همدان - خبرنگار ايران:چهارمين نمايشگاه سراسرى هنر و صنايع دستى در استان همدان بيش از ۱۰۰ رشته صنايع دستى از سراسر كشور قرار گرفت.
مهندس حسين هاتفى فارمد، معاون هنرهاى سنتى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى كشور با بيان اين كه هنر و صنايع دستى ايران به خوبى به جهانيان معرفى نشده است، افزود: اتخاذ تدابير مناسب براى توسعه صادرات صنايع دستى ايران و معرفى هر چه بهتر آن به جهانيان ضرورى است و توجه ويژه به اين هنر موجب كاهش چشمگير آمار بيكارى در كشور خواهد شد.وى با اشاره به صادرات
۵۲۸ ميليون دلارى صنايع دستى در يك سال گذشته افزود: در حال حاضر ۶ ميليون و ۴۰۰ هزار نفر در قالب ۱۵۰ رشته صنايع دستى در كشور مشغول به فعاليت هستند كه دولت با پرداخت تسهيلات كم بهره به كار آفرينان و فعالان بخش صادرات صنايع دستى و همچنين معرفى صنايع دستى ايران در بازارهاى جهانى، از شاغلان صنعت صنايع دستى كشور حمايت مى كند.هاتفى با بيان اين كه به منظور معرفى هر چه بهتر و احيا هنر صنايع دستى، آموزش و فرهنگ سازى با بهره گيرى از توان رسانه ها بويژه رسانه ملى در دستور كار سازمان ميراث فرهنگى و صنايع دستى قرار دارد اظهار كرد: در اين راستا در سال گذشته ۱۳ مستند سازى هنر ايرانى براى ۱۳ رشته در كشور انجام گرفت و توليد ۲۰ فيلم مستند از رشته هاى مختلف صنايع دستى نيز از برنامه هاى اصلى امسال سازمان است.
وى افزود: ساخت شهرك هاى صنايع دستى براى ۲۲ استان كشور به تصويب هيأت دولت رسيده است و ما اميدواريم با حمايت از صنايع دستى، سهم اين بخش در اقتصاد كشور به بيش از ۳ درصد افزايش يابد.
حميد رضا يارى مدير نمايشگاه هاى بين المللى همدان نيز با اشاره به تاريخچه صنايع دستى در استان همدان اظهار داشت: ۱۵۰ رشته صنايع دستى در استان فعاليت مى كند كه بيش از ۵۰ رشته آن فعال هستند و جمعيتى بالغ بر ۵۰ هزار نفر به صورت مستقيم و غير مستقيم در اين زمينه فعاليت دارند.
وى با اشاره به اين كه همدان به عنوان يكى از قطب هاى گردشگرى كشور داراى توانايى زيادى در جذب توريست و گردشگر داخلى و خارجى است افزود: توجه به گسترش صنايع دستى استان موجب ارتقاء كيفى و كمى صنعت توريسم در كهن شهر همدان خواهد شد كه نيازمند توجه بيشتر مسئولان است.
در اين نمايشگاه هنرمندانى از استان هاى كرمانشاه، مازندران، كردستان، تهران، اردبيل، زنجان، قزوين، قم، كرمان، فارس، آذربايجان غربى، مازندران، اصفهان، گلستان و همدان، آثار هنرى خود را در ۱۰۰ رشته هنرى از جمله گليم، گبه و جاجيم بافى، منبت، معرق، تراش سنگ هاى قيمتى، سفال و سراميك، حكاكى روى فلز و شيشه و سنگ و چوب و نقاشى روى اجسام در قالب ۱۵۰ غرفه در معرض ديد علاقه مندان قرار دادند.

مهناز لقايى

كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى از مهم ترين گنجينه هاى فرهنگ مكتوب در ايران وجهان است كه با وجود فراز و نشيب هاى تاريخى به بركت همجوارى حرم پربركت هشتمين امام شيعيان و با تكيه بر سنت پسنديده وقف، شكل گرفته و به تكامل رسيده است.
برخى محققان براين عقيده اند كه تاريخ وقف قديمى ترين قرآن يا كتاب خطى را مى توان مبدأ تأسيس كتابخانه آستان قدس رضوى به حساب آورد، بر همين اساس نخستين سال تأسيس و تشكيل قرآن خانه و كتابخانه آستان مقدس را ۳۲۷ هـ . ق مى دانند زيرا در اين سال قديمى ترين جزوات قرآن وقفى را «كشوادبن املاس» يكى از حكمرانان اصفهان به گنجينه روضه مقدسه وقف كرد. به تدريج با افزايش مجموعه كتاب ها و قرآن هاى وقفى در جوار مرقد مطهر اما م رضا(ع) محلى براى نگهدارى آنها اختصاص يافت و پايه هاى اوليه كتابخانه بنا نهاده شد. به روايت تاريخ اين كتابخانه در قرن هاى هشتم، نهم و دهم رسماً برپا بوده كه پس از آن با افزودن كتاب هاى مذهبى در دوره هاى بعد به حيات فرهنگى و توسعه خود ادامه داد تا به دوره هاى معاصر رسيد.
از جايگاه اوليه كتابخانه اطلاعات صحيحى در دست نيست ولى در طول ساليان و براساس شرايط در سال ۱۱۵۰ هـ . ق كتابخانه در گوشه جنوب شرقى ايوان طلا جاى گرفته و پس از آن در سال ۱۲۸۹تا ۱۲۹۰ ه . ق در طبقه فوقانى كشيك خانه خدام واقع در قسمت غربى رواق دارالذكر، در سال ۱۳۳۰ هـ . ش در ضلع شمال غربى رواق امام خمينى(ره) كنونى، در سال ۱۳۵۲ هـ . ش
به طبقه فوقانى رواق شيخ بهائى و از سال ۱۳۵۶ در ساختمان وسيعى در ضلع شرقى همان رواق (ساختمان فعلى موزه) جاى داشته است.
در سال ۱۳۶۰ آستان قدس رضوى براى بسط و گسترش هر چه بيشتر اطلاعات مذهبى و اجتماعى، ساخت يك كتابخانه وسيع را با تمام تجهيزات و بر مبناى اصول كتابدارى آغاز كرد كه در سال ۱۳۷۴ به پايان رسيد و در ۲۲ فروردين همان سال همزمان با ولادت با سعادت حضرت رضا(ع) گشايش يافت. ساختمان كنونى كتابخانه مركزى در زمينى به مساحت ۱۱۰۰۰ متر مربع و زيربناى ۲۸۸۰۰ متر مربع در
۳ طبقه با بخش هاى مختلف (تالارهاى مطالعه قفسه باز، مطالعه مخزن بسته، مرجع محققان، قرآن ها و نقايس مخزن كتب چاپى و ...) به ارائه خدمات مى پردازد؛ ساختمان جديد براساس استانداردهاى بين المللى و با بهره گيرى از جلوه هاى هنر معمارى اسلامى در « بست شيخ طوسى » ساخته شده است.
گسترش كتابخانه البته محدود به ساختمان مركزى نبوده است بلكه امروزه كتابخانه هاى زيادى زيرمجموعه اين سازمان هستند كه در داخل و خارج از استان مشغول فعاليتند. اين مجموعه كتابخانه از
۳ واحد قبل از پيروزى انقلاب، اكنون به ۱۸ كتابخانه در مشهد و ۱۷ كتابخانه در ساير استان ها و يك كتابخانه در كشور هندوستان افزايش يافته است.
نخستين كتابخانه وابسته آستان قدس رضوى فعاليت خود را در سال ۶۱ در مسجد الرضا(ع) انتهاى خيابان امام رضا(ع) آغاز كرد، فضاى كتابخانه در سال هاى بعد گسترش يافت، اين واحد در حال حاضر در ۲ بخش آقايان و بانوان فعال است و هر بخش نيز شامل تالار محققان و تحصيلات تكميلى، واحد گردش و امانت كتاب، اينترنت و اطلاع رسانى و تالار نشريات است. جديدترين كتابخانه اضافه شده كتابخانه آيت الله حاج شيخ هاشم قزوينى در محدوده خيابان شهيد رستمى است.
يكى ديگر از كتابخانه هاى وابسته، كتابخانه آيت الله حاج شيخ مجتبى قزوينى است كه تاريخ گشايش آن به سال ۶۷ برمى گردد، اين مجموعه با بيش از ۱۶ هزار نفر عضو، بيشترين تعداد عضو را در كتابخانه هاى وابسته به سازمان داراست.
در نظر گرفتن مطالبات قشر مختلف كتابخوان، اصلى مهم در سازمان كتابخانه هاست به گونه اى كه معلولان، نابينايان و افراد كهنسال نيز از قلم نيفتاده اند. گشايش كتابخانه تلفنى در واقع پاسخگويى به نياز كسانى است كه توانايى و يا فرصت مراجعه به كتابخانه را ندارند و باعضويت در اين سيستم مى توانند از منابع كتابخانه اى بهره مند شوند.كتابخانه آستان قدس رضوى گنجينه اى نفيس با قدمت هزار و ۱۰۰ و
يك سال بوده و دايرة المعارفى از هنرهاى كتابت، خوشنويسى، كتاب آرايى، تذهيب، مينياتور، كاغذسازى و جلد سازى، منابع غنى چاپى و ديدارى و شنيدارى است. اين كتابخانه علاوه بر اين كه به عنوان پايگاه فكرى جهان اسلام مطرح است در جهان نيز به عنوان كاخ شكوهمند علم و دانش شهرت دارد، برهمين اساس سالانه بسيارى از شخصيت هاى برجسته جهان از اين مجموعه بازديد مى كنند كه از آن جمله مى توان به پروفسور حميد مولانا رئيس بخش مطالعات عالى ارتباطات جهانى دانشگاه امريكن، پروفسور بيلن رئيس بخش سم شناسى دانشگاه نيوكاسل انگلستان اشاره كرد.آثار خطى اين كتابخانه تا سال ۱۳۵۷ به حدود ۱۲ هزار نسخه مى رسيد كه بعد از انقلاب و با عنايت و توجه توليت آستان قدس رضوى و جلب اعتماد علما و دانشمندان هم اكنون گنجينه ايست با ۷۸ هزار نسخه كتاب خطى، ۳۵ هزار جلد كتاب چاپ سنگى و سربى كمياب و ناياب، ۳ هزار حلقه ميكروفيلم كتب خطى كتابخانه هاى سراسر جهان و ۴ هزار نسخه كتاب خطى ديجيتالى كتابخانه هاى خاورميانه كه با جمع آورى اين آثار، اين كتابخانه به يكى از گنجينه هاى غنى و منحصر به فرد جهان اسلام تبديل شده است.
بزرگترين واقف كتب خطى آستان قدس، رهبر معظم انقلاب هستند كه تاكنون بيش از ۶ هزار نسخه كتاب خطى و چاپ سنگى را وقف روضه منوره رضوى كرده اند كه در طول تاريخ بى سابقه است. تعداد اعضاى كتابخانه مركزى در پايان شهريورماه سال ،۸۵ ۱۲۵ هزار و ۷۹۷ نفر شامل ۵۷ درصد (۷۱۷۶۰نفر) بانوان و ۴۳ درصد (۵۴۰۳۷ نفر) آقايان است.
اين كتابخانه با توجه به عضويت قشرهاى مختلف جامعه و نيازهاى متنوع اطلاعاتى آنان، علاوه بر خدمات سنتى امانت كتاب، برگزارى نمايشگاه تازه هاى منابع خريدارى شده (چاپى و غير چاپى)، خدمات تخصصى بسيارى را به علاقه مندان ارائه مى دهد.
از آخرين اقدامات اين كتابخانه در راستاى بهره ورى از منابع غنى اطلاعاتى مى توان از به عضويت در آمدن اعضاى هيأت علمى و اساتيد دانشگاه هاى سراسر كشور به طور رايگان نام برد.

مهسا جزينى

۹ سال قبل به هنگام مرمت يك سراى قديمى در اصفهان، كارشناسان ميراث فرهنگى متوجه شكافى درون يك ديوار شدند. بعد از شكافتن ديوار صندوقچه اى با قفل و بست در پس آن هويدا شد. صندوقچه اى كه بعد از باز كردن قفل آن هزاران برگه سند و ده ها دفترچه درون آن پيدا شد، صندوقچه متعلق به تجارتخانه شاه جهانيان از بزرگ ترين تجارتخانه هاى يكصد سال گذشته ايران و محتويات آن صندوقچه به لحاظ تاريخى آنچنان ارزشمند بود كه بعد از گذشت اين همه مدت هنوز كار طبقه بندى آنها به پايان نرسيده است. پس بيراه نيست اگر آن را صندوقچه اسرار شاه جهانيان يا حتى مقطعى از تاريخ مستند ايران و اصفهان بناميم. (ستوده)، كارشناس سازمان اسناد و كتابخانه ملى اصفهان مى گويد: اهميت اين اسناد در اين است كه اطلاعات دقيقى از اوضاع سياسى، اجتماعى و فرهنگى زمان خود در فاصله سال هاى ۱۳۲۴ تا ۱۳۳۳ هجرى قمرى به دست مى دهد. صاحبان و متوليان و اداره كنندگان تجارتخانه شاه جهانيان نسخه اى از مكاتبات روزمره خود را نگهدارى مى كردند و بعد به صورت دفترچه درمى آوردند. بيش از چندين جلد از اين مكاتبات كه عمدتاً رونوشتى از تلگراف هاى ارسالى بوده هم اكنون موجود است. در اين دفترچه ها از احوال و اتفاقات روزگار مشروطه، ايل قشقايى، آمدن و رفتن حكام و زندگى زرتشتى ها و تعاملات اقتصادى و اجتماعى افراد به خصوص بزرگانى از هر رده و صنف كه با تجارتخانه شاه جهانيان آمد و شد داشته اند سخن به ميان آمده.
ستوده مى گويد: آنها دفتر سواد خطوط تلگراف داشتند و نسخه اى از نامه ها را براى خودشان نگه مى داشتند. او مى گويد هم اكنون كار ضدعفونى كردن و دسته بندى كردن اين اسناد و دفاتر به پايان رسيده و كار طبقه بندى شان نيز در حال اتمام است. بيش از چند هزار سند مالى، تجارى، تلگراف و نامه هاى شخصى روزشمار روزگار رفته اى را حكايت مى كند كه امروزه ارزش چندانى ندارد مگر همان نكات تاريخى اى كه از لا به لاى آنها بيرون كشيده مى شود. به گفته كارشناس سازمان اسناد اطلاعاتى كه از اسناد اين تجارتخانه هم اكنون برداشت مى شود از همه تجارتخانه هاى زمان خود مفصل تر است.
شاه جهانيان ۵ برادر از يك خانواده زرتشتى بودند. خانواده آنها به هند كوچ كرده بود و آنجا به ثروت و مقامى دست يافته بود. برادرها اما بعد به ايران بازگشتند و تجارتخانه شاه جهانيان را بنيان نهادند. تجار زرتشتى در تاريخ معاصر ايران به درستكارى و امانتدارى معروف و مشهور بوده اند و مستشرقان و مسافرانى كه منابع اطلاعاتى آنها وسيع بوده اغلب درباره زرتشتيان و امور تجارى سخن رانده اند و به صفت بازرگانان زرتشتى اشاره كرده اند. از سويى در اقليت بودن آنها موجب شده بود كه روحانيان و مسلمانان نيز به آنها اعتماد كنند و مبادلات پولى خود را گاه به اين تجار مى سپرده اند. براساس اسناد به دست آمده از صندوقچه شاه جهانيان اين گونه برمى آيد كه آنها از هواداران جنبش مشروطه بوده اند و بخصوص در حوزه سياسى در اصفهان از پيروان حاج آقا نجفى (از رهبران مشروطه در اصفهان) به شمار مى رفته اند و به نوعى تعامل و اعتماد متقابل ميان آنها وجود داشته است. پولاك نيز در سفرنامه خود آورده است: (زرتشتيان به عنوان بازرگان و اقتصاد دان از شهرت بسيار برخوردارند و در كار تجارت با هندوستان دلالى مى كنند و صاحب چند كاروانسرا در تهران، اصفهان و شيراز هستند.)
گفته مى شود كه از ديرباز فكر تجارت در مخيله زرتشتيان وجود داشته است. در آن زمان هم عمده شغل زرتشتيان خريد و فروش بوده و مى توان گفت تنها وقايع سياسى مملكت امكان توقف يا به هم خوردن اين روند را فراهم مى كرده است. عمده فعاليت تجارى شاه جهانيان در زمينه ارز (پوند و روپيه)، واردات كالا، صنايع جديد، منسوجات و صادرات ترياك، پشم و مواد مشابه بوده است. اين تجارتخانه حتى در كار توزيع كتاب نيز بوده است. لرد كرزن، معتقد است زرتشتيان از بيم مخاطرات و اقدامات خصومت آميز، كارهاى تجارى خود را مكتوم مى داشته اند تا آنجا كه به گفته ستوده، در اسنادى كه از شاه جهانيان به جا مانده معلوم شده كه با كد و رمز حرف مى زدند و براى جلوگيرى از لو رفتن رمزها دفتر مخصوصى نيز داشتند. اين مسأله در كنار مشكل بودن خوانش خطوط شايد يكى از عواملى بوده كه كار بازخوانى اين اسناد را به درازا كشانده است.تجارتخانه شاه جهانيان نزديك به ۹ سال در اصفهان فعال بود و بعدها به واسطه اختلافى كه بانك شاهنشاهى (انگليس) با اين تجارتخانه پيدا كرد اين تجارتخانه به ورشكستگى رسيد و تعطيل شد. در واقع سياست بازى انگليس در جريان نفت و قضيه امتياز دارسى به قربانى شدن اين تجارتخانه انجاميد.ستوده، كارشناس سازمان مى گويد: تجارتخانه شاه جهانيان از طريق قراردادى كه با بانك شاهى داشت فعاليت هاى تجارى خود را انجام مى داد. برهمين اساس از بانك مى خواهد كه برات هاى خرد تجارتخانه را به مردم تحويل دهد و برات هاى با مبالغ هنگفت و عمده را نزد خود نگه دارد، اما بانك شاهى دقيقاً برعكس عمل مى كند به قصد زمين زدن تجارتخانه، در نتيجه مردم خرده پا ناراضى و تجارتخانه هم ورشكسته مى شود.
نمونه اى از قديمى ترين دسته چك ها
اما يكى از مواردى كه تجارتخانه شاه جهانيان را به لحاظ تاريخى و اسنادى در مركز توجه قرار داده مسأله استفاده از انواع چك و برات از سوى اين تجارتخانه بوده كه به گفته كارشناس سازمان اسناد به نظر مى رسد قديمى ترين يا نخستين نمونه دسته چك هايى است كه در ايران وارد شده و كاربرد يافته است. اين دسته چك ها چاپ ايتاليا را بر خود دارد. ستوده مى گويد: تجارتخانه شاه جهانيان از يك سيستم كامل مالى استفاده مى كرده اند كه در زمان خود شايد جزو نخستين ها به حساب آيد. استفاده از دفاتر انديكاتور، دفاتر سياق و دفاتر مالى از اين جمله است. به گفته اين كارشناس نوع بايگانى اى كه صاحبان اين تجارتخانه استفاده مى كرده اند همانند انگليسى ها بوده است.

مرتضى قديرى

نگارگر نامدار و ارجمند ايرانى، در عرصه پررقيب هنر، براى پاسدارى از ارزش ها و اصالت هاى فرهنگى اين سرزمين، بار ديگر كارى كرد كارستان؛ استاد فرشچيان با پديد آوردن تابلو پرجذبه «شمس و مولانا» به راستى گل كاشت. اما اين گل به اعتبار انگيزه والاى او اين بار رنگ و بويى ديگر دارد؛ رنگ و بوى عشق به ايران زمين، عشق به هويت، اصالت و ارزش هاى ايرانى و عشق به فرهنگ، سنت، آداب و رسوم و باورهاى مقدس مردمان مؤمن اين ديار كه او نيز همه را با شير مادر به جان گرفته است.
آنچه خود خاضعانه و بى تكلف درباره انگيزه پديد آوردن تابلو «شمس و مولانا» و مناسبت اين كار هوشمندانه گفته است، بيش از توصيف نارساى اين نوشتار كوتاه مبين ارزش و اهميت كوشش و مجاهدت هنرمندانه او براى حفاظت از هويت ملى و كيان فرهنگى ايران زمين و مفاخر و مشاهير اين سرزمين است.
او اين رسالت والا را بى آن كه از وى خواسته باشند، به نداى دل، با درآميختن معنى دار صد رنگ و نقش چشم افسا به انجام رسانده است.براى شناختن ارزش كار هنرى اين استاد فرزانه بايد ماهيت وجودى اش را شناخت و البته شناخت اين گوهر درونى به درك تأثيركارساز هنر بر جلا يافتن و پرتوافكنى اين گوهر دارد.
از درخشندگى و پرتو چشمانش گيرايى و جذبه شور و عرفان را مى توان ديد. آرى، چون نيك بنگرى، در چشمانش عشق، بى نيازى، شفقت و يقين را مى بينى. عشق به ميهن، مردم و هر اعتقاد مقدسى كه به اين دو، معنا و مفهوم مى بخشد. بى نيازى و استغنا به معناى آن آزادگى كه حافظ مى گويد: غلام همت آنم كه زير چرخ كبود ‎/ ز هر چه رنگ تعلق پذيرد آزاد است
او چون سرو، آزاده است، اما نه تهى دست كه ميوه اى نياورد؛ سرو پربار است، سرو سخاوتمند و بخشنده، او به بهانه بى بارى سرو خط بطلان كشيده است.
يقين او، نشانه رسيدن به سر منزل معنا، دانستن و ايمان آوردن است. با تكيه بر همين يقين و ايمان است كه مى گويد: براى ساخت ضريح امام حسين عليه السلام همه زندگى ام را رها خواهم كرد.
رنگ و بوى هنرش را از دين باورى مى داند و نيرو، فكر و انديشه اش را از قرآن مى گيرد.
او در آن سوى دنيا، با تكيه بر اين اعتقادات استوار، پاسدار ملت خويش است؛ پاسدار ارزش ها و هويت ايرانى.

مراسم روز خبرنگار با حضور خبرنگاران مطبوعات و رسانه هاى جمعى و مسئولان محلى در اداره فرهنگ و ارشاد اسلامى شهريار برگزار شد.
عرفان منش، فرماندار شهريار در اين مراسم ضمن تقدير و تشكر از زحمات و تلاش هاى اصحاب مطبوعات و رسانه ها در انعكاس مسائل و مشكلات و موفقيت هاى شهرستان شهريار گفت: رسانه ها بايد با جلب اعتماد عمومى، زمينه جذب بيشتر مخاطبان را فراهم آورند و اين كار با صداقت و سلامت و سرعت در انعكاس اخبار به دست مى آيد. وى شهرستان يك ميليون و يكصد هزار نفرى شهريار را يكى از شهرستان هاى پرجمعيت كشور و استان تهران دانست و خواستار همكارى همگان براى خدمت رسانى و اطلاع رسانى بيشتر و بهتر به مردم شد. وى افزود: شهرستان شهريار داراى ظرفيت ها و پتانسيل هاى فراوانى است و خبرنگاران بايد زمينه معرفى و شناساندن اين منطقه را بيش از پيش فراهم آورند.احمد فرجى، رئيس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامى شهريار نيز در اين مراسم با ارائه عملكرد اين اداره، خواستار همكارى بيشتر ادارات و مردم بااين اداره شد. وى شناسنامه دار كردن هنرمندان شهرستان، برگزارى جشنواره عكس، قانونمند و ضابطه مند كردن انجمن ها و فعاليت آنها و بهره گيرى از نخبگان علمى، ادبى، هنرى و فرهنگى شهرستان، تحويل ۲ هزارمتر زمين جهت ساخت فرهنگسرا در مارليك و توسعه فعاليت هاى فرهنگسراها را از جمله فعاليت هاى اداره فرهنگ و ارشاد اسلامى شهريار دانست.
در ادامه اين مراسم فرماندار شهريار، ۵ رسانه برگزيده شهرستان را معرفى كرد.
وى، واحد مركزى خبر، روزنامه «ايران»، خبرگزارى جمهورى اسلامى، نشريه استانى پيام و نشريه انديشه فردا را مطبوعات و خبرگزارى هاى برتر دانست. وى عملكرد روزنامه هاى سراسرى بويژه روزنامه «ايران» در شهرستان شهريار را موفقيت آميز دانست و از تلاش هاى محمود غلامى نماينده «ايران» در منطقه با اهداى لوح تقدير سپاسگزارى كرد.در پايان اين مراسم، بلوار حدفاصل ميدان سپاه و صياد شيرازى به نام بلوار خبرنگار نامگذارى شد.

اروميه ـ خبرنگار «ايران»: ميزان بى سوادى در روستاهاى آذربايجان غربى روندى نزولى يافته و هر سال كمتر از سال پيش مى شود‎/
كاظم على نژادمدير نهضت سوادآموزى استان آذربايجان غربى گفت: جمعيت بى سواد در استان آذربايجان غربى ۵۷۳ هزار و ۱۱۰ نفر جمعيت است كه از هر ۵ نفر يك نفر بى سواد است.
وى افزود: با توجه به آمار سرشمارى سال گذشته نرخ با سوادى استان ۷۷‎/۸ درصد است.وى اظهار داشت: براساس سرشمارى در سال ۸۵ كل جمعيت باسواد استان ۲ ميليون و ۹ هزار و ۵۴۴ نفر و نرخ باسواد در مناطق شهرى ۸۳‎/۵۸ و در مناطق روستايى۶۸‎/۹۰ درصد اعلام شده است.على نژاد با بيان اين كه نرخ باسوادى مردان شهرى
۸۶‎/۲۹ درصد و زنان شهرى ۸۰‎/۶۶ درصد و نرخ باسوادى مردان روستايى ۷۴‎/۴۳ درصد و زنان روستايى ۶۳‎/۲۱ درصد است، گفت: فاصله درصد باسوادى مردان شهرى نسبت به مردان روستايى ۱۲‎/۴۹ درصد و فاصله باسوادى زنان شهرى نسبت به زنان روستايى ۱۷‎/۴۵ درصد است.
وى استان را از نظر نرخ رشد باسوادى چهاردهمين استان در سطح كشور با ۸‎/۸ درصد عنوان كرد و يادآور شد: استان سيستان و بلوچستان با نرخ رشد باسوادى ۱۰‎/۷ درصد در كشور اول است.

اصفهان ـ نمايشگاه يك هفته اى جمعى از نگارگران اصفهانى همراه با رونمايى از آخرين اثر استاد محمود فرشچيان بزرگترين مينياتوريست موجب شد تا به گفته مسئولان و كارشناسان، مردم اصفهان بى نظيرترين استقبال را از يك نمايشگاه هنرى در سال هاى اخير به عمل آورند.
همچنين اين استقبال بهانه اى شد تا مسئولان مجموعه فرهنگى فرشچيان به فكر راه اندازى يك نمايشگاه دائمى از تصاوير آثار محمود فرشچيان در مجموعه اى به نام او بيفتند. نمايشگاه آثار ۱۴ استاد برجسته اصفهانى در زمينه نگارگرى، تذهيب و نقش فرش به تازگى در مجموعه فرهنگى، هنرى فرشچيان با حضور وى، شركت كنندگان در نمايشگاه و مقام هاى استانى و شهرى برپا شد و حضور فرشچيان كافى بود كه جمعيت علاقه مند را به اين نمايشگاه بكشاند تا جايى كه به گفته يكى از مسئولان برخى اوقات غرفه ها پر از جمعيت بود؛ به خصوص در روزهاى پايانى نمايشگاه كه استقبال مردم افزايش بسيار يافت.
دزفوليان مى گويد: اگرچه فرشچيان تنها در همان روز نخست نمايشگاه حضور داشت و اثرش پس از رونمايى به تهران برگردانده شد، اما مردم اصفهان به تصور حضور وى استقبال شايانى از نمايشگاه به عمل آوردند و مدام سراغ ايشان را از ما مى گرفتند.وى مى گويد: چون بليتى فروخته نشد و ورود براى عموم آزاد بود، اطلاع دقيقى از تعداد بازديدكنندگان نداريم، اما تصور عموم بازديدكنندگان اين بود كه نمايشگاهى از آثار وى در مجموعه برپاست.دزفولى همين استقبال را عاملى مى داند كه موجب شده است فكر ايجاد غرفه دائمى تصاوير آثار فرشچيان در اندازه واقعى در ذهن مسئولان مجموعه جرقه بزند.آخرين اثر استاد محمود فرشچيان براى مقابله با حركت كشورهايى كه مفاخر ايران را به خود منتسب كرده اند، تابلوى «شمس و مولانا» است كه در آمريكا خلق و در اصفهان رونمايى شد.هدف فرشچيان از خلق اين تابلو همزمان با بزرگداشت مولانا از سوى يونسكو، شناساندن هويت ايرانى مولانا به جهانيان بوده است.وى دراين باره گفته است: در سال هاى گذشته شاهد انتشار كتابى در شهر بغداد عراق بوديم كه بسيارى از شعرا، انديشمندان و هنرمندان ايرانى را به كشورهاى عرب زبان و عربى منسوب كرد و متأسفانه به ۲۷ زبان زنده دنيا ترجمه شد و در اختيار دانش آموزان و دانش آموختگان هنر و ادبيات در سراسر جهان قرار گرفت.وى در تشريح ويژگى هاى اثر شمس و مولانا مى گويد: اثر شمس و مولانا را به عنوان يادبود و براى بزرگداشت سال جهانى مولانا پديد آورده و در ترسيم آن كوشيده ام همه عرفان و سلوك مولانا و شمس را به تصوير بكشم.در اثر شمس و مولانا، مولانا جلال الدين محمدپارسى با ديده تمنا و خواهش در برابر شمس زانو زده و شمس نيز مولانا را در پناه خود گرفته است.
به گفته وى، در اين اثر جايگاه آسمانى و شخصيت شمس به گونه اى ترسيم شده است كه درجات والاى عرفان و سلوك وى را نشان دهد. مولانا نيز پاى در كرات كوچك و مدورى نهاده است كه علو شخصيت وى را نشان مى دهد.
در اين اثر نگارگرى، تمام خطوط به صورت منحنى رسم شده است كه حاكى از عرفان و سلوك الهى است تا حس مناجات و راز و نياز با خداوند يكتا را به بيننده القا كند.هر چند تابلو شمس و مولانا در مدت ۲ ماه و نيم به اتمام رسيده، اما طرح و شاكله آن حاصل چند سال تفكر و مطالعه فرشچيان در اشعار مولانا و تفسير سخنان اين شاعر بزرگ تاريخ پارسى است.استاد فرشچيان، در اين اثر گرانقدر با چرخش زيباى نقش و رنگ، مفهوم عرفان و سلوك عرفانى را ترسيم كرده است.

نمايشگاه آثار ۱۴ استاد
۵ غرفه مجموعه فرهنگى فرشچيان ميزبان آثار نگارگرى محمدرضا شريف، مهرداد صدرى، سيدمحمد فقيهى، مهدى دليلى، منصور خادم خراسانى، روح الله اسحاق زاده، اصغر جوانى، مجيد صادق زاده، بهرام طاهرى، رضا بدرالسماع و اميرهوشنگ جزى زاده بود. بيشتر اين آثار در زمينه مينياتور و برخى تذهيب است اما غرفه پنجم نمايشگاه به آثار نقش فرش استادانى چون مصطفى هجرتى، جعفرقلى دادخواه، اكبر مهدى ئى و مرتضى فرهاديه اختصاص داشت.زمانى، مسئول يكى از غرفه هاى نمايشگاه با اشاره به اين كه نگارگرى در مقايسه با انواع هنرهاى نقاشى، سبكى است كه خلق آن بسيار زمان بر است، مى گويد: معمولاً آثار استادان نگارگر محدود است وگاه به زحمت از انگشتان يك دست تجاوز مى كند. به همين علت معمولاً نگارگران به تنهايى امكان برگزارى نمايشگاه آثار خود را ندارند اما اين نمايشگاه فرصت خوبى به استادان نگارگرى اصفهان داد تا آثار خود را به صورت جمعى به نمايش بگذارند.

اصفهان - خبرنگار «ايران»: براساس گزارش هاى سازمان محيط زيست اصفهان، سوخت مازوت كارگاه ها و كارخانه هاى توليد آجر و گچ از مهم ترين عوامل آلاينده هوا در شرق و شمال شرقى اصفهان اعلام شده و اين در شرايطى است كه اين كارگاه ها هنوز موفق به دريافت انشعاب گاز از شركت ملى گاز نشده اند.
حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ كارگاه و كارخانه كوچك و بزرگ در مناطق حبيب آباد، سگزى، محمدآباد، مرغ و مهيار و دولت آباد اصفهان، توليد نزديك به ۷۰ درصد آجر كشور را برعهده دارند اما ظاهرا از اين ميان سهمى كه نصيب شهروندان اصفهانى مى شود بيشتر آلودگى ناشى از سوخت اين كارخانه هاست تا آجر. احمدرضا لاريجان زاده، رئيس سازمان حفاظت محيط زيست اصفهان، در اين باره گفت: هم اكنون يك كار مطالعاتى براساس پرسشنامه اى در راستاى شناسايى وضعيت اين صنايع، مصرف سوخت و در نهايت تخمين آلايندگى آنها در حال انجام است كه بعد از اتمام آن مى توان به يك تصوير درست از وضعيت آلايندگى اين صنايع دست يافت. اين گفته وى در حالى است كه هم اكنون به هنگام عبور از جاده سگزى مى توان دود سياه ناشى از سوخت مازوت اين كارخانه ها را به خوبى ديد.
انشعاب گاز يا لوله كشى؟
در حالى كه رئيس سازمان حفاظت محيط زيست معتقد است هزينه بالايى كه شركت گاز استان از توليدكنندگان آجر براى انشعاب گاز درخواست كرده (نزديك به ۴۵ ميليون تومان براى هر انشعاب) باعث شده توليدكنندگان آجر امكان پرداخت آن را نداشته باشند، عباس مريخى پور، رئيس اتحاديه توليدكنندگان آجر، معتقد است كه توليدكنندگان هيچ مشكلى براى تغيير سوخت و دريافت انشعاب ندارند. به گفته او، در صورت نياز، اين اعتبار از سوى توليدكنندگان، همراه با تسهيلاتى كه از سوى سازمان صنايع و معادن تعيين مى شود يا با همكارى سازمان محيط زيست پرداخت مى شود. به گفته مريخى پور هم اكنون رقمى كه به عنوان يارانه از سوى دولت براى تأمين سوخت مازوت (نفت سفيد) كارخانه هاى توليد آجر پرداخت مى شود، رقمى نزديك به ۳۰ ميليون تومان براى هر كارخانه است. اين در شرايطى است كه با تغيير سوخت به گاز، علاوه بر آلايندگى كمتر، صرفه جويى بيشترى هم انجام مى شود.
مريخى پور با بيان اين كه خط لوله گاز تاكنون حتى تا نزديكى كارخانه ها هم نيامده و وقتى لوله اى نيست ديگر چه درخواستى بايد بدهيم، اظهار داشت: اين در حالى است كه شركت گاز استان معتقد است پس از انعقاد قرارداد، چنانچه متقاضى مراحل اشتراك پذيرى، اخذ مجوزهاى لازم و لوله كشى داخلى واحد صنعتى خود را بموقع انجام دهد، در اسرع وقت در خوص عمليات نصب انشعاب و گازرسانى به واحد مربوطه اقدام مى شود. همچنين شركت گاز اعلام كرده در صورت پرداخت هزينه اعلام شده و ارائه مدارك مورد نياز مانند مجوز تأسيس بهره بردارى از سازمان صنايع و معادن، سند مالكيت و .... قرارداد ساخت و نصب ايستگاه گاز و برقرارى انشعاب منعقد مى شود. براساس اعلام شركت گاز استان اصفهان، در سال ۱۳۸۵ نزديك به ۲۵۰ مورد پيمان فروش گاز و نصب انشعاب به واحدهاى صنعتى در سطح استان منعقد شده و به ۶۴۹ واحد صنعتى گازرسانى شده است. اين آمار در حالى است كه به نظر مى رسد كارخانه هاى توليد آجر كه بايستى جزو اولويت هاى گازرسانى شركت گاز باشد، هنوز هيچ سهمى از اين خدمات ندارند. براساس اعلام شركت گاز استان، مهم ترين عواملى كه باعث تاخير يا عدم نصب انشعاب گاز براى متقاضيان مى شود، عبارتند از تأخير در پرداخت هزينه هاى برقرارى انشعاب گاز، تاخير در انجام لوله كشى داخلى واحدهاى صنعتى كه بر عهده متقاضى است و همچنين تأخير زمانى در تبديل دستگاه ها و تجهيزات صنعتى از سوخت مايع به گاز كه باز هم برعهده متقاضى است.
خدايى، مسئول روابط عمومى شركت گاز استان اصفهان، در مورد اعطاى تخفيف باتسهيلات براى پرداخت هزينه هاى دريافت انشعاب گاز گفت: اين وظيفه سازمان صنايع و معادن است. اما با اين حال شركت گاز براى پرداخت اقساطى نيز با صنايع همكارى مى كند. به گفته خدايى، هزينه هايى كه بابت دريافت انشعاب از صنايع گرفته مى شود مصوب شركت ملى گاز ايران و شركت گاز استان امكان كاهش هزينه هاى دريافتى را ندارد.

رشت - خبرنگار«ايران»: جشنواره « خزر زنده بمان» فردا در منطقه ساحلى پارك ملى بوجاق كياشهر واقع در استان گيلان برگزار مى شود.
كامران زلفى نژاد، مديركل حفاظت محيط زيست استان گيلان، گفت: اين جشنواره با همكارى سازمان شيلات ايران، برنامه محيط زيست درياى خزر سازمان ملل متحد، اداره كل محيط زيست استان گيلان، شبكه سبز گيلان و گروه سبزكاران و انجمن كودكان سبزانديش گيلان در ۲۲ مرداد ماه امسال در منطقه ساحلى پارك ملى بوجاق كياشهر برگزار خواهد شد.
وى افزود: در اين برنامه پرده بردارى از بالن ۱۲۰ مترمكعبى فك خزرى به عنوان نماد اصلى درياى كم نظير خزر انجام مى شود. اين بالن كه به ابتكار ستاد برگزارى اين جشنواره طراحى و ساخته شده است به مدت ۳ ماه به صورت نمادين ابتدا در آسمان پارك ملى بوجاق و سپس در جايگاه هاى ديگر استان خودنمايى خواهد كرد.مديركل حفاظت محيط زيست گيلان، ادامه داد: علاوه بر آن راه اندازى ايستگاه آرزوها به صورت نمادين از ديگر ابتكارات در اين جشنواره است كه در اين ايستگاه كودكان و بزرگسالان بهترين آرزوهاى خود را براى فك خزرى و اكوسيستم درياى خزر ارائه خواهند كرد و ۱۰۰ آرزوى برتر اين جشنواره به ۳ زبان فارسى، انگليسى و روسى در قالب كتابى چاپ و به نام آرزوكننده ها در منطقه قفقاز و آسياى ميانه منتشر خواهد شد.
زلفى نژاد گفت: راه اندازى ارابه تعقيب عوامل آلودگى درياى خزر از سوى كودكان و ره گيرى و بررسى عوامل تهديد كننده جمعيت فك درياى خزر، پرواز بادبادك ها، راه اندازى ايستگاه دوچرخه سوارى، برگزارى مسابقات جانبى و سخنرانى دكتر اسدى متخصص و محقق برجسته و بررسى عوامل تقليل جمعيت فك خزرى از ديگر برنامه هاى اجرايى اين جشنواره است.
وى افزود: درياى خزر در دهه هاى اخير به دليل رشد جامعه انسانى و عدم مديريت صحيح كشورهاى حاشيه اين دريا صدمات شديدى را متحمل شده و جمعيت فك خزرى طى يك صد سال اخير به ميزان ۹۰ درصد در اكوسيستم درياى خزر كاهش يافته است. عدم دستيابى سريع فك به ذخاير غذايى و كم شدن چشمگير جمعيت، يكى از مهم ترين منابع غذايى اين پستاندار يعنى كيلكا و از طرفى به دام افتادن در تورهاى صيادى و آلودگى وسيع زيستگاه اين جانور از مهم ترين عوامل تقليل جمعيت آن به شمار مى آيد.گفتنى است، فك خزرى تنها پستاندار درياى خزر است كه سهم مهمى در تعادل اكولوژيك درياى خزر دارد.

بوشهر - خبرنگار«ايران»: براى ساخت ۱۷ هزار واحد مسكونى در استان بوشهر ۱۱۰۰ميليارد ريال اعتبار در قالب تسهيلات بانكى به اين استان اختصاص يافت.
على مقاتلى، رئيس سازمان مسكن و شهرسازى استان بوشهر با اعلام اين مطلب، افزود: تمام اعتبارى كه براى اين منظور بايد به استان بوشهر اختصاص يابد ۲ هزار و ۲۸۰ ميليارد ريال است كه تاكنون يك هزار و ۱۰۰ ميليارد ريال آن به اين استان ابلاغ شده است.
وى افزود: از اعتبارات اختصاصى به ازاى هر واحد مسكونى با زيربناى ۷۵ مترمربع ۱۴۰ ميليون ريال تسهيلات بانكى با سود ۱۲ درصد و دوره بازپرداخت ۱۵ ساله به متقاضيان واجدشرايط پرداخت خواهد شد.
وى اظهار داشت: با توجه به اين كه يكى از علت هاى گرانى خريد مسكن بويژه در استان بوشهر كمبود زمين است، دولت زمين براى ساخت حداقل ۱۶ هزار واحد مسكونى از سرجمع ۱۷ هزار واحد را در اختيار تعاونى ها و افراد واجدشرايط قرار خواهد داد. در همين راستا فرماندارى هاى استان بوشهر موظف شده اند زمين هاى دولتى قابل تغيير كاربرى را شناسايى و براى تصميم گيرى به كارگروه مسكن و شهرسازى اين استان اعلام كنند.
رئيس سازمان مسكن و شهرسازى استان بوشهر، گفت: ساخت و ساز واحدهاى مسكونى در قالب روش حق بهره بردارى از زمين به صورت ۹۹ ساله و شيوه اجاره دارى فراهم خواهد شد.

شيراز ـ خبرنگار «ايران»: هم اينك هيچ روستاى بالاى ۲۰ خانوار در فارس نداريم كه ساكنان آن به دليل نرساندن خدمات روستايى، محل زندگى خود را ترك كرده باشند و اگر مواردى وجود داشته، ناشى از بروز عوامل قهرى ماننده سيل، زلزله يا خشكسالى بوده است.
مهندس حسن فياض پور مسئول دفتر امور مناطق محروم استاندارى فارس گفت: در مواردى هم سياست تجميع روستاها از سوى دولت به دليل سهولت در خدمات رسانى به آنها در مناطقى اعمال شده و به عنوان مثال ۳ روستا در يك مكان جديد جمع شده و تشكيل روستايى واحد را داده اند و جمعيت آنها نيز به محل جديد منتقل است.
فياض پور با تأييد اين مطلب كه محروميت روستاها از مواهب توسعه، مى تواند در مهاجرت افراد از مناطق روستايى سهم عمده اى داشته باشد، مى گويد: تا قبل از سال ۸۰ شاخص هاى محروميت روستايى شامل نداشتن شبكه انتقال آب، برق، راه، خانه بهداشت و مدرسه بود و با تلاش هاى دولت در سال هاى اخير ميزان زيادى از اين نيازها برطرف شده و براى نمونه هم اكنون به تمام روستاهاى بالاى ۲۰ خانوار در فارس برق رسانى شده، تمام آنها داراى دفاتر ارتباط مخابراتى هستند و خانه هاى بهداشت مطابق طرح مصوب در اين مناطق ايجاد شده است.با اين كه شاخص هاى محروميت در روستا از سال ۸۰ به بعد تغيير يافته و مواردى مانند گازرسانى، ارتباط تلفن خانگى، طرح هاى هادى و مراكز درمانى، جزو شاخص هاى فعلى قرار گرفته اند اما، برخى از روستاهاى فارس هنوز از امكانات اوليه مانند آب آشاميدنى، راه مناسب و فضاى آموزشى بى بهره اند.
بنا به اعلام مسئول دفتر امور مناطق محروم استاندارى فارس در ابتداى سال ۸۶ در سطح استان تعداد ۳۱۷ روستا فاقد راه مناسب و ۲۱۵ روستا فاقد آب آشاميدنى بوده اند و ۴۹ روستا نيز فضاى آموزشى نداشته اند و ۵۶۶ روستا هم فاقد پوشش كامل شبكه صدا و سيما بوده اند.
وى در ادامه يادآور مى شود: امسال از محل اعتبارات ويژه توسعه روستايى استان فارس، اجراى ۵۸ طرح راه روستايى، ۶۰ طرح آبرسانى، ۳۱ طرح هادى و بهسازى روستايى و ۲۳ طرح فضاى آموزشى در دستور كار است ولى بيشترين مشكل در زمينه آبرسانى وجود دارد. زيرا به دليل خشكسالى هاى پى درپى سال هاى گذشته منابع تأمين آب استان با مشكل جدى روبه رو شده است.