هدى هاشمى
وزير علوم، تحقيقات و فناورى تنها وزيرى است كه در هفته دولت اعلام مى كند بيش از ۶۰ درصد از برنامه هايى كه به هنگام رأى اعتماد مجلس شوراى اسلامى ارائه كرده بود، اجرايى شده است.
محمد مهدى زاهدى مدعى است در دوسال گذشته حوزه آموزش عالى كشور جهش بى نظير و تحولات اساسى داشته است.
حذف كنكور، ارتقاى سطح علمى اساتيد دانشگاه ها، رتبه بندى دانشگاه هاى جهان اسلام، تدوين نقشه علمى كشور و افزايش دوره هاى تحصيلات تكميلى از مهم ترين چالش ها و اقدامهاى دكتر زاهدى در دوسال گذشته بوده است.
* آقاى زاهدى وضعيت علم و فناورى ايرانيان را در جهان اسلام به چه صورت ارزيابى مى كنيد و شما دانشگاه هاى ايران را به لحاظ رتبه بندى در چه سطحى مى بينيد؟
در آذرماه سال،۱۳۸۵ در جلسه وزراى آموزش عالى كشورهاى عضو سازمان كنفرانس اسلامى (OIC) موضوع توسعه و ارتقاى كيفيت آموزش عالى مورد توجه قرار گرفت؛ چرا كه جامعه اسلامى، در عصر زرين خود، مهد علم و تمدن بود و وضعيت كنونى سهم ناچيز دنياى اسلام در توليد علم در جهان، به هيچ وجه برازنده فرهنگ و تاريخ و هويت آن نيست و موقعيت مسلمانان را در جامعه جهانى مبتنى بر دانش، به مخاطره مى افكند. از همان جلسه، جمهورى اسلامى ايران آمادگى خود را براى هرگونه همكارى، از جمله در زمينه رتبه بندى دانشگاه هاى جهان اسلام، رتبه بندى مجلات علمى و تأسيس مركز استنادى علوم كشورهاى اسلامى (ISC) اعلام كرد.
انتشار نتايج رتبه بندى هاى جهانى و نبودن دانشگاه هاى كشور در فهرست ۵۰۰ و يا ۲۰۰ مؤسسه برتر و نيز رقابت هايى كه در سطح ديگر و در مقياس خود كشورهاى اسلامى در جريان است (سازمان كنفرانس اسلامى، ۱۳۸۵)، ايجاب مى كرده است كه نظام كلان آموزش عالى ايران، از كنار اين موضوع با بى اعتنايى رد نشود. البته مطلوبيت و اعتبار و اثربخشى هرگونه فعاليت رتبه بندى موكول به اين است كه قبلاً ساختار ملى مناسبى از نظام تضمين كيفيت و اعتبارسنجى، شامل فرآيندهاى ارزيابى درونى در مؤسسات و نيز ارزيابى بيرونى از سوى همتايان علمى و تخصصى و بر پايه خود ارزيابى استقرار پيدا كند؛ چيزى كه متأسفانه در كشور ما هنوز به طور كامل تحقق نيافته است و جزو اولويت هاى اساسى ترى است كه در جاى خود دنبال مى شود. با وجود اين، فعاليت هاى رتبه بندى نيز واقعيتى است كه نمى توان آن را ناديده گرفت.
به همين دليل، نظام آموزش عالى كشور موضوع رتبه بندى در مقياس كشورهاى اسلامى را نيز جدى گرفت. با جلسه هايى كه در سطح وزارت علوم، تحقيقات و فناورى و با همكارى وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى برگزار شد، زمينه تشكيل نشست خبره هاى فنى در زمستان۱۳۸۵ (۱۹ تا ۲۱ فوريه۲۰۰۷) در تهران فراهم آمد. در سال،۱۳۵۸ مؤسسه پژوهش و برنامه ريزى آموزش عالى در اين راستا و در جهت ايجاد هسته اصلى فعاليت هاى رتبه بندى و تهيه شاخص ها و ساز و كارهاى رتبه بندى و لوازم نرم افزارى آن و جلب مشاركت مؤثر دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالى و پژوهشى كشور فعاليت كرد. اين فعاليت ها مقدمات و زمينه هاى فنى و محتوايى مربوط به برگزارى اجلاس رتبه بندى دانشگاه هاى كشورهاى عضو سازمان كنفرانس اسلامى (OIC) را در فروردين سال۱۳۸۶ (آوريل۲۰۰۷) فراهم آورد.
در زمستان سال،۱۳۸۵ نخستين پيش نويس آيين نامه اى براى رتبه بندى مراكز آموزش عالى تهيه شد كه وظايف شوراى راهبرى آن خط مشى گذارى براى رتبه بندى، تعيين موضوعات، شاخص ها و اوزان آنها، پشتيبانى از فعاليت هاى رتبه بندى و نظارت بر آنها بوده است. در اين پيش نويس، مؤسسه پژوهش و برنامه ريزى آموزش عالى، مجرى تعريف شده است. اين مؤسسه، همچنين در زمستان،۱۳۸۵ پيشنهادى مدون در قالب طرح نامه ارائه داد كه هدف آن پيشبرد فعاليت رتبه بندى، نه به منزله فعاليت جداگانه بلكه با نگاهى سيستمى يا نظام مند و كل گرا و در بسترى از ساختار ملى اعتبار سنجى و تضمين كيفيت آموزش عالى و بر مبناى فرآيند ارزيابى درونى و بيرونى داوطلبانه، با مشاركت خود گروه هاى دانشگاهى و مؤسسات آموزش عالى بود.
* آقاى وزير با توجه به اهميت توليد علم و پژوهش در كشور، اما به گفته برخى كارشناسان آمار پژوهشگران كشور پائين تر از متوسط جهانى است، نظر شما در اين باره چيست؟ و براى افزايش تعداد پژوهشگران و توليد علم و تحقيقات چه اقدام هايى انجام داده ايد؟
بنا بر آخرين بررسى ها، تعداد پژوهشگر در ميليون نفر جمعيت كشور در سال۸۵ حدود ۱۲۰۰ تخمين زده مى شود. در اين آمار، پژوهشگران حوزوى نيز محسوب شده اند. به اين معنى كه در كشور حدود ۸۴۰۰ پژوهشگر وجود دارند. اين آمار از متوسط جهانى كه حدود ۱۴۰۰ پژوهشگر در ميليون نفر است، كمتر است. براى افزايش تعداد پژوهشگران ضرورى است كه تعداد مؤسسات پژوهشى كشور افزايش يابند. مؤسسات پژوهشى در درون دانشگاه ها و نيز پژوهشگاه هاى وابسته به وزارت علوم، دولتى اند و سازمان مديريت به خاطر سياست كوچك سازى دولت از افزايش آنها و ايجاد مؤسسات جديد پژوهشى جلوگيرى مى كند و لذا امكان افزايش در اين بخش وجود ندارد. در بخش مراكز پژوهشى خصوصى نيز به دليل اين كه فضاى اقتصادى و صنعتى كشور براى سودآور بودن پژوهشى آماده نيست بنابراين متقاضى زيادى وجود ندارد.
* پس براى بهبود وضعيت پژوهشگران در كشور چه بايد كرد؟
آنچه وزارت علوم در اين زمينه انجام مى دهد افزايش تحصيلات تكميلى در دانشگاه ها و پژوهشگاه هاست تا دانشجويان كارشناسى ارشد و دكترى كه پژوهشگر محسوب مى شوند افزايش يابند. ديگر اين كه مراكز پژوهشى خصوصى و نيز عمومى غيردولتى را افزايش دهيم و سعى كنيم كه مديران كشور را قانع كنيم كه كوچك شدن دولت به معناى كوچك شدن همه اجزاى دولت و بويژه بخش هاى علمى و فرهنگى نيست.
* آقاى دكتر ليست برترين دانشگاه هاى جهان اعلام شد و متأسفانه دانشگاه هاى ايران جزو برترين ها نبودند. شما براى رقابت دانشگاه هاى ايرانى معتبر چه برنامه اى داريد؟
ذخاير و ظرفيت هاى سرشارى در دانشگاه هاى ما وجود دارد. در ميان دانشگاهيان ما، مغزهاى خلاق و مستعد ابداع و نوآورى، كم نيست. شواهد كيفى فراوانى درباره اين مدعا هست. بنابراين ما اطمينان داريم كه جنب و جوش و تكاپوهاى علم و فناورى در دانشگاه هاى ما هم در سطح جهان اسلام و هم در كل دنيا، از روندهاى رشد نسبتاً خوبى برخوردار است. مشكل ما در سيستم ها و ابزارهاى لازم براى اطلاع يابى (Monitoring) منظم نسبت به اين روندهاست كه البته اخيراً كوشش هايى در اين باره به عمل آورده ايم و اميدواريم بتوانيم در سال آينده جزو شاخص ها باشيم.
سال ها پيش دانشمند فقيد جهان اسلام، پروفسور عبدالسلام گفت كه علم در كشورهاى اسلامى، بايد از وضعيت حاشيه اى دربيايد و به متن تبديل بشود. هم اكنون (و نيز از سال ها پيش) مسئولان نظام علمى در جمهورى اسلامى، در اين باره تلاش كردند. اما متأسفانه در برابر آنها، ديدگاه هايى وجود دارد كه گويا هنوز باور نكرده اند كه علم در دنياى امروز مسئوليت مركزى و محورى رفاه بشريت را بر عهده دارد و در نتيجه سهم علم را در كل سرمايه گذارى هاى ملى، دست كم مى گيرند. نمونه اش سهم پژوهش در GDP است كه هنوز ما با متوسط كشورهاى در حال توسعه، فاصله داريم. دانشگاه هاى ما براى اين كه قابليت خود را ظاهر كنند منتظر دست هايى اند كه از سوى نظام هاى سياست گذارى كلان كشور به سوى آنها دراز بشود. خوشبختانه فعاليت هايى از طريق چشم انداز ۲۰ساله و برنامه چهارم توسعه صورت گرفته است اما هنوز بايد گام هاى بزرگتر و بيشترى برداشته بشود تا براى تقويت قواى عظيم فكرى و خلاقيت و توليد دانش و فناورى، تسهيل گرى هاى لازم صورت بگيرد.
* البته برخى مواقع دانشمندان ايران با تبعيضات علمى بسيارى مواجه مى شوند. به عنوان مثال چاپ نشدن مقالات آنان در مجلات معتبر (ISI) و يا ندادن ويزا به آنان براى شركت در همايش هاى علمى. شما براى رفع اين موارد چه اقدام هايى انجام داده ايد؟
چاپ نشدن برخى مقالات علمى در برخى نشريات بين المللى بيشتر در علوم انسانى و اجتماعى مطرح است و البته آن مقالاتى كه جنبه ارزشى و يا سياسى دارند. راه حل مناسب اين است كه مجلات علمى كشور بين المللى شده و در نمايه هاى بين المللى و همچنين در ISC (نظام و پايگاه نمايه سازى جهان اسلام) نمايه شوند. در اين صورت داورى مقالات بر عهده داوران مجلات كشور است و مشكل حل مى شود، ضمن اين كه اينگونه مقالات با نمايه شدن در پايگاه هاى بين المللى و همچنين در ISC، به دست بسيارى از پژوهشگران جهان هم خواهد رسيد. وزارت علوم علاوه بر ارتقاى كيفى مجلات علمى داخل در راستاى نمايه شدن آنها در سطح بين المللى و همين طور در سطح جهان اسلام، از آنها حمايت مالى مى كند.
در مورد ندادن ويزا براى شركت در همايش هاى علمى به غير از تعداد بسيار محدودى از كشورها، آمار مربوطه چندان قابل توجه نيست. در مورد كنفرانس هاى كشور آمريكا اين موضوع مطرح بوده است كه با فشار دانشمندان در رشته ها و انجمن هاى علمى مختلف، مقدارى تعديل در موضوع انجام شده است.
حركتى كه در انجمن شيمى آمريكا نيز براى لغو عضويت تعدادى از اساتيد ايرانى عضو آن انجام شده بود با فعاليت هايى كه از سوى دانشمندان اين رشته و همچنين دانشمندان ايرانى مقيم آمريكا و انجمن علمى شيمى ايران انجام شد، مشكل حل شد و آن انجمن مجبور به پس گرفتن تصميم قبلى خود شد.
* آقاى دكتر موضوع حذف كنكور مسأله مهمى بود كه در زمان وزارت شما اين طرح در صحن علنى مجلس مطرح و تصويب شد اما به گفته شما تا ۳ سال آينده هيچ داوطلبى بدون صندلى در دانشگاه نخواهد ماند. در اين باره توضيح بفرماييد؟
طرح حذف كنكور مصوبه مجلس شوراى اسلامى اصل رقابت بين داوطلبان را از ميان نخواهد برد بلكه نحوه و شكل اين رقابت را تغيير خواهد داد به اين صورت كه داوطلبان به جاى رقابت در آزمونى تحت عنوان كنكور در يك روز مشخص و در قالب آزمون تستى، در آزمون هاى استاندارد آخر سال دوره متوسطه با هم رقابت خواهند داشت بنابراين رقابت براى دسترسى به رشته هاى خاص و دانشگاه هاى مشخص همچنان پابرجاست. با توجه به افزايش پذيرش دانشجو در دانشگاه ها كه پيش بينى مى شود تا پايان برنامه چهارم توسعه صف پشت كنكور حذف بشود به طور حتم پيامدهاى مثبت بسيارى براى آموزش عالى خواهد داشت. نخست آن كه اين امر سبب مى شود تا رقابت در آموزش عالى از دولتى و غيردولتى به بخش آموزش در دانشگاه پيام نور و جامع علمى كاربردى پيش رود كه نتيجه آن تلاش جهت ارتقاى كيفيت در آموزش عالى است.
ثانياً دوره هاى تحصيلات تكميلى از رشد چشمگير برخوردار خواهد شد چرا كه دانشگاه ها به علت كمبود تقاضا در دوره هاى كاردانى و كارشناسى به دوره هاى تحصيلات تكميلى روى خواهند آورد و با توجه به ايجاد رقابت و گسترش تحصيلات تكميلى سهم كشور از توليد منابع ملى و فناورى را افزايش خواهد داد.
تصميم گيران آموزش عالى با كاسته شدن از فشار تقاضا براى ورود به دانشگاه سرعت و مجال لازم براى تدوين برنامه هاى بلند مدت و پرداختن به مسائل جدى ترى در اين حوزه را خواهند داشت. با فروكش شدن طرح كنكور تقاضا براى ورود به رشته هاى منطقى تر و عمدتاً براساس توانايى ها و علايق فردى صورت خواهد پذيرفت.
* شما براى افزايش كيفيت آموزش در دانشگاه هاى كشور چه برنامه اى خواهيد داشت؟
وزارت علوم در نظر دارد كه در سال تحصيلى آينده يك سيستم ارزيابى قوى در حوزه هاى مختلف علمى در سراسر دانشگاه ها راه اندازى كند و نظارت و ارزيابى بر تمامى دانشگاه ها و گروه هاى آموزشى به طور جدى فعال شود. هم اكنون نظارت صورت مى گيرد اما كافى و جامع نيست. ما مى خواهيم بدانيم كه رشته هاى علمى و سيستم آموزش دانشگاه ها تا چه ميزان از نيازهاى علمى كشور را برطرف مى كند و براى بازار كار بين رشته هاى دانشگاهى و بازار كار فعلى يك رابطه مستقيم و قوى را ايجاد كنيم. رشته هاى ميان رشته را افزايش دهيم. هم اكنون ۱۶۰ رشته ميان رشته اى در حوزه هاى علوم انسانى تعريف شده است و تلاش ما براين است كه ۳۰ تا از رشته هاى ميان رشته اى تعريف شده را به دانشگاه ها تزريق كنيم.
علاوه بر اين سيلابس ها و سرفصل هاى جديدى براى رشته هاى تحصيلى در حال تعريف و تدوين است تا سرفصل هاى جديد بتواند مشكلات و نيازهاى كشور را برطرف كند. البته ارتقاى اعضاى هيأت علمى هم طبق برنامه چهارم توسعه از كارهاى جدى اين وزارتخانه است. هم اكنون براساس دستور و عنايت ويژه رئيس جمهور مجوز جذب ۳ هزار عضو هيأت علمى براى وزارت علوم صادر شده است و اميدواريم تا پايان برنامه چهارم مجوز جذب ۲ هزار و ۵۰۰ عضو ديگر را هم از سازمان مديريت و برنامه ريزى بگيريم، با اين همه مى توانيم در حوزه آموزش اقدام هاى مثبت و قابل توجهى انجام دهيم. افزايش دوره هاى تحصيلات تكميلى از ديگر اقدام هاى جدى ما خواهد بود به گونه اى كه تحول وسيع در سطح علمى كشور خواهيم داشت.
* مشكلات نظام آموزش كشور چيست؟
سيستم آموزش غيرانتفاعى و مجازى در كشور بسيار نوپا هستند و به تبع هيأت علمى استاد رو به بالا در اين مراكز بسيار كم هستند. اين موضوع يكى از دغدغه هاى وزارت علوم است و اميدواريم تا پايان برنامه چهارم توسعه اين مسأله با جذب اعضاى هيأت علمى جديد برطرف شود. مسأله مهم ديگر وجود برخى رشته هايى است كه بازار كار مناسبى براى فارغ التحصيلان وجودندارد البته با تعريف شدن رشته هاى ميان رشته اى مى توان اين مشكل را برطرف كرد اما متأسفانه كمبود رشته هاى ميان رشته اى به نحوه اى كه پاسخگويى نيازهاى كاربردى كشور باشند به ويژه در علوم انسانى بسيارمحسوس است كه در اين باره هم تصميماتى گرفته شده است.
كمبود منابع مالى و امكانات پشتيبانى از ديگر مشكلات اين حوزه است. باوجود اين كه پس از پيروزى انقلاب دولت سرمايه گذارى بسيارى در اين حوزه داشته است اما هنوز كمبودهاى جدى دراين بخش داريم.
* با توجه به مشكلاتى كه در بخش آموزش داريد كميسيون آموزش مجلس هم اكنون موضوع ادغام وزارت علوم و آموزش و پرورش را مطرح كرده است، نظر شما درباره ادغام چيست؟
هرچند كه ايده يكپارچه شدن آموزش در كشور مطلوب است و از جهات مختلف مى تواند مفيد باشد كه براساس يك برنامه ريزى منسجم و هماهنگ از پيش دبستانى تا تحصيلات تكميلى در يك مجموعه سياستگذارى و اجرا شود ولى باتوجه به وضع فعلى اين دو وزارت هرگونه اقدام شتابزده به زيان هر دو دستگاه و بويژه وزارت علوم است.
چنين طرح و ايده اى مى طلبد كه كار مطالعاتى و تحقيقاتى گسترده اى با حضور كارشناسان خبره و بهره گيرى از تجارب ديگر كشورها صورت گيرد و ابعاد مختلف قضيه بررسى شود. براى نمونه مقررات حاكم بر دو مجموعه متفاوت است. دانشگاه ها بر اساس ماده ۴۹ قانون برنامه چهارم توسعه به صورت هيأت امنايى اداره مى شوند و از استقلال نسبى برخوردارند درحالى كه اداره مدارس به گونه ديگرى است. ازطرفى آموزش و پرورش با مشكلات عديده اى مواجه است مثلاً كمبود اعتبار اگر در شرايط فعلى اين ادغام صورت گيرد اين حجم از مشكلات، مسائل اساسى آموزش عالى ازجمله توليد علم را تحت الشعاع قرار مى دهد.
با توجه به تجربه اى كه از طرح هاى مجلس وجوددارد، به نظرمى رسد كه در شرايط فعلى پيگيرى طرح از سوى نمايندگان به نفع نظام آموزشى كشور نباشد. بهتر است اين موضوع مهم به دو وزارتخانه واگذارشود تا در يك برنامه زمان بندى شده و با لحاظ تبعات مسأله و پيش بينى امور مختلف مقدمات لازم فراهم شود و درنهايت با ارزيابى نقاط مثبت و منفى تصميم گيرى نهايى صورت گيرد.
* آقاى وزير نظر شما راجع به جنبش هاى دانشجويى چيست و معيار فعاليت سياسى در دانشگاه ها چه بايد باشد؟
فعاليت سياسى در دانشگاه ها بايد با پيشينه علم و پژوهشى همراه باشد. آنچه قبل از فعاليت و عمل سياسى مهم است، آگاهى و دقت نسبت به بنيادها و نظريه هاى مختلف در سياست و علوم سياسى و نقد و مناظره آنها است. فلسفه و نظريه سياسى است كه فعاليت و عمل سياسى را سامان مى بخشد و طبيعى است فلسفه هاى مادى گرا كه با رويكرد اومانيستى و قدرت محورى به جامعه و روابط اجتماعى و سياسى آن نگاه مى كنند سعادت و رفاه بشر را به همراه نخواهند داشت.
لذا اصل مهم در فعاليت سياسى، آن است كه دانشجويان با مطالعات و پژوهش ها در اين حوزه به اندازه كافى آشنا شوند تا خداى ناكرده بازيچه دست احزاب سياسى و گروه هاى منفعت طلب و سياست بازان كه از آبشخورهاى مختلف اعتقادى و سياسى سيراب مى گردند، نشوند. لذا مقدم بر فعاليت سياسى، آگاهى نسبت به سياست، مسائل سياسى و به نظريه هاى سياسى است.
يك دانشجوى مسلمان در كشورى با الگوى حكومت موفق دينى و تلفيق علم و دين و ديانت و سياست، بايد با آموزه ها و مبانى انديشه سياسى اسلام آشنا باشد تا بتواند با بهره گيرى از آيات سياسى و سيره نظرى و علمى پيامبر اكرم(ص) و ائمه معصومين(ع)، با چالش هايى كه از سوى مكاتب الحادى و دنيوى غربى نسبت به نظام سياسى اسلام مطرح مى شود، به مقابله برخاسته و مبارزه كند.
نكته دوم پرهيز از افراط گرايى سياسى يا سياست زدگى است. رهبر معظم انقلاب همواره تأكيد بر سياسى بودن دانشجو و فعاليت سازنده و مستمر آن در دانشگاه و جامعه كرده اند.
ايشان براى دانشجو اعتبار و اهميت بسزايى قائل بوده و از دانشجو مى خواهند تا در يك فضاى معتدل سياسى و با پرهيز از تنش و تندروى، يا آگاهى نسبت به جريانات سياسى داخل و بيرون دانشگاه، در جريان امور سياسى قرار گيرند به نقد دلسوزانه، مشفقانه و عدالت جويانه بپردازند تا در يك محيط سيال سياسى، دانشگاه جايگاه و اهميت اصلى و مهم خودش كه ساختن انسان و تحول مثبت در اداره جامعه است را پيداكند.
لذا بر روشنفكران و دانشجويان لازم است تا نگذارند دانشگاه عرصه تاخت و تاز احزاب و جناح هاى سياسى قدرت طلب شود، زيرا دانشگاه و دانشجو آرمانگرا و آزادمنش است كه در عمل نيز بايد اين را اثبات نمايد.
دانشجو و دانشگاه سياسى از آن جهت براى سرزمين ايران ضرورتى صدچندان دارد كه اولاً اين سرزمين دائماً در معرض دست اندازى قدرت هاى بزرگ و استكبار قرار داشته است وثانياً چون دانشجو، آينده ساز بلا شك اين مرز و بوم است بايد با تاريخ پرفراز و نشيب و چگونگى سياست خارجى و داخلى جارى در اين كشور آماده باشد. اين آگاهى هرچه دقيق تر و عميق تر باشد آينده كشور بيشتر تضمين خواهدشد.
حضور فعال دانشجويان درعرصه سياست به معناى واقعى ملى و اسلامى آن، باعث شكوفايى و پويايى اذهان جامعه مى گردد زيرا دانشگاه است كه مى تواند منشأ تحولات اساسى در درون جامعه باشد.
فعاليت سياسى توسط دانشجويان در عرصه هاى مختلف و حمايت از نظام و آرمان هاى آن نمونه هاى مختلفى دارد كه نمونه بارز و مصداق عينى آن حمايت از برنامه ها و سياست خارجى دولت جديد بويژه در حمايت از برنامه هاى صلح آميز هسته اى است.
آن فعاليت سياسى سازنده است كه در خدمت علم و تمدن ايرانى - اسلامى باشد. دانشگاه تمدن ساز زمانى پويايى لازم را كسب مى كند كه همه اجزا و اركان آن در خدمت منافع همه جانبه هويتى و معرفتى آموزه هاى ملى و اسلامى باشند و براى تحقق اين مهم دانشگاه بايد محيط آرام، معتدل و دور از افراط و تفريط را داشته باشد.
و آخرين نكته اين كه فعاليت سياسى بايد با توجه به نيازهاى واقعى و دقيق اجتماعى- سياسى و برآمده از متن مردم و گرايشات آنها باشد، تا بتواند زمينه شكوفايى تمدن اسلامى و ايرانى را فراهم آورد. به گواه تاريخ، هرتفكر يا عمل سياسى كه برخلاف خواست و نيازهاى ملت بزرگ ايران عمل كند محكوم به شكست و زوال است.
* رهبر معظم انقلاب در آخرين ديدار با بسيج دانشجويى تأكيد كردند مشكلات بسيج دانشجويى بايد حل شود و وزارت علوم بايد تمام تلاش خود را براى حل مشكلات بسيج دانشجويى انجام دهد، شما تا امروز چه اقدام هايى در اين باره داشتيد؟
فرهنگ و تفكر بسيجى، فرهنگ ناب و اصيل انقلاب اسلامى و برآمده از آموزه هاى معرفتى و مذهبى دين مقدس اسلام است و بدون شك جايگاه و تأثير والاى اين تفكر بر همگان روشن و مبرهن است.
انقلاب اسلامى ايران، حركتى فرهنگى و دينى در عصر ايدئولوژى هاى دين گريز و ماده گراى قدرت محور است و شرط بقاى آن ترويج و گسترش فرهنگ اسلامى و بسيجى است.
گسترش فرهنگ و تفكر بسيج، يعنى گسترش تمام خوبى ها و آرمان ها، ترسيم نقاط اوج و اعتلاى انسانى، عشق و اميد به انسانيت، فرهنگ ايثار و ازخودگذشتگى، شجاعت و خوداتكايى، ظهور فرهنگ بيدارى و رهايى بخش اسلامى، تكيه بر هويت ملى و مذهبى و سرآمدى در عرصه علم و دانش.
فرهنگ و تفكر بسيجى ميراث ماندگار حضرت امام خمينى(ره) است و بر همگان لازم است كه از اين ميراث ماندگار كه تلاش ها و مجاهدت هاى فراوانى در تحقق و ايجاد آن انجام شده است، صيانت كنيم.
وزارت علوم، تحقيقات و فناورى با توجه به اهميت فوق العاده تفكر ارزشمند و اصيل اسلامى كه مبتنى بر خواسته و اراده مردم عزيز و بويژه قشر روشنفكر و دانشگاهى است خود را نيازمند عزم جدى اين تفكر براى پيشرفت هاى فزاينده علمى و توليد فكر و نظر كه منبعث از انديشه ها و آموزه هاى ملى و دينى كشور عزيزمان است، مى داند. امروزه نقش بسيجيان در عرصه هاى فكرى و فرهنگى از قبل نيز مهم تر است زيرا دشمنان كشور با سلاح تهاجم فرهنگى و هويت زدايى به سراغ ما آمده اند و به همين جهت نقش اهل قلم و دانش در اشاعه و فرهنگ ايرانى و اسلامى بسيار ممتاز است.
معاونت فرهنگى با ايده «دانشگاه تمدن ساز» و احياى هويت اصيل ايرانى و اسلامى، ارتقاى مباحث معرفتى و ارزشى و توجه به آموزه هاى دينى را در دستور كار و برنامه خود قرار داده است.
امسال سال تحصيلى جديد از ۲۰ شهريورماه شروع مى شود و همزمانى آن با آغاز ماه مبارك رمضان و بزرگداشت هفته دفاع مقدس فرصت مناسبى است تا بتوان با انتقال افكار و انديشه هاى اسلام و پيام شهداى دفاع مقدس، نسل جديد را با آرمانخواهى، عدالت گسترى، معنويت طلبى و آزادمنشى آنها آشنا كرد. در اين راستا برنامه هايى از سوى دانشگاه ها در هماهنگى با نهادهاى مسئول براى هرچه باشكوه تر برگزار شدن اين مراسم انجام خواهد شد.
گسترش فرهنگ دفاع مقدس در قالب اردوهاى راهيان نور كه با استقبال فراوانى از سوى جامعه دانشجويى و دانشگاهى مواجه شده است از اين برنامه ها است.
* براى گسترش فرهنگ و تفكر بسيج در دانشگاه ها چه اقدام هايى را انجام داده ايد؟
دعوت از اعضاى فعال بسيج دانشجويى و همچنين ديگر تشكل هاى دانشجويى براى شركت در هم انديشى ها، جلسات نقد و مناظره و استفاده از توانمندى ها و استعدادهاى شايان بسيجيان در برگزارى مراسم هاى مختلف در دانشگاه ها از مهم ترين اقدام هاى وزارت علوم بوده است.
نكته مهم آن است كه جامعه اسلامى، جامعه اى فعال، پويا و علم محور است و جنبش نرم افزارى توليد علم، بسترساز ساختمندى اجتماع در ابعاد مختلف فكرى و معرفتى به شمار مى رود، لذا مأموريت هاى پژوهشى و تحقيقاتى براى روشنايى بخشيدن به اذهان دانشگاهيان در به وجود آوردن فضاى اعتدال و آزادانديشى تقويت شده است تا نظريه هاى دينى در فضاى آرام و علمى بتوانند به حركت روبه جلوى خود ادامه دهند. تفكر بسيجى تفكرى است كه قائل به حضور جدى دين در تمامى عرصه هاى زندگى بشرى است و تمام ايسم هاى بشرى و مادى را به چالش مى طلبد و خواستار ايجاد انسان دو ساحتى است كه دين و آموزه هاى الهى را با توسعه و علم نه تنها در تناقض و تعارض نمى بيند بلكه توسعه بى جهت و علم بدون افق و معنا را براى سرنوشت بشريت بسيار خطرناك مى داند و به همين جهت وظيفه خود مى دانم تا با جذب و به كارگيرى دانشجويان ممتاز و نخبه متعهد كه جز به سرافرازى كشورشان فكر نمى كنند و خواستار تحقق اهداف و آرمان هاى متعالى نظام مقدس جمهورى اسلامى ايران هستند، فضا را براى رشد فضايل معنوى و اخلاقى كه البته بسترساز توسعه و ترويج علم محورى نيز خواهد بود فراهم سازيم و اين نيز جز با همكارى، همفكرى، تفكر عدالت طلب و آرمانخواه بسيجى ميسر نمى شود.
* آقاى دكتر به عنوان آخرين سؤال چند درصد از مصوبات استانى رئيس جمهور در بخش آموزش عالى اجرايى شده است؟
به طور كلى مى توان گفت كه ۹۵ درصد از مصوبه هاى سفرهاى استانى در بخش آموزش عالى محقق شده است البته مصوبه هاى استانى بيشتر در ارتباط با طرح هاى عمرانى است كه انجام آنها در طول زمان صورت مى گيرد.
ارزش اين طرح ها تا پايان برنامه چهارم بيش از يك هزار ميليارد تومان است. در حال حاضر ۱۰ درصد اين مبلغ يعنى بيش از يكصد ميليارد تومان از اين طرح ها در سال جارى آغاز شده است. از اين ميزان ۳۰ ميليارد تومان از محل اعتبارات متمركز دولت، ۴۵ ميليارد تومان از اعتبارات استانى و ۳۵ ميليارد تومان از محل تسهيلات بانكى براى ساخت خوابگاه هاى دانشجويى منظور شده است.
