتمى براى ايران از نظر كارشناسان اتحاديه اروپا و كارشناسان ما توجيه اقتصادى ندارد زيرا توليد هزار مگاوات برق ظرفيتى نيست كه براى آن، اين هزينه هاى اقتصادى و سياسى صورت گيرد مضافاً اين كه همه مى دانيم ايران انرژى فراوان دارد.
وى اضافه كرد: در آن ديدار من اشاره كردم كه اين اراده و تصميم صرفاً براساس مزيت خالص اقتصادى قابل قبول نيست.
وى افزود: من در همان ايام به آن مسئول روسى گفتم در زمان دانشجويى با مزيت اقتصادى آشنا مى شدم كه در روسيه اتفاق عجيبى رخ داد و واقعيت مسأله مزيت اقتصادى برخلاف آنچه در ادبيات اقتصاد متعارف براى ما مى گفتند را در ذهن من تغيير داد و آن اين كه در خلال جنگ سرد ابرقدرت شوروى كه به هيچ وجه زير بار فشار آمريكا نمى رفت، در طراحى اقتصاد كلان خود تسليحات نظامى و صنايع سنگين را داراى مزيت اولويت داده بود و سعى مى كرد در مقابل صادرات آنها كالاهاى مورد نياز كه توليد آن مزيت نداشت را وارد كند.
وى گفت: گندم در آن زمان در شوروى نقش محورى و كليدى در سبد غذايى مردم داشت و بر اين مبنا گندم ارزان از كانادا و اروپا وارد مى كرد و وقتى به بازار جهانى وابسته شد و به وارد كننده جدى اين محصول تبديل شد، آمريكا در يك اقدام غيرقابل پيش بينى در سال ۱۹۷۴ به شوروى دستور داد كه سالانه ۲ هزار مهاجر يهودى از اين كشور به اسرائيل برود و چنانچه اين اقدام صورت نگيرد واردات گندم به روسيه قطع خواهد شد، در نتيجه شوروى با وجود همه ابرقدرتى به خاطر وابستگى مسئولان حزب كمونيست تمكين كرد و هزينه هاى سياسى و اجتماعى سنگينى را پرداخت. با ذكر اين مورد آن مقام روسى حقانيت موضع ايران را تأييد كرد. وى در ادامه گفت: اگر ما انرژى اتمى را صرفاً با ملاحظات اقتصادى در نظر بگيريم و آن هم براى نيروگاه هاى هزار مگاواتى شايد گفته شود كه توجيه اقتصادى ندارد يا از نظر صرفه اقتصادى مورد تأييد نيست اما چنانچه از زاويه منافع ملى و براساس استدلال به موضوع بپردازيم پاسخ متفاوت خواهد بود.
خوش چهره خاطرنشان كرد: در خاتمه به آن مقام روسى گفتم چگونه مى توان نيروگاهى اتمى داشت و در سبد انرژى سهم قابل توجهى به آن داده و اتكاى يك كشور در مصارف مختلف اعم از مصارف خانگى و صنعتى به دنبال داشته باشد اما ورودى اين سيستم كه اورانيوم است وابسته به خارج باشد كه اگر اين ورودى قطع شود چه به دلايل اقتصادى يا ابزار سياسى واقع شود، خسارتى كه به كشور ناشى از قطع برق وارد مى شود قطعاً خسارت بالايى خواهد بود و بر اين اساس لازم است براى كاهش وابستگى و خسارت در اين چرخه قرار گيريم.
منبع: فارس