دوشنبه ۱ مرداد ۱۳۸۶ - ۸ رجب ۱۴۲۸
Mon, Jul 23, 2007
اقتصاد
sLogo.gif

PDF Edition
Archive
RSS Feed
ويژه نامه سوم تير
سياسى
داخلى
سلام ايران
ديگه چه خبر؟
ديپلماتيك
اقتصاد
اجتماعى
بين الملل
گزارش
فرهنگ و انديشه
تاريخ
فرهنگ و هنر
ويژه ۱ايران اقتصادى
ويژه ۲ايران اقتصادى
ويژه ۳ ايران اقتصادى
ويژه ۴ ايران اقتصادى
ايران زمين
حوادث
ورزشى
صفحه آخر
اوقات شرعى
دانش
ماجرا
قاب عكس
رودررو
خانواده
گفت و گو با سفير ايران در عمان:
تعرفه شيرين، همه را شكرى كرد
303849.jpg
سيد جواد سيدپور

تصميم دولت مبنى بر كاهش سود بازرگانى و حقوق گمركى شكر در سال ۸۴ و ۸۵ براى حفظ قيمت ها و تعادل بازار و در جهت حمايت از مصرف كنندگان صورت گرفت، اما در اين ميان برخى ناراضى و ناخرسند شدند و عده اى فرصت را مغتنم شمرده و تا مى توانستند آب را گل آلود كردند، اين گزارش ضمن اشاره به برخى حركات صورت گرفته در زمينه واردات شكر به مشكلات صنعت شكر در ايران پرداخته است.

ماجرا از اين قرار است، دولت براى حفظ حقوق مصرف كننده و عدم افزايش قيمت شكر، حقوق ورودى شكر را پائين مى آورد، اما يك عده كه هميشه به دنبال فرصتى براى سوءاستفاده از جريان ها و پركردن جيب خود هستند، بى اعتنا به شرايط اقتصاد ملى دست به اعمالى مى زنند كه نتيجه آن به ضرر همه است. براساس گزارش تحليلى گمرك ايران درخصوص واردات و صادرات شكر در سال ۸۵ يك شركت نفتى با واردات ۴۱ ميليون و ۴۱۷ هزار و ۷۰۰ كيلوشكر به ارزش ۱۴ ميليون و ۵۴۴ هزار و ۵۵۷ دلار جزو ۱۰ وارد كننده عمده شكر در سال گذشته بوده است. اين شركت نفتى كه توسط بخش خصوصى اداره مى شود با كاهش تعرفه واردات شكر اقدام به چنين كارى كرده است.
* يك شركت نخ ريسى نيز واردكننده شكر است
با كاهش تعرفه واردات شكر در سال گذشته تعداد اشخاص حقيقى و حقوقى وارد كننده شكر از ۳۷ شخص در سال ۸۴ به ۸۴ شخص در سال ۱۳۸۵ افزايش يافته است و بخش خصوصى رتبه هاى دوم تا دهم عمده ترين وارد كنندگان شكر را به خود اختصاص داده اند. در اين ميان و در رتبه ۲۴ واردكنندگان شكر نام يك شركت نخ ريسى نيز به چشم مى خورد. ورود يك شركت نخ ريسى به عرصه واردات شكر قطعاً براى شيرين كردن پارچه هاى عرضه شده به بازار نيست هدف تنها سود از هر طريق ممكن است. عامل اصلى ورود شركت هاى غير مرتبط و برخى اشخاص به عرصه واردات شكر را پائين آمدن كاهش سود بازرگانى آن عنوان مى كنند. اما دولت چرا تعرفه واردات شكر را كاهش داده است.
* چرا تعرفه واردات شكر كاهش يافت
در سال ۸۴ بازار شكر دستخوش تلاطم شد. اين تلاطم و آشوب با افزايش قيمت جهانى اين محصول همراه بود. وضعيت به گونه اى بود كه كارخانجات داخلى همه توليدات خود را به فروش رسانده بودند و حتى وزارت بازرگانى نيز به عنوان مسئول تهيه و تأمين كالاهاى اساسى موفق به خريد شكر مورد نياز كشور از داخل نشد. افزايش قيمت جهانى تأثير خود را بر داخل نيز گذاشت و قيمت ها افزايش يافت. در نتيجه دولت براى حفظ بازار و افزايش بى رويه قيمت شكر و رعايت حقوق مصرف كنندگان تصميم به كاهش تعرفه واردات شكر گرفت.
* وضعيت عرضه و تقاضاى شكر در ايران
روند مصرف شكر در كشور نشان مى دهد كه ايرانيان تمايل زيادى به استفاده از شكر و شيرينى دارند و مايلند هميشه كامشان شيرين باشد. براساس آمار سازمان خواروبار جهانى (فائو) سرانه مصرف شكر در ايران در طول دهه ۷۰ شمسى حدود ۲۵ كيلوگرم بوده كه نزديك به ۸ كيلوگرم از ميانگين جهانى بيشتر و حدود ۵ كيلوگرم از سرانه مصرف كشورهاى توسعه يافته كمتر است. اين موضوع گوياى آن است كه سهم قند و شكر در سبد هزينه خانوار در طول سال هاى گذشته همواره رو به افزايش بوده است.
در حالى كه در سال ۱۳۶۳ سهم قند و شكر در سبد هزينه خانوار شهرى به طور متوسط تنها ۰‎/۶۹ درصد بوده اين نسبت در سال ۱۳۸۰ به ۲‎/۲ درصد رسيده است. افزايش جمعيت و مصرف بالا از سويى و عدم سرمايه گذارى در صنعت شكر و ثابت ماندن ميزان توليد داخلى آرام آرام وضعيت را به شرايطى رساند كه مصرف شكر سالانه يك ميليون و هشتصد هزارتن و توليد آن در حد يك ميليون و دويست تا سيصد هزارتن باقى ماند.
بين ۶۰۰ تا ۵۰۰ هزارتن توليد شكر در كشور كمتر از ميزانى است كه نياز جامعه است. اين مقدار باعث ايجاد بى ثباتى در بازار شد. براى جبران اين موضوع دولت دست به واردات شكر زد و تعرفه شكر را درحالتى قرار داد كه تعاونى هاى مرزنشين و افراد خصوصى نيز تمايل به ورود به اين عرصه را داشته باشند. اما چرا به رغم وجود محصولاتى همچون چغندر و نيشكر خوب در كشور توليد كمتر از مصرف داخلى است و چرا به رغم استفاده طولانى از اين صنعت در كشور نتوانسته ايم به شرايط تازه اى در راه اندازى كارخانه هاى جديد دست يابيم.
* وضعيت كارخانه هاى شكر
درطول سالهاى ۱۳۱۴ تا ۱۳۱۷ چندين كارخانه شكر در نقاط مختلف ايران تأسيس و راه اندازى شد.
در سال ۱۳۱۴ همزمان كارخانه آبكوه در خراسان با ظرفيت اسمى ۲۵۰۰ تن، كارخانه اسلام آباد در آذربايجان غربى با ظرفيت اسمى ۱۰۰۰ تن و كارخانه مرودشت در فارس با ظرفيت اسمى ۱۶۵۰ تن به وسيله كشور چكسلواكى ساخته شد.
اين كارخانه ها اكنون با گذشت ۷۲سال از ساخت آنها به توليد ادامه مى دهند. به طورى كه كارخانه آبكوه اكنون ۱۶۰۰ تن، كارخانه اسلام آباد ۸۰۰ تن و كارخانه مرودشت ۱۰۰۰ تن ظرفيت عملى دارند.
در سال ۱۳۱۵ نيز در مياندوآب آذربايجان غربى يك واحد ۱۸۰۰ تنى تأسيس شد.
دوسال پس ازاين نيز در سال ۱۳۱۷ كارخانه شازند در استان مركزى با ظرفيت اسمى و عملى ۶۰۰ تن توسط چكسلواكى ساخته شد. درمجموع ۳۶ كارخانه شكر تا سال ۵۷ در كشور ساخته شد و پس از آن نيز چندين كارخانه بزرگ با ظرفيت هاى ۱۰هزار تن مانند كارخانه نيشكر امام خمينى(ره) در خوزستان و نيشكر اميركبير و دعبل خزاعى در سال هاى ۷۸ تا ۸۱ افتتاح شده است. سطح تكنولوژى كارخانه هاى شكر در ايران بسيارپائين است. زيرا با گذشت زمان قطعات فرسوده و تكنولوژى از رده خارج شده است. اين مسأله باعث افت كيفى، كاهش راندمان توليد و افزايش ضايعات گرديده است.
* وضعت توليد شكر در ايران و جهان
درحالى كه راندمان توليد شكر سفيد در هكتار در سال ۲۰۰۱ در فرانسه ۱۲‎/۷۴ تن بوده (بالاترين كشور در جهان) راندمان شكرسفيد در هكتار در ايران تنها ۳‎/۱ تن بوده است. اين ميزان در تركيه ۶‎/۷ تن، در ژاپن ۸‎/۵۴ تن و در آلمان ۸‎/۷۹ تن است.
راندمان توليد چغندرقند در هكتار در ايران ۲۷ تن، در ژاپن ۵۲‎/۳۵ تن و در آلمان ۶۱‎/۱ تن است.
با اين وصف ضايعات توليد در ايران بسيار بيش از ديگران است. اين نسبت در ايران ۴‎/۵۱ درصد و در ژاپن ۰‎/۷۹ درصد است. همچنين ضريب استحصال در ژاپن ۹۶‎/۴۳ درصد، در آلمان ۸۵ درصد و در ايران ۷۰‎/۵ درصد است. با وجود اين كه كارخانه هاى ايران توليد و ثروت و سرمايه كمترى دارند اما تعداد كارگران دائمى و فصلى شان از ديگر كشورها بسيار بيشتر است. همه اينها توليد را كاهش، ضايعات را افزايش و قيمت ها را بالا مى برد.
* قيمت تمام شده يك تن شكر در ايران و اروپا
براساس اعلام فائو در سال ۲۰۰۴ قيمت توليد هرتن شكر در ايران ۴۹۳‎/۴۵ دلار بوده كه اين ميزان در اروپا ۶۶۷ دلار است. بيشترين علت افزايش قيمت توليد اروپا به دليل هزينه هاى سرمايه اى يا عمرانى و توسعه اى كارخانه هاست. به طورى كه هزينه هاى سرمايه اى در ايران ۳ درصد از كل هزينه ها را شامل مى شود در حالى كه در اتحاديه اروپا ۱۶‎/۳ درصد از هزينه ها، مربوط به عمران و توسعه و روزآمد كردن كارخانه هاست. به رغم اين كه چغندر قند در اروپا براى توليد يك تن شكر ۴۲۷ دلار و در ايران ۳۱۶‎/۶ دلار است، اما نسبت به كل هزينه براى توليد برابر محسوب مى شوند يعنى آن كه ۶۴ درصد از قيمت تمام شده يك تن شكر در اروپا و ايران مربوط به قيمت چغندر است على رغم اين كه در ايران ارزان تر و در اروپا گران تر است. هزينه تعميرات در ايران ۸ درصد از مبلغ كل و در اروپا ،۳‎/۳ دستمزدها در ايران ۱۴ درصد و در اروپا ۸‎/۲ درصد از كل هزينه تمام شده يك تن شكر را شامل مى شوند.
*استراتژى صنعتى شدن
توليدكنندگان شكر بايد به استراتژى جديدى فكر كنند و پيام آزادسازى را دريافت كرده و به سوى اصلاح ساختار توليدى و ظرفيت هاى بزرگتر خيز بردارند. گفته مى شود دولت ۲۵۰ ميليون دلار براى اصلاح ساختار و تكنولوژى جديد كارخانه هاى شكر اختصاص داده اما حتى يك كارخانه نيز براى استفاده از آن مراجعه نكرده است، چرا؟
* معضل سرمايه گذارى
سيد مسعود ميركاظمى وزير بازرگانى معتقد است: نگاه انحصارى به اين صنعت موجب تمايل نداشتن سرمايه گذاران براى حضور در اين بخش شده است. وى معتقد است كه تصميم دولت براى خروج از بازار شكر منطقى بوده و دولت بايد تنها درباره كالابرگ دخالت كند و مابقى بازار توسط بخش خصوصى و مردم تنظيم شود. اكنون مالكيت عمده كارخانه هاى شكر توسط آستان قدس رضوى، بنياد مستضعفان، دولتى ها كه عمدتاً سهام آنها متعلق به بانك هاى دولتى است و شركت سرمايه گذارى شستا (تأمين اجتماعى) و بخش خصوصى است.
با اين حال براساس مطالعات صورت گرفته پيش بينى مى شود با راه اندازى كارخانه هاى شكر شركت توسعه نيشكر و صنايع جانبى تا سال ۱۳۹۹ يعنى سال هاى انتهايى سند چشم انداز جمهورى اسلامى، ظرفيت توليد شكر در ايران ۴۵ درصد افزايش يابد.
* واردات و صادرات ايران
با اين كه ايران در سال گذشته ۲ميليون و ۲۵۳ هزار و ۹۸۷ تن به ارزش ۸۹۹ ميليون و ۹۰۹ هزار دلار از طريق ۵كشور امارات، برزيل، انگلستان، سوييس و آفريقاى جنوبى شكر وارد كشور كرده است در عين حال ۴۵۷ تن به ارزش ۳۹۱ هزار دلار نيز شكر به خارج از كشور صادر كرده است.
كويت با واردات ۲۴۷ تن شكر از ايران به ارزش ۲۵۷ هزار دلار عمده ترين واردكننده اين كالا بوده است. پس از آن آمريكا با ۸۶ تن و به ارزش ۶۵ هزار دلار و عراق با ۶۶ تن به ارزش ۲۸ هزار دلار، تركيه با ۱۰ تن و به ارزش ۱۰ هزار دلار و امارات با ۹ تن به ارزش ۹ هزار دلار در رتبه هاى بعدى قرار دارند.
* بهترين تصميم تعرفه اى چيست؟
چه كسى قرار است بهترين تصميم را تشخيص دهد و آن را اعمال كند. گفته مى شود اگر واردات صورت نگيرد قيمت به نحو سرسام آورى بالا مى رود و اين واردات براى حمايت از مصرف كنندگان صورت مى گيرد، اما با كشاورزان چه بايد كرد.
چه راه حلى وجود دارد كه هم مصرف كننده و هم توليدكننده را راضى نگه دارد؟ اصلاً چه راه حلى وجود دارد كه كسى از آن تخطى نكند. كارخانه داران مى گويند دولت بايد بخرد و زياد هم بخرد اما دولت بايد طرف كدام را بگيرد. اتحاديه شكلات سازى مى گويد: اگر شكر آزاد باشد صنايع شكلات سازى فعال شده و صادرات رونق مى گيرد. به هر حال آنچه مسلم است اين كه با يك تصميم همه را نمى توان راضى نگه داشت. ولى اين دليل نمى شود كه در آشفته بازار رضايت يا عدم رضايت عده اى كه مى بايست به فكر چاه نفت و گاز باشند در سوداى واردات شكر و فروش آن به قيمت هاى بالا در بازار ايران، اقتصاد ايران را بر هم بزنند.
چه كسى قرار است پرسش از اينها را شروع كند؟
گفت و گو با سفير ايران در عمان:
زمينه صدور خدمات فنى و مهندسى مهياست
303846.jpg
بخش پايانى
احسان تقدسى

مرتضى رحيمى سفير ايران در عمان در قسمت اول مصاحبه كه روز شنبه در همين صفحه چاپ شده بود، از شرايط مناسب براى سرمايه گذارى در عمان سخن گفت و ضمن اعلام حجم مبادلات ايران و عمان زمينه هاى سرمايه گذارى در آن كشور را تشريح كرد. در اين شماره او از اعزام نيروى كار ايران به عمان و روابط فرهنگى و اقتصادى دوجانبه سخن گفته است كه مى خوانيد.

* چه زمينه هايى براى اعزام نيروى كار به عمان وجود دارد؟ فكر مى كنيد حضور نيروى كار ايرانى با استقبال اقتصاد اين كشور مواجه شود؟
خوشبختانه جمهورى اسلامى ايران از نيروهاى ماهر و متخصص در زمينه هاى مختلف از جمله خدمات فنى و مهندسى، صنعتى، پزشكى و پيراپزشكى برخوردار است و امكان فعاليت و حضور نيروهاى متخصص كشورمان در زمينه هاى فوق در عمان مهيا است.
در حال حاضر تعدادى از پرستاران و چندين پزشك متخصص ايرانى در ۲ بيمارستان مهم مسقط مشغول فعاليت هستند كه انتظار مى رود بر تعداد آنها افزوده گردد. مقامات عمانى تاكنون در چندين مرحله بر نياز اين كشور به كادر متخصص پزشكى بويژه پزشك زن متخصص در امور زنان تأكيد نموده و هيأت هايى نيز بين دو كشور مبادله شده است. اميدواريم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى با پيگيرى خوبى كه به عمل مى آورد بتواند سريعتر به اين نياز عمانى ها پاسخ مثبت دهد. در همين جا مناسب است به سطح خوب پزشكى در كشورمان و توجه شهروندان عمانى به اين موضوع و سفرهاى درمانى آنها به كشور بويژه به شيراز اشاره گردد.
حدود يك سال است كه پرواز مستقيم هواپيمايى آسمان بين شيراز و مسقط بر قرار شده و مورد استقبال خوب عمانى ها واقع شده است. سفارت تلاش دارد كه پرواز به تهران و ساير شهرهاى ايران نيز برقرار شود.
به طور كلى با توجه به اين كه توزيع عرضه نيروى كار بومى در عمان- بر حسب سطح مهارت هاى حرفه اى- تطابق كامل با توزيع تقاضاى اضافى نيروى كار در برخى سطوح ندارد لذا پر شدن اين خلأ، ناگزير از طريق جذب نيروهاى خارجى امكان پذير است و اين فرصتى است براى اعزام افراد متخصص ايرانى به كشور عمان.
در همين رابطه و درپى سفر رئيس جمهورى هيأتى از وزارت كار و اموراجتماعى به رياست آقاى كردان رئيس سازمان فنى و حرفه اى وزارت كار و اموراجتماعى به عمان در خردادماه از عمان ديدن نمود و با مقامات ذيربط اين كشور مذاكرات مفيدى صورت گرفت كه اميداست در آينده شاهد همكارى هاى دو كشور در زمينه اعزام نيروى كار و آموزش فنى حرفه اى باشيم.
* همانطور كه مى دانيد وجود رابطه فرهنگى ميان دو كشور سبب تقويت روابط سياسى و اقتصادى دو كشور خواهدشد و براستحكام آن خواهدافزود و درعوض نبود اين رابطه سبب آسيب پذيرى اين روابط خواهدبود. براى تقويت رابطه فرهنگى ميان دو كشور كه شايد يكى از مصاديق آن رفت و آمد توريست باشد چه برنامه هايى داريد؟
مشتركات فرهنگى دو ملت و بويژه مشابهت هاى فراوان فرهنگ مناطق همجوار دو كشور، نشان دهنده اين واقعيت است كه جريان تبادل فرهنگى ميان مردم ايران و عمان عمقى تاريخى دارد. علاوه بر آن، دين اسلام موجبات جاودانگى پيوندهاى فرهنگى آنها را فراهم ساخته است.
طى چندسال گذشته رشد و توسعه روابط سياسى دوكشور زمينه همكاريهاى فرهنگى را هموار نموده است.
لذا در اين رابطه برنامه هايى از سوى سفارت در دست بررسى و اجراست كه برخى از آنها شامل، اعطاى بورس هاى تحصيلى متقابل به دانشجويان دو كشور، تبادل هيأت هاى دانشگاهى، برگزارى دوره هاى علمى، پژوهشى كوتاه مدت و برگزارى پژوهشهاى علمى مشترك بين دو كشور، تلاش براى تأسيس كرسى زبان فارسى در دانشگاه هاى اين كشور، برگزارى نشست هاى علمى مشترك بين بخش هاى زنان دو كشور بخصوص در سطح دانشگاهى و سازمانهاى غيردولتى فعال زنان در دو كشور، شركت فعال در نمايشگاههاى هنرى بويژه هنرهاى تجسمى و برگزارى نمايشگاههاى مختلف در زمينه عكس، خطاطى، هنرهاى دستى، كتاب و ... است.
شركت فعال در جشنواره فرهنگى ساليانه مسقط و برگزارى هفته فيلم و هفته فرهنگى. توسعه تبادلات توريستى اعم از توريسم درمانى و توريسم زيارتى.
با توجه به اين كه مراكز درمانى ما در شهرهايى چون شيراز كه خط پرواز مستقيم نيز براى آن شهر برقرار شده، در سطح مطلوبى است مى توان گردشگران عمانى را در اين جهت هدايت نمود.
همچنين گردشگران عمانى علاقه وافرى به زيارت اماكن مذهبى ازجمله مشهد نشان مى دهند كه در فصل تابستان با برقرارى خط پرواز مستقيم براى جذب بيشتر آنها تلاش هايى صورت خواهدگرفت.
ازسوى ديگر عمانى ها اكثراً با مناطق سرسبز شمال كشور ازجمله چالوس - رامسر - كلاردشت آشنايى دارند و علاقه زيادى براى بازديد از اين مناطق نشان مى دهند كه سعى مى شود جذابيت هاى طبيعى كشور با تأسيس دفتر اطلاع رسانى جهانگردى جمهورى اسلامى ايران كه اخيراً در مسقط افتتاح شده است بيشتر شناسانده شود.
برنامه هاى ديگرى چون اعلام آمادگى براى برگزارى تورهاى علمى تفريحى براى دانشجويان دانشگاههاى عمانى دردست بررسى است.
*درمورد وضعيت خصب كمى توضيح دهيد؟
بندر خصب در شمالى ترين نقطه عمان در استان مسندم و در امتداد ساحل غربى خليج عمان و جنوب شرقى خليج فارس واقع شده است.
بندر خصب به عنوان مركز استان مسندم نزديكترين نقطه به مرزهاى جمهورى اسلامى ايران خصوصاً جزيره قشم و بندرعباس است. فاصله خصب تا قشم ۵۰ الى ۶۰ كيلومتر، تا بندرعباس كمى بيش از ۱۰۰ كيلومتر و تا بندر جاسك حدود ۲۷۰ كيلومتر است.
نخستين گام در رابطه با طرح توسعه اين بندر در سال ۲۰۰۲ ميلادى با تخصيص اعتبارى معادل ۱۵‎/۸ ميليون ريال عمانى برداشته شد و در بهمن ماه سال گذشته رسماً افتتاح گرديد.
اينجانب در ارديبهشت ماه سال جارى از اين بندر استراتژيك بازديد به عمل آوردم. در يكى از سه اسكله اين بندر كه ويژه حمل و نقل بار و مسافر است قايقهاى موتورى ايرانى به نقل و انتقال كالا مى پردازند كه تعداد آنها نيز كم نبود. همچنين ترمينال مسافرى با مساحت ۱۳۳۰ مترمربع اكنون آماده بهره بردارى است. ظرفيت اين ترمينال حدود ۳۰۰نفر بوده و از امكانات و تجهيزات بسيارخوبى برخوردار است.
عمده كالاهاى صادراتى از اين بندر به كشورمان را صادرات مجدد ازجمله كفشهاى چينى، لباس و سيگار تشكيل مى دهد.
به نظر مى رسد، باتوجه به روند توسعه زيرساختهاى اين بندر و ابراز تمايل عمانى ها نسبت به همكارى هاى بندرى و برقرارى خط مستقيم كشتيرانى بين بندر خصب و بنادر جنوبى كشورمان (ازجمله جاسك و قشم)، اين همكارى مى تواند در قالب طرحهاى مشترك براى رونق اقتصادى در هر يك از بنادر ايران و عمان برنامه ريزى شود.
*از آنجايى كه در خصب همه جور كالا آن هم با تعرفه صفر مى آيد آيا اين وضعيت خطرى براى امنيت اقتصادى ما محسوب نمى شود؟
متأسفانه يكى از اختلاف نظرهاى موجود بين دو كشور در زمينه واردات و صادرات كالا ميان بنادر جنوبى ايران با بندر خصب در خصوص اطلاق يا عدم اطلاق قاچاق برروى اين دسته از كالاها است.
به عبارت ديگر در حالى كه اين نوع تجارت كالا از سوى طرف ايرانى قاچاق محسوب مى گردد طرف عمانى آن را قانونى مى داند.
در اين رابطه همانطور كه قبلاً ذكر كردم اخيراً مذاكراتى درخصوص تعرفه ترجيحى ميان طرفين به عمل آمد. همچنين مقررگرديده تا با برقرارى خط مستقيم كشتيرانى (بين بندر خصب و بنادر عباس و قشم) ترتيبات لازم به منظور قانونى نمودن واردات و صادرات ميان بنادر دو كشور به عمل آيد.
بنابراين مى توان اميدوار بود با قانونى نمودن واردات و صادرات در مناطق مذكور، زمينه هاى اشتغال و رونق اقتصادى دراستانهاى جنوبى كشور فراهم گردد.
از اين رو اين امر نه تنها خطرى براى جمهورى اسلامى ايران دربرنخواهدداشت، بلكه عامل تقويت و ثبات در مناطق جنوبى كشور خواهدشد به شرط آن كه ما بتوانيم مبادلات بين بنادر دو كشور را قانونى و رسمى و شفاف نماييم.
عمانى ها در اين زمينه آماده همه گونه همكارى دراين خصوص هستند. آنها بطور جدى قصد فعال كردن و توسعه بندر دارند و ترجيح مى دهند كه اين مهم با همكارى و همراهى و مشاركت ايران به سرانجام رسد.
درجريان بازديد اينجانب از بندر خصب شخصاً شاهد حضور قايقهاى تندرو ايرانى در بندر خصب بوده و با سرنشينان آنها نيز گفت وگو نمودم. آنها عموماً براى تأمين زندگى خود رو به قاچاق كالا آورده اند و حجم آنها در مقايسه با گذشته با توجه به مبارزاتى كه در كشور با قاچاق در جريان است و همكارى عمانى ها شديداً روبه كاهش گذاشته است.
* در بحث شيلات، عمان سعى مى كند از سهم تن ماهيان درياى عمان سهم زيادى به دست آورد.اين ماجرا تاكنون به امضاى موافقتنامه اى ميان دو كشور منجر شده است؟
يك تفاهمنامه مشترك بين وزارت جهادكشاورزى جمهورى اسلامى ايران و وزارت كشاورزى و شيلات عمان امضا شده است و براساس تفاهمنامه مذكور، طرف عمانى علاقه مندى خود را جهت همكارى در همه زمينه هاى مختلف شيلاتى ازجمله تن ماهيان و اجراى طرح هاى پرورش ميگو و ماهى اعلام داشته است.
ضمناً در زمينه صيد و صيادى، دو كشور همكارى مناسبى دارند و براساس توافق انجام شده كشتى هاى صيادى جمهورى اسلامى ايران در فصول مختلف در آبهاى عمان به صيد مى پردازند. لذا دو كشور دراين خصوص مشكلى احساس ننموده و در راستاى توسعه روابط خود در همه زمينه ها ازجمله شيلات حركت مى نمايند.
مقامات عمانى آمادگى خود را براى تشكيل شركت مشترك و سرمايه گذارى مشترك اعلام نموده اند.
* فكر مى كنيد عمانى ها موافقند كه ما بندر هاب منطقه اى باشيم يا اينكه به امارات و جبل على تمايل دارند؟ مزيت هاى امارات و جبل على و مزاياى بندر شهيد رجايى را بفرماييد؟
از آنجايى كه درطول تاريخ دو كشور داراى روابط بسيارخوبى بوده و نه تنها هيچگونه تنشى بين دو كشور وجودنداشته بلكه از هماهنگى و همكارى بسيارخوبى برخوردار بوده اند و ازسوى ديگر در اكثر مجامع بين المللى از مواضع جمهورى اسلامى ايران دفاع نموده اند، لذا به نظر نمى رسد عمان درخصوص بندر هاب شدن كشورمان در منطقه، نظرمخالفى داشته باشد. اما آنچه مهم است توانمندى جمهورى اسلامى ايران در اين زمينه است و اين كه ما پتانسيل اين كار را داشته باشيم.
همانطوركه مى دانيد بندر شهيد رجايى كه از آن به عنوان بندر استراتژيك ايران ياد مى شود از نظر موقعيت دريايى در دهانه ورودى خليج فارس، ابتداى تنگه هرمز و شمال جزيره قشم با ۶ ترمينال صادراتى، كانتينرى ترانزيت است. بندر شهيد رجايى در رتبه ۶۹ جهان به لحاظ عمليات كانتينرى قرار دارد. نظر به توسعه لحظه به لحظه اين بندر، رشد عملكرد كانتينرى آن از ۷۵۹ هزار كانتينر در سال۱۳۸۱ به ۱‎/۲۵ ميليون كانتينر در سال۱۳۸۴ و ۱‎/۵ ميليون كانتينر در سال۱۳۸۵ بالغ گرديد. با توسعه حوضچه دوم و سوم بندر شهيد رجايى، امكان پهلوگيرى بزرگترين كشتى هاى جهان در اين بندر فراهم شده است. اما در عين حال اگرچه توانسته ايم بخش مهمى از كانتينرهاى ايرانى كه در بندر جبل على تخليه و بارگيرى مى گرديد را به بندر شهيدرجايى منتقل نماييم ليكن با نگاهى مختصر به امكانات و حجم نقل و انتقال كالا در دو بندر شهيد رجايى و جبل على به اين نتيجه مى رسيم كه براى افزايش توان بندر شهيدرجايى و ساير بنادر كشور از جمله منطقه اقتصادى چابهار بايستى تلاشى دوچندان داشته باشيم. اما اين امر بر كسى پوشيده نيست كه جمهورى اسلامى ايران پتانسيل لازم براى به دست گيرى حمل و نقل دريايى در منطقه را دارد.
* تاكنون فعاليتى براى جلب تمايل عمانى ها در اين زمينه كه ما بندرهاب منطقه اى باشيم انجام شده است؟
در اين خصوص تاكنون مبحث خاصى مطرح نشده است، اما تصور نمى كنيم در اين زمينه با ما همكارى نكنند. همان گونه كه قبلاً ذكر شد ما بايد توان خود را بالا برده و اين توانمندى را در منطقه نشان دهيم. در جريان برگزارى يازدهمين نشست كميسيون مشترك همكارى هاى اقتصادى كه در ارديبهشت ماه در عمان برگزار شد رئيس سازمان بنادر و كشتيرانى نيز از عمان ديدن نمود و موضوع همكارى هاى بندرى مورد توجه جدى قرار گرفت.
* نقاط اشتراك ما و دولت عمان در چه زمينه هايى است؟
به صورت كلى دوكشور جمهورى اسلامى ايران و عمان داراى اشتراكات عميق تاريخى، فرهنگى و دينى مى باشند. علاوه بر دين مشترك كه افتخار پذيرش اسلام نصيب هر دوكشور شده است تا پيوندهاى آنان از عمق و استحكام بيشترى پيدا كند، مراودت هاى مردم ايران و عمان در طول تاريخ باعث شده است تا مشابهت هاى قابل توجهى در آداب و سنن آنان پديدار شود كه اين امر در مناطق همجوار دوكشور بيشتر نمايان است. عامل جغرافيايى و مرزهاى مشترك دريايى از ديگر عوامل مشترك بين دوكشور محسوب مى شود. موقعيت جغرافيايى دوكشور در دوطرف آبراه بين المللى خليج فارس از يك طرف بر وزن ژئوپولتيك و ژئواستراتژيكى دوكشور افزوده است و از سوى ديگر موجبات همكارى آنها را براى تأمين امنيت تنگه هرمز فراهم كرده است. مرزهاى مشترك دريايى همانطور كه در بخش اقتصادى توضيح داده شد منابع گاز قابل بهره بردارى دارد كه بسترهاى همكارى هاى مشترك را در زمينه نفت و گاز فراهم كرده است. نكته ديگرى كه لازم است اضافه شود موضوع امنيت منطقه است كه اين يكى از مهم ترين نقاط مشترك دوكشور به شمار مى آيد. هر دوكشور معتقدند امنيت منطقه مى بايست از طرف كشورهاى منطقه تأمين شود و در اين زمينه عمان تلاش هاى بسيار خوبى انجام داده است كه جاى اميدوارى دارد با همكارى ساير كشورها به نتايج مطلوبى دست يابيم. همكارى هاى منطقه اى در زمينه هاى مختلف از ديگر نقاط مشترك ما با همه كشورهاى منطقه از جمله عمان است. در اين راستا مى توان از مبارزه مشترك عليه قاچاق موادمخدر، تروريسم و ايجاد ترتيبات لازم براى همكارى هاى اقتصادى به عنوان بخشى از همكارى هاى منطقه اى نام برد.


|   شناسنامه   |   آرشيو   |