تنهايى، افسردگى و اضطراب در زندگى مردان و زنانى كه بعد از فوت همسرشان با خاطرات او زندگى مى كنند، جاى دنجى باز كرده است. همان هايى كه فكر مى كنند به اين ترتيب در واقع نقش مرد يا زن نجيب را بازى كرده اند.
در جامعه زنان و مردانى وجود دارند كه بعد از از دست دادن همسرشان سال ها در سوگ مى نشينند، با ياد او روزها را سپرى مى كنند و حاضر نيستند دوباره زندگى زناشويى را تجربه كنند. البته گروهى از اين افراد به خاطر محدوديت هاى اجتماعى به تنهايى به زندگى ادامه مى دهند. دكتر «مهناز حق شعار» روان شناس درباره ازدواج نكردن مردان و زنان مى گويد: اين عده از افراد مى خواهند مدال زن و مرد نجيب را بر گردن خود آويزان كنند. آنها مى گويند كه ما مى توانيم جلوى اميال غريزى مان را بگيريم. اگر زن و يا مردى از زندگى و روابط زناشويى قبلى خود احساس رضايت كند و طعم خوش زندگى موفق را چشيده باشد به طور حتم ازدواج خواهد كرد در حالى كه اگر زندگى قبلى آنها سرشار از تشنجات و مشكلات بوده و بهره كافى از زندگى قبلى خود نبرده باشد هرگز حاضر نخواهد بود زندگى جديد زناشويى را تجربه كنند.
به اعتقاد اين كارشناس، ازدواج نكردن اين افراد يك نوع عاطفه ناقص است و در حقيقت به همسر خودشان وفادارى نمى كنند بلكه مى خواهند نقاب انسان هاى خوب و پاك را بر چهره بزنند.
دكتر حق شعار درباره پيامدهاى منفى تنهايى زنان و مردان مى گويد: «در جامعه سنتى ايران زنان بيشتر دچار مشكل مى شوند. يك زن بيوه و تنها هيچ گاه فعاليت اش مورد پسند خانواده و جامعه نيست و خانواده هايى كه با زن تنها در ارتباط اند به نوعى احساس مى كنند كه زندگى زناشويى شان در خطر است، روابط اجتماعى اين زنان به هم مى ريزد و در بسيارى از مجامع اجتماعى پذيرفته نمى شوند.»
به اعتقاد اين روان شناس ، نگاه منفى جامعه مى خواهد به زنان بگويد كه تنها راه نجات از اين وضعيت ازدواج مجدد است. دكتر حق شعار تأكيد مى كند: اگر زنى ازدواج نكند هرگز نبايد در دوران پيرى منت اين موضوع را بر سر كودكانش بگذارد و هيچ وقت نبايد به كودكانش بگويد كه شما كودك بوديد و من ازدواج نكردم. وى به اثرات منفى سرزنش مادر در دوران بزرگسالى فرزند اشاره مى كند و مى گويد: سرزنش مادر وابستگى شديد بين كودك و والدين به وجود مى آورد و كودك تا پايان عمر به خاطر تنهايى مادر احساس گناه مى كند. همين احساس سبب مى شود تا فرزند در زندگى زناشويى خود دچار مشكلات خانوادگى شديد شود. حق شعار معتقد است وقتى مادر و يا پدر نتواند ازدواج كند فرزند در هر كجاى دنيا كه زندگى كند نگران مادر و يا پدر تنهاى خود است و اين موضوع مانع استقلال فرزندان مى شود.
به نظر مى رسد اگر پدر يا مادرى بخواهد به كودك خود خدمت كند بهتر است قبل از اين كه دچار بحران و مشكل پيچيده در زندگى شود براى زندگى شخصى خود بهترين تصميم را بگيرد.
ازدواج مجدد را براى كودكانمان تشريح كنيم
معمولاً فرزندان پدر و مادر جديد را به راحتى نمى پذيرند. كودكان در مراحل ازدواج پدر و مادر، پرخاشگر، منزوى و گوشه گير مى شوند. اگر پدر يا مادرى شرايط زندگى را براى فرزند خود تشريح نكند و بدون اجازه كودك اقدام به ازدواج كند كودك در دوران بلوغ از خانواده جدا مى شود و به هر كسى اطمينان مى كند تا كمبودهاى خود را جبران كند.
كارشناسان معتقدند كه پدر و يا مادر بايد در يك زمان مناسب با تشريح وضعى كه دارند منصفانه و صميمانه شرايط را براى كودكان توضيح دهند و زمانى ازدواج كنند كه كودكان كمتر دچار بحران شوند.
دكتر حق شعار در اين باره مى گويد: وقتى زن و يا مردى قرار است ازدواج كند بايد كم كم موضوع را براى كودكان خود مطرح كنند. قبل از ازدواج به كودك خود بگوييم من مايل نيستم تا پايان عمر تنها زندگى كنم. لازم است فردى به عنوان پدر يا مادر وارد زندگى مان شود مى دانم كه شما در ابتدا سختى خواهيد كشيد اما تمام تلاش خودمان را خواهيم كرد كه هرچقدر ممكن است سختى ها و محدوديت هاى شما كمتر شود. من به تنهايى نمى توانم زندگى كنم.
اين روان شناس معتقد است وقتى كودك بداند كه مادر يا پدر در طول زندگى دچار مشكل خواهد شد كمتر براى ازدواج آنان مقاومت به خرج مى دهد.
البته به سن كودك در زمان ازدواج والدين بسيار مهم است . والدين بهتر است در زمانى موضوع ازدواج را به فرزندانشان بگويند كه يا فرزند در سنين پائين است يا در دوره جوانى به سر مى برد. آنان هرگز در دورانى كه كودك در سنين نوجوانى است درباره ازدواج مجددشان صحبت نكنند. در اين دوران فرد دچار آسيب هاى روحى ـ روانى شديد مى شود.
ازدواج مجدد براى مردان آسانتر است
ازدواج مجدد براى مردها بسيار آسانتر از زنان است و در حقيقت جامعه مردها را بيشتر به ازدواج مجدد تشويق مى كند. دكتر حق شعار درباره اين موضوع مى گويد: در جامعه پذيرفته شده است كه مرد كار بيرون را انجام دهد و جامعه به نيازهاى پوششى و جنسى مردان بيشتر توجه دارد اما در برابر زنان به هيچ عنوان اينگونه عمل نمى كنند. نبود همسر در كنار زنان مى تواند مشكلاتى را از لحاظ عاطفى و مادى براى آنان به وجود آورد. اما در برخى شرايط مردان حاضر به ازدواج مجدد با زنانى كه داراى فرزنداند، نيستند.
وى تأكيد مى كند: برخى مردها دوست ندارند كه همسر بيوه اختيار كنند و مسئوليت كودكان زن را برعهده بگيرند در اينجا مشكل زنان اين است كه از يك طرف همسر خود را از دست داده اند و از طرف ديگر تعصب برخى مردها مانع ازدواج مجدد آنان مى شود.
وى با اشاره به اين كه مردها بيشتر از زنان امكان ازدواج دارند مى گويد: برخى از مردها ترجيح مى دهند كه با زنانى ازدواج كنند كه از نظر اقتصادى تأمين هستند اين در حالى است كه بسيارى از زنان كه نياز اقتصادى ندارند حاضر به ازدواج مجدد نيستند. به گفته او بسيارى از زنان زمانى كه نياز اقتصادى ندارند به مجرد بودنشان احساس افتخار مى كنند كه اين نشان از ناپختگى عاطفى برخى زنان دارد.
در اين ميان برخى از كارشناسان معتقدند كه زنان كمتر كودكان مرد را مى پذيرند و علاقه چندانى به زندگى با مردان بچه دار را ندارند. دكتر توسلى در اين باره مى گويد: زنانى كه بچه دارند به راحتى با مردها ازدواج مى كنند اما همين زنان حاضر نيستند كه با مردانى كه بچه دارند ازدواج كنند آنان معتقدند وجود كودك در زندگى شرايط زندگى را براى زن سخت و ناهموار مى كند.
دكتر توسلى تأكيد مى كند: ازدواج نياز طبيعى انسان سالم است و ميل به ازدواج براى بسيارى از افرادى كه پختگى عاطفى پيدا كرده اند به شكل كمال گرايانه اى پديد مى آيد.
به گفته او با توجه به مسائل اجتماعى و اقتصادى پيچيده امروز اقدام بسيار سختى است كه زنان و مردان، بعد از فوت همسر تا آخر عمر تنها زندگى كنند. افراد بعد از فوت همسر دچار مشكلات روحى ـ روانى شديد مى شوند و براى پيشگيرى از اين وضعيت نيازمند ازدواج مجدد سالم هستند. مسلماً افراد تنها دچار مشكلات و مسائل بى شمار اقتصادى ـ اجتماعى مى شوند.
به گفته توسلى بسيارى از مردم معتقدند كه زن نبايد تنها باشد بويژه زمانى كه زن و يا مرد جوانتر است خانواده و اطرافيان به آنان كمك مى كنند تا زن و مرد به آرامش برسند.
وى ازدواج مجدد زنان و مردان را مثبت مى داند و مى گويد: زنان و مردان نمى خواهند ازدواج كنند بايد بدانند كه در طول حيات زندگى همسرشان تمام عواطف و احساسات را برايشان گذاشته اند و هم اكنون هم به امر خدا مجبور هستند زنده باشند و زندگى كنند.

در يك جاده دورافتاده جنوب، اتوبوسى به راه خود ادامه مى داد. روى يكى از صندلى هاى اتوبوس، پيرمردى نشسته بود و دسته گل تازه اى را در دست مى فشرد. وسط اتوبوس دخترى ايستاده و به گل هاى پيرمرد زل زده بود.
موقعى كه پيرمرد مى خواست از ماشين پياده شود، دسته گل را به دختر داد و گفت: «مى بينم كه خيلى گل دوست دارى. فكر مى كنم همسرم از اين كه اين گل ها را به تو بدهم خوشحال مى شود.»
دختر گل ها را پذيرفت. وقتى اتوبوس ايستاد و پيرمرد از اتوبوس پياده شد، دختر ديد كه او به طرف قبرستان كوچكى مى رود.

شرى كارتر - اسكات ترجمه: لادن خضرى

۱- شما يك جسم دريافت كرده ايد
ممكن است در تمامى طول زندگى، اين جسم را دوست بداريد يا از آن متنفر باشيد، ولى اين بدن براى همه عمر متعلق به شماست.
۲- درس هايى را خواهيد آموخت
شما در يك دوره تمام وقت غيررسمى به نام زندگى ثبت نام كرده ايد. دراين مدرسه، هرروز فرصت داريد درس هايى را بياموزيد. ممكن است اين درس ها را دوست داشته باشيد يا تصوركنيد كه بى ربط و احمقانه است.
۳- شكست وجودندارد، هرچه هست درس گرفتن و تجربه اندوختن است
رشد روندى است پس از آزمايش و خطا و به عبارت ديگر پر از تجربه اندوختن.
تجارب حاصل از شكست، بخش مهم اين روند هستند و نهايتاً همان ها هم «به كار» مى آيند.
۴- يك درس آنقدر تكرار مى شود تا زمانى كه آن را ياد بگيرند
يك درس به شكل هاى مختلف به شما عرضه مى شود تا وقتى كه آن را ياد بگيريد و وقتى ياد گرفتيد به سراغ درس بعدى برويد.
۵- يادگيرى هرگز پايانى ندارد
در زندگى بخشى نيست كه دروس خودش را نداشته باشد. اگر زنده هستيد بايد بدانيد دروسى هست كه بايد يادبگيريد.
۶- «آنجا» ابداً بهتر از «اينجا» نيست
وقتى كه «آنجا» برايتان «اينجا» مى شود، يعنى كه بارديگر «آنجايى» به دست آورده ايد كه بازهم بهتر از «اينجا» به نظر مى رسد.
۷- ديگران فقط آئينه خود شما هستند
شما نمى توانيد خصلتى را در ديگرى دوست داشته باشيد، از آن متنفر باشيد مگر آن كه آن خصلت، شما را به ياد خصلتى در خودتان بيندازد كه آن را دوست داريد يا ازآن متنفر هستيد.
۸- زندگى تان همان چيزى است كه شما از زندگى ساخته ايد
همه ابزار و منابع لازم دراختيار شماست، اين كه شما با آنها چه مى كنيد، دقيقاً به خودتان بستگى دارد. انتخاب با شماست.
۹- پاسخ شما در درون خود شما نهفته است
پاسخ هايى كه به سؤالات زندگيتان مى دهيد در درون شما نهفته است. تنها چيزى كه به آن نياز داريد آن است كه ببينيد، گوش بدهيد و اعتماد كنيد.
۱۰- شما همه اينها را فراموش خواهيدكرد!