يوسف حيدرى
گروه ورزشى: ليگ ششم سرشار از چالش هاى داورى بود. با وجود اين كه در فصل گذشته داوران از نظر ميزان دريافت مالى از اوضاع بهترى برخوردار بودند و انتظار مى رفت شاهد اعتراض هاى كمترى نسبت به اين مسأله و قضاوت داوران باشيم ولى باز هم شاهد بوديم كه در بعضى از بازى ها داوران ناخواسته سوت هايى زدند كه سرنوشت بازى ها و حتى سرنوشت تعدادى از تيم ها را در مسير صعود و يا سقوط تغيير داد. عدم اعتماد به داوران ايرانى براى قضاوت در بازى شهرآورد خود دليلى است كه نشان مى دهد هنوز مسئولان ورزشى به داوران ايرانى، اعتماد كامل ندارند. نبودن نماينده اى از داوران كشورمان در مسابقه هاى جام جهانى و همچنين حضور تنها يك يا دو نماينده از جامعه داورى در جام ملت هاى آسيا يك هشدار جدى براى جامعه داورى ما است و نشان مى دهد هنوز داوران ما تا داورى در سطح جهانى فاصله دارند و بايد اين فاصله را با بررسى اشتباهات و نيز شركت در كلاس هاى پيشرفته كمتر كنند.
آنچه مسلم است پس از پايان ليگ ششم بهترين فرصت براى ارزيابى كارنامه داوران فراهم شده است و داوران و مسئولان كميته داوران فدراسيون فوتبال در اين ايام مى توانند با بازبينى فعاليت هاى داوران در ليگ ششم مشكلات داورى را از نزديك بررسى و راهكارهاى مناسبى را براى داورى بهتر در ليگ هفتم ارائه دهند.
معدل ۱۶ به داورى ليگ ششم از سوى تعدادى از كارشناسان و داوران كشورمان نشان از كار نامه موفق داورى در مسابقه هاى ليگ برتر است كه داوران جوان در كنار داوران با تجربه آن را كسب كردند.
بررسى داورى ليگ ششم از سوى كارشناسان داورى نشان مى دهد استفاده از داوران جوان يك گام بسيار مثبت از سوى كميته داوران بوده و آينده درخشانى را براى داورى به ارمغان خواهد آورد.
درخشش داوران جوان
محمدفنايى، كارشناس داورى و تنها نماينده جامعه داورى ايران در مسابقات جام جهانى با اعتقاد به اين كه در ليگ هاى پنجم و ششم داوران جوان با قضاوت هاى خوبشان درخشيدند مى گويد: استفاده از داوران جوان مى تواند پشتوانه بسيار خوبى براى آينده داورى ما باشد. البته طبيعى است كه وقتى داوران جوان وارد صحنه مى شوند ممكن است نارسايى هايى نيز پيش بيايد ولى معتقدم بايد داوران جوان كشورمان را فقط در ليگ هاى دسته اول و يا پائين تر امتحان نكرد و اجازه دهيم آنها در ليگ برتر و حتى مسابقات حساس خودشان را نشان بدهند. اين پيشكسوت داورى با اعلام اين كه اشتباهات داوران جوان در ليگ ششم كمتر از داوران بزرگ بود گفت: قضاوت خوب اين داوران باعث به وجود آمدن انگيزه رقابت در بين داوران ديگر شد به طورى كه آنها احساس كردند اگر قضاوت خوبى انجام ندهند داوران جوان جاى آنها را خواهند گرفت و اين رقابت باعث پيشرفت داورى در فوتبال ما مى شود.
فنايى كه به آينده داورى در فوتبال ايران بسيار خوشبين است يكى از مشكلات اساسى داورى را نبود مسئول ثابت در فدراسيون فوتبال و عملكرد ضعيف سيستم مديريت مى داند و معتقد است سيستم مديريتى ضعيف و نبود مسئول ثابت در فدراسيون فوتبال بر داورى ليگ ششم تأثير گذار بود. وقتى كميته داوران احساس كند موقت است و مسئولان فدراسيون نيز موقتى باشند اين مسئوليت قوى نخواهد بود و زمانى كه مديران رده بالا نتوانند وظايف خودشان را به درستى انجام دهند اين امر بر رده هاى پائينى مديريت تأثير گذار خواهد بود.
محك زدن در بازى هاى حساس
دكتر پرويز سيار يكى از كارشناسان داورى كه با دقت و ظرافت خاصى مسائل داورى را نقد مى كند اعتقاد دارد كه داورى در ليگ ششم نسبت به ليگ هاى سال هاى گذشته بهتر بود و داوران جوان در ليگ هاى پنجم و ششم قضاوت هاى خوبى انجام دادند.
وى با مقايسه داورى در كشورهاى اروپايى و ايران گفت: در كشور آلمان ۴۴ داور رقابت هاى بوندس ليگا هاى ۱ و ۲ را قضاوت مى كنند. ماركوس مرك كه تاكنون ۵ سوت طلايى را كسب كرده است در سال ۲۰۰۵ تنها ۱۱ مسابقه را قضاوت كرد در حالى كه در كشورما داوران ارشد مانند مسعود مرادى و يا سعيد مظفرى ۱۸ مسابقه و در سال هاى گذشته ۲۰ مسابقه را قضاوت مى كردند كه اين امر تأثير زيادى بر نوع قضاوت آنها خواهد گذاشت. در ليگ هاى پنجم و ششم با اقدامات مثبتى كه از سوى سيدرضا غياثى و مسعود عنايت صورت گرفت و با آمدن داورهاى جوان شاهد رشد و شكوفايى جامعه داورى بوديم و در مجموع قضاوت ها نسبت به سال هاى گذشته بهتر بود.
وى كه به نظر مى رسد به داورى بيشتر از حرفه پزشكى علاقه مند است با اعتقاد به اين كه بايد داوران را در بازى هاى حساس محك زد مى گويد: بايد داوران در اين بازى ها و تصميم هاى شجاعانه در آن آزمايش شوند و در اين بازى ها است كه مى توان نمره واقعى به داوران داد. در بازى هاى حساس مثل مسابقه پلى آف (حذفى) بين راه آهن و فولاد خوزستان كه شكست يكى از اين تيم ها ارزش آن باشگاه را از ۶ ميليارد تومان به ۱ ميليارد تومان كاهش مى دهد داورانى مى توانند قضاوت كنند كه شجاع باشند و من خوشحال هستم كه همان طور كه ۴ سال قبل در مسابقه بين آلمان و فرانسه اعلام كردم كه در كشور ايران ما يك داور جوان و بسيار خوبى به نام محسن تركى داريم كه او در آينده ماركوس مرك ايران خواهد شد و امروز نيز شاهديم اين داور يك مسابقه حساس حذفى مهم را سوت زد و بهترين قضاوت را انجام داد. در كنار او سعيد مظفرى كه به شايستگى سوت طلايى را گرفت و سخت ترين بازى هاى ليگ ششم را قضاوت كرد.
بحران رسانه اى
هوشنگ نصيرزاده حقوقدان و يكى ديگر از كارشناسان داورى نيز عملكرد داوران را در ليگ ششم مثبت ارزيابى كرده و مى گويد آمارها نشان مى دهد كه داوران جوان در ليگ ششم موفق تر از داوران قديمى قضاوت كردند و انتخاب سعيد مظفرى براى دريافت سوت طلايى يكى از آن نمونه هاست. وى با اعتقاد به اين كه با بررسى جدول مسابقه هاى ليگ ششم مى توان عملكرد داوران را ارزيابى كرد گفت: از همان ابتداى مسابقه ها تيم هاى فولاد و راه آهن در پائين جدول و تيم هاى سايپا، استقلال اهواز و ۲ تيم معروف پايتخت در بالاى جدول بودند و اين آرايش تقريباً تا آخر ادامه داشت اگر چه تيم هايى بودند كه داورى را براى مكان خود در جدول مقصر مى دانستند و يا مديرعاملانى كه براى توجيه عدم توانايى كادر فنى تيمشان از ديوار داوران بالا مى رفتند ولى با اين تفاسير بايد گفت اگر چه داوران در ليگ ششم يك بحران رسانه اى ناشى از حمله به حيثيت خود را سپرى كردند ولى بايد اين موضوع را در نظر گرفت كه تمام اشتباههاى آنها در طول فصل ناشى از خطا هاى انسانى، عدم مهارت برخى از داوران، جايگيرى هاى غلط، انتخاب نامناسب ساعت پرواز و به هم ريختن ريتم بدنى بوده است و نمى توان آنها را به حمايت از هيچ كدام از تيم هاى ليگ برتر متهم كرد.
|
|
|
اين كارشناس حقوقى با اشاره به اين نكته كه داوران در كشورما از سوى ميليون ها نفر مورد نقد و بررسى قرار مى گيرند يكى از دلايل اعتراض عمومى به استفاده از داوران جوان را چهره جديد آنها در ذهن بازيكنان و تماشاگران عنوان كرد و گفت: زيان هاى جبران ناپذير اشتباه هاى برخى از داوران به برخى از تيم ها آنقدر هنگفت تلقى مى شود كه تيمى مانند صبا باترى اقدام به تهيه يك لوح فشرده از تمام خطا هاى داوران عليه اين تيم كرده و اگر اين وضعيت براى تمام تيم ها ايجاد شود آنها نيز اقدام به چنين كارى مى كنند و مدعى مى شوند كه تيم آنها از سوى داوران متضرر شده است. به همين دليل سطح توقعات از داوران فوتبال بالا رفته است. توجه مردم به برنامه هاى غلط تلويزيونى و اطلاعات تماشاگران در مورد قوانين بازى فوتبال به صورت فزاينده اى بالارفته است و داورانى كه هميشه بايد توسط ناظران داورى مورد ارزيابى قرار گيرند امروزه توسط ميليون ها نفر نقد و بررسى مى شوند. در كنار اين موارد چهره جديد داوران جوان در ذهن بازيكنان و تماشاگران باعث شده است برخى از تصميمهاى آنها با تعجب تماشاگران مواجه شود ولى اين در حالى است كه آمارها نشان مى دهد داوران جوان از داوران قديمى موفق تر سوت زده اند.
نصيرزاده با اعتقاد به اين كه داوران جوان يك نوع حساب پس انداز هستند مى گويد: سرمايه گذارى كميته داوران براى داوران جوان يك نوع حساب پس انداز است كه حق برداشت آن به كميته داوران بعدى داده مى شود.
در همين حال كميته داوران فدراسيون فوتبال كه وظيفه سنگين انتخاب داوران و ناظران مسابقات فوتبال را به عهده دارد عملكرد داوران در ليگ ششم را در مجموع مثبت ارزيابى كرده و يكى از مشكلات داورى در ليگ ششم را عدم يكنواختى در تصميم گيرى هاى داورى اعلام مى كند.
دورنماى خوب داورى
مسعود عنايت رئيس كميته داوران فدراسيون فوتبال با اشاره به اين كه در ليگ ششم و در مجموع كليه مسابقه ها از ۲۳۸ داور ايرانى استفاده شد گفت: در ۲۴۰ مسابقه برگزار شده تعداد ۲۳۸ مسابقه را داوران ايرانى قضاوت كردند و تنها ۲ بازى رفت و برگشت استقلال و پرسپوليس را داوران خارجى سوت زدند.
وى ادامه داد: ۲۳ داور و ۴۹ كمك داور مسابقه هاى ليگ برتر را قضاوت كردند كه در بين آنها مسعود مرادى با ۱۸ قضاوت و ايرج ساعدى با يك قضاوت بيشترين و كمترين قضاوت ها را انجام دادند و در مجموع قضاوت داوران خوب و مطلوب بود گرچه انتظارهايى كه كميته داوران براى مطلوب تر شدن قضاوت ها داشت محقق نشد.
وى دليل استفاده از داوران جوان را كمبود پشتوانه داورى عنوان كرد و گفت: داوران جوان ما در اين مسابقه ها خوب قضاوت كردند گرچه، تعدادى از آنها نيز دچار اشتباههاى تأثيرگذار در نتيجه بازى ها بودند ولى به طور كل دورنماى داورى ما خوب است و در اين بازى ها تعدادى از داوران مانند سعيد مظفرى زاده و احمد صالحى و نمونه هاى ديگر قابليت خودشان را نشان دادند و با وجود داوران خوش آتيه براى فصل آينده دستمان بازتر است و از اين داوران كه نسبت به گذشته با تجربه تر شده اند مى توانيم در ليگ هفتم استفاده كنيم.
تشكيل اردو
اكنون با بررسى نظارت كارشناسان داورى در مورد قضاوت هاى داوران در ليگ ششم اين سؤال مطرح مى شود كه چه راهكارهايى مى توان انديشيد و چه اقدامات عملى مى توان انجام داد تا داورى در ليگ هفتم شكل بهترى پيدا كند و ديگر شاهد تكرار اشتباهات از سوى داوران و اعتراض از سوى تيم ها در ليگ هفتم نباشيم.
محمدفنايى، كارشناس داورى با اشاره به فاصله بين پايان ليگ ششم و آغاز ليگ هفتم اين زمان را بهترين فرصت براى برگزارى كلاس هاى توجيهى و بررسى اشتباهات داورى مى داند و مى گويد: در اين زمان كه اكثر داوران فوتبال دوران استراحت را سپرى مى كنند كميته داوران مى تواند با برگزارى كلاس هاى توجيهى، اشتباهات داوران در ليگ ششم را به وسيله فيلم و برنامه هاى تلويزيونى آناليز كند و آن را به داوران تذكر بدهد. هر داورى كه عاشق پيشرفت در داورى است در طول اين ايام مى تواند نقاط ضعف خودش را بازبينى كند و از اين فرصت مى توان براى هماهنگى بيشتر بين داوران، كميته داوران و ناظران شان استفاده كرد زيرا يكى از مشكلات مهم عدم هماهنگى بين ناظران است و نبود يك روش و يك سيستم يكنواخت باعث شده تا امروز شاهد باشيم كه ۲۰ ناظر فوتبال با ۲۰ تفكر متفاوت نسبت به مسأله اى برخورد مى كنند. برگزارى كلاس هاى آموزشى براى داوران يكى از مواردى است كه توسط بسيارى از كارشناسان تأكيد مى شود. دكتر پرويز سيار معتقد است هر چقدر كلاسهاى آموزشى براى داوران برگزار كنيم نتايج مثبتى در قضاوت آنها خواهيم ديد. وى با انتقاد از اين كه داوران خيلى كم دور هم جمع مى شوند مى گويد: داوران بايد هرچند وقت يكبار دور هم جمع شوند و اشكالات يكديگر را مطرح و داورهاى بزرگ با راهنمايى ها اين اشكالات را همراه با رئيس كميته داوران بر طرف كنند و اميدوارم كميته داوران با توجه به فرصت زمانى كه تا ليگ هفتم باقى است اين كلاس ها را برگزار كند.
آمادگى بدنى
هوشنگ نصيرزاده حقوقدان و كارشناس داورى پائين بودن آمادگى بدنى برخى از داوران را يكى از مشكلات اساسى مى داند و معتقد است تا زمان آغاز ليگ هفتم فرصت مناسبى است تا داوران با تمرين به آمادگى مطلوب برسند. در اين ايام مى توان با برگزارى كلاس هاى آموزشى داوران برخى تصميمات شان در مسابقه ها را دوباره مرور كنند و قضاوت هاى درست آنها و سوت زدن هاى بجا و بموقع آنها مى تواند آموزش مناسبى براى ديگر داوران باشد ولى در كل معتقدم كه برخى از تنش هاى داورى را نظرات اشتباه برخى از كارشناسان در تلويزيون به وجود مى آورد به طورى كه با بعضى از تصميمات داوران به طور نامنصفانه برخورد مى شود. حال با اين تفاسير و نظرات كارشناسان داورى درباره كارنامه داوران ليگ ششم بايد منتظر آغاز ليگ هفتم بود تا از نزديك ببينيم چقدر برگزارى كلاس هاى آموزشى و همچنين استفاده از تجربيات داوران قديم تأثيرى در داورى ها خواهد گذاشت و ما شاهد قضاوت هاى بدون حاشيه داوران با شيم و روزى فرا رسد كه در مسابقه هاى جهانى و قاره اى نمايندگان شايسته اى از جامعه داوران كشورمان داشته باشيم.
شايد اقدامى را كه كميته داوران در نظر دارد در مردادماه سال جارى براى بررسى اشكالات داوران انجام دهد بتواند به عنوان يكى از بهترين راهكارها مطرح كرد.
مسعود عنايت، رئيس كميته داوران در تشريح برنامه اين كميته در زمينه آموزش داوران مى گويد: از ۱۶ تا ۱۹ مردادماه با حضور ۸۰ داور و كمك داورى كه در ليگ برتر قضاوت كرده اند در كمپ تيم ملى به بررسى مشكلات داوران و همچنين بررسى دقيق علمى تصميمات داوران در بازى هاى ليگ خواهيم پرداخت.
وى ادامه داد: تمام فيلم هاى قضاوت داوران در ليگ برتر به نمايش در خواهد آمد و آموزش هاى لازم به داوران به صورت تئورى و هم به صورت عملى در روى زمين داده خواهد شد و اميدواريم با برگزارى اين كلاس بتوانيم اشتباهات داورى را به حداقل برسانيم و شاهد قضاوت هاى خوب داوران در ليگ هفتم باشيم.