در شماره روز گذشته روزنامه ايران گزارش ارزيابى - مطالعاتى مراكز بررسى امنيت جهانى آمريكا در خصوص تغيير و تحولات حاكميتى جامعه ايران و تمهيدات دولتمردان ايرانى براى مقابله با فشارهاى غرب منتشر شد. اكنون قسمت باقى مانده از اين گزارش تحليلى كه به محتواى برنامه?هاى آمريكا در قبال ايران پرداخته است، منتشر مى?شود.
كميته خطر جارى (The commited on the present danger):
اين كميته كه اعضاى آن را برجسته ترين عناصر سياسى و نظامى آمريكا تشكيل مى دهند، در جديدترين تصميم خود در مهرماه ۱۳۸۴ با توجه به استحكام نظام جمهورى اسلامى و شكست ده ها استراتژى در مقابل ملت ايران در طول سال هاى گذشته، جنگ سخت را بى فايده دانسته و خواستار توجه بيشتر دولت ايالات متحده به طرح نرم افزارى «براندازى از درون» شدند.
«مارك پالمر»، از اعضاى برجسته اين كميته و چهره بانفوذ دستگاه سياست خارجى آمريكا، اخيراً در گفت وگو يى با «دبوراه سولومود» خبرنگار روزنامه آمريكايى نيويورك تايمز، صراحتاً با ايده تهاجم نظامى عليه جمهورى اسلامى ايران، مخالف كرده و اعلام نموده است: «ايران به لحاظ وسعت سرزمينى، كميت جمعيت، كيفيت نيروى انسانى، امكانات نظامى، منابع طبيعى سرشار و موقعيت جغرافيايى ممتاز در منطقه خاورميانه و هارتلند نظام بين الملل به قدرتى كم بديل تبديل گرديده كه ديگر نمى توان با يورش نظامى آن را سرنگون كرد.»
در گزارش كميته خطر جارى كه از سوى مارك پالمر جمعبندى و تدوين شد، براندازى نظام جمهورى اسلامى با تمركز فعاليت ها بر روى ۳ محور دكترين مهار، نبرد رسانه اى و ساماندهى نافرمانى مدنى، مورد تأكيد و توصيه قرار گرفت. كارشناسان مسائل سياسى با توجه به تجارب تدوين كنندگان اين گزارش و تأثير تصميمات اين كميته بر سياست هاى دولت آمريكا معتقد است كه اين گزارش حتى اگر به دستورالعمل اجرايى تبديل نشود، يقيناً سياست خارجى آمريكا در آينده از روح كلى آن الهام خواهد گرفت.
گزارش كميته خطر جارى كه با عنوان «ايران و آمريكا، رهيافت جديد» تنظيم شده است، داراى ۱۵ محور كلى است كه ۵ محور اصلى آن به ترتيب زير است:
1- اين كشور علاوه بر برنامه هسته اى اش، با حمايت گروه هايى چون حزب الله، حماس و جهاد اسلامى و گروه هايى در عراق، مانع تحقق منافع آمريكا در منطقه مى شود. از سويى ديگر ثروت رو به رشد نفت ايران، توانايى و ظرفيت آن در داخل كشور و منطقه را افزايش مى دهد. فرصتى كه در اين ميان وجود دارد، استفاده از ضعف سياست هاى اقتصادى و اختلاف ها درونى ايران است.
2- ايران بايد در صدر برنامه سياست خارجى آمريكا در ۴ سال آينده برود. واشنگتن اكنون به رويكرد جديدى نياز دارد. بايد همه نيروها براى اين استراتژى بسيج شوند. بايد درس هاى گذشته مورد بازبينى قرار گيرد، درس هايى كه از فروپاشى بلوك شرق به يادگار مانده است و همچنين درس هايى كه در تغيير حكومت ها در كشورهايى مانند شيلى يا اندونزى گرفته شد.
3- دامن زدن به نافرمانى مدنى در تشكل هاى دانشجويى و نهادهاى غيردولتى و صنفى از ابزارهاى مهم فشار بر ايران است.
4- بايد براى بازگشايى سفارت ايالات متحده در تهران ابراز تمايل كنيم. همزمان بايد يكى از بلندپايه ترين مقام هاى خود را به عنوان فرد شماره يك، در اين سياست جديد در مقابل ايران انتخاب و معرفى كنيم.
5- درباره فعاليت هسته اى ايران، بايد با احتياط و دورانديشى و چند جانبه عمل كرد. بايد فشارها را بر ايران بيشتر كرد و در صورت استنكاف ايران، پرونده اين كشور را به شوراى امنيت فرستاد. اگرچه اولويت اول، اعمال فشار ديپلماسى از طريق متحدان به گونه اى است كه ايران داوطلبانه از فعاليت ها و برنامه هسته اى خود چشم پوشى كند.‎/

در بودجه امسال با حمايت از توليدكنندگان مصالح ساختمانى، بستر ساختن مصالح با كيفيت ايجاد شده است.
به گزارش ايسنا، محمد سعيدى كيا، وزير مسكن و شهر سازى گفت: وزارت مسكن به منظور افزايش فرهنگ استفاده از مصالح ساختمانى جديد، حمايت هاى مختلفى را در بودجه سال ۸۶ اعمال كرده كه از آن جمله دادن وام به كارخانه ها براى مدرن كردن توليدات خود است. وى افزود: دولت تنها بسترساز اين مسأله است و خواهش ما از توليدكنندگان اين است كه از حمايت هاى دولت براى بهبود كيفيت توليدات خود استفاده كنند. وى تصريح كرد: توليدكنندگان داخلى حركت هاى جهش دارى را در زمينه مسكن آغاز كرده اند و همچنين شركت توليدكنندگان خارجى نسبت به سال قبل، از رشد چشمگيرى برخوردار بوده است. وزير مسكن و شهر سازى با تأكيد بر لزوم حذف قيمت زمين از قيمت تمام شده مسكن، خاطرنشان كرد: از برنامه هاى دولت در اين زمينه واگذارى زمين به تعاونى هاى مسكن به صورت اجاره ۹۹ ساله است.

كيوان سرافرازى

شركت هاى ايرانى بين المللى مى شوند، شمارش آغاز شد. نفتى هاى ايران بالاخره به فكر بين المللى شدن افتادند. گرچه از زمان شروع به كار توسعه فازهاى پارس جنوبى برخى شركت هاى خارجى، ايرانى ها را در كنار خود به همكارى پذيرفتند اما تا اين زمان شركت هاى نفتى ايرانى در طرحى قابل توجه به جز چند مورد محدود به همكارى دعوت نشده اند.
سوابق چندين ساله ايران در اكتشاف، توليد و صادرات نفت هم چندان در خدمت تشكيل شركت هاى پيمانكار و تقويت حضور آنها در عرصه هاى جهانى نبوده است.
هرچند در ۸ سال گذشته توان پيمانكاران صنعت نفت ايران به مراتب رشدى قابل ملاحظه اى داشته است اما بايد گفت كه اين ميزان توانمندى هرگز با نقش يكصد ساله بازى نفت در ايران قابل قياس نيست.
اعضاى اوپك به عنوان عرضه كننده بيش از ۳۰ ميليون بشكه نفت مصرفى جهان تقريباً وضع مشابهى دارند. گويا اين مصرف كننده ها هستند كه بيشتر تمايل دارند در صنعت نفت صاحب ايده، تكنولوژى و خلاقيت باشند. جداى از شمارش چند شركت محدود چند مليتى كه در خاك امارات به عنوان يكى از توليدكنندگان اوپك به ثبت رسيده است (نه از بدنه صنعت نفت امارات)، عربستان هم چندان قدرت مانورى براى خود ايجاد نكرده است. آن سوى آسيا يعنى در قاره گرم آفريقا هم اوضاع اين چنين رقم خورده است.
نيجريه كشورى با بيش از ۵ دهه سابقه توليد نفت هنوز از يك شركت نفتى قدرتمند در حوزه اكتشاف، توليد و بهره بردارى برخوردار نيست اما آن سوى نيجريه يعنى غنا و اوگاندا كه به تازگى با كشف ميدان هاى كوچك نفت در خاك كشورشان به شور و شوق رسيده اند صاحب شركت هايى حرفه اى در عرصه حضور در طرح هاى فراملى هستند.
صاحبنظران مسائل اقتصادى عنوان مى كنند كه ضعف ساختارهاى مديريتى در بدنه برنامه ريزى و اجرايى شركت هاى ملى نفت بويژه در ميان اعضاى اوپك به روند ارزبرى ناشى از خلأ شركت هاى پيمانكارى در اين كشورها دامن زده است.
ايران پيشگام مى شود
ديروز شبكه خبرى پرس تى وى به انتشار خبرى پرداخت كه حكايت از همكارى يك شركت ايرانى با ۲ شركت مطرح اروپايى داشت. پترو پارس از ايران با شركت هاى OMV اتريش و آفيسى تركيه يك كنسرسيوم بزرگ نفتى تشكيل مى دهند.
البته گويا ارائه اطلاعات از جلب اين همكارى تا زمان انعقاد قراردادها محرمانه بوده است اما شركت تركيه اى آفيسى در بورس سهام استانبول خبر همكارى با طرف هاى ايرانى و اتريشى را منتشر كرد. به گفته مقام هاى اين شركت تشكيل اين كنسرسيوم با هدف مشاركت سه جانبه اين كشورها در طرح هاى عمليات اكتشاف و استخراج نفت در ايران صورت مى گيرد.
در اين باره با مدير عامل شركت پتروپارس به عنوان بزرگترين شركت پيمانكارى ايرانى گفت وگو كردم. منوچهرى خبر تشكيل كنسرسيوم با طرف هاى اتريشى و تركيه اى را تأييد كرد اما اعلام كرد كه اكنون نمى تواند درباره جزئيات همكارى هاى آينده صحبت كند چرا كه اصولاً انتشار خبر توافق 3 كشور هم در نتيجه تفاهمى كه بين ۳ شركت به وجود آمده ممنوع بوده است و طرف تركيه اى اقدامى يكجانبه انجام داده است.
مديرعامل پتروپارس گفت: اكنون با مذاكراتى كه در مراحل مختلف بين ۳ شركت صورت گرفت تفاهمنامه اوليه اى (MOU) به امضا رسيده است.
از وى پرسيدم چرا پتروپارس طرف هاى اتريشى و تركيه اى را منحصراً به مشاركت دعوت كرده است و اساساً لزوم تشكيل اين كنسرسيوم چه بوده است؟
منوچهرى پاسخ داد كه ابعاد همكارى ها تا حدودى مشخص است و در صورت هماهنگى هاى بعدى لزوم مشاركت سه جانبه مطرح خواهد شد. گفته شده است كه شركت آفيسى به عنوان يكى از باسابقه ترين شركت هاى نفتى تركيه ۳۳ درصد در اين كنسرسيوم نقش خواهد داشت.
سوابق پتروپارس
شركت پتروپارس بيش از اين در فازهاى ۴ و ۵ پارس جنوبى با شركت مطرح انى (آجيپ) ايتاليا كه اپراتور اصلى اين طرح بوده است به عنوان پيمانكار زيربخشى مشاركتى موفق داشت به گونه اى كه بهره بردارى از اين فازها حدود يك سال بيش از زمان پيش بينى شده در قرارداد به انجام رسيد.
توافق هاى ۲ دولت ايران و ونزوئلا هم، پاى اين شركت نوپا را به سرزمين بازماندگان بوليوار باز كرد.
پتروپارس اكنون در چند طرح مهم نفتى در آب هاى ونزوئلا فعاليت دارد. طرح اورينكو از مطرح ترين اين پروژه?هاست است و رايزنى ها براى حضور قدرتمندتر اين شركت در كشورهاى ديگر نيز همچنان ادامه دارد.
اما اين پايان راه نيست. پتروپارس هنوز به يك اپراتور (Operator) كامل تبديل نشده است. بسيارى از شركت هاى مطرح نفتى دنيا همكارى در شرايطى كه پتروپارس نقش اپراتور اصلى را به عهده بگيرد چندان رغبتى ندارد. چرا كه عنوان مى كنند پتروپارس تنها يك پيمانكار عمومى(General Contractor) است.
شركت ملى نفت ايران به عنوان مالك شركت هايى چون پتروپارس و پترو ايران بايد زمينه هاى تقويتى ديگرى را هم فراهم كند؛ البته اين به معناى ايفاى نقش در نوع نگاه حمايتى نيست بلكه شركت ملى نفت با توانمندسازى اين شركت ها مى تواند با ايجاد پشتوانه اى محكم، ضمن پوشش ريسك حضور در طرح هاى جهانى زمينه هاى حضور رقابتى و ارزآورى خدمات فنى مهندسى در حوزه نفت را فراهم كند.‎/