اصفهان - خبرنگار «ايران»: استان اصفهان به عنوان يكى از استان هاى پيشرو در اجراى طرح ارتقاى سطح سلامت محلات موفقيت هاى بسيارى را كسب كرده است.
اين طرح كه هم اكنون در تمامى استان هاى كشور با رويكرد اجتماع محورى در حال اجراست، نخستين بار به صورت آزمايشى تحت عنوان طرح سماع در استان اصفهان آغاز شد. موفقيت اين طرح و پيشنهاد آن به سازمان بهزيستى كشور آن را به صورت يك طرح مصوب در كل كشور لازم الاجرا ساخت. در حال حاضر بيشترين تعداد محلات نيز در استان اصفهان، نزديك به ۲۸ محله (۱۲ محله در شهر اصفهان و ۱۶ محله در شهرستان هاى استان) در اجراى اين طرح مشاركت دارند. با توجه به اين كه اين تشكل ها بازوهاى حمايتى دولت در شهر محسوب مى شوند سازمان بهزيستى استان اصفهان به دنبال ساز و كارهايى براى مانايى و ثبت اين ارگان هاى درون محلات با عنوان تشكل مردمى محله است.
فرهاد اقطار، معاونت پيشگيرى سازمان بهزيستى استان اصفهان در اين خصوص گفت: طرح جامع پيشگيرى از اعتياد با مسئوليت سازمان بهزيستى استان از سال ۷۹ با حضور نمايندگانى از دستگاه هاى اجرايى مختلف شروع شد و در سال ۸۱ ما را به اين نتيجه رساند كه از گروه هاى ذينفع نيز در اجراى طرح استفاده شود كه هم به مشاركت بيشتر منجر مى شد و هم منابع بيشترى شامل نيروى انسانى و امكانات محلى را در اختيار طرح قرار مى داد.
وى افزود: برنامه سالم سازى محلات با اين رويكرد شكل گرفت و از اوائل سال ۸۲ نيز برنامه پيشگيرى از اعتياد اجتماع محور درسطح محلات آغاز شد.
اما با توجه به اين كه نمى توانستيم با عنوان پيشگيرى از اعتياد وارد محلات شويم آن را به برنامه ارتقاى سطح سلامت اجتماع محور تغيير داديم.
به گفته معاون پيشگيرى سازمان بهزيستى استان اصفهان با شناسايى افراد كليدى محلاتى كه براى اجراى طرح داوطلب شده بودند، مانند روحانيون، معتمدان محل، مديران مدارس، پزشكان مركز بهداشت محله و... جلسات توجيهى طرح برگزار و با كمك مردم يك نيازسنجى و بررسى از مشكلات و نيازهاى هر محله انجام شد.
وى تصريح كرد: بعد از تدوين اولويت ها و تدوين برنامه ها كميته هايى با موضوعات مختلف مانند ورزشى، مذهبى، آموزشى، تفريحى و... شكل گرفتند و با رأى مردم يك نفر به عنوان مسئول كميته انتخاب شد. هر كميته نيز وظيفه داشت طبق نيازسنجى ها و اهداف برنامه فعاليت هايى را انجام دهد و در جلسات بعدى گزارش عملكرد خود را براى اعضا توضيح دهد.
اجراى اين برنامه ها در ۴ سال گذشته موجب اقتدارافزايى و توانمندى اعضا گروه محله شده است.
وى گفت: در مراحل توانمند شدن محله، يك تسهيل گر از سازمان بهزيستى و يك آموزشگر در فرآيند اجراى برنامه ها و رسيدگى به نيازهاى آموزشى محله همكارى دارند كه به مرور زمان امر تسهيل گرى نيز به فردى در خود محله واگذار مى شود و سازمان بهزيستى تنها نقش نظارتى و آموزشى در محله را بر عهده مى گيرد.
به گفته وى، تاكنون نزديك به ۱۵۰ تا ۲۰۰ فعاليت ورزشى از سوى محلات برگزار شده است كه برگزارى مسابقات دوچرخه سوارى، فوتبال بين محله اى و كوهگشت، همچنين فعاليت هاى امنيتى مانند برپايى پايگاه هاى بسيج، گشت شبانه نيز از اين جمله است.
وى مى گويد: بيشتر افراد عضو اين گروه ها با برگزارى كلاس هاى آموزشى مانند قرآن، طرح بشارت، رحمت، مهدويت يا كلاس هاى خياطى و گلسازى و... با همكارى سازمان ها خودشان براى اوقات فراغت ساكنان، برنامه ريزى مى كنند. افراد معتاد محل مدام از سوى مردم شناسايى و به ما گزارش مى شود به همين علت آمارها هر روز در نوسان است.به گفته اقطار؛ بسيارى از مكان هاى مخروبه در محله كه پاتوق افراد معتاد شده بود نيز با همكارى مردم تخريب شده است.
معاون پيشگيرى سازمان بهزيستى استان اصفهان اظهار داشت: ايجاد اين پايگاه هاى محله در ورود خدماتى مانند راه اندازى مهدهاى كودك، درمانگاه، راه اندازى خط تلفن، تاكسى و اتوبوس هاى واحد شهرى به محلات مؤثر بوده است.
اقطار مى گويد: سازمان بهزيستى در حال حاضر مشغول ارزشيابى از ميزان مشاركت و ميزان سلامت در محله هاست كه بعد از اتمام ارزيابى مى توان به صورت كمى و كيفى در خصوص اثر بخشى طرح ارتقاى سلامت اجتماع محور سخن گفت.با اين حال اقطار مى گويد: ارزشيابى هاى ما در كل برنامه نشان مى دهد كه همه محله ها در راستاى ارتقاى سطح سلامت به تمام معنى در همه زمينه ها (اجتماعى، اقتصادى، معنوى و...) گام برداشته اند.
به عقيده وى، اجراى چنين طرح هايى در دنيا بى نظير و منحصر به فرد است چون در همه زمينه ها و در راستاى ارتقاى سطح سلامت افراد وارد شده ايم اما در ساير نقاط دنيا اين گونه طرح ها تنها براى يك هدف مانند حذف فقر يا ريشه كن سازى بى سوادى يا... انجام مى شود و در راستاى انجام طرح درصدى از سود مادى هم عايد تسهيل گر مى شود اما در طرحى كه در ايران انجام شده هيچ سود يا محدوديتى در كار نيست. اقطار مى گويد در واقع ما با ايجاد يك هدف كلى به مردم اجازه داديم كه خودشان نيازهايشان را شناسايى كنند و ما با هدف ارتقاى سطح سلامت زندگى آنها به توانمندسازيشان كمك كنيم.

كرمان، خبرنگار «ايران»: ستاد عالى پسته كشور با شركت ۲۰ استان توليد كننده اين محصول به رياست وزير جهاد كشاورزى تشكيل شده است. استاندار كرمان با اعلام اين خبر، مديريت ساماندهى، قيمت گذارى، فرآورى و صادرات پسته را از اهداف اين ستاد عنوان كرد.
محمود مؤمنى نژاد افزود: بر اساس مصوبه اين ستاد، دولت امسال ۱۰۰ درصد پسته صادراتى استان را به صورت نقدى از توليد كنندگان خريدارى مى كند تا از اين راه با حذف واسطه ها در جهت كمك به توليد كنندگان پسته گام برداشته شود.استاندار كرمان با اشاره به اين كه ۸۰ درصد پسته توليدى كشور در استان كرمان است، خاطر نشان كرد: با توجه به تك محصولى بودن كشاورزى در شهرستان رفسنجان بايد با استفاده از روش هاى علمى برداشت محصول در واحد سطح را افزايش دهيم تا با صرفه جويى در هزينه ها راندمان بيشترى در برداشت محصول پسته داشته باشيم.

مشهد ـ خبرنگار«ايران»:۱۳ هزار خدمتگزار آماده پذيرايى از زائران تابستانى هستند.
سيداحمد علوى، قائم مقام توليت آستان قدس رضوى در نشستى كه در رواق امام خمينى(ره) حرم حضرت رضا(ع) برگزار شد گفت: برنامه هاى فرهنگى و رفاهى متنوعى در مجموعه اماكن متبركه پيش بينى شده است كه زائران و مجاوران مى توانند از آنها بهره مند شوند.
وى با اشاره به خريدارى ۱۰ هزار تخته فرش ماشينى براى صحن هاى حرم مطهر افزود: تابستان امسال روزانه ۳۰۰ هزار متر مربع فضاى صحن ها و رواق ها براى برگزارى نماز جماعت در سه نوبت مفروش مى شوند.
علوى، حفظ امنيت و آرامش زائران، نگهدارى اشياء و امانات، نگهدارى افراد و اشياء گمشده، عطرافشانى، بهداشت و جابه جايى سالمندان را از جمله خدمات ويژه آستان قدس رضوى به زائران تابستانى برشمرد و افزود: پارسال به بيش از ۲۰ هزار زائر در راه مانده، ۹۱۹ هزار زائر غيرايرانى و ۸۰ هزار نفرافراد گمشده خدمات مختلف ارائه شد و بيش از ۲ميليون و ۱۶۲ هزار زائر در ميهمانسرا پذيرايى شدند.
قائم مقام توليت آستان قدس رضوى برگزارى سلسله نشست هاى تخصصى «در سايه سار نهج البلاغه»، «دين، نشاط، زندگى»، «تا چشمه رضوان» و «گفتمان مهدويت» را از جمله برنامه هاى فرهنگى حرم مطهر عنوان كرد كه براى زائران تابستانى در نظر گرفته شده است.
وى همچنين از تهيه لوح فشرده آموزشى تشرف به حرم مطهر با موضوعاتى نظير آداب زيارت، نيازهاى زائران، ادعيه وارده و ... خبر داد و افزود: ۵۰۰ هزار حلقه لوح فشرده مذكور در اختيار هتل ها و ميهمانپذيرهاى سطح شهر براى استفاده زائران قرار گرفته است.
علوى پخش زنده اينترنتى زيارت حرم مطهر و نيز برخى از برنامه هاى حرم مطهر را مورد استقبال علاقه مندان عنوان كرد و گفت: در پى پخش اين تصاوير تاكنون حدود ۵۰۰ هزار ايميل از ۹۰ كشور جهان به آستان قدس رضوى رسيده است.
وى خدمات آستان قدس رضوى در زمينه توسعه حرم مطهر، معمارى اسلامى و حفظ ميراث فرهنگى را مطابق با استانداردهاى جهانى دانست و اظهار داشت: يك ميليون متر مربع زيربنا شامل فضاهاى عبادى، زيارتى، بهداشتى و خدماتى براى زائران فراهم شده و معمارى به كار رفته در صحن ها و رواق ها و نيزتحكيم و مقاوم سازى ابنيه گذشته حرم مطهر، الگويى براى ساير اماكن مذهبى است و در همين خصوص، در همايشى كه ۲۴ تا ۲۶ مرداد ماه با عنوان «اماكن متبركه» برگزار خواهد شد، به معرفى معمارى حرم مطهر پرداخته مى شود.
علوى بودجه امسال آستان قدس رضوى را ۱۵۰ ميليارد تومان عنوان كرد و گفت: از اين مقدار ۱۳ ميليارد تومان صرف خدمات رفاهى و ۶ ميليارد تومان صرف خدمات فرهنگى به زائران مى شود. ۱۴ ميليارد تومان به صورت يارانه اى به بيمارستان رضوى پرداخت مى شود و همچنين مبالغى نيز براى ساير بخش هاى فرهنگى، پژوهشى، علمى، آموزشى، هنرى، اجتماعى و ورزشى در نظر گرفته خواهد شد.
وى خدمات آموزشى و پژوهشى آستان قدس رضوى را كم نظير و با اهداف متعالى خواند كه اغلب در مناطق محروم ايجاد مى شود.
وى به فعاليت هاى گسترده اقتصادى، كشاورزى، دامدارى و صنعتى با هدف پشتيبانى خدمات فرهنگى اين نهاد اشاره كرد و گفت: در حال حاضر ۲۵ هزار نفر به طور مستقيم در آستان قدس رضوى مشغول به كار هستند.

همدان - خبرنگار «ايران»: طبق بررسى ها و مطالعات صورت گرفته بين ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار نسخه خطى داراى ارزش ملى در كشور وجود دارد كه فقط نيمى از اين تعداد در مراكز استاندارد نگهدارى از اسناد سازمان اسناد ملى كشور نگهدارى مى شود و بقيه در حال نابودى و از بين رفتن است.
على اكبر اشعرى مشاور فرهنگى - پژوهشى رئيس جمهور و رئيس سازمان اسناد و كتابخانه هاى ملى كشور در سفر به استان همدان براى بررسى فعاليت مركز مديريت اسناد ملى غرب كشور در استان همدان، با اشاره به تلاش بى وقفه دولت براى جمع آورى و ساماندهى اسناد و مدارك با ارزش ملى و همچنين گردآورى كتب خطى و چاپ سنگى متعلق به ايرانيان از داخل و خارج از كشور گفت: هم اكنون حدود ۲۵ هزار جلد نسخه خطى و ۲۵ هزار جلد نسخه چاپ سنگى در كتابخانه ملى كشور نگهدارى مى شود كه با پيش بينى وجود ۳۰۰ هزار نسخه خطى و چاپ سنگى در كشور، حاكى از اين است كه بيش از ۶۰ درصد از آثار خطى ملى و اسناد و مدارك با ارزش فرهنگى، تاريخى كشور در كتابخانه هاى شخصى و منازل در حال نابودى است.
وى با ارائه ۴ روش براى نگهدارى از اين آثار با ارزش گفت: صاحبان مدارك و اسناد مى توانند در صورت تمايل اين اسناد را به سازمان اهدا كنند يا با قيمت توافقى به اين سازمان بفروشند تا در شرايط استاندارد حفظ و نگهدارى شود يا اينكه به صورت امانت به سازمان اسناد و كتابخانه ها تحويل دهند تا از تخريب آنها جلوگيرى شود، در غير اين صورت بايد روش هاى صحيح نگهدارى از اين آثار را بياموزند تا بتوانند مانع از نابودى هويت ايرانى و تمدن كهن ايران شوند.
اشعرى با بيان اينكه در حال حاضر حدود ۲۵۰ ميليون برگه سند در آرشيو ملى ايران نگهدارى مى شود، افزود: ايران داراى تمدن و فرهنگ غنى است پس بايد آرشيو ملى خوبى داشته باشد تا اين فرهنگ و تمدن را به استناد اسناد و مدارك به جهانيان معرفى كند.
وى با بيان اينكه هر اثر فرهنگى داراى يك ارزش ملى است گفت: پارسال ۵ هزار برگ سند ملى به سازمان ملى اهدا شد و امسال نيز بيش از يك هزار برگ سند با ارزش، به سازمان اهدا شده است كه نشان از اعتماد مردم به سازمان و عرق ملى آنان است.
رئيس سازمان اسناد ملى كشور با انتقاد از وضع نگران كننده كتابخانه ها بخصوص كتابخانه هاى دانشگاهى در حفظ و نگهدارى از كتب ارزشمند ملى گفت: ۲ مركز نگهدارى از آثار ملى كشور به آخرين فناورى هاى روز دنيا براى نگهدارى از اسناد فرهنگ و تمدن كشور مجهز هستند اما نگرانى مسئولان سازمان از اوضاع كتابخانه هاى سطح كشور و روش هاى نادرست مردم براى نگهدارى از آثار ملى است كه نيازمند اختصاص بودجه لازم براى بازسازى و نوسازى بسيارى از اين كتابخانه هاى بزرگ كشور و مراكز نگهدارى كتاب در دانشگاه ها است.
وى همچنين از اجراى طرح حافظه ديجيتال ملى در آينده نزديك از سوى سازمان اسناد و كتابخانه ملى خبر داد و با بيان اينكه رفع مشكلات پژوهشى موجود جامعه از مهم ترين دلايل اجراى اين طرح است افزود: با راه اندازى حافظه ديجيتال ملى دسترسى به پژوهش هاى مختلف انجام شده در نقاط مختلف كشور آسان تر خواهد بود و محققان و دانشجويان مى توانند بدون نياز به حضور فيزيكى در آرشيو كتابخانه اسناد ملى از طريق رايانه به آخرين اطلاعات و مدارك دسترسى داشته باشند.

بندرعباس، خبرنگار «ايران»: با توجه به اين كه ۹۶ درصد مسافرت هاى دريايى از هرمزگان انجام مى شود، اين استان با كمبود شناورهاى ايمن براى حمل و نقل دريايى مواجه است.
محمدرضا اشكريز، مديركل بنادر و كشتيرانى استان هرمزگان با بيان اين مطلب گفت: هم اكنون استان هرمزگان به ۱۰۰ فروند شناور مسافرى استاندارد نياز دارد كه با خريد ۳۰ فروند شناور خارجى ايمن و استاندارد و ساخت ۷۰ درصد بقيه از سوى سازندگان داخلى بدون تضييع شدن حق آنان امنيت تردد مسافران دريايى در استان هرمزگان تضمين خواهد شد.
وى خاطرنشان كرد: با وضع موجود هيچ تحول اساسى در اين بخش به وجود نخواهد آمد و كماكان بايد به روش هاى پرريسك و پرخطر در مواقع حساسى چون ايام نوروز جهت تردد مسافران دريايى ادامه داد.
در ادامه على اكبر صفايى، معاون دريايى و بندرى بنادر و كشتيرانى هرمزگان در اين مورد گفت: مشكلات طراحى حين ساخت و اشكالات موجود در رابطه با تجهيزات ايمنى و به كارگيرى آنها، استفاده از مواد مصرفى نامرغوب در ساخت سنتى، نبود نظارت كافى در امر ساخت و كمبود اطلاعات، عدم آموزش استادكاران وكارگران در زمينه ساخت شناورهاى چوبى و همچنين عدم آگاهى به فنون دريانوردى و ايمنى در دريا و ضعف در آشنايى ملوانان با مباحثى مانند محيط زيست دريايى، قوانين دريايى و تجهيزات ايمنى و نحوه بهره بردارى از شناورها از جمله نارسايى هاى موجود در ۳ بخش فنى و ايمنى، نيروى انسانى و مشكلات ناشى از نوع عمليات تقسيم بندى شناورهاى سنتى و مسافرى كوچك در هرمزگان است.
مديركل امور تعاونى هاى حمل و نقل دريايى كشور از پيشرفت هاى جديد در جهت گسترش پوشش بيمه اى فعالان حمل و نقل دريايى خبر داد و افزود: از اول دى ماه امسال تردد شناورهاى بدون بيمه سرنشين و شناور ممنوع است و نظارت ها در اين باره تشديد مى شود.
حميد قاسمى با بيان اين كه دولت بر گسترش برنامه هاى حمايتى از ساحل نشينان و دريانوردان تأكيد دارد اظهار داشت: چنانچه فعاليت اين قشر در دريابازده اقتصادى مناسبى براى آنان داشته باشد بهترين مرزدارانى هستند كه مى توانند در تأمين امنيت، كاهش قاچاق كالا و افزايش مبادلات مرزى قانونى نقش مؤثرى داشته باشند.
همايون ايزدى مديرعامل يك مؤسسه رده بندى با بيان اين كه ساماندهى تجهيزات ايمنى و نجات، مسئوليت مشترك همه متوليان امور دريايى جهت كاهش خسارت هاى جانى و مالى در اين بخش است افزود: اين مؤسسه تعاونى ها و تشكل هاى دريايى و سازمان بنادر و كشتيرانى هيچ يك در تقابل با يكديگر نيستند و در اهداف كلان خود داراى اشتراك زيادى هستند.
مديرعامل اتحاديه شركت هاى تعاونى حمل ونقل دريايى بار و مسافر سراسر كشور با بيان اين كه حمل و نقل سنتى ۶ درصد از كل جابه جايى كالاهاى كشور و بيش از ۸۵ درصد از جابه جايى مسافر را انجام مى دهد خواستار ديده شدن فعالان اين بخش متناسب با نقش آنها در مناسبات اقتصادى و اجتماعى شد.
عبدالحسين خدرى همچنين خواستار بهينه سازى زيرساخت هاى اسكله هاى حقانى، ذاكرى لنگه و شهيد باهنر شد.

اروميه - خبرنگار «ايران»: تا پايان امسال تمام واحدهاى توليد مصالح ساختمانى كشور پروانه استاندارد دريافت مى كنند.
رئيس مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتى كشور با اعلام اين خبر در اروميه اظهار داشت: استاندارد كردن مصالح ساختمانى با هدف بالا بردن كيفيت ساخت و ساز در كشور از اولويت هاى مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتى است و تاكنون اقدامات مناسبى براى استاندارد كردن مصالح ساختمانى صورت گرفته است.ناظمى اردكانى با بيان اين كه كيفيت شن و ماسه و آجرهاى توليدى سنتى در كشور بسيار پايين است، گفت: تلاش مى شود با بالا بردن كيفيت شاخص هاى توليد، اين واحدهاى توليدى استاندارد شوند و استاندارد كردن واحدهاى توليد كننده بتن و آجرهاى صنعتى كه هنوز نشان استاندارد دريافت نكرد ه اند در مرحله بعدى صورت مى گيرد.وى با بيان اين كه يكى از موانع پيش روى استاندارد سازى مصالح ساختمانى كشور، تجهيز آزمايشگاه هاى مصالح ساختمانى به عنوان آزمايش هاى مرجع است، افزود: براى رفع اين مشكلات امسال اين آزمايشگاه ها با ۵۰ ميليارد ريال اعتبار در مناطق مختلف كشور تجهيز مى شوند.محمد ناظمى اردكانى با بيان اين كه اين مؤسسه از ايجاد آزمايشگاه توسط بخش خصوصى حمايت مى كند، تصريح كرد: در حال حاضر ۳۰۰ آزمايشگاه متعلق به مؤسسه استاندارد و ۳۰۰ آزمايشگاه همكار تحت نظارت مؤسسه در كشور فعال هستند.
رئيس مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتى كشور گفت: تاكنون بيش از ۷۰ هزار واحد توليدى در سطح كشور پروانه بهره بردارى دريافت كرده اند كه از اين تعداد ۱۱ هزار واحد مشمول استاندارد اجبارى هستند و ۹ هزار واحد هم تاكنون نشان استاندارد دريافت كرده اند.

مهرداد خوشكار مقدم ـ محمد عزيزى راد

با تلاش هاى ۷۰ ساله پزشكان و متخصصان ايرانى و خارجى براى درمان بيماران جذامى ساكن شهرك «بابا باغى» در تبريز، اين مجموعه هم اكنون به يكى از مراكز عمده تحقيقات بيمارى هاى پوستى جهان تبديل شده است.
آسايشگاه «بابا باغى» كه به مساحت ۷۵ هكتار در ۱۵ كيلومترى شمال غربى تبريز واقع شده است، در سال ۱۳۱۰ شمسى به اسكان بيماران جذامى شمال، غرب و شمالغرب كشور اختصاص يافت اما به دليل كمبود امكانات، شرايط براى اسكان و درمان بيماران جذامى به هيچ وجه مهيا نبود.
۲ سال بعد در سال ،۱۳۱۲ بلديه تبريز شهرك بابا باغى را به قيمت ۶۰۰ تومان خريدارى كرده، پس از انجام برخى تغييرات و مهيا كردن شرايط اوليه، اين مكان را به وزارت بهداشت آن روزگار واگذار كرد.
اين مجموعه از ۷۰ سال گذشته تاكنون، همواره پناهگاه بيمارانى بوده كه جامعه به دليل ناآگاهى و عدم اطلاع كافى از اين نوع بيمارى، از آنها رويگردان بوده است.
* خانه سياه بود
آسايشگاه بابا باغى، حكايت انسان هايى كه به دليل ابتلا به بيمارى جذام (خوره) و از دست دادن اعضاى بدن خود ناگزير از پشت كردن به زندگى شدند.
دكتر محمدحسين مبين، پزشكى كه به دليل نيم قرن فعاليت در اين آسايشگاه به «پدر جذاميان» شهرت يافته است، مى گويد: جاى جاى آسايشگاه بزرگ بابا باغى تبريز، داستان هاى بسيارى از بيمارانى در سينه دارد كه از بد روزگار و به دليل محروميت هاى اجتماعى به مدت چندين دهه، عمر خود را به دور از اجتماع و بر فراز ارتفاعات سپرى كرده اند.
وى با يادآورى سال هاى تلخ گذشته مى افزايد: در سال هاى غمبار دهه هاى ۱۳۳۰ و ،۱۳۴۰ بيمارى جذام در نقاط مختلف كشور بويژه خطه آذربايجان بيداد مى كرد. در آن سال هاى شوم چه جوان هايى كه به دليل ابتلا به بيمارى جذام و تغييره چهره ظاهريشان، مجبور به گذشتن از عشق و زندگى و
دل كندن از خانه و ديار خود شدند.
آسايشگاه بابا باغى تبريز كه در سال هاى ابتدايى تأسيس آن به دليل حصارهاى ۳ مترى اطراف آن بيشتر به يك اردوگاه شباهت داشت، فعاليت خود را با پذيرش ۷۵ بيمار جذامى آغاز كرد. اين مركز در فاصله كمتر از ۲ سال، ۶۰۰ نفر از جذاميان مناطق مازندران، گيلان، كردستان و آذربايجان را در خود جاى داده بود.
دكتر مبين مى گويد: در سال هاى اوليه فعاليت بابا باغى، كمبود پزشك و داروى جذام مشكلات بسيارى را براى بيماران آن به وجود آورده بود اما با فعاليت هاى صورت گرفته، اين مركز در كانون توجهات بين المللى از جمله سازمان بهداشت جهانى قرار گرفت.
به گفته وى، در سال هاى دهه ۱۳۳۰ شمسى، «جذام» به عنوان خوفناك ترين بيمارى آن زمان، سايه شوم خود را بر سراسر آذربايجان افكنده بود، به طورى كه دو سوم بيماران جذامى كشور در اين خطه زندگى مى كردند. از اين رو، در فاصله سال هاى آغاز فعاليت بابا باغى تا اوايل دهه ،۱۳۴۰ اعتقاد همگان بر قرنطينه كردن و حبس بيماران جذامى استوار بود، فارغ از اين كه اينان نيز همچون ديگران از حق حيات برخوردار بودند.
استاد محمد حسين مبين خاطرنشان مى كند: به طور كلى، سال هاى دهه ۲۰ تا اواخر دهه ۴۰ دوران سياه تسلط بيمارى جذام در ايران بود. كمبود بهداشت، نبود پزشك متخصص و ناياب بودن داروى جذام روزگار سختى را براى جذاميان ايران بويژه در «بابا باغى» فراهم كرده بود.
وى مى افزايد: از سوى ديگر، مردم عادى نيز به دليل نداشتن آگاهى بيماران جذامى را از جامعه طرد كرده بودند. در آن سال ها اين خانه واقعاً سياه بود.
* خانه ديگر سياه نيست
ساكنان شهرك كوچك «بابا باغى» اما بعدها ياد گرفتند كه چگونه با نامرادى هاى روزگار كنار آمده و به واسطه ابتلا به يك بيمارى ساده از همه خوشى ها و زيبايى هاى زندگى چشم نپوشند.
اينان در سايه تلاش هاى دلسوختگانى كه براى خدمت به بشريت هيچ مرز و محدوده اى قائل نبودند، با طعم شيرين زندگى آشنا شدند و در همان آسايشگاه كه روزى به خانه سياه شهرت يافته بود، به دامان زندگى بازگشتند.
دكتر مبين مى گويد: از سال هاى دهه ،۴۰ آسايشگاه بابا باغى محل فعاليت پزشكان بين المللى از كشورهايى چون فرانسه، لبنان و ... شد. همچنين در اين دوران، پزشكان ايرانى براى آموزش درمان بيمارى جذام از سوى سازمان بهداشت جهانى به كشورهاى اروپايى و آفريقايى اعزام شدند. پزشكانى چون دكتر دهقان، دكتر فرزام، دكتر داويد و دكتر جان استامفورد زحمات بسيارى در اين مجموعه متحمل شده اند.
نكته جالب در مورد آسايشگاه بابا باغى اين كه نخستين پزشك داوطلب خدمت در اين مركز، يك طبيب اروپايى بوده است. دكتر آلفونس داويد، كه در اين شهرك دورافتاده ساكن شد، به فاصله چند سال الهام بخش پزشكان ايرانى شد به طورى كه طبق گفته خود دكتر مبين، آشنايى با دكتر داويد، او را به سوى فعاليت در اين مركز تشويق كرد.
به طور كلى، در سال هاى بعد از دهه ،۵۰ ديگر از نااميدى ها و يأس هاى دو نسل قبلى ساكن آسايشگاه «بابا باغى»، خبرى نبود و مردان و زنان اين وادى فراموش شده با بستن پيمان زندگى با همديگر، نونهالانى سالم و سرحال به محيط حيات خود تقديم كردند.
زندگى در «بابا باغى» پس از سال ها رنج و مشقت جان گرفت و با تلاش مداوم و مستمر پزشكان و پرستاران بشردوست، اين مكان كانون توجهات داخلى و جهانى شد. با انتصاب دكتر مبين به رياست آسايشگاه در دهه ،۴۰ حصار ۳ مترى دور آن كه به تعبير خود استاد، بابا باغى را شبيه «زندان باستيل» كرده بود، از ميان برداشته شد.
با افزايش حساسيت ها و بيشتر شدن توجه دولت به بيمارى جذام، آسايشگاه «بابا باغى» ،ايران در رديف كشورهاى كمك گيرنده از سازمان بهداشت جهانى قرار گرفت و در سال ۱۳۴۲ نخستين محموله داروى ضدجذام براى درمان ۶۰۰ بيمار ساكن بابا باغى، وارد اين مركز شد.
پس از وقوع انقلاب اسلامى نيز آسايشگاه
بابا باغى هرگز از نظر دولت به دور نماند. اين آسايشگاه هنوز هم خاطره سفر على اكبر ولايتى، وزير امور خارجه وقت را به ياد دارد.
قاسم اللهيارى، دبير انجمن حمايت از بيماران جذامى آذربايجان شرقى نيز مى گويد: هم اكنون تقريباً تمامى امكانات رفاهى و زندگى براى جذاميان و خانواده هاى آنان در آسايشگاه بابا باغى توسط دولت تأمين مى شود.
وى كه از سال ۶۱ تا ۷۲ رياست آسايشگاه بابا باغى را بر عهده داشته است، مى افزايد: هزينه هاى امور جارى زندگى جذاميان اين مركز مانند صبحانه، ناهار، شام، برق، آب، تلفن و. .. از سوى دولت پرداخت مى شود.
او خاطرنشان مى كند: دانشگاه علوم پزشكى تبريز ساليانه بودجه اى در حدود ۱۰۰ ميليون تومان به اين مركز اختصاص مى دهد از اين رو، در مقايسه با ساليان گذشته، بيماران جذامى و خانواده هاى آنان در مجموعه بابا باغى در آسايش نسبى قرار دارند.
«بابا باغى» در طول مدت فعاليت خود گرچه از كمك هاى دولتى بهر ه مند شده، اما بدون شك نقش و تأثير كمك هاى مردمى از جمله تشكل هاى اجتماعى اين منطقه در توسعه و بهبود وضعيت بهداشتى و عمرانى آن انكارناپذير است.
در حال حاضر، كمك به «بابا باغى» و عيادت از بيماران جذامى به يك فرهنگ پسنديده در تبريز تبديل شده است. از سوى ديگر، با افزايش آگاهى عمومى از بيمارى جذام، كمك هاى مردمى همواره يكى از مهمترين منابع تأمين نيازهاى جذاميان بوده است.
دكتر مبين خاطرنشان مى كند: با شرايط حاضر و عشق و محبتى كه در مردم نسبت به بابا باغى وجود دارد، به جرأت مى توان گفت كه نه تنها اين خانه ديگر سياه نيست، بلكه مكانى اميدبخش و شادى آفرين است.
هم اكنون ۱۲۳ خانواده شامل ۲۳۰ بيمار مرد، ۶۰ بيمار زن و ۸۰ كودك سالم در كنار ۸۰ نفر پرسنل ادارى در آسايشگاه بابا باغى ساكن و به كارهايى مانند كشاورزى، دامدارى و ديگر فعاليت هاى خدماتى مشغول هستند.
به گفته دكتر مبين، با توجه به پيشرفت
فوق العاده علوم پزشكى، بويژه در زمينه درمان قطعى جذام، امروزه اين بيمارى نيز همرديف با ديگر بيمارى هاى پوستى محسوب شده، ديگر نيازى به وجود آسايشگاه هاى خارج از شهر نيست.
به نظر مى رسد با تمام اين شرايط، ادامه سكونت خانواده هاى بيماران جذامى در آسايشگاه بابا باغى تبديل به يك عادت شده و بيشتر جنبه روحى و روانى دارد وگرنه به قول خود استاد مبين، كم كم زمان آن فرا رسيده كه اين افراد نيز همانند ساير بيماران عادى به دامان جامعه بازگردند.
دكتر محمد حسين مبين يادآور مى شود: بيمارى جذام ديگر مانند سال هاى دهه ۲۰ تا ۵۰ بيمارى وحشتناك و خانمانسوز نيست، به طورى كه طول مدت درمان جذام از ۱۵ سال در دهه ،۴۰ به ۴۵ روز در عصر حاضر كاهش يافته است.
او همچنين مى افزايد: در سايه تلاش محققان سراسر دنيا در يافتن درمان قطعى جذام، سازمان بهداشت جهانى سال ۲۰۰۰ را سال ريشه كنى جذام در جهان اعلام كرد.
گفتنى است برابر استاندارد سازمان بهداشت جهانى، اگر در يك كشور ميزان مبتلايان به جذام كمتر از ۱۰ نفر در ميان هر ۱۰ هزار نفر باشد، بيمارى جذام در آن كشور ريشه كن شده است. طبق گفته دكتر مبين، اين بيمارى در ايران به طور كلى كنترل شده به طورى كه هم اكنون نسبت مبتلايان به جذام در كشور ۱۲ صدم در هر ۱۰ هزار نفر است. اما او تأكيد مى كند: با اين حال وظيفه ما پزشكان براى بيماريابى همچنان ادامه خواهد داشت.
طبق آخرين آمار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى، در حال حاضر كمتر از ۷۰۰ نفر در ايران به بيمارى جذام مبتلا هستند كه با انجام مراحل درمانى، به زودى به آغوش جامعه باز خواهند گشت.
جذام يك بيمارى ميكروبى است كه عمدتاً به واسطه قطرات تنفسى و از راه بينى و دهان در تماس نزديك و مكرر با فرد بيمار منتقل مى شود.
۹۵ درصد مردم به صورت طبيعى در برابر ميكروب جذام مقاوم اند و اين بيمارى بيشتر در خانواده هاى مستعد از والدين به فرزندان سرايت مى كند.
هم اكنون يك ميليون و ۲۰۰ هزار نفر در دنيا مبتلا به جذام هستند و در حال حاضر بيمارى جذام محدود به برخى كشورهاى آفريقايى، آسيايى و جنوب آمريكاست.
* همتى ديگر بايد...
با وجود آنچه گفته شد، مشكلى ديگر همچنان باقى است. خانواده هاى بيماران جذامى بهبود يافته از ترس برخورد ناآگاهانه برخى از مردم از ورود به جامعه بيم دارند. در اين ميان، آنهايى كه به ميان مردم بازگشته اند، نيز از مشكلات بسيارى رنج مى برند.
فقر، بيكارى، مشكلات معيشتى و... معضلاتى است كه گريبانگير اين قشر از هموطنان شده است. قاسم اللهيارى، دبير انجمن حمايت از بيماران جذامى آذربايجان شرقى، در اين زمينه مى گويد: همچنان كه عموم مردم براى ريشه كنى بيمارى جذام در ايران كمك كردند، لازم است تا براى بازگشت بيماران شفايافته به آغوش جامعه نيز تلاش كنند.
وى مى افزايد: ايجاد زمينه هاى شغلى از طريق آموزش مهارت هاى حرفه اى يكى از مهمترين راهكارهاى توانمندسازى خانواده هاى جذاميان به شمار مى آيد.
به گفته وى، هم اكنون ۸۶ خانواده جذامى بهبوديافته در مناطق حاشيه نشين تبريز ساكن هستند كه به دليل مشكلات معيشتى و اقتصادى، در بدترين شرايط ممكن به سر مى برند.
اللهيارى تأكيد مى كند: بيماران جذامى به دليل فشارهاى روحى و روانى در طول مدت درمان خود، نياز به حمايت پس از درمان نيز دارند و براى حل اين معضل نيز همتى ديگر لازم است.
گفتنى است انجمن حمايت از جذاميان آذربايجان شرقى با نظارت برخى از تشكل هاى غيردولتى، كمك هاى نقدى مردم را توسط حساب ۴۷۷ بانك صادرات شعبه تربيت غربى تبريز هدايت مى كند.