] حميده امينى فرد [

در رويكرد جديد به آشنايى هاى قبل از ازدواج، از آن به عنوان يكى از مراحل حساس و تأثيرگذار در زندگى آينده نام برده مى شود كه در سال هاى اخير از ديدگاه هاى مختلف كارشناسى مورد بحث و كنكاش قرار گرفته است.هرچند اين روابط از سوى برخى كارشناسان مسائل خانواده مورد قبول واقع شده، اما كيفيت و چگونگى گذران آن يكى از مسائل مهم و قابل تأمل است، چرا كه اين روابط مى تواند پيامدهاى مثبت و منفى بى شمارى را براى جوانان به همراه داشته باشد.
* عشق تعهد مشروط، ابدى و جاودانه به فردى ناكامل است
دكتر فرشاد بهارى، مشاور خانواده درباره «ازدواج و هنگامه هاى آن در عصر حاضر» مى گويد: «مبناى ازدواج عشق است و تعريف عملى آن تعهد مشروط، ابدى و جاودانه به فردى ناكامل است و از آنجا كه خانواده يك واحد عاطفى و اجتماعى است روابط قبل از خواستگارى نيز بايد بر ۲ ركن عاطفه و اخلاق استوار باشد. در حقيقت ازدواج ركن و مبناى بسيار قوى ترى نسبت به رابطه قبل از خواستگارى دارد. فرد با ازدواج به تعهد عرفى، قانونى و شرعى مكلف مى شود اما به رغم همه تعهدات، حداقل ۲۵ درصد ازدواج ها فرجام خوبى ندارند و به طلاق منجر مى شوند تا حدى كه ۳۸ درصد طلاق ها در ۲ سال اول زندگى رخ مى دهد.»
وى ازدواج هر فرد را منوط به رشد فكرى و عاطفى او مى داند و معتقد است: «فرد بايد براى يك تصميم بزرگ به رشد عقلى و عاطفى لازم رسيده باشد.»
بهارى روابط قبل از خواستگارى تا ازدواج را به ۳ مرحله اصلى و ۴ هنگامه فرعى تقسيم مى كند و مى گويد: «در مرحله نخست يا سرى، پنهان كارى حرف اول را مى زند، متأسفانه والدين آخرين خاكريزى هستند كه از روابط فرزند خود مطلع مى شوند و معمولاً دوست صميمى، اطلاعات بيشترى نسبت به والدين دارد. اين مسأله نشان مى دهد كه خانواده از نظر عاطفى با فرزندان خود فاصله زيادى دارند، البته در برخى موارد يكى از والدين (بيشتر مادر) در جريان كامل رابطه قرار مى گيرد اما پدر را نسبت به موضوع بى اطلاع نگه مى دارد و به صورت پنهانى فرزند خود را مورد حمايت قرار مى دهد.
وى معتقد است مرحله پنهان كارى روابط پيش از خواستگارى بسيار آسيب پذير، آسيب زا و شكننده است.
اين استاد دانشگاه با بيان اين كه در اين دوران به خاطر ترشح هورمون هاى شادى بخش، احساس لذت و سرخوشى به فرد دست مى دهد، مى افزايد: «بيشتر جوان ها تصور مى كنند اين احساس به خاطر رفتار طرف مقابل است بنابراين نسبت به او احساس خوبى پيدا مى كنند تا جايى كه حاضر نيستند او را به هيچ قيمتى از دست بدهند اما اين يك فكر فريبنده است كه اگر تكرار شود موجب ذوب شدن يكى در ديگرى مى شود در حالى كه سلامت يك ازدواج، نيازمند حفظ حريم دو طرف ازدواج براى پشت سر گذاشتن بحران هاست.»
بهارى ادامه مى دهد: «در اين مرحله هرگاه از دختر يا پسرى پرسيده مى شود «چرا مى خواهى با اين شخص ازدواج كنى؟» مى گويد: ««دوستش دارم» و به ندرت افرادى پيدا مى شوند كه اصالت خانوادگى، اخلاق و تحصيلات را ملاك اصلى انتخابشان قرار داده باشند، اگرچه «دوستش دارم» به عنوان نخستين دليل مطرح مى شود اما جوان ها بايد بدانند كه اين، ضعيف ترين دليل ممكن است.»
وى دليل اصلى پنهان كارى دختر يا پسر را در اين دوران، مقدس دانستن نهاد خانواده مى داند و معتقد است: «در بيشتر اين روابط، اعضاى خانواده در بى خبرى مطلق به سر مى برند و اين در حالى است كه جوان ۱۵ تا ۲۵ ساله نمى تواند جدا از خانواده تصميم مهمى مثل ازدواج بگيرد.»
* ازدواج وصلت ۲ خانواده از طريق به اشتراك گذاشتن هر عضو خانواده است
بهارى با بيان اين كه «وقتى خانواده اى از هم پاشيده شود اعضاى آن مثل ذرات در هوا معلق مى شوند » مى گويد: «به هر ميزان كه از هم پاشيدگى خانواده ها در جامعه اى افزايش يابد به همان ميزان نيز از قدرت آن جامعه كاسته مى شود.»
وى تصريح مى كند: «در سيستم خانواده، اعضا بايد قدرت انتخاب داشته باشند تا مسئوليت آن را هم برعهده بگيرند اما داشتن حق انتخاب، حرف آخر را نمى زند چرا كه اگر انتخابى به تأييد نرسد، باطل است.»
بهارى با اشاره به اين كه والدين در ازدواج فرزندان خود از شروع رابطه تا ازدواج نهايى نقش تعيين كننده اى دارند، مى گويد: «ازدواج وصلت ۲ خانواده از طريق به اشتراك گذاشتن هر عضو خانواده است، با اين حال برخى جوانان براى تشكيل خانواده، خانواده را ناديده مى گيرند.»
اين استاد دانشگاه با اشاره به آسيب هايى كه در اين مرحله جوانان را تهديد مى كند، مى گويد: «دختر يا پسر جوان در اين مرحله همه كس را فداى دوست داشتنش مى كند تا جايى كه اعتبار و احترام خود را نزد والدين از دست مى دهد و از همه مهم تر آن كه شرف، شخصيت و عزت نفسش را زير سؤال مى برد و دچار تحقير و سرخوردگى مى شود.»
به گفته وى عشق شرط گشايش رابطه است اما شرط تداوم آن مواظبت از رابطه است زيرا در هر مرحله امكان فروپاشى آن وجود دارد.
بهارى معتقداست شناخت بعدعاطفى و اجتماعى خانواده در تداوم رابطه سالم مؤثر است.
وى نوع تحصيلات، اشتغال و روابط حاكم بر خانواده را بر تناسب دو نفر به منظور ازدواج مؤثر مى داند و مى افزايد: «وضعيت فرهنگى ـ اجتماعى خانواده طرفين ازدواج، در سلامت اين ازدواج تأثيرگذار است.»
اين استاد دانشگاه آگاهى والدين از ارتباط فرزندان را مرحله بعدى ارتباط قبل از ازدواج برمى شمرد و مى گويد: دراين مرحله اگر والدين بتوانند فرزند خود را از تصميمش منصرف كنند، سه واكنش مختلف نشان مى دهند، خانواده ها در افراطى ترين حالت، فرزندان را طرد مى كنند. درحالت ميانى به ظاهر تسليم خواسته آنها مى شوند اما مانند آتش زيرخاكستر هستند و درحالت تفريطى در قبال آنها كاملاً سرد عمل مى كنند و هيچ مسئوليتى نمى پذيرند.»
بهارى توضيح مى دهد: «درحالت تفريطى زوج ها چترحمايتى خانواده را ازدست مى دهند و درمقابل مشكلات بسيار شكننده مى شوند تا جايى كه از انتخاب خود پشيمان شده و تصميم به جدايى مى گيرند.»
* ديوار حيا ميان والدين و فرزندان
وى با بيان اين كه آفت هاى اين قبيل روابط بيش از مزاياى آن است، مى افزايد: «والدين در مواجه شدن با اين مسائل، نبايد رفيق فرزندانشان باشند چرا كه در رفاقت مرز ميان دو نفر از بين مى رود، ما نبايد صميميت ميان دو دوست را با صميميت ميان والدين و فرزندان مقايسه كنيم.»
به گفته او هميشه بايد ميان والدين و فرزندان ديوارى از حيا وجودداشته باشد اما مانع ارتباط آن دو نشود، درحقيقت يك نظم سلسله مراتبى در خانواده لازم است و فرزندان بايد ياد بگيرند تا انتخابشان به تأييد نهايى خانواده نرسيده، اعتبارى ندارد. متأسفانه دختر يا پسر قبل ازاين كه موضوع را با خانواده درميان بگذارند به يكديگر وعده و وعيد پوشالى مى دهند و در صورت مخالفت خانواده ها با اصرار زياد و حتى تهديد به خودكشى و فرار از منزل، والدين را مجبور به پذيرش انتخابشان مى كنند. والدين در چنين مواقعى نبايد دچار احساسات شوند و اگر نسبت به انتخاب غلط فرزندشان يقين دارند به هيچ وجه به وصلت ميان آن دو رضايت ندهند.»
* خانواده ها در برابر فرزندان خود با اقتدار عمل كنند
بهارى ادامه مى دهد: «خانواده ها بايد در برابر فرزندان خود با اقتدار عمل كنند، اقتدار به معناى استبداد نيست، بلكه قدرت همراه با منطق است. فرزندان در چنين خانواده اى، حتى آئين هاى نانوشته را هم قبول دارند و به آن احترام مى گذارند.»
وى تصريح مى كند: «بهترين حالت انتخاب همسر، پيشنهاددادن شخصى از سوى والدين يا خود فرزندان است، به صورتى كه در جامعه ما مرسوم بوده و هست.»
به اعتقاد بهارى ۳ تا ۶ ماه بهترين زمان ممكن براى آشنايى پيش از ازدواج است و البته كيفيت رابطه بسته به اعتقاد خانواده ها متفاوت است، گاهى والدين ارتباطات قبل از ازدواج را درحد دوره چندماهه نامزدى مناسب مى بينند، برخى از خانواده ها اين ارتباط را در قالب صيغه محرميت مى پذيرند و برخى ديگر ارتباط دختر يا پسر را منوط به عقد دائم مى دانند. ارتباط در قالب عقد دائم از يك نظر خوب است چون والدين مطمئن مى شوند اما از سوى ديگر راه برگشت را ازطرف مقابل مى گيرد.»
وى با اشاره به آمادگى هاى لازم براى والدين و فرزندان پيش از ازدواج مى گويد: «والدين در وهله اول بايد بتوانند دختر و پسر را به عنوان عضوى كه تشكيل خانواده داده، بپذيرند و از لحاظ روانى و عاطفى آمادگى جداشدن آنها را از خانواده داشته باشند، از سويى ديگر فرزندان نيز بايد به اين آمادگى رسيده باشند. متأسفانه برخى افراد هيچ وقت متأهل نمى شوند و فقط همسر خود را وارد زندگى مجرديشان مى كنند، تأهل زمانى معنا پيدا مى كند كه با تعهد عملى (وفاى به عهد) ازنظر عاطفى، اخلاقى، عرفى و شرعى همراه باشد.
آمادگى اقتصادى يكى ديگر از پيش شرط هاى مهم قبل از ازدواج است كه بايد حتماً ازسوى والدين موردتوجه قرارگيرد.

]روى كامپانلا‎/ Roy Campanella
ترجمه: لادن خضرى [

از خداوند نيرو خواستم،
ضعيفم آفريد كه تواضع بندگى را بياموزم.
از او سلامتى خواستم،
كه كارهاى بزرگى را انجام دهم.
ناتوانم آفريد ،
كه كارهاى بهترى را انجام دهم.
از او ثروت خواستم كه سعادتمند شوم ،
فقرم بخشيد كه عاقل باشم.
از او قدرت خواستم
كه ستايش ديگران را به دست آورم،
شكستم بخشيد كه بدانم پيوسته نيازمند اويم.
از او همه چيز خواستم كه از زندگى لذت ببرم،
زندگيم بخشيد كه از همه چيز لذت ببرم.
آنچه خواستم به من نداد،
آنچه را كه بدان اميد داشتم به من بخشيد.
و دعاهاى ناگفته ام
مستجاب شدند
و آنها اين بود:
من هستم
در ميان انسان ها
و غرق در نعمت هاى پروردگار