محمدحسين فريدونى ‎/ پژوهشگر علوم قرآنى

فعاليت هاى قرآنى در معناى خاص آن به كليه فعاليت هاى علمى و پژوهشى، آموزشى، تبليغى و ترويجى و مديريتى اطلاق مى شود كه به منظور شناخت و شناساندن قرآن مجيد و معارف آن در جامعه انجام مى شود. اگرچه اين تعريف به نحوى متمايزكننده فعاليت هاى قرآنى از ساير فعاليت هاى دينى و فعاليت هاى فرهنگى است اما خود دربرگيرنده مجموعه قابل توجهى از فعاليت هاست كه توسط مراكز و نهادهاى مختلف آموزشى، پژوهشى، تبليغى و مديريتى در بخش هاى دولتى، عمومى و مردمى انجام مى شود، در واقع عرصه فعاليت هاى قرآنى عرصه اى فرابخشى و ملى است كه تحولات آن بايد با نگاه ملى تحليل و طراحى شود. در طول سال هاى پس از انقلاب اسلامى، فعاليت هاى قرآنى از رشد قابل توجهى برخوردار بوده است. به همين نسبت دستگاه ها و نهادهاى متعددى در بخش هاى سه گانه دولتى، عمومى و مردمى متصدى فعاليت هاى قرآنى بوده اند. هم اكنون كمتر مركزى را مى توان يافت كه در طول سال به صورت مستمر يا مقطعى به فعاليت قرآنى نپرداخته باشد. بويژه آن كه فضاى قرآنى در ماه مبارك رمضان امكان قابل توجهى را براى ارائه فعاليت هاى قرآنى فراهم مى كند.
با اين همه با نگاهى به دو دهه گذشته مى توان محورهاى اصلى فعاليت هاى قرآنى نظام را به اين مراكز نسبت داد:
* دستگاه هاى دولتى
۱- وزارت آموزش و پرورش: آموزش عمومى قرآن، تربيت معلمان و مدرسان قرآن، تأليف كتب و رسانه هاى آموزش قرآن و برگزارى مسابقات قرآن.
۲- وزارت علوم، تحقيقات و فناورى: تربيت كارشناسان قرآنى و اساتيد علوم قرآن، انجام مطالعات و پژوهش هاى قرآنى، برگزارى مسابقات و جشنواره هاى قرآنى، توليد كتب و نشريات قرآنى.
۳- الف: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى: (ستاد وزارتى) برپايى نمايشگاه هاى قرآن، حمايت و نظارت بر توليد و نشر آثار قرآنى، حمايت و نظارت مؤسسات قرآنى و حمايت از طرح هاى تبليغى و ترويجى قرآنى.
ب: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى (سازمان اوقاف و امور خيريه): برگزارى مسابقات و محافل قرآنى، چاپ و نشر مصحف و آثار قرآنى، دانشكده هاى علوم قرآنى و حمايت از برنامه هاى آموزش عمومى قرآن.
ج: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى (سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامى): اعزام تبليغى قاريان و اساتيد به خارج از كشور و چاپ و نشر آثار قرآنى به زبان هاى مختلف.
* نهادهاى عمومى غيردولتى
۱- سازمان صدا و سيما: توليد و پخش برنامه هاى راديويى و تلويزيونى، چاپ و نشر آثار مكتوب رسانه اى قرآنى، اطلاع رسانى فعاليت هاى قرآنى و آموزش عمومى قرآن از طريق رسانه ملى.
۲- سازمان تبليغات اسلامى: آموزش عمومى قرآن، تربيت معلمان و مدرسان قرآن، برگزارى مسابقات و محافل قرآنى، نظارت و حمايت از مراكز و مؤسسات آموزش قرآن و نظارت بر چاپ و نشر مصحف.
۳- نهاد نمايندگى مقام معظم رهبرى در دانشگاه ها: آموزش معارف قرآن در قالب دروس معارف و كلاس هاى آزاد قرآنى، نظارت و حمايت از كانون هاى قرآنى دانشگاه ها، تأليف كتب و آثار قرآنى دانشگاهى و نظارت بر فعاليت هاى قرآنى نهادهاى دانشگاهى.
۴- جهاد دانشگاهى: برگزارى مسابقات و محافل قرآنى و اطلاع رسانى فعاليت هاى قرآنى.
۵- دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم: طراحى و اجراى پژوهش هاى قرآنى، تربيت مبلغان و كارشناسان قرآن پژوه و چاپ و نشر آثار قرآنى.
با توجه به اين وضعيت لزوم تقسيم كار و تخصصى شدن سازمان ها ضرورت مى يابد. در غير اين صورت بايد چون گذشته شاهد دوباره كار و ناهماهنگى و احياناً فعاليت هاى فرسايشى بود. براى اين تقسيم كار مدل هاى متفاوتى از سوى صاحب نظران كشور مطرح شده است كه هر يك مزايا و معايبى دارد. تحليل دقيق مدل هاى تقسيم كار و مزايا و معايب آن و تصميم گيرى براساس مؤلفه هاى فنى (و نه سياسى) رسالتى تاريخى و مهم است كه توجه به آن مى تواند ظرفيت هاى عظيم كشور را در عرصه فعاليت هاى قرآنى شكوفا كند.
اين روزها موضوع ساماندهى فعاليت هاى قرآنى از سوى دولت، مجلس و دبيرخانه شوراى عالى انقلاب فرهنگى در دستور كار قرار دارد. انتظار مى رود كه دست اندركاران اين امر به دور از مناقشات سازمانى و با در نظر گرفتن جوانب مختلف امر نسبت به اين كار مهم اهتمام ورزند. بديهى است كه مهمترين آفت براى امور راهبردى تعجيل و ساده انگارى است.

عطاالله اسماعيلى

قرآن كريم كتاب زندگى است. كتابى كه بى شك در هر زمان و مكانى مى تواند به عنوان مشاورى امين و متخصص مورد استفاده قرار گيرد.
قرآن كريم كتاب زندگى است اما زندگى ها قرآنى نيست و اين همان نكته مبهمى است كه قابل تأمل و توجه است.
ناهنجارى هاى اجتماعى، رفتارهاى نادرست و معضلات فرهنگى همه و همه ناشى از دورشدن انسان ها، خانواده ها و در نهايت جامعه از بطن و اصل قرآن است. وقتى كه اصول اخلاقى تأييد شده در قرآن رعايت نشود و مبانى دينى ناديده گرفته شود جامعه دچار معضلى مى شود كه روزبه روز فراگيرتر و گسترده تر مى شود و تا زمانى كه زاويه زندگى با قرآن كم نشود از معضلات گريبانگير شده كاسته نخواهد شد.
اما از سويى بايد با نگاه دقيق ترى به ترويج فرهنگ قرآن نگاه كرد. در سال هاى اخير ميزان توجه به قرآن كريم بيشتر شده است و نهادها و سازمان هاى بسيارى سعى دارند تا در امر ترويج قرآن سهم داشته باشند و همه به سهم خود در اين امر مى كوشند اما لزوم توجه به دو نكته در اين باره ضرورى است؛
۱ـ مديريت كلان فعاليت هاى قرآنى از يك منبع و مرجع خاص، كه عدم توجه به اين نكته موجب بروز ناهماهنگى و احياناً موازى كارى هاى كم فايده مى شود و از ميزان بهره ورى كاسته مى شود و در اين ميان نيروى انسانى و بودجه مصرف شده به امورى اختصاص يافته كه در صورت مديريت نظام مند بهره بسيار بيشتر از آن به دست خواهد آمد.
۲ـ توجه و تدبر در بطن و روح قرآن و نگاه كاربردى به اين متن الهى است كه مى تواند سلامت جامعه را تضمين نمايد. گرچه بى شك قرائت، تلاوت و حفظ آيات قرآن كريم مورد تأييد و تأكيد اولياء قرار دارد اما نبايد در اين نقطه توقف كرد چرا كه فراگيرى روخوانى، روانخوانى، تلاوت زيبا و حتى حفظ قرآن، همه راهى به سوى فهم قرآن مى باشند و رسيدن به عمق كلام الهى و در نهايت عمل به آيات نورانى قرآن به عنوان هدف اصلى بايد مورد توجه بيشتر قرار گيرد.
آنچه به نظر مى رسد اين است كه در حال حاضر توجه بيشتر فعاليت هاى قرآنى به روانخوانى و حفظ منحصر شده است و كمتر به محوريت درك مفاهيم قرآنى توجه شده است.
شايد يك مديريت واحد با آسيب شناسى هاى دقيق و مكرر بتواند نقاط كم رنگ فعاليت هاى قرآنى را روشن نمايد و برنامه ها را به آن سو هدايت كند و جامعه مسلمان ايران را به سمت برپايى و اداره زندگى هاى قرآنى در پرتو كتاب زندگى سوق دهد.
نبايد ترديدى به خود راه داد كه راهكار درمان دردهاى اجتماعى و فرهنگى امروز غوطه ور شدن در بحر بيكران معارف قرآنى است.

سينماى دينى و قرآنى جدا نيستند
حجت الاسلام عليرضا پيروزمند معاون پژوهش هاى بنيادى فرهنگستان علوم اسلامى گفت: اين تصور كه دين و مفاهيم قرآنى متفاوت با هم هستند به هيچ وجه صحيح نيست زيرا ما دين خود را يا از قرآن مى گيريم يا از اهل بيت (ع).
پيروزمند با اشاره به اين كه مخاطبان سينما اكثراً عام هستند تأكيد كرد: قصص قرآنى مى تواند بستر بسيار مناسبى براى سينماگران باشد اما اين نكته بايد مورد نظر قرار گيرد كه فقط با روايت يك قصه قرآنى نمى توان مدعى ساخت فيلم قرآنى شد، بلكه بايد اهداف آن قصه در اثر نمود پيدا كند. وى درباره مفاهيم قرآنى در سينما گفت: مفاهيم قرآنى آن مضامينى است كه بتواند در مخاطب به صورت نامحسوس باور و فرهنگ قرآنى ايجاد كند. اين پيام مى تواند اعتقادى باشد يا اخلاقى، البته قالب مرسوم در سينما براى نشان دادن اين باور، تضاد بين خوب و بد است كه مى تواند از طريق ابزارى مانند سينما پرداخت شود.

پخش آيات وحدت از راديو قرآن
صادق دروديان مدير گروه تلاوت راديو قرآن با اشاره به لزوم توجه به نامگذارى امسال گفت: بخش تلاوت راديو قرآن با اين كه وظيفه پخش تلاوت از تمام آيات قرآن را بر عهده دارد امسال توجه ويژه اى به آيات اتحاد خواهد داشت. وى افزود: قابل دسترس بودن و فراگيرى بالاى راديو در اقصى نقاط ايران باعث تأثيرگذارى بيشتر اين رسانه نسبت به رسانه هاى ديگر شده و پرداختن موضوع اتحاد ملى و انسجام اسلامى از طريق آن راهگشاى از ميان برداشتن تفرقه در جامعه و ملت هاى مسلمان است. دروديان درباره نحوه تهيه قرائت هاى مختلف گفت: تلاوت هاى ياد شده از طريق اينترنت، ماهواره، محافل قرآنى قاريان مصرى در ايران و محافل قارى هاى ايرانى درمجالس شبى با قرآن تأمين مى شود. مدير گروه تلاوت راديو قرآن افزود: در حال حاضر ۵ هزار قطعه تلاوت داريم كه از ۳دقيقه شروع مى شود و تا ۹۰دقيقه ادامه دارد.

نهج البلاغه و شرح آن
حجت الاسلام احمد غلامعلى درباره شروح نوشته شده بر نهج البلاغه گفت: نهج البلاغه حدود ۱۰۲۷ سال پيش تأليف شده است و از همان ابتدا از كتاب هاى مورد توجه عالمان بوده و لذا شرح هاى مختلفى بر آن نوشته شده، تا جايى كه بيش از ۲۰۰ شرح را نام مى برند كه با عناوين متعدد شرح، تعليقه و ترجمه نوشته شده است.

ضعف بازنويسى هاى قصص قرآنى
على اكبر والايى نويسنده، درباره بازنويسى قصص قرآنى گفت: بازنويسى قصص قرآنى با صورت هاى تكرارى و شكل هاى بسيار ساده و معمولى انجام شده است و نويسندگان در اين حوزه نوآورى نداشته اند. اين نويسنده افزود: آثارى كه در زمينه بازنويسى قصص قرآنى براى كودكان ارائه شده است براى اين گروه سنى جذابيت ندارد چرا كه با شيوه هاى بسيار معمولى و تكرارى نگارش شده است.
وى با ابراز تأسف نسبت به آثار ارائه شده در اين حوزه گفت: ناشران و كارشناسان فرهنگى بايد بيشتر با حوزه كودك و نوجوان و روان شناسى اين گروه سنى آشنا شوند و برخوردهاى متعصبانه را كنار بگذارند تا نويسندگان بتوانند عنصر خلاقيت را در نگارش و بازنويسى قصص قرآنى به كار گيرند. اين نويسنده شناخت عنصر زمان و مقتضيات امروز جامعه را براى يك نويسنده در حوزه كودك و نوجوان ضرورى دانست و افزود: نويسندگان بايد با زبان كودك امروز آشنا باشند و بدانند كه او در معرض انبوه اطلاعات و رسانه هاى ارتباطى است، بنابراين هيچ گاه نبايد زبان كهنه گذشته را در بازنويسى قصص قرآنى به كار گيرند.

صدرا كريمى

دفتر اتحاديه تشكل هاى قرآنى داخل يك ساختمان پزشكان است. اين اتحاديه بيش از ۳۵ عضو دارد كه بعضى از آنها با چندين شعبه در سراسر كشور همكارى گسترده دارند. سيد على سرابى، اهل مشهد است و فعاليت قرآنى خود را از همانجا شروع كرده و تجربه موفقى در تشكيل جامعه قاريان قرآن مشهد داشته است.
مدير عامل اتحاديه تشكل هاى قرآنى ناهماهنگى سازمانها و نهادهايى كه فعاليت قرآنى دارند را يكى از مشكلات اين حوزه مى داند كه سخت پيگير رفع آن است.

* اتحاديه تشكل هاى قرآنى به عنوان يك مركز و مجمع مؤسسات قرآنى چه وظايفى را برعهده دارد؟
اتحاديه ها معمولاً پيگير امور صنفى اعضا يشان هستند اما اتحاديه تشكل هاى قرآنى بيشتر به دنبال طرح ها و برنامه هاى مؤسسات قرآنى است و راهكارهاى اين حمايت و پشتيبانى از مراكز قرآنى چند محور دارد. يكى از محورها ارتباط مؤسسات با يكديگر و استفاده از ظرفيت هاى بيشتر است براى مثال عرض مى كنم كه مؤسسات فعاليت هاى مختلفى دارند برخى پژوهشى، برخى آموزشى و بعضى فعاليت نشر و ترويج را بر عهده دارند كه با اين هماهنگى كه ما به وجود مى آوريم اين مؤسسات تجربه ها و دستاوردهايشان را در اختيار يكديگر قرار مى دهند و اين طورى نتيجه بهترى مى گيرند. ديگر اين كه دولت تصميم گرفته كه كارهاى اجرايى را به مردم واگذار كند و اتحاديه تشكل هاى قرآنى سعى كرده كه اين تعادل ميان دولت و تشكل هاى مردمى را تسهيل كند و به نوعى حلقه واسط بين اين دو باشد. حمايت هاى حقوقى تشكل هاى قرآنى نيز محور ديگر برنامه ها و وظايف ماست.
* تشكل هاى قرآنى از طرف اتحاديه مورد حمايت مالى و بودجه اى هم قرار مى گيرند؟
اتحاديه اعتبار مصوب در بودجه كشور ندارد ولى ما طرح هاى مؤسسات را معرفى مى كنيم و براى اجراى آنها بودجه حمايتى مى گيريم كه در سال ۸۵ مبلغ يك ميليارد و ۶۰۰ ميليون تومان را براى بيش از صد طرح جذب كرديم كه در حوزه هاى مختلف اين اتفاق افتاد. حمايت هاى ما برنامه محور است.
* برنامه هايى كه براى امسال در نظر داريد چيست؟
يكى بحث استانداردسازى آموزش قرآن است كه در حال حاضر براى آموزش قرآن در سطوح مختلف روش هاى متفاوت وجود دارد كه بسيارى از آنها برنامه هاى خوبى است ولى برخى از آنها هم اشكال دارد. ما بهترين برنامه ها را استخراج كرده ايم و در حال تطبيق آنها با اصول آموزشى هستيم تا برنامه هاى آموزشى مؤسسات كه در كشور اجرا مى شود هماهنگ، كارشناسى شده و استاندارد باشد. شناسايى توانمندى ها و ظرفيت هاى مؤسسات قرآنى هم برنامه ديگر سال جارى است كه با اجراى اين طرح پتانسيل مؤسسات مشخص مى شود و اين كمك مى كند كه برنامه هايى كه برايشان در نظر مى گيريم واقع بينانه و متناسب با ظرفيت اجرايى آنها باشد. در بخش ديگر هم در حال بررسى نيازمندى هاى مؤسسات قرآنى هستيم تا ببينيم كه نحوه حمايت از اين مراكز چگونه بايد باشد تا مفيد و مؤثر واقع شود. براى اطلاع رسانى بهتر و ارتباط گسترده تر هم برنامه هايى داريم تا ضعف ها در اين بخش برطرف شود.
* تا به حال براى مديريت بهتر مراكز قرآنى فكرى كرده ايد.
اتفاقاً برنامه مفصلى براى ارتقاى سطح مديريتى مؤسسات قرآنى داريم كه يك دوره آموزش مديريت را در همين ماه در تهران براى آموزش مديران مؤسسات برگزار مى كنيم كه دوره دوم آن را هم ان شاءالله تا پايان سال برگزار خواهيم كرد. اين آموزش در يكى دو دوره اول كلى است ولى به مرور زمان تخصصى خواهد شد و مديريت بخش هاى مختلف فعاليت هاى قرآنى را به مديران مؤسسات آموزش مى دهيم. در اين ميان طرح هايى هم براى جبران عقب ماندگى هاى جامعه در ارتباط با قرآن داريم كه اين طرح ها را به طور كلى اجرا خواهيم كرد.
* منظورتان از عقب ماندگى جامعه در ارتباط با قرآن چيست؟
البته كشور ما پيشتازترين ملت اسلامى در ارتباط با قرآن است و دليلش هم همين انقلاب اسلامى است اما در هر حال نهادينه شدن فرهنگ قرآن در جامعه در شاخه هاى مختلف قابل بررسى است. قرآن براى مردم ما بسيار مقدس است اما دانش قرآنى شان كم است يا عمل به قرآن نهادينه نشده است .
جامعه ما با ايده آل هاى قرآن خيلى فاصله دارد. ما بايد سعى كنيم كه هر لحظه به انسان مطلوب از نظر قرآن نزديك تر شويم و اين هدف همه فعاليت هاى ماست. مردم در اين مسير قرار دارند ولى شايد برخى كم كارى ها باعث شده كه آن طور كه مى خواهيم نشده باشد. كم كارى از طرف همه است هم ما مسئولان و هم مردم.
*گاهى احساس مى شود كه بويژه در سال هاى اخير بيشتر به ظواهر قرآنى توجه مى شود. حافظ قرآن زياد داريم ولى آيا به باطن و عمق قرآن هم اين قدر توجه شده است؟
مطلبى كه مى فرماييد درست است به نظر من حتى ممكن است گاهى خود تفسير قرآن هم حجاب و مانع شود. حفظ و تفسير و تلاوت و پژوهش و همه اين فعاليت ها براى رسيدن به روح و عمق قرآن بايد باشد اما از يك طرف هم توجه داشته باشيد كه ابزار انس با قرآن همين هاست. اگر قرآن را از حفظ داشته باشيد براى درك معانى بسيار بهتر پيشرفت مى كنيد. حفظ يكى از راهكارهاى خوب انس با قرآن است. مردم بايد قرائت درست را بياموزند ولى نبايد در اين نقطه متوقف شوند. من قبول ندارم كه اينها ظواهر قرآن است خود قرآن مى گويد هر چه مى توانيد قرآن بخوانيد اما بايد با برنامه به سمت آشنا شدن مردم با روح قرآن و مفاهيم آن پيش برويم.
*گاهى وقت ها در فعاليت هاى قرآنى موازى كارى هايى ديده مى شود. سازمانها، نهادها و وزارتخانه هاى مختلف هركدام براى خود برنامه هاى خاص قرآنى ترتيب مى دهند و گاهى به تكرار و تقليد مى افتند. اتحاديه كارى براى رفع اين مسأله كرده است؟
اين موازى كارى ها وجود دارد. گرچه ما قبول داريم كه درباره قرآن هرچه كار شود كم است اما فكر مى كنم كه هماهنگى بايد وجود داشته باشد. نبايد سه چهار تا نهاد روى يك بخش فعال شوند ولى به برخى حوزه ها اصلاً توجهى نشود مثلاً در حوزه پژوهش هاى بنيادين قرآنى خيلى ضعيف هستيم و كسى كارى نمى كند. براى مطالعات استراتژيك در حوزه قرآنى فعاليتى نمى شود. اين ها بايد هماهنگ شود. اخيراً در وزارت ارشاد شورايى تشكيل شده كه از تمام نهادهاى سازمانى نمايندگان در آنجا حاضر ند كه طرح هايشان را بايد بياورند تا بررسى شود و با هماهنگى اجرا شود تا موازى كارى صورت نگيرد. در شوراى عالى انقلاب فرهنگى هم در اين زمينه كارهايى در حال انجام است كه در سال هاى آينده نتيجه خواهد داد.
يك مركز تشكل هاى قرآنى هم در سازمان دارالقرآن وجود دارد و فعاليت مى كند. آيا با شما مرتبط هستند يا جدا كار مى كنند؟
در ارتباط با بحث تشكل هاى قرآنى چالشى به وجود آمده است. يعنى براى مجوز دادن، نظارت كردن و حتى آئين نامه تأسيس مؤسسات قرآنى بحثهاى اختلافى وجود دارد. براساس آئين نامه مصوب شوراى عالى انقلاب فرهنگى وزارت ارشاد مأمور به تشكيل دبير خانه اى براى نظارت بر تأسيس و فعاليت مراكز و مؤسسات فرهنگى است كه اين دبيرخانه فعال است. در مقطعى هم توافق ميان وزير ارشاد و سازمان تبليغات اسلامى درباره فعاليت هاى قرآنى وجود دارد كه به سازمان تبليغات اجازه داده شده است كه مراكز آموزش قرآن را تأسيس و نظارت كند. دوستان سازمان تبليغات به استناد همين بند معتقدند كه مراكز و مؤسسات قرآنى بايد زير نظر آنها باشد و از آن طرف وزارت ارشاد عقيده دارد كه دبيرخانه مؤسسات فرهنگى طبق آئين نامه بايد اين كار را انجام دهد و آنچه توافق شده تنها درباره مراكز آموزش خصوصى قرآن بوده است و ربطى به مؤسسات قرآنى ندارد. البته نابسامانى ديگر اين است كه سازمان هاى ديگرى مانند سازمان ملى جوانان، دبيرخانه امور مساجد و حتى نيروى انتظامى و استاندارى ها هم مجوز تأسيس مؤسسات قرآنى را صادر مى كنند كه همين مشكل ساز است.
البته برخى اعضاى اتحاديه تشكل هاى قرآنى مؤسساتى هستند كه از سازمان تبليغات مجوز گرفته اند و ما خودمان را فراسازمانى مى دانيم و محدوديتى در اين باره نداريم ولى اين مشكل در بين سازمان هاى دولتى بايد حل شود.
دوستان در سازمان تبليغات كار ديگرى را هم انجام دادند كه به دليل همين ناهماهنگى هاست. آنها آمده اند و اتحاديه هاى استانى تأسيس كرده اند كه در حال مذاكره ايم كه به نحوى اين اتحاديه ها به ما وصل شوند و اين تفرقه ها باعث لطمه و تضعيف مؤسسات قرآنى نشود.
* بحث ايجاد معاونت قرآنى به كجا رسيد؟
آقاى رئيس جمهور بسيار بر اين تأكيد كرده اند گرچه مشكلاتى بر سر راهش وجود دارد اما اين اتفاق بايد بيفتد چون بايد در بدنه قوه مجريه جايى پاسخگوى مطالبات باشد. البته سازمان تبليغات معتقد است كه اين كار برعهده اوست ولى از آنجايى كه اين سازمان تحت نظارت مجلس نيست پاسخگويى هم ندارد و چون وزارت ارشاد يك ترمينال فرهنگى است به شدت جاى يك مركز هوشمند قرآنى خالى است. قرآن و تفكر قرآنى بايد در كليه جزوه هاى فرهنگى حاضر باشد. هنر در جمهورى اسلامى بايد در خدمت قرآن باشد. براى مثال نمايشگاه قرآن كار خوبى است كه هر سال انجام مى شود اما پس از اتمام آن ديگر خبرى نيست و همه چيز تعطيل مى شود تا سال بعد. شما نگاه كنيد كه سينماى ما چقدر با مفاهيم قرآنى هماهنگ است و چقدر در خدمت قرآن است؟ رد پاى قرآن را چقدر در سينما مى بينيد؟ به هر حال در وزارت ارشاد به دليل اين كه پايانه حضور و تعامل بخشهاى اصلى فرهنگ كشور مثل سينما، هنرهاى تجسمى، نشر و غيره مى باشد بايد حتماً يك هسته قوى قرآنى حداقل در سطح معاونت براى ايجاد تعامل سازنده و اثر گذارى قرآنى بر ديگر بخش ها به وجود آيد، در غير اين صورت تحقق جامعه قرآنى رؤيايى بيش نيست. متأسفانه بحث معاونت قرآنى در چالش هاى سطح پائين و با نگاه بخشى تضعيف شده است. ما بايد جايگاه مديريت قرآنى را ارتقا بدهيم. مثلاً در صدا و سيما اين جايگاه ارتقا پيدا كرده است و بخش قرآنى از يك موج راديويى چند ساعته به ۲ شبكه ۲۴ ساعته تبديل شد و اين كار بايد در رده هاى بالاى اجرايى انجام شود. برخى مخالفت ها با نگاه هاى سطحى صورت مى گيرد اگر عميق تر نگاه شود اين كار ضرورى است و بايد حتماً معاونت قرآنى ايجاد شود و تشكيل آن قطعاً براى تمامى نهادها و سازمان ها بركات زيادى خواهد داشت.

* شرايط عضويت در اتحاديه تشكل هاى قرآنى

كليه مؤسسات قرآنى ثبت شده كه داراى اركان تشكيلاتى بوده و حداقل دو سال سابقه فعاليت دارند به شرط غير انتفاعى بودن و غير دولتى بودن مى توانند در اين اتحاديه عضو شوند.
* شرط دوسال سابقه به اين دليل است كه در سال هاى گذشته مراكزى با نام هاى بزرگ و سر و صداى زياد تأسيس شده اند، اما پس از مدت كوتاهى به دليل مشكلات كار رها شده است كه اين باعث وهن مؤسسات قرآنى مى باشد.
* داشتن تشكيلات مانند هيأت مؤسس و هيأت مديره مى تواند ضامن سلامت كار تشكيلاتى باشد اما مراكز و تشكل هايى كه قائم بر يك نفر هستند نمى توانند اعتماد ديگران را براى همكارى جلب كنند.
* غير انتفاعى بودن به معناى واقعى لازمه ايجاد اعتماد و جلب مشاركت و همكارى مردم و دولت است.
* داشتن ثبت قانونى نيز بر اساس قوانين جارى كشور از لوازم كارهاى تشكيلاتى است و بر خلاف آنچه گاهى مطرح مى شود گرفتن پروانه فعاليت از مركز خاصى و يا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى شرط عضويت نيست و در اين كه چه نهادى صادر كننده مجوز فعاليت باشد چه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى و يا سازمان تبليغات تفاوتى وجود ندارد.

الا بذكر الله تطمئن القلوب
همه بدانيد تنها با ياد خداست كه دل ها آرام مى گيرد. (هود-۲۸)
* همه ما انسانها دوست داريم در زندگى به هدف خود برسيم. سعادت و خوشبختى هدف اصلى ماست و باز همه از اين كه روزى شكست و ناكامى به سراغمان بيايد مى ترسيم.
به همين خاطر است كه هميشه به دنبال پناهگاهى مى گرديم تا به ما اطمينان دهد كه خوشبخت مى شويم و هرگز شكست نخواهيم خورد و تنها وقتى آن را بيابيم احساس آرامش مى كنيم.
حرف هاى دوستان، خانواده و حتى رسانه ها را درباره كسب آرامش زياد شنيده ايم. بسيارى از آنها داشتن حساب بانكى، بيمه بودن خود و خانواده و يا خوردن موادغذايى آرام بخش و حتى داروها را سفارش مى كنند. گاهى اوقات هم برخى پيشنهاد مى كنند كه با موسيقى حداقل براى لحظاتى از دغدغه هاى زندگى رها شويم وبه اصطلاح به آرامش برسيم.
* فكر مى كنيد يك آرام بخش واقعى كه هيچوقت ما را در زندگى تنها رها نكند چيست و كجا پيدا مى شود؟ چيزى كه موقتى نباشد و با آن واقعاً احساس آرامش كنيم. بدنيست به نسخه شفابخش قرآن توجه كنيم. داروى اين نسخه تنها ياد خداست. همه آنچه گمان مى كنيم ما را آرام مى كند به نوعى محدود و كوچك است. امروز هست و فردا ممكن است نباشد. صداى خوش اگر برايمان تكرارى شود ملال آور مى شود و داروها و ابزارها نمى توانند هميشه و همه جا با ما باشند و خيلى زود به ناكارآمدى شان پى مى بريم.
آيا تنها موجودى كه هميشه و همه جا با ماست، در خواب و بيدارى، در كوير و جنگل، در خانه و اداره، از فكر و نيت ما باخبر است و خير و صلاح ما را خوب مى داند، درد دلمان را مى داند و براى زدودن هر غم و دردى از هركس و هرچيز تواناتر است، كسى جز خالق و پروردگار ماست؟
با اين نگرش هرچه غير از ياد خدا جز مخدرى موقتى و بيهوش كننده اى غفلت زا نيست كه با از بين رفتن اثرش و يا تكرارى شدن اش دوباره همان آش و همان كاسه. مفسران بزرگ، ياد خدا را شامل همه انواع آن مى دانند. گاه ممكن است آن را بر زبان بياوريم و گاه در ذهن و قلبمان به ياد خدا باشيم. به هرحال آنچه مهم است تلاش براى دائمى بودن اين حالت است.
* قرآن انسانى كه با چنين انديشه و پشتوانه اى قدم در راه زندگى بگذارد را آرام واقعى معرفى مى كند. انسان در اين كتاب آسمانى از تلاش براى زندگى بازنمى ايستد، براى زندگى خود تدبير دارد و از امكانات زندگى درحد معقول و مشروع بهره مى برد. اما هيچ گاه به آنها اعتماد نمى كند. اعتماد او به خالق هستى است. وكيلش خداست و با چنين اعتقادى هرگز دچار دلهره و اضطراب نمى شود. او واقعاً آرام است.
مهدى ملك محمدى