على فرج زاده

نگاهى به وضعيت قرائت و تلاوت در دهه هاى گذشته در جهان اسلام نشان مى دهد كه با ظهور و بروز چهره هايى همچون استاد «مصطفى اسماعيل، عبدالباسط و صديق منشاوى و ...»، مصر در اوج قرائت جهان اسلام قرار گرفته، اما در سال هاى اخير و با رشد علم قرائت در ايران و مهارت ايرانيان در دستيابى به فنون تلاوت و قرائت، اين روند معكوس شده است و امروزه اين جوانان ايرانى هستند كه نم نمك خود را به قله تلاوت جهان اسلام نزديك مى كنند. حسين فردى يكى از اين جوانان است كه موفق شد رتبه نخست بيست و چهارمين دوره مسابقه هاى بين المللى ايران در رشته قرائت را از آن خود كند. وى در سال ۱۳۵۷ در تهران متولد شد، حدود ۲۰ سال است كه به فعاليت قرآنى مى پردازد و متأهل و داراى يك فرزند دختر است. گفت وگوى «ايران» با اين قارى بين المللى را بخوانيد:


* آقاى فردى از چه سالى علاقه مند به قرآن شده و وارد عرصه تلاوت آن شديد؟
از خردسالى به همراه برادرم به جلسات قرآنى مى رفتم و حدود ۷ سال بود كه به واسطه حضور در اين جلسات با قرآن و فضاى قرآنى آشنايى پيدا كردم، در همين سنين به علت اين كه صدايم به استاد عبدالباسط نزديك بود از ايشان تقليد كردم و بعد به همين ترتيب نوار استادان ديگرى را هم گوش مى دادم و در مسابقات مختلف در سنين گوناگون شركت كردم و در بسيارى از مسابقه ها از جمله اوقاف رتبه اول را به دست آوردم.
* از كدام استاد بيشتر بهره مند شديد؟
من افزون بر نوارهايى كه گوش مى كردم از محضر استاد «سعيد يان» بسيار بهره مند شدم و ايشان در اين زمينه خيلى به من كمك كردند.
* بيشتر از نوار هاى كدام استادان استفاده مى كرديد؟
از استادان مصرى مثل «شحات انور، كامل يوسف و استاد حصان» خيلى استفاده كردم كه تركيبى از اين ۳ استاد را هم در تلاوت هايم اجرا مى كردم.
* به كدام استاد مصرى بيشتر علاقه منديد؟
شحات انور و عبدالعزيز حصان را خيلى دوست دارم، البته «احمد شبيب» را هم دوست دارم و نوارهايش را زياد گوش مى دهم.
* از قاريان ايرانى چطور؟
خواندن احمد ابوالقاسمى را خيلى دوست دارم، ايشان در چند سال اخير به ويژه در زمينه صوت و لحن خيلى به من كمك كردند.
* چه رتبه هايى را تاكنون در مسابقه هاى داخلى به دست آورده ايد؟
در سال ۱۳۸۵ كه مسابقه هاى سراسرى اوقاف در قزوين برگزار شد، رتبه پنجم را كسب كردم و بعد از همين مسابقه ها بود كه روزى ۱۲ تا ۱۴ ساعت تمرين مى كردم، نوار گوش مى دادم و مى خواندم تا سال ۸۶ كه در مسابقات سراسرى اهواز اول شدم، يعنى يك سال به صورت مستمر تمرين كردم، همچنين در مسابقات سراسرى صدا و سيما و مسابقات سراسرى قرآن كارمندان كشور نيز اول شدم.
* شما رتبه نخست بيست و چهارمين دوره مسابقات بين المللى قرآن را به دست آورديد، براى كسب اين رتبه، روزانه چقدر تمرين داشتيد؟
من بعد از مسابقه هاى سراسرى قرآن اوقاف كه اوايل امسال در اهواز برگزار شد به صورت جدى تر كار را شروع كردم، چون مسابقه هاى حساسى بود و بيش تر از ۵۰ كشور هم حضور داشتند. به هر حال براى حضور در اين مسابقه ها حدود ۴ ماه در اردو بودم و روزانه ۱۰ ساعت مشغول تمرين بودم، چه گوش كردن به تلاوت و يا خواندن و چه رفتن به جلسات قرآنى و استفاده از محضراستادان.
* به جز كسب رتبه نخست رشته قرائت در مسابقه هاى بين المللى تهران، رتبه بين المللى ديگرى هم داريد؟
بله در مسابقه هاى بين المللى هندوستان امسال اول شدم.
* خاطره اى از مسابقه هاى بين المللى هندوستان داريد؟
در جريان مسابقه هاى هندوستان، ما ۲ روز در كشمير در شمال هندوستان بوديم كه براى نخستين بار قارى به آنجا اعزام مى شد بعد از تلاوتمان، جمعيت آنقدر زياد بود كه نمى گذاشتند ما ازمسجد خارج شويم. خلاصه به هزار زحمت سوار ماشين شديم. مردم آنجا خيلى علاقه مند بودند، دقيقاً مانند سال ۵۷ كه قراء مصرى به ايران آمدند و با آن شور و هيجان مورد استقبال مردم كشورمان قرار گرفتند.
* از مسابقه هاى داخل كشور چطور؟
همين چند روز قبل، بعد از مسابقه هاى بين المللى در مشهد، خدمت رهبر معظم انقلاب رسيدم و در محضر ايشان تلاوت كردم. رهبر معظم انقلاب هم از من تعريف كردند و گفتند: صداى خيلى خوبى دارى. به هر حال اين ديدار يكى از بهترين خاطرات زندگى من است.
* زندگى فردى و اجتماعى شما تا چه حد تحت تأثير قرآن بوده و چه بهره هايى از كلام الهى گرفته ايد؟
من در تلاوت هايى كه در داخل و در خارج از كشور دارم همين كه مى بينم تلاوتم، مورد استقبال مردم واقع شده و مردم از تلاوت كلام الهى به وسيله بنده لذت برده اند و دعاهايى كه براى من مى كنند، فكر مى كنم بهترين تأثير را براى دنيا و آخرتم دارد. همين كه با تلاوت قرآن در ميان مردم تأثير گذار هستم، بيش ترين لذت را مى برم، البته تلاوت قرآن كريم براى من همانند سپرى بوده كه بتوانم خودم را سالم نگه دارم، آن هم در جامعه كنونى. [معتقدم] يك جوان با قرآن مى تواند خودش را بيمه كند و با مأنوس شدن با آن به رشد معنوى دست پيدا كند.
* اكنون مراكز و محافل قرآنى زيادى در كشور داريم كه به فعاليت قرآنى مى پردازند. اما همچنان در اين عرصه مشكلات زيادى وجود دارد و اوضاع به سطح مطلوبى نرسيده است علت آن را در چه مى دانيد؟
سيستم قرآنى كشور ما سيستم منسجمى نيست. به نظر من رئيس جمهورى در ايران بايد يك نماينده قرآنى داشته باشد كه همه برنامه هاى قرآنى اعم از مسابقه ها، محافل، كلاس ها و ... را نظارت كند و زير پوشش قرار دهد. سيستم قرآنى ما تا به حال هيأتى بوده و نظام مند و سازمانى نبوده است. اگر منطقى و سازماندهى شود حرف هاى زيادى در اين عرصه مى توانيم براى گفتن داشته باشيم.
* آيا كمبود بودجه در اين موضوع دخيل نيست؟
در كشور ما قرائت قرآن كريم به آن شكل كه بايد، جا نيفتاده و خيلى به آن بها نمى دهند، الآن ورزشكارها را ببنيد، وقتى مقام كسب مى كنند از تسهيلات خاص و مهمى برخوردار مى شوند ولى قاريان وقتى در مسابقه هاى بين المللى اول مى شوند و براى كشور افتخار مى آفرينند، هيچ تشكرى از آنها نمى شود و حتى كسى در فرودگاه به استقبال آنها هم نمى آيد. ريشه ضعف هم به نظرم از همين جاست. وقتى يك قارى مصرى به كشور دعوت مى شود، شبى ۵۰۰ دلار تا ۱۰۰۰ دلار به او مى دهند ولى يك قارى ايرانى كه بهتر از مصرى ها هم مى خواند، با منت يك مبلغ ناچيزى به او مى دهند.
* روش هاى آموزشى چطور؟ آيا روش هاى آموزشى قرآن در كشور درست است؟
اصلاً درست نيست، چون روش ها هيأتى است و نه علمى. قرائت قرآن بايد از روش هيأتى خارج و به صورت كلاسيك و علمى درآيد، مثل كلاس هاى زبان و كامپيوتر و ... كه مدرك مى دهند. الآن متأسفانه قراء و حفاظ ما چنين كلاس هايى را ندارند.
* در سال هاى اخير توجه بيشترى به صوت و لحن در مسابقه ها مى شود تا تجويد، آيا اين تغيير روند به نفع قرائت كشور است؟
آن طور كه شما مى فرماييد نيست. اين نسبت ۵۰ ، ۵۰ است، البته برخى از استادان ما تجويد را خيلى مدنظر قرار مى دهند كه درست نيست؛ داوران ما بايد داورانى باشند كه خودشان هم خواننده (قارى) بوده تا شرايط يك قارى را درك كنند، چون گاهى يك سرى غلط هايى را مى گيرند كه دست قارى را براى تلاوت مى بندند.
* يكى از اهدافى كه در تلاوت و قرائت قرآن وجود دارد، وارد كردن قرآن به متن زندگى مردم و جامعه است ما در رسيدن به اين هدف چقدر موفق بوديم و اگر نبوديم چه موانعى در اين راه وجود داشته است؟
من از استادان و مسئولان قرآنى كشور خواهش مى كنم كه به جوانان قارى و كسانى كه مى خواهند وارد عرصه هاى قرآنى شوند، بيشتر بها بدهند. اين بى توجهى گاهى سبب شده كه بچه هاى قرآنى بيش از حد درگير مشكلات معيشتى بشوند و قيد قهرمانى قرآنى را بزنند و انگيزه شان از بين برود. به هر حال اگر توجه بيشترى به قاريان و حافظان برجسته شود، علاقه مندى و توجه مردم، جوانان و نوجوانان هم به اين سمت بيشتر مى شود و با فراگير شدن قرائت قرآن به صورت طبيعى، مفاهيم آن نيز تا حدى وارد عرصه زندگى مردم مى شود. به هر حال واقعيت اين است كه ما در اين زمينه خيلى موفق نبوده ايم.
* به عنوان سؤال پايانى، با توجه به اين كه شما فرزند خردسال داريد، فكر مى كنيد چگونه مى توان خردسالان را جذب قرآن كرد و خود شما براى دخترتان چه برنامه اى داريد؟
من چون كه خودم قارى هستم در منزل تلاوت مى كنم و نوار گوش مى دهم، فكر مى كنم به صورت طبيعى روى دخترم هم اثر مى گذارد. براى آينده هم علاقه مندم كه ايشان دنبال حفظ و يا قرائت قرآن برود، اما مجبورش نمى كنم كه چون پدرش قارى است حتماً وارد اين عرصه شود. دستشان را باز مى گذارم كه اگر علاقه مند بود به صورت حرفه اى وارد اين عرصه شود. من معتقدم كه پدر و مادر ها بايد دست فرزندانشان را از خردسالى بگيرند و به جلسات قرآنى ببرند. نقش پدرها و مادرها در اين زمينه خيلى مهم است و نقش اصلى را در علاقه مندى و جذب كودكان به قرآن دارند.