على وفا

سهام عدالتى كه در چارچوب سياست حمايتى دولت، به مشمولان دهك هاى پائين جامعه واگذار مى شود جزو سهام هاى پرسود به حساب مى آيد چرا كه سهام شركت بزرگ سودده دولتى در اجراى طرح توزيع سهام عدالت در دستور كار قرار گرفته و سود سهام آنها نيز روزانه افزايش مى يابد.
يكى از اقدامات مهم دولت براى كاهش فقر، توزيع سهام عدالت به ويژه در ميان اقشار كم درآمد و دو دهك پائين جمعيتى است كه در وضع اقتصادى و شاخص هاى معيشتى مردم تغييرات اساسى ايجاد مى كند.
اجراى طرح توزيع سهام عدالت علاوه بر اين كه از حجم دولت كم مى كند، ابزار مؤثرى در تعديل و كاهش شكاف هاى درآمدى و اقتصادى و رفاهى ميان قشرهاى مختلف جامعه و كمك به توزيع عادلانه مالكيت و درآمد در كشور است و مى تواند زمينه اى براى دستيابى به عدالت اجتماعى باشد.
تاكنون ۲۴۰۰ ميليارد تومان سهم شامل سهام ۱۴ شركت بزرگ سودده دولتى در اجراى طرح توزيع سهام عدالت، به ۵ ميليون نفر از گروه هاى مشمول مرحله اول واگذار شده است.
هم اكنون خانوارهاى ۵ نفره كه سهام عدالت دريافت كرده اند، در نخستين مرحله از توزيع سود، حدود ۲۵۰ هزار تومان سود دريافت مى كنند.
در اين مرحله به هر يك از اعضاى خانواده هاى واجد شرايط ۵۰۰ هزار تومان و تا سقف دو و نيم ميليون تومان براى ۵ نفر پرداخت مى شود و در مراحل بعد ميزان سهام عدالت هر فرد افزايش مى يابد.
سود سهام عدالت ميان دريافت كنندگان مرحله نخست اين سهام (۵ ميليون نفر از افراد زير پوشش كميته امداد، بهزيستى و ايثارگران بدون شغل) آبان امسال توزيع خواهد شد.
رئيس سازمان خصوصى سازى در اين باره از پايان يافتن كارشناسى مرحله دوم و سوم طرح واگذارى سهام عدالت به روستائيان و كارمندان دولت تا پايان شهريور ماه و واگذارى سهام جديد از مهرماه خبر داده است.
غلامرضا حيدرى كردزنگنه همچنين درباره زمان دقيق توزيع سود سهام عدالت ميان ۵ ميليون نفر از افراد تحت پوشش كميته امداد، بهزيستى و ايثارگران فاقد شغل به خبرنگار ما گفت: با توجه به اين كه مجامع شركت هايى كه سهام آن به واجدان شرايط واگذار شده است در مرداد و شهريور برگزار مى شود، سود دارندگان اين سهام نيز از آبان به آنان پرداخت مى شود.
رئيس سازمان خصوصى سازى ارزش سبد سهام عدالت توزيع شده ميان افراد زير پوشش كميته امداد امام خمينى(ره)، سازمان بهزيستى و ايثارگران بدون شغل را رو به فزونى دانست و افزود: تاكنون ۳۰ درصد به ارزش سهام اين افراد افزوده شده است و سهام ۵۰۰ هزار تومانى آنان هم اكنون دست كم ۶۵۰ هزار تومان ارزش دارد.
در قالب سهام عدالت ۲۱ ميليون نفر از گروه هاى آسيب پذير جامعه وارد بازار بورس خواهند شد، به طورى كه در مرحله نخست توزيع سهام عدالت، ۵ ميليون نفر از افراد زير پوشش كميته امداد، بهزيستى و رزمندگان فاقد شغل سهام خود را دريافت كردند و در مرحله دوم توزيع سهام عدالت نيز، حدود ۶ ميليون نفر از عشاير و روستائيان سهام عدالت خود را تحويل مى گيرند و بيش از نه و نيم ميليون نفر از كارمندان دولت و بازنشستگان لشكرى و كشورى نيز در ماه هاى آينده سهام خود را دريافت خواهند كرد.
براساس قوانين موجود، ۵۰ درصد قيمت اين سهام به صورت رايگان در اختيار افراد مشمول قرار مى گيرد و ۵۰ درصد بقيه نيز از محل سود ساليانه سهام در ۵ سال به دولت بازپرداخت خواهد شد.
طبق طرح اوليه قرار بود ۱۶ درصد سود به عنوان بخشى از بهاى اوليه واگذارى سهام عدالت از صاحبان آن دريافت شود اما هيأت دولت به تازگى تصميم گرفت با هدف گسترش فرهنگ سهامدارى ميان طبقات محروم و افزايش انگيزه نگهدارى سهام اين شركت ها، در نخستين سال توزيع سود سهام عدالت، اين سود را از صاحبان سهام عدالت دريافت نكند و به عنوان سهام جايزه، سود حاصله را به دارندگان سهام عدالت نقداً بپردازد.
مسئولان با اشاره به سودآور بودن سهام شركت هايى كه در قالب سهام عدالت واگذار شده است، توصيه كرده اند سهامداران از هرگونه واگذارى برگه هاى سهام خود به ديگران به شدت خوددارى كنند.
براساس آئين نامه اجرايى اين طرح، قرار است ثروت خانوارهاى ايرانى از طريق گسترش سهم بخش تعاون افزايش يابد. با اين هدف سهام عدالت شامل ۴۹ درصد سهام همه شركت هاى مادر تخصصى و همچنين شركت هاى بيمه دولتى است.
طبق اين طرح «طبقات هدف» از طريق هماهنگى نهادهاى اجتماعى مثل كميته امداد و سازمان بهزيستى و بنياد شهيد و سازمان بازنشستگى انتخاب مى شوند و به هر خانوار مشمول در پائين ترين دهك درآمدى حداكثر تا سقف ۱۰ ميليون تومان سهام واگذار مى شود.
در همين باره قرار است ۳۳۶ شركت تعاونى سهام عدالت و ۳۰ شركت سرمايه گذارى استانى تشكيل شود.
طبق اظهارات رئيس سازمان خصوصى سازى تشكيل اين شركت هاى استانى براى انجام كارهاى مقدماتى خصوصى سازى و تغيير شرح وظايف شركت كارگزارى سهام عدالت است.
طبق آخرين خبرها از ۳۳۶ شركت تعاونى سهام عدالت به منظور واگذارى سهام شركت هاى دولتى سودده كه بايد در ۳۳۶ شهرستان كشور تشكيل شود تاكنون بيش از ۲۰۰ شركت تشكيل شده و از تعداد ۳۰ شركت سرمايه گذارى استانى كه بايد در مركز ۳۰ استان تشكيل شود ۱۲ شركت تشكيل شده است.
* آخرين وضعيت سهام عدالت
سود سبد سهام عدالت تاكنون به بيش از ۱۱ درصد رسيده و به ازاى هر ۵۰۰ هزار تومان سهم، بيش از ۵۰ هزار تومان سود به دست آمده است.
گزارش عملكرد دولت در بخش توزيع سهام عدالت نشان مى دهد دارندگان سهام عدالت علاوه بر پرداخت مبلغ سهام از محل سود آن، بزودى تا ۱۱ درصد نيز سود دريافت مى كنند.
اجراى طرح سهام عدالت، نخستين گام جدى براى اعطاى گسترده سهام دولتى به بدنه جامعه است كه در دولت نهم به ثمر رسيد.
اين گزارش حاكى است در ۱۶ سال قبل از آغاز به كار دولت نهم، در مجموع ۳۵۰۰ ميليارد تومان سهام به مردم واگذار شده بود اما فقط در سال اول دولت نهم اين رقم (از طريق فروش در بورس و سهام عدالت) به ۲۶۵۰ ميليارد تومان رسيد.
على آقا محمدى، عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام در همين باره با اشاره به اين كه دارندگان اين سهام علاوه بر افزايش ارزش سهام يا دارايى، سود سهام هم دريافت مى كنند، گفت: توزيع سهام عدالت فاصله طبقاتى را كاهش مى دهد و ابزار مؤثرى براى ارتقاى سطح درآمدى دهك هاى اول تا پنجم جامعه به شمار مى رود.
براساس طرح سازمان خصوصى سازى پس از اين كه همه ۲۱ ميليون نفر مشمول دريافت سهام عدالت تا دهه فجر امسال، اين سهام را تا ۵۰۰ هزار تومان دريافت كردند، مرحله دوم واگذارى سهام (افزايش سقف سهام) آغاز خواهد شد كه اين افزايش تا مبلغ ۲ ميليون تومان و به صورت تدريجى خواهد بود. اگر قرار باشد به ۲۱ ميليون نفر سهام عدالت اعطا شود، ارزش ريالى آن ۴۲ هزار ميليارد تومان خواهد بود كه از ارزش كنونى بورس بيشتر است.
غلامحسين الهام سخنگوى دولت نيز در اين باره اظهار داشت: سهام شركت هاى دولتى قابل واگذارى تا سقف ۳۰ ميليون تومان به هر كارگر آن شركت واگذار خواهد شد كه ۵ ميليون تومان آن با شيوه قيمت ميانگين و بقيه با رعايت حداكثر ۲۰ برابر حقوق و مزاياى ماهانه به صورت تمام قسط، ۱۰ ساله و بدون سود فروش اقساطى واگذار خواهد شد.
سهامى كه به گروه هاى هدف داده مى شود از سهام سودآورترين شركت ها و كارخانه هاى دولتى است به طورى كه هم اكنون به ارزش سهام ۵۰۰ هزار تومانى آنان ۴۰ هزار تومان افزوده شده است. هم اكنون ۸۵ درصد شركت هاى حاضر در بورس شبه دولتى هستند اما با توزيع كامل سهام عدالت و واگذارى شركت هاى دولتى سودده در قالب اين سهام به مردم و تشكيل شركت هاى خصوصى، حضور بخش هاى غيردولتى در بورس چشمگيرتر مى شود.
* فروش سهام و ضررهاى مشخص
مديرعامل شركت كارگزارى سهام عدالت به خبرنگار ما گفت: افرادى كه سهام عدالت را دريافت كرده اند چنانچه قبل از ۵ سال اقدام به فروش سهام كنند از تخفيف ۵۰ درصدى دولت محروم خواهند شد.
محمد جواد شيخ با اشاره به برگزارى جلسه چندى پيش با رئيس جمهور و وزير امور اقتصادى و دارايى و برخى ديگر از مسئولان ابراز داشت: در اين جلسه چند موضوع مطرح و براساس تصميمات اتخاذ شده معين شد كه شركت هاى مشمول سهام عدالت حداكثر سود شركت هاى سرمايه پذير را توزيع كنند تا كارگزارى سهام عدالت نيز قادر به توزيع سود بيشترى ميان سهامداران باشد.
وى گفت: از طرف ديگر براساس تصميم ديگرى مقرر شده است كه تخفيف در نظر گرفته شده براى سهام عدالت بعد از ۵ سال اعمال شود.
شيخ افزود: افرادى كه قبل از ۵ سال اقدام به فروش سهام واگذار شده كنند از تخفيف ۵۰ درصدى محروم خواهند شد.
مديرعامل شركت كارگزارى سهام عدالت درباره ديگر تصميم جلسه هفته پيش گفت: مقرر شده است درصد سهام شركت هاى مشمول سهام عدالت تا ۴۰ درصد افزايش يابد.
وى با بيان اين كه جلسه ديگرى نيز در اواخر ارديبهشت يا اوايل خرداد ماه برگزار خواهد شد، ابراز داشت: يكى ديگر از مواردى كه مورد بررسى قرار گرفته ولى هنوز نتيجه آن قطعى نشده موضوع به تأخير انداختن زمان پرداخت قسط اول سهام دريافتى در قالب سهام عدالت به دولت است.
شيخ افزود: احتمال دارد قسط اول سهام دريافتى به جاى امسال سال آينده به دولت پرداخت شود. مديرعامل كارگزارى سهام عدالت گفت: رئيس جمهور از روند واگذارى ها راضى است و خواستار تسريع در شناسايى مشمولان مرحله دوم و سوم شده است.
* خبر خوش ديگر
پيش بينى مى شود سود سهام هر يك از ۵ ميليون نفر از مشمولان مرحله اول توزيع سهام عدالت كه هم اكنون بين ۵۰ تا ۵۵ هزار تومان است در ماه هاى آينده به حدود ۷۰ هزار تومان افزايش يابد.

مترجم: محسن خزايى

عربستان سعودى بزرگ ترين توليد كننده نفت اوپك است و حدود ۱۰ درصد كل نفت جهان را توليد مى نمايد. اكثر ذخاير نفت اين كشور تحت كنترل شركت دولتى آرامكو است. آرامكو كه در واقع شركتى سعودى- آمريكايى است براى مدت ۱۸ سال پياپى بزرگ ترين شركت نفت دنيا بوده است. طبق اعلام اين شركت عربستان يك چهارم ذخاير دنيا توسط آرامكو اداره مى شود. ميزان توليد فعلى نفت عربستان كه ۹ ميليون و ۵۰۰ هزار بشكه در روز است با در نظر گرفتن ذخاير اثبات شده فعلى تا حدود ۸۰ سال ديگر مى تواند استمرار داشته باشد.
طبق داده هاى وزارت نفت عربستان كل ذخاير نفت عربستان در پايان سال ۲۰۰۵ ۲۶۴، ميليارد و ۲۰۰ ميليون بشكه است كه در ۸۲ ميدان نفتى كشف شده وجود دارد. ميزان توليد نفت اين كشور از ۳ ميليارد و ۲۵۰ ميليون بشكه در سال ۲۰۰۴ به ۳ميلياردو ۴۰۰ ميليون بشكه در سال ۲۰۰۵ رسيده كه از اين ميزان ۲ ميليارد و ۶۰۰ ميليون بشكه آن صادر شده است.
در سومين سمينار بين المللى اوپك آرامكو اعلام كرد، اين شركت به فناورى هايى در زمينه احياى ميادين نفتى و ديگر پيشرفت ها دست يافته كه قادر هستند ذخاير قابل احياى نفت دنيا را به بيش از ۴‎/۵ تريليون بشكه برساند. اين امر به معناى برآورده شدن تقاضاى نفت در حد فعلى آن به مدت ۱۴۰ سال است.
وزارت نفت عربستان اعلام كرده اين كشور براى پاسخگويى به رشد سريع تقاضاى نفت مجبور است توليد خود را افزايش دهد. بنابراين عربستان طرح توسعه مناطق نفت خيز قطيف و ابوسفاح را تا حدى رسانده كه ميادين نفتى اين مناطق در كل قادر به توليد ۸۰۰ ميليون بشكه نفت خواهند بود. اين طرح عظيم كه پيش از موعد مقرر به پايان رسيد ظرفيت توليد نفت پادشاهى عربستان را از ۱۰‎/۵ ميليون بشكه در روز به ۱۱ ميليون بشكه مى رساند. عربستان براى افزايش تدريجى ظرفيت توليدى خود تا ۱۲ ميليون بشكه در روز، نيازمند بهينه سازى وسيع ميادين قديمى و جديد خود و همچنين ميادين داراى قابليت افزايش توليداست. اين امر نشانگر تمايل عربستان به حفظ توانايى توليد ۱‎/۵ ميليون بشكه نفت اضافى در روز است كه در موارد ضرورى اين اضافه توليد را سريعاً به بازارهاى جهانى عرضه كند.
در نيمه اول سال ۲۰۰۶ آرامكو اعلام كرد كه ۱۰۰ دكل حفارى نفت در عربستان مشغول كار هستند كه انتظار مى رود تا پايان سال به ۱۲۱ عدد برسند. اين ميزان فعاليت گسترده در بخش حفارى، قسمتى از يك پروژه ۵۰ ميليارد دلارى است كه عربستان به منظور افزايش ظرفيت توليد نفت خود در طول ۵ سال آينده آن را انجام مى دهد.
دومين طرح عظيم عربستان براى افزايش ظرفيت توليد خود. حاكى از افزايش ۹۰۰ هزار بشكه اى در توليد روزانه اين كشور است كه هم براى اين كشور و هم جهان بسيار مهم است، اين پروژه كه در فلات قاره عربستان در خليج فارس انجام مى شود علاوه بر توليد روزانه ۹۰۰ هزار بشكه نفت هر روز ۱۲۰ ميليون فوت مكعب گاز ترش مى تواند توليد كند. ميعانات گازى اين طرح از طريق خطوط لوله اى كه در حال ساخت است منتقل مى شود.
در زمينه تجارت بين المللى توليدات نفت عربستان بايد گفت، اقتصادهاى آسيايى مديون رشد سريع توليد نفت در كشورهاى منطقه خليج فارس هستند و براى مدت ها مصرف كننده اصلى نفت خام عربستان خواهند بود. آسيا و خاور دور در سال ،۲۰۰۵ ۵۴ درصد صادرات نفت كشورهاى صادر كننده نفت را به خود اختصاص دادند.
رشد سريع اقتصاد چين، هند و كشورهاى آسه آن منجر به افزايش تقاضاى نفت از توليد كنندگان عمده اين محصول شده است.
* صنعت گاز:
در بحث صنعت گاز عربستان بايد گفت با افزايش اهميت روز به روز گاز به عنوان جايگزين ارزان نفت، صنعت گاز عربستان شاهد جلب توجه شركاى خصوصى و خارجى به خود شده است. در طول دهه گذشته، مصرف گاز جهان هر سال ۱‎/۷ درصد افزايش پيدا كرده و انتظار مى رود در طول ۲۰ سال آينده اين رشد به ۳‎/۲ درصد برسد. گفتنى است كه رشد تقاضاى جهانى براى ميعانات گازى بين سال هاى ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۰ سالانه ۷‎/۵ درصد پيش بينى مى شود. ذخايرگاز عربستان در حال حاضر ۲۴۳ تريليون فوت مكعب برآورد مى شود كه عربستان را در جايگاه چهارم كشورهاى دارنده گاز دنيا قرار مى دهد.
طرح هاى آرامكو براى اكتشاف منابع جديد انرژى توجه زيادى به ميادين گازى موجود و افزودن به اين منابع دارند. در ۱۰ سال آينده، آرامكو قصد دارد ۵۰ تريليون متر مكعب به ذخاير گاز خود بيفزايد. در حالى كه سه دهه قبل عربستان استراتژى گاز خود را مبتنى بر سيستمى ساخت كه گاز را در سطح گسترده مورد استفاده قرار مى داد. هم اكنون توسعه اين سيستم موجب گرديده كه گاز ستون فقرات صنايع و توليد انرژى در عربستان راتشكيل دهد. گاز در اين كشور تأمين كننده ماده اوليه صنعت پتروشيمى است. از زمان آغاز طرح اكتشاف گاز در ۱۹۹۴ در اين كشور آرامكو تاكنون بيش از ۷۲ تريليون فوت مكعب گاز از ميادين اين كشور به ذخاير خود افزوده است.
توسعه طرح هاى گازى عربستان در فلات قاره هم صورت مى گيرد و كشف ذخاير عظيم گاز در خليج فارس بيشترين ميزان كشف گاز در عربستان بوده است.
تقاضاى گاز در عربستان قرار است تا سال ۲۰۳۰ سه برابر شود و از ميزان ۵ ميليون فوت مكعب فعلى به ۱۴‎/۵ ميليون فوت مكعب برسد.
آرامكو قصد دارد در ۵ سال آينده ۳۰۰ حلقه چاه گاز را توسعه دهد و در همين مدت به اكتشاف و ايجاد ۷۰ حلقه چاه گاز جديد بپردازد. براى انجام اين كار شركت مذكور علاوه بر فعاليت در استان شرقى خود و خليج فارس، فعاليت هاى اكتشافى خود را تا شمال عربستان و درياى سرخ گسترش داده تا به هدف خود يعنى افزودن سالانه حداقل ۵ تريليون فوت مكعب گاز به ذخاير خود برسد.
* صنعت پالايش:
توانايى پالايش نفت خام در عربستان از يك ميليون و ۷۹۰ هزار بشكه در روز در سال ۲۰۰۱ به ۲ ميليون و ۳۵ هزار بشكه در روز در سال ۲۰۰۵ رسيده است. ۵ پالايشگاه نفت عربستان در مالكيت آرامكو، ۲ پالايشگاه در مالكيت شركت هاى نفتى بزرگ خارجى و يك پالايشگاه هم در مالكيت شركت نفت آرامكو در خليج فارس است كه محل آن در منطقه بى طرف بين عربستان و كويت واقع شده است. شركت آرامكو در پى فرصت هاى بزرگ براى ساخت پالايشگاه هاى جديد براى صدور فرآورده هاى نفتى است و تلاش مى كند پالايشگاه هاى موجود خود را به طرح هاى جديد پتروشيمى اتصال دهد.
آخرين طرح آرامكو براى افزايش صادرات فرآورده هاى نفتى از عربستان ساخت ۲ پالايشگاه بزرگ با همكارى شركت هاى بزرگ آمريكايى است. هر كدام از اين پالايشگاه ها روزانه ۴۰۰ هزار بشكه نفت خام سنگين را به توليداتى از قبيل بنزين، گازوئيل و نفت سفيد براى عرضه به بازارهاى آسيا، اروپا و آمريكا تبديل مى كند.
لازم به ذكر است استراتژى عربستان در سرمايه گذارى در طرح هاى عظيم ارزش و اعتبار منابع هيدرو كربن اين كشور را افزايش مى دهد و توليدات به دست آمده از طرح هاى جديد پالايش و پتروشيمى موجب قوام بخشيدن به اساس اقتصادى عربستان مى گردد زيرا اين كار موجب تنوع بخشيدن به توليدات صادراتى اين كشور مى شود، اين امر به نوبه خود باعث سرمايه گذارى هاى بيشتر و به تبع آن ايجاد فرصت هاى شغلى بيشتر در عربستان مى گردد.
* صنعت پتروشيمى
عربستان سعودى طرح هاى بلند پروازانه اى را براى افزايش توليدات پتروشيمى خود و تبديل شدن به يكى از عمده ترين رهبران بازار اين محصولات مد نظر دارد. طبق اعلام شركت صنايع پايه عربستان (SABIC )، توليدات پتروشيمى اين كشور از ۴۰ ميليون تن در سال ۲۰۰۵ به ۷۵ ميليون تن در سال ۲۰۱۰ خواهد رسيد. سهم پادشاهى عربستان از صنعت جهانى پتروشيمى در اين دوره از ۷ درصد به ۱۳ درصد خواهد رسيد.
طبق برآورد مؤسسات تحقيقات منطقه، شركت صنايع پايه عربستان (SABIC) كه متولى طرح هاى پترو شيمى در اين كشور است در سال ۲۰۰۵ بيشترين سود را در ميان شركت هاى غير نفتى خاورميانه از آن خود كرده است. اين شركت دومين توليد كننده اتيلن، سومين توليد كننده پلى اتيلن و چهارمين توليد كننده پلى پروپيلن در دنياست. سود خالص اين شركت كه در سال ۲۰۰۵ ، ۱۹ ميليارد و ۲۰۰ ميليون ريال سعودى بوده در سال ۲۰۰۶ به ۲۰ ميليارد و ۳۰۰ ميليون ريال رسيده است. توليد محصولات پتروشيمى در كشور مورد بحث در سال ،۲۰۰۶ ۵ درصد افزايش يافته و شركت صنايع پايه عربستان قصد دارد تا سال ۲۰۲۰ توليدات خود را ۲ برابر كند و به سطح توليد ۱۰۰ ميليون تن محصولات پتروشيمى در سال برسد. بخشى از برنامه توسعه اين شركت شامل صرف ۷۴ ميليارد دلار در طول ۱۴ سال آينده مى گردد.
هم اكنون شركت مذكور سرگرم مذاكره با چينى ها براى ساخت مجتمع پتروشيمى در اين كشور و همچنين ساخت مجتمع جديد توليد پلى پروپيل در انگليس است. اين شركت به الجزاير نيز قول همكارى در زمينه پتروشيمى داده است.
به نظر مى رسد شرايط كنونى براى سرمايه گذارى خصوصى و خارجى در صنعت پتروشيمى عربستان براى بهره گيرى از مزيت مواد خام ارزان تر اين صنايع در عربستان بسيار مناسب باشد، همان طور كه شركت هاى بزرگ نفتى آمريكايى واروپايى سرمايه گذارى در طرح هاى عظيم پتروشيمى در عربستان را در پيش گرفته اند.