هدى هاشمى

رهبر معظم انقلاب در سال هاى گذشته جلسات مختلفى را با نمايندگان تشكل هاى دانشجويى داشته اند. ايشان بر لزوم وجود تشكل هاى سياسى در دانشگاه ها تأكيد داشتند و توجه دانشجويان را بر لزوم عينيت بخشيدن به گفتمان عدالت، استفاده از ظرفيت هاى دانشگاهيان، توجه بيشتر به معضلات فرهنگى جامعه وپرهيز از سياست بازى ها به منظور جلوگيرى از حاكم شدن فضاى بى انگيزگى سياسى خواستار شدند.
اكنون حجت الاسلام محمد محمديان نماينده ولى فقيه در دانشگاه ها به ما نويد مى دهد كه درسال تحصيلى آينده شاهد حركت هاى پويا و معتدل سياسى دانشجويى خواهيم بود. او دوره ركود فعاليت سياسى دانشجويان را رو به پايان مى داند و معتقد است در ترم جديد شاهد حركت هاى دانشجويى در حوزه سياسى خواهيم بود.


* آقاى محمديان ! چه تعداد روحانى در دانشگاه هاى ما فعاليت مى كنند و عمده فعاليت آنان چيست؟
حضور روحانيت در دانشگاه به چند شكل است، عده اى از آنان استادان معارف اسلامى هستند،از ۵ هزار استاد روحانى حدود ۳ هزار و ۵۰۰ هزار نفر استادان معارف اند و هزار و ۵۰۰نفر ديگر هم با دروس حوزى آشنا هستند. بيش از هزار امام جماعت دانشگاهى داريم كه در مراكز مختلف دانشگاهى اقامه نماز مى كنند. به طور متوسط بيش از ۵ هزار روحانى در لايه هاى مختلف در دانشگاه ها حضور فعال دارند.
البته نهاد، آمارى از مبلغين كه در ايام مذهبى سال مانند ماه مبارك رمضان و محرم در دانشگاه حضور پيدا مى كنند ، ندارد، با اين حال حدود ۵۰۰ نفر هستند كه به طور مستمر در طول سال و آخر هفته در خوابگاه هاى دانشجويى حضور پيدا مى كنند. نكته مهم اين است اين افراد با همان فرهنگ رايج در خوابگاه با دانشجويان زندگى مى كنند و علت اصلى تأثيرگذارى مبلغين در خوابگاه ها هم اين است كه تشريفات ظاهرى از بين مى رود و نوعى انس و الفت بين دانشجويان و روحانيت به وجود مى آيد. بهترين مخاطبان روحانيت كه از فهم بالا و از انگيزه هاى بهتر و برترى برخوردارند، در دانشگا ه ها هستند و تلاش مى كنيم عطش معنوى و پاسخگويى سؤالات دانشجويان را با حضور روحانيون تحصيلكرده در دانشگاه ها برطرف كنيم.
* ابتدا درباره فعاليت هاى اصلى نهاد رهبرى توضيح بفرماييد و بگوييد كه وظيفه اصلى نهاد در دانشگاه ها چيست؟
فعاليت نهاد رهبرى بسيار متنوع و گسترده است. توسعه و تعميق علايق اسلامى دانشجويان، ايجاد و گسترش فضاى معنوى و اسلامى در دانشگاه ها، رشد بينش سياسى دانشجويان، هدايت و حمايت تشكل هاى دانشجويى، پيگيرى ارزش هاى اسلامى و انقلابى در سطوح اجرايى و علمى دانشگاه ها، مقابله با ترويج عقايد و افكار انحرافى و تقويت هويت ملى و خودباورى از مهم ترين اقدامات نهاد رهبرى در دانشگاه ها است. البته انجام مسئوليت خاص روحانيت مانند اقامه نماز جماعت و برپايى مجالس مذهبى و دينى، اهتمام به تعظيم شعائر اسلامى در دانشگاه ، مطالعه وضع فكرى، فرهنگى، اجتماعى و سياسى مجموعه جريانات دانشگاهى ، بررسى تحليل اين جريانات و كمك به جريانات دانشجويى كه نياز به حمايت فكرى و انواع حمايت ها را دارند از جمله اقدامهاى نهاد است.
* آقاى محمديان! فعاليت هاى شما چقدر بر روى دانشجويان تأثيرگذار بوده است؟
موفقيت در كارهاى فرهنگى، موفقيت نسبى است. ما فكر مى كنيم روحانيت در سطوح مختلف توانست با استادان دانشگاه و دانشجويان يك رابطه منطقى و در عين حال عاطفى برقرار كند. ما كاملاً از فضاى فكرى و ذهنى و عاطفى دانشگاه اطلاع داريم و سعى مى كنيم كه نيازهاى دانشجويان و دانشگاهيان را خوب شناسايى كنيم و براى آن برنامه ريزى لازم را داشته باشيم. هم اكنون در بخش علوم و دروس معارف اسلامى، توقعات بالا است و همه انتظار دارند كه تمام مباحث تربيتى و فكرى دانشگاه با چند واحد درسى برطرف شود. اين توقع بجايى نيست. زمانى نسبت به فعاليت هاى نهاد انتقاد مى كردند. البته كاستى هايى داشتيم اما هم اكنون انتقادات به سطح پائين ترى رسيده است و ما توانستيم دانشگاه معارف اسلامى را راه اندازى كنيم و عده اى هم براى تدريس در دانشگاه ها تربيت شده اندو مسير خوبى طى شده است. البته ما هم از وضع موجود راضى نيستيم ولى اميدواريم به قله رفيع دست پيدا كنيم و به نقطه اى برسيم كه دانشجو به ايرانى بودن و مسلمان بودنش افتخار كند و هويت ملى در دانشگاه ها اوج بگيرد. اينها جزو اهداف بلند است و فكر مى كنيم كار بسيارى را بايد انجام دهيم.
* اشاره كرديد كه يكى از اهداف نهاد رهبرى دادن بينش سياسى به دانشجو است.در بحث جنبش هاى دانشجويى دقيقاً چه كارهايى براى بالابردن بينش سياسى در دانشگاه ها انجام مى دهيد؟
دانشگاه محيطى است كه جوانان ما به ويژه دانشجويان بايد به يك بلوغ سياسى برسند. بهترين فرصت براى اين كه مسائل سياسى را با تمام ابعاد درك كنند و خود به درك سياسى برسند، دانشگاه است.ازآن جاكه هنوز قيد وبندهاى زندگى و مسائل مادى خيلى از جوانان دانشجو را وابسته نكرده است و درگير مشكلات روزمره زندگى نشده اند، ما فكر مى كنيم اگر بخواهيم جامعه از جهت سياسى شادابى و پويايى خود را حفظ كند حتماً بايد در دانشگاه ها، دانشجويان به شكل كاملاً شاداب در عرصه سياسى فعاليت كنند حتى قبل از پيروزى انقلاب در دانشگاه ها فعاليت سياسى وجود داشته است و بيشتر فعاليت دانشجويان جهت گيرى سياسى داشته است. اين از نقاط مثبت دانشگاه است و تلاش ما اين است كه دانشگاه از آن وضعيت سياسى خود فاصله نگيرد.
نگاه نهاد اين است كه دانشگاه بايد سياسى باشد و مسائل سياسى به طور همه جانبه و عميق در دانشگاه وجود داشته باشد. جريان هاى مختلف در دانشگاه فعال باشند. نهاد رهبرى هيچ گاه تكصدايى را در دانشگاه نمى پسندد. در دانشگاه بايد صداى مختلف وجود داشته باشد. ديدگاه هاى گوناگون بايد مطرح شود و اصلاً جاى طرح ديدگاه مختلف در دانشگاه هاست. بايد فرصت داد تا جوان ايرانى آزادانه بينديشد و نظر خود را بيان كند. در مقابل نظرات و نقد ديگران را بشنود. دانشگاه مكان نبوغ سياسى است و حتماً بايد مسائل سياسى را در دانشگاه زنده نگه داشت . بايد مراقب بود تا خداى نكرده دانشجويان ما نسبت به مسائل سياسى كشور و نسبت به حاكميت و ارتباطات داخلى و خارجى كشور بى تفاوت نشوند. قطعاً ضرر بى تفاوتى براى كشور گران تمام مى شود و آسيبى كه از اين طريق هم به نظام هم به كشور وارد مى شود بسيار بالا است.
* هم اكنون فعاليت هاى سياسى دانشجويان را چگونه ارزيابى مى كنيد؟
فعاليت سياسى داراى فراز و نشيب است. برخى مواقع بسيار تند و گاهى آهسته حركت كرده است. گاهى حالت ركود و رخوت داشته و گاهى هم پويا بوده است. مسائل سياسى در دانشگاه ها هم فراز و نشيب داشته است. برخى مواقع تند و گاهى كند بوده است. تحليل ما اين است كه اگر جريان هاى خارج از دانشگاه تلاش نكنند از مجموعه دانشگاهى براى خود سربازگيرى كنند و دانشجو را به حال خود بگذارند، دانشجو معتدل حركت مى كند. هرگاه ما در جريانات سياسى تندروى داشته ايم، مواقعى بوده كه جريانات بيرون از دانشگاه تلاش كردند از پتانسيل دانشجو استفاده كنند و او را به تندروى وادار كنند لازمه تندروى ركود و رخوت بوده است. در سال هاى گذشته اين اتفاق افتاد. سال ۷۸ به بعد جرياناتى بيرون از دانشگاه تلاش كردند از دانشجو استفاده بيشترى كنند و دانشجو را به نوعى تندروى حتى براى ساختارشكنى تشويق كردندكه تاحدودى آن حركت هاى تند سبب شد ما احساس كنيم فعاليت سياسى در دانشگاه رو به كندى مى رود.
* چه بايد كرد؟
پيامدهاى تندروى هاى گذشته اين بود كه شاهد كندروى شده ايم و هم اكنون احساس مى كنيم كه اوضاع به حالت اعتدال برگشته است و جريانات دانشجويى فعال شده اند. از ترم آينده خواهيد ديد كه جريانات دانشجويى با ديدگاه مختلف در عرصه دانشگاه فعال تر از سال گذشته خواهند بود. دوره ركود به پايان رسيد و از ترم آينده شاهد حركت معتدل و پوياى دانشجويى از نظر سياسى خواهيد بود. اگر دانشگاه و دانشجويان به حال خود باشد ديگران نخواهند توانست از جريان هاى دانشگاهى سوءاستفاده كنند. ما مشكلى در درون دانشگاه نخواهيم داشت و كارها با اعتدال پيش خواهد رفت. هم شعور سياسى بالا خواهد رفت و هم تأثيرگذارى سياسى.
اگر بتوانيم به نوعى برنامه ريزى كنيم كه دنبال يارگيرى از دانشگاه نباشيم و جريان هاى سياسى دانشجو را صيد خود در حوادث سياسى و اجتماعى قرار ندهند، در دانشگاه شاهد اعتدال خواهيم بود.