گزارش «ايران» از مسافرت با بنزين سهميه بندى
چراغ هتل ها روشن است
گروه اجتماعى ـ محسن جندقى: تابستان آغاز مى شود و براى اين فصل گرم و زيبا برنامه ريزى گسترده اى انجام مى دهيد. هنوز برنامه ريزى شما براى سفر و بستن بار و بنديل به پايان نرسيده كه خبر سهميه بندى بنزين منتشر مى شود. در اين لحظه شايد مهم ترين مسأله كه فكرها را مشغول كرده، انجام سفر و اجراى برنامه سفر تابستانى براى خانواده بود كه به نظر مى رسد ديگر امكان آن از بين رفته است. آيا به علت سهميه بندى بنزين تمام مسافرت ها بايد لغو شود و هيچ كس در اين فصل به سفر فكر نكند؟ مگر چند درصد مردم با اتومبيل شخصى سفر مى كردند؟
* آمار سفر بالا رفته است
با وجود اين كه بسيار متصور بودند با آغاز سهميه بندى بنزين سفرهاى بين شهرى با كاهش شديد مواجه مى شود اما اين اتفاق نيفتاد چرا كه مردم از تورهاى مسافرتى نهايت استفاده را مى كنند. حميد بقايى قائم مقام سازمان گردشگرى و ميراث فرهنگى در اين باره مى گويد: «ما پيش بينى كرده بوديم كه پس از سهميه بندى چند گروه مسافرتى از تبعات آن بسيار راضى مى شوند. آژانس مسافرتى، تعاونى هاى اتوبوس بين شهرى، شركت هاى هواپيمايى و قطار از جمله گروه هايى هستند كه با سهميه بندى بنزين شاهد رونق در كار خود بودند. حتى آژانس هاى مسافرتى استان هاى مختلف با نامه هايى كه به سازمان گردشگرى و ميراث فرهنگى ارسال كرده اند، از وضع فعلى مسافر راضى بوده اند و اعلام كردند كه آمار مسافران آنها نسبت به قبل از سهميه بندى بنزين بالا رفته است».
البته با انتشار خبر سهميه بندى بنزين شوكى به مردم وارد شد كه تأثير اوليه خود را در سفر گذاشت اما قائم مقام سازمان گردشگرى معتقد است كه اين مسأله حل شدنى است: «اگر ابراز نارضايتى از سهميه بندى بنزين وجود دارد تنها يك شوك اوليه است و به مرور زمان اين مسأله حل مى شود. با سهميه بندى بنزين ترافيك جاده هاى بين شهرى كاهش يافته و مردم تمايل بسيارى براى سفر پيدا كرده اند چون امنيت جاده بيش از پيش شده است». محمدشريف ملك زاده معاون گردشگرى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى نيز اعتقاد دارد با سهميه بندى بنزين سفرهاى غيرضرورى حذف مى شود و مسأله سهميه بندى تأثير چندانى روى مسافرت تابستانى ندارد. ملك زاده در اين باره بيشتر توضيح مى دهد: «سهميه بندى بنزين تأثير چندانى روى مسافرت هاى مردم نداشته و اگر مسافرت با ماشين هاى شخصى انجام نمى شود در عوض مراجعه به آژانس هاى مسافرتى بيشتر شده است. همچنين با سهميه بندى بنزين و حذف سفرهاى غيرضرورى در جاده ها شاهد امنيت بيشترى هستيم».
* هتل ها و چراغ هاى روشن
اين درست است كه آمار مراجعه مردم براى سفر به آژانس هاى مسافرتى بالا رفته اما اين مسأله هنوز هتلداران را راضى نكرده است.
رجبعلى خسروآبادى مدير اجرايى اتحاديه هتلداران و هتل آپارتمان هاى تهران در اين باره مى گويد: «سهميه بندى بنزين تأثير زيادى در تعداد مسافران در هتل هاى تهران نگذاشته است اما در شهرهايى كه مسافرت بسيارى به وسيله ماشين هاى شخصى انجام مى گرفت تأثير منفى گذاشته است. مثلاً حدود ۷۰ درصد مسافرت ها به مشهد به وسيله ماشين شخصى صورت مى گرفت و اگر يك سوم از دارندگان اين ماشين هاى شخصى سفر خود را لغو كنند تأثير محسوسى در تعداد مسافران هتل هاى مشهد شاهد خواهيم بود. شايد تعداد مسافران هتل ها از يك ماه گذشته بيشتر شده باشد اما بسيارى از هتلداران روى تابستان حساب ويژه اى باز كرده بودند. اين مسأله براى نقاطى كه عمده مسافرت هاى آن با هواپيما انجام مى گيرد به وجود نيامده است. مثلاً بيشترين مسافرت ها به كيش و قشم به وسيله هواپيما انجام مى گيرد و سهميه بندى بنزين نمى تواند تأثير منفى براى هتل ها و مراكز اقامتى در اين نقاط بگذارد».
البته مدير اجرايى اتحاديه هتلداران تهران، رسانه ها را نيز يكى از عوامل به وجود آمدن مسأله كاهش مسافرت ها در تابستان مى داند: «قرار بود سهميه بندى بنزين در فروردين ماه آغاز شود اما تا ۴ ماه فرصت داده شد و همه هم مى دانستند كه به زودى بنزين سهميه بندى مى شود. در اين زمان رسانه ها بايد فرهنگ سازى مى كردند. رسانه ها مى توانستند با برنامه ريزى مردم را براى سهميه بندى بنزين آماده كنند و روش ها و راه هاى مسافرت بدون ماشين هاى شخصى را به آنها نشان مى دادند. الآن مى توان با ۲ برنامه كوتاه مدت و درازمدت گردشگرى و حمل ونقل را ساماندهى كرد».
* امنيت و خدمات رفاهى بيشتر
اگر بنزين سهميه بندى نشده بود براى هر مسافرت با ماشين شخصى نيز مسافران هزينه درخور توجهى پرداخت مى كردند. هزينه بنزين و استهلاك اتومبيل و همچنين عدم امنيت كافى در جاده ها موجب مى شود دارندگان ماشين هاى شخصى با دغدغه به مسافرت بپردازند. شايد در ايران به سفرهاى گروهى و بالا رفتن ضريب امنيت و استفاده بيشتر از امكانات با هزينه كم توجه چندانى صورت نمى گرفت اما با سهميه بندى شدن بنزين اين فرصت به وجود آمده كه چنين فرهنگى در كشورمان نهادينه شود. خسروآبادى در اين باره بيشتر توضيح مى دهد: «مردم كشورمان فهيم هستند و مى دانند اگر بخواهند هزار كيلومتر با ماشين شخصى مسافرت كنند بابت استهلاك ماشين و بنزين مصرفى بايد هزينه اى را بپردازند اما خيلى ها از سفرهايى با امكانات بالا و بى دغدغه اطلاعى ندارند. مى توان با برنامه ريزى درازمدت فرهنگ سازى در اين زمينه را آغاز كرد. همچنين در برنامه كوتاه مدت كتابچه راهنماى تورهاى زمينى و هوايى را با توجه به امكانات و قيمت آن به مردم معرفى كرد. اين كتابچه را سازمان گردشگرى و ميراث فرهنگى تهيه كرده و راه هاى مختلف سفرهاى گروهى را نشان مى دهد».
* سفركارت
در حال حاضر يكى از مناسب ترين راه ها براى مسافرت استفاده از سفركارت ملى براى كارمندان دولت است. البته قرار است در آينده اى نزديك براى دانشجويان و ديگر قشرهاى جامعه چنين كارتى صادر شود. جمشيد حمزه زاده مديركل گردشگرى داخلى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى در اين باره مى گويد: «با استفاده از تورهاى مسافرتى و طرح سفركارت كه از اول ارديبهشت ماه و قبل از سهميه بندى بنزين اجرايى شده مى توان بدون دغدغه به سفر پرداخت. تسهيلات سفركارت موجب استقبال فراوان شده است و در آينده اى نزديك امكانات استفاده از اين كارت بالاتر مى رود چرا كه در حال رايزنى با خطوط هواپيمايى هستيم تا به دارندگان سفركارت ملى تخفيف قابل ملاحظه اى داده شود». در صورت تكميل تسهيلات و امكانات سفركارت و همكارى خطوط هوايى و با توجه به سهميه بندى بنزين مى توان از امكانات شركت هاى هواپيمايى استفاده بيشترى كرد.
* بنزين كوپنى
شايد فكر كنيد كه كشور ما سهميه بندى بنزين را براى نخستين بار است كه تجربه مى كند اما اينگونه نيست. بقايى قائم مقام سازمان گردشگرى و ميراث فرهنگى در اين باره بيشتر توضيح مى دهد: «در سال هاى ۱۳۵۸ و ۱۳۵۹ بنزين كوپنى شده بود و مردم پس از مدتى به الگوى مناسبى از مصرف دست پيدا كردند كه اميدواريم در شرايط فعلى نيز اين امر محقق شود. سهميه بندى بنزين در حال حاضر تبعات مثبت فراوانى از جمله جلوگيرى از قاچاق بنزين، كاهش ترافيك و تصادف هاى جاده اى داشته است».بقايى نيز فرهنگ گردشگرى گروهى را يكى از ملزومات سفر داخلى مى داند و مى گويد: «بايد تلاش كنيم با ايجاد امكانات و تسهيلات مناسب بخشى از مردم را كه قبلاً با وسايل نقليه شخصى مسافرت مى كردند به استفاده از تورهاى جمعى و سفرهاى گروهى تشويق كنيم. وسايل نقليه عمومى را مى توان با برنامه ريزى به اين مسائل اختصاص داد».
سهميه بندى به ۲۰ رسيد
* تنها ۲۰ روز از آغاز سهميه بندى بنزين مى گذرد و برخلاف پيش بينى ها مسافرت هاى تابستانى در جريان است. استفاده از وسايل نقليه عمومى، تورها و مسافرت هاى گروهى افزايش يافته است. هم اكنون كتابچه راهنماى جامعى درباره مسافرت هاى ارزان، با امكانات مناسب و تورهاى مسافرتى در سازمان گردشگرى به چاپ رسيده كه با تهيه آن مى توان بيش از پيش براى انجام مسافرت بهترين برنامه ريزى را انجام داد.