ريانووستى ‎/ ترجمه: آزاده حاج اسفنديارى

زمان چندانى تا پايان ضرب الاجلى كه كرملين براى غرب تعيين كرده، نمانده است. پوتين رئيس جمهور روسيه ـ دستور تعليق يكى از پيمان هاى مهم امنيتى با اروپا موسوم به پيمان تسليحات متعارف در اروپا (CFE) توسط روسيه را صادر كرده است و در صورتى كه تا ۱۵۰ روز ديگر كليه كشورهاى عضو ناتو پيمان تسليحات متعارف در اروپا را تصويب و اجرا نكنند روسيه را از اين معاهده خارج خواهد كرد.
اين اقدام مسكو نگرانى عميق غرب را به دنبال داشته است. بدون ترديد نااميدى روسيه از همكارى غرب كاملاً واقعى بوده، زيرا در عالم سياست منطقى نيست كه گروهى از كشورها بتوانند براى چند دهه يكى از اعضاى پيمان نامه خود را به اجراى پيمانى متعهد كنند كه خود به آن تن نمى دهند بنابراين هنگامى كه عضو اغفال شده پيمان پى به حقيقت ببرد، اظهار نااميدى او كاملاً طبيعى است. تصميم امروز پوتين در قطع همكارى با غرب ريشه در اين منطق دارد. بهتر است در اينجا نگاهى اجمالى به تاريخچه پيمان نيروهاى متعارف در اروپا بيندازيم. اين پيمان كه در سال ۱۹۹۰ ميلادى ـ يك سال پيش از فروپاشى اتحاد جماهير شوروى سوسياليستى ـ در پاريس منعقد شد، در سال ۱۹۹۹ ميلادى و با در نظر گرفتن حقايق ژئوپلتيك جهان در استانبول تركيه اصلاح شد و فقط كشورهاى روسيه، بلاروس، قزاقستان و اوكراين آن را تأييد كردند. در حالى كه كشورهاى حوزه درياى بالتيك آن را تصويب نكردند و مقامات دو كشور گرجستان و مولداوى نيز با رد آن، خواستار خروج نيروهاى روسيه از كشورهاى خود شدند.
ممانعت از پيوستن كشورهاى عضو ناتو به اين معاهده، بهانه و دستاويزى بيش نيست. با اين فرض كه نيروهاى روسيه پيشتر و طبق موافقتنامه تصريح شده استانبول از گرجستان خارج شده و جمهورى خودخوانده «ترانسد نستر» در مولداوى حداقل نيروهاى لازم براى حفظ صلح در منطقه را در اختيار داشته باشد، در آن صورت اين بهانه بى معنى خواهد بود. از سوى ديگر، كشورهاى غربى در چند دهه اخير اقدام به انعقاد و برهم زدن پيمان هاى امنيتى كرده اند؛از تجزيه يوگسلاوى و استقرار پايگاه هاى ناتو و آمريكا در نزديكى مرزهاى روسيه گرفته تا مسلح نمودن كشورهاى حوزه درياى بالتيك و نقض منشور سازمان ملل خصوصاً در عراق، و اخيراً نيز كه پيشنهاد استقرار سپر دفاع موشكى آمريكا را درست در نزديكى مرزهاى روسيه داده اند.
نيازى به اطلاعات و دانش كافى درخصوص مسائل سياسى نيست تا بتوان فهميد كه يك جاى سياست امنيتى غرب مى لنگد.
اين ايده و ادعاى غرب كه CFE (پيمان نيروهاى متعارف در اروپا) درواقع شبيه پيمان potemkin است، تغيير چندانى در شرايط فعلى ايجاد نمى كند.
هرچند كه اروپا اغلب با غرور از آن به عنوان «پايه و اساس امنيت اروپايى» ياد مى كند. سرگئى كاراگانوف (karaganov) يكى از كارشناسان برجسته روسى درخصوص مسائل اروپا مى گويد: «به اعتقاد من اين معاهده نيز به زباله دان تاريخ خواهد پيوست و شرش از سر ما كم خواهد شد.»
معاون مؤسسه تحقيقات اروپايى در آكادمى علوم روسيه مى گويد: «در حال حاضر خاطر ما كاملاً آسوده است و از سوى ديگر نگرانى غربى ها كاملاً رياكارانه است.» اما هر كسى مى داند كه اين معاهده نقطه شروع خوبى نبوده و فقط براى بهره بردن از ضعف هاى روسيه در دهه ۱۹۹۰ ميلادى مورد استفاده قرار گرفته است.
از لحاظ تئوريك، ضرب الاجل تعيين شده از سوى مسكو اين فرصت را به سياستمداران غربى داده تا در سياست خود تجديدنظر كنند. اما شانس اندكى براى احياى همكارى هاى امنيتى اروپا و روسيه وجود دارد زيرا كليه سياست ها در نهايت مغلوب فضاى بى تحركى و سكون حاكم بر روابط روسيه و غرب مى شود.
بنابراين به نظر مى رسد كه جهان تحقق آن افق روشنى كه در واپسين روزهاى سده گذشته (قرن بيست و يكم) وعده داده شده بود را به كلى فراموش كرده است زيرا خوشبينى درباره بهبود روابط امنيتى غرب و روسيه، به سرعت جنجال هاى هزاره اخير رنگ باخته است و كاملاً مشخص است كه قرن بيست و يكم در تحقق كليه اميدهاى بسته شده، ناكام شده است.
سياستمداران اين دوره غرب با هوش تر از نسل هاى قبلى خود نيستند. اين سياستمداران تمايلى به توجه به منافع شركاى خود ندارند و قادر نيستند كه از خطاهاى گذشته درس بگيرند.
افزايش تعداد بروكرات هاى اروپايى كه در زمينه حيات سياسى اين قاره تصميم مى گيرند هيچ دستاورد مثبتى براى اتحاديه اروپا نداشته است. آنها به جاى آن كه از فرصت هايى كه بعد از فروپاشى نظام سوسياليست شوروى به وجود آمد استفاده كنند و مسكو را به خاطر برداشتن ديوار آهنين و ساختن يك پل تفاهم به جمع و جرگه ائتلاف خود راه دهند، تا توانستند بر گسترش ناتو افزودند، با روسيه پيمان ناعادلانه نيروهاى متعارف (CFE) را بستند، تجهيزات نظامى را تا نزديكى مرزهاى روسيه بردند و تسهيلات موشكى آمريكا را در لهستان و جمهورى چك (اروپاى شرقى) مستقر كردند.
اروپا كه به خاطر غرق شدن در غرور ناشى از قرن ليبراليسم چشم خود را بر روى بسيارى از حقايق بسته بود، ناگهان با بازكردن چشم هاى خود متوجه شد كه اين روسيه، روسيه تنهاى دوره يلتسين نيست، بلكه روسيه جديد ـ روسيه پوتين ـ بسيار هدفمند شده است و سياستمداران اروپا اين احتمال را از نظر دور داشتند كه غرب به واسطه اشتباهات عمده مربوط به سياست خارجى خود، به جاى مرزهاى آرام شرقى ممكن است با توپخانه هاى سنگين، نيروهاى زرهى و موشك هاى هسته اى روسى روبه رو شوند. به نظر مى آيد كه آرايش امنيتى آينده جهان غير از اين هم نخواهد بود. پافشارى مسكو بر حفظ حريم هاى امنيتش آن هم در چارچوب اختياراتش نه فقط به اين دليل است كه اين كشور خواهان مسلح شدن دوباره است بلكه بيشتر از اين جهت است كه كاندوليزا رايس و خاوير سولانا و ساير همقطاران غربى آنها ديگر هيچ حق انتخاب و چاره اى براى روسيه باقى نگذاشته اند. هر بحران جهانى همانند يك سنگ بزرگ لغزان است كه بر اثر برخورد يك سنگ كوچكتر با آن به سرعت به حركت درمى آيد. در اروپاى امروز مناقشاتى مانند سپر موشكى، كوزوو و پيمان نيروهاى متعارف هر كدام به مثابه نيرومحركه اى هستند و كافى است كه يك سياستمدار در تصميم اشتباه خود فقط يك تلنگر كوچك به يكى از آنها بزند.

نويسنده: جان بورنز ‎/ مترجم: مهدى صفرى

«عوجه » تنها جايى در عراق است كه عشيره و اطرافيان ديكتاتور سابق را در آنجا مى توان يافت.
قبر صدام دراين ناحيه حال و هواى تنهايى ديكتاتور را دارد. نوشته هايى در آنجا به قلم عشيره صدام نصب شده كه وى در آن قهرمان و «عقاب اعراب» لقب گرفته. در كنار اين نوشته ها، تسبيح او و مجموعه اى از عكس هاى غيررسمى او قرار گرفته است.
گور خلوت صدام در شهر محل تولدش در حوالى تكريت، شايد تابلويى از نگاه عمومى عراقى ها به حاكم سابق عراق است. صدام در دسامبر سال گذشته ميلادى در سن ۶۹ سالگى به دار مجازات آويخته شد. براساس حكمى كه آمريكايى ها و دولت جديد عراق صادركرده اند نصب تصوير، مجسمه و هر چيزى كه در تبليغ صدام باشد، ممنوع است. اما صدام از جامعه عراق رخت بربسته است، نه به حكم آمريكايى ها و حكومت بغداد بلكه به دليل آن كه مردم امروز به او پشت كرده اند. فقط در روستاى عوجه است كه خانواده و عشيره صدام مى پندارند افسانه او زنده است.
خانواده صدام براين مركز قديمى كه صدام در آن دفن شده، نام جديدى كه يادآور قهرمانان است گذاشته اند، اما اين محل هيچ نشانى از عظمت كاخ هايى كه در۲۴ سال خود ديكتاتور ساخت، ندارد. برخى روزها به ندرت ۲يا ۳نفر بازديده كننده دارد. هرگز آرزوى كسانى كه مى خواهند عوجه به مكانى تاريخى و زيارتى تبديل شود، محقق نخواهد شد. بخشى از اين مسأله ناشى از خطرى است كه هرآنچه كه مربوط به صدام است را احاطه كرده است. صدام در ۳ كيلومترى تكريت دفن شده است. تكريت شهرى استراتژيك است كه در حال حاضر در كنترل ارتش عراق است. رسيدن به اين شهر نيازمند مجوز رئيس قبيله ابونصير است. صدام متعلق به اين قبيله بود. ابونصير در كنار شورشيان سلفى و در صف مقابل دولت عراق قرار دارد كه بسيارى از ساكنان اطراف تكريت را كنترل مى كنند.
خود مكان دفن صدام نيز تناقض هاى فراوانى دارد. بيرون سالن، آن سوى صفى از آفتابگردانها ، خانواده صدام ۶ عضو ديگر را دفن كرده اند. ۲پسر بزرگ صدام به نام هاى عدى و قصى، كه وحشيگرى و حرص آنها در رهبرى شبكه تبليغاتى كه از صدام يك افسانه مى ساخت، آنها را به منفورترين افراد درعراق تبديل كرد. ۳ قبر ديگر متعلق به همكارانى است كه با صدام محاكمه و چندهفته بعد اعدام شدند. تعداد اندك بازديدكنندگان از عوجه پيام هاى زيادى دارد. با آن كه هنوز امنيت به عراق بازنگشته است اما عراقى ها حاضر نيستندحكومت ظلم صدام تكرارشود. عوجه در وسط ناحيه اى بحث برانگيز قرار گرفته است . خانواده صدام از سقوط او ناراحت هستند، لذا آنها هر غريبه اى كه به آنجا نزديك شود را تهديد مى كنند. حقارت قبر صدام همچنين نشان دهنده طرد اقليت بعثى است كه چنددهه بر عراق حكومت كرد.
صدام بر خلاف آنچه كه برخى محافل عرب و تبليغ كنندگان بعثى معتقدند، نمى تواند هيچ گاه فردى محبوب باشد، حتى در منطقه خودش و زادگاهش ، عوجه .
مردم زادگاهش از كشتارهاى بى رحمانه اى كه در زمان صدام صورت گرفت صحبت مى كنند. آنها به مجموعه قصر هاى ساخته شده وى در تكريت به عنوان نشانى از استفاده صدام از ثروت نفت به نفع خود، خانواده و گروه وفادارانش اشاره مى كنند. يكى از مقامهاى سابق تكريت مى گويد: «صدام كشور را به ويرانى كشانيد و با اين كار خود و خانواده اش را نابود كرد و ما را به سوى بحران كنونى سوق داد. » «عبدالله حسين اجبارا» مانند بسيارى از مقامات، پست هاى بالاى حزب صدام را اشغال كرد تا اين كه اعضاى قبيله اش تلاش كردند صدام را در سال ۱۹۹۳ به قتل برسانند. اجبارا موفق به فرار شد. اكنون او مسير دشوارى را به عنوان ميانجى بين فرماندهى نظامى آمريكا در يك پادگان بزرگ درحومه تكريت با رؤساى اين استان كه همچنان قدرت را در دست دارند طى مى كند. شورشيان كه عناصر سابق رژيم بعث هستند با رهبران قبايل منطقه ائتلافى پنهانى دارند. اجبارا كسى بودكه روز اعدام صدام به بغداد رفت و با تصميم دولت عراق مبنى بر دفن صدام درگورى مخفى، مخالفت كرد. جسد صدام بعد از تشريفات عشيره اى او در عوجه به ساختمان ويژه اى كه هديه صدام به عشيره اش بود ، منتقل شد. در دفتر يادبودى كه خانواده صدام در عوجه گشوده اند فقط چند تا امضا ثبت شده و شمار امضاها كه بسيار ناچيز است دليل ديگرى است براين كه صدام به افسانه پيوسته است.
منبع: ال پائيس