نغمه عقيلى

قزاق ها را در استان گلستان همه مى شناسند. مردمانى با چشمانى كشيده، سينه اى فراخ و رويى گشاده. مهاجرانى كه ۸۳ سال پيش از كشورشان يعنى قزاقستان به ايران آمده و سال هاست كه در شهرهاى بندرتركمن، گرگان و گنبد سكنا گزيده اند. مردمانى صلح جو، آرام و دوست داشتنى كه در شهرهاى گلستان در محلاتى كه به قزاق محله شهرت دارد به دور هم گردآمده و زندگى مى كنند.
قزاق محله جاى مشهورى در گرگان است. خيابانى كه هسته مركزى جمعيت قزاق است. خيابانى معمولى مانند ديگر خيابان هاى شهر. تنها تفاوتى كه در اين محله به چشم مى آيد ديدن افرادى شبيه اقوام زردپوست با چشمانى تنگ است كه لباس هاى سنتى، كلاه هاى سه گوش و جليقه هاى كوتاه برتن دارند. در اين خيابان مسن ترها بعضاً زير سايه ديوار خانه ها مى نشينند و با كلاه هاى سه گوش و ريش هاى سفيد باريك نشان مى دهند كه بزرگان قوم قزاق هستند.
بيشتر آنها در كنار مسجد محله يعنى مسجد «ابوحنيفه» كه در سال ۱۳۱۸ خورشيدى بنا شده دور هم گرد مى آيند و حكايت روزگاران گذشته را مرور مى كنند. دهه ۲۰ميلادى را كه پدران و مادرانشان در نابسامانى هاى اقتصادى و آشفتگى هاى اجتماعى، قزاقستان را ترك كردند. زمانى را كه وحشت دستگيرى به دست بلشويك ها در ميان قزا ق ها سايه افكنده و از سويى خشكسالى با پنجه هاى سياه خود بر سرزمين شان چنگ انداخته و آنها را ناگزير از كوچ ساخته بود.
پس از مدتى گروهى از طايفه و گاه تمام افراد رحل سفر بستند. برخى از آنها با مقدارى پول، تكه اى جواهر، چند دام باقيمانده و برخى با دستان خالى به راه افتادند. گروه كثيرى از قزاق هاى پياده به سوى كشورهاى همسايه حركت كردند. اين كوچ جانفرسا و دردناك را همه به پايان نرساندند. عده بسيارى از گرسنگى و بيمارى جان سپردند. آنهايى كه باقيماندند به افغانستان، تركمنستان و ايران رفتند. ريش سفيدان قزاق هنوز خاطره خواهران و برادران كوچك خود را به ياد دارند كه در بين راه و در مرز قزاقستان به خاك سپرده شدند.
پيرمردان امروز از كودكانى مى گويند كه مادرانشان به علت نداشتن شير و غذا آنها را در ميان سنگ ها به جاى گذاشتند تا مرگشان را به چشم نبينند. مرگى در تنهايى و حداقل دور از دسترس درندگان. آنها روزهايى را به ياد مى آورند كه يك خانواده مجبور بود فقط با يك مشت گندم روز را به شب آورد. داس مرگ چنان خرمن زندگى ها را درو مى كرد كه از بعضى طوايف و خانواده ها تنها يك يا ۲نفر باقى ماندند.
قزاقان سكنا گزيده در ايران همه متعلق به اردوى كوچك از منطقه منقشلاق قزاقستان هستند. اينان كه كوچ سختى را پشت سر گذاشته، با جنگ و گريز از دست ارتش سرخ گريخته و از تركمنستان گذشته بودند، بيشتر دامدار بودند كه باتوجه به از دست دادن دام ها، امكان ادامه همان شيوه معيشت براى شان فراهم نبود، اما كسانى كه تجربه كار در راه آهن شوروى يا به طور كلى امور فنى را داشتند از شانس بيشترى براى پيداكردن كار و گذراندن زندگى برخوردار بودند.
عده اى نيز به ساختن ابزارها و وسايلى پرداختند كه فن و فرهنگ استفاده از آن را در زندگى گذشته خود تجربه كرده بودند. ابزارهايى چون شانه قالى يا ارابه چهارچرخ. از اين رو آتش روشن كوره هاى آهنگرى قزاقان صنعتگر نه تنها موجب گرمى اجاق خانه آنها شد، بلكه به امرار معاش و كسب روزى ديگر قزاقان نيز كمك بسيارى كرد چنانكه بسيارى از آنها به ارابه رانى مشغول شدند. اين عده در ادامه كار خود اكنون صاحب وسايل نقليه پيشرفته تر چون مينى بوس وكاميون هستند.
گروه هاى قزاق واردشده به ايران ابتدا در روستاهاى اطراف بندرتركمن، گنبد و گرگان مى زيستند، اما با رشد نسبى وضع اقتصادى، قزاق ها به فكر تشكيل اجتماعات بزرگتر و زندگى در مناطق شهرى افتادند، شايد مهم ترين عامل در اين تصميم گيرى اقليت بودن آنها و احساس هميارى و حضور هموطنان خود بود. در سال هاى دهه ۳۰ اين تصميم تحقق پيدا كرد و قزاق ها از روستاهاى محل سكونت خود به نزديك ترين شهرها كوچيدند و به اين ترتيب در اواخر دهه ۳۰ در بندر تركمن، گرگان و گبندكاووس محلات قزاق نشين پديد آمد.
محلاتى كه قزاقان اهل سنت را در خودجاى داده است امروزه ديگر در وسط شهرها واقع شده و آنها مانند ديگر مردم شهر به كارهاى مختلف از كارگرى گرفته تا طبابت مشغولند. قزاق تبارانى كه با شناسنامه هاى ايرانى خود به كشورى كه پدرانشان به آن پناه آوردند عشق مى ورزند. هر چند از دهه گذشته مهاجرت به قزاقستان شروع شده اما بسيارى ايران را وطن خود مى دانند. «سخى بابق» يكى از قزاقان گلستانى در اين مورد مى گويد: من خود را يك ايرانى مى دانم. متولد گرگان هستم و هر چندكه نژادم قزاق است اما به ايران عشق مى ورزم.
وى مى افزايد: پدران ما از سال ۱۹۲۳ بعد از انقلاب بلشويكى كه منجر به تصرف اموال مردم شد مهاجرت كردند و چون اعتقادات مذهبى داشتند كشورهاى اسلامى را برگزيدند به اين سبب قزاق ها اكنون به غير از ايران در كشورهاى مختلف نظير عربستان، مصر، كويت، اردن، تركمنستان، تركيه و افغانستان پراكنده هستند.
«على بيگى» از اهالى قزاق محله هم مى گويد: پدر من ۱۵ ساله بوده كه به ايران آمده. من ۶ بار به قزاقستان رفته ام و با كاميون بار برده ام و بستگان نزديكم را كه در آنجا زندگى مى كنند ديده ام ولى باز برگشتم. ما ايرانى هستيم و اينجا وطن ماست. درست است پدرانمان قزاق بودند ولى ما اينجا بزرگ شديم. كسانى هم كه مى روند طاقت نمى آورند و برمى گردند. بعضاً جوان ها فشار مى آورند كه برويم ولى باز برمى گردند.
نصيبه شادكام خانمى ۵۷ ساله كه كلاه سنتى و سفيد زنان قزاق را بر سر دارد هم مى گويد: من كشورهاى زيادى را ديده ام به تركيه، تركمنستان و قزاقستان سفر كرده ام اما هيچ كشورى مانند ايران نمى شود. ما در اينجا آزادهستيم، فرزندان ما به دانشگاه مى روند و مشاغل دولتى دارند. هيچ جاى غير از ايران زندگى نخواهم كرد.
اما حاجى محمدشادكام حقوقدان درباره مهاجرت چند سال اخير قزاق ها مى گويد: جمهورى قزاقستان به خاطر تكميل جمعيت خود از سال ۷۰ از بعضى خانواده هاى قزاق مقيم ايران براى زندگى دعوت كرده است كه برخى به اين كشور رفتند ولى چون نتوانستند هماهنگى لازم را به دست آورند به دليل تفاوت هاى فرهنگى كه در قزاقستان با آن مواجه شدند به ايران بازگشتند. به همين سبب از تعداد داوطلبان ايرانى كه همه ساله براى اقامت به كشور قزاقستان دعوت مى شوند كم شده است.
به عقيده شادكام، قزاق هاى ايران يكى از مؤثرترين راه هاى ابلاغ پيام جمهورى اسلامى به مسلمانان قزاقستان هستند كه اتفاقاً تشنه دريافت آن هستند. وى كه وكيل دادگسترى در گرگان است و بارها در سفر هيأت هاى قزاق به استان به عنوان مترجم شركت كرده، مى گويد: حتى حضور ما در مراسم هاى مختلف مورد توجه مقام هاى قزاقستان قرار گرفته كه به همين سبب قزاق هاى ايران فرصت مناسبى براى كشور هستند كه مى توانند به ايران خدمت كنند.
در اين رابطه وجود قزاق تباران ايرانى توانسته روابط نزديك ترى را ميان ۲ استان گلستان و قزاقستان پديد آورد، براى نمونه سفرهاى چندباره هيأتى از مسئولان قزاقستان به اين استان و ديدار مقام هاى استانى از آن كشور كه با عقد قراردادهاى اقتصادى همراه بود سبب شد قزاقستان شريك تجارى استان گلستان به حساب آيد. به جز آن مقام هاى قزاق پارسال قول برپايى كنسولگرى در يكى از شهرهاى قزاق نشين گلستان را داده اند و همچنين ۲ شهر آقتائو قزاقستان و گرگان خواهر خوانده شدند كه همگى نشان از علاقه قزاقان نسبت به افزايش همكارى ها دارد.
با اين حال جمعيت قزاق ايران با وجود حفظ سنت هاى قومى و نزديكى فرهنگى با كشور قزاقستان هنوز نتوانسته ظرفيت هاى خود را به كارگيرد و نمايشى از توانمندى هايش را نشان دهد.
اين در حالى است كه جمعيت هاى مهاجر در كشورهاى مختلف در محلات مخصوص به خود فعاليت زيادى انجام مى دهند. محله چينى ها، ايتاليايى ها و عرب ها نمونه هايى است كه در شهرهاى بزرگ دنيا شهرت زيادى دارد.
در اين محلات رستوران ها، فروشگاه هاى صنايع دستى، هتل ها، خانه هاى فرهنگى و اماكنى كه سنت هاى اقوام مهاجر را به نمايش مى گذارند فعال است. اين محلات علاوه بر شهرتى كه به هم مى زنند گردشگرانى كه وارد شهرها مى شوند را به سمت خود جلب مى كند. اما در قزاق محله هاى گلستان مشاركت چندانى از سوى مردم محله ديده نمى شود.
شادكام نيز با اميد به تحرك اجتماعى بيشتر قزاقان از تقاضاى ثبت انجمن فرهنگى خبر مى دهد و اميدوار است كه موافقت با آن تسريع شود. وى مى گويد: امكانات خاصى براى جذب توريست در ميان قزاق هاى ايران وجود ندارد. غذاهاى قزاق، صنايع دستى، خصوصيات قومى و جشن هاى سنتى از جمله فرصت هايى است كه مى توان در معرض تماشا گذاشته شود اما ساماندهى به اين مسائل نياز به كمك و راهنمايى دارد.
اين وكيل قزاق مى گويد: اكنون ميهمانانى كه از قزاقستان مى آيند در حد روابط فاميلى هستند. براى آمدن گردشگران امكانات خاصى وجود ندارد ولى هر سرمايه گذارى در اين زمينه مى تواند مفيد باشد. اگر انجمن فرهنگى قزاق پابگيرد و نيروها را يكى يكى متمركز كنيم بيشتر از فعاليت هاى فردى مؤثر است و با شكل رسمى كه پيدا مى كند، مى تواند نقطه شروعى براى پاگرفتن فعاليت بيشتر و مشاركت قزاق ها باشد.
«تويجان بابق» يكى از فعالان فرهنگى قزاق استان گلستان هم مى گويد: ما در پى نصب سمبلى از قزاقان مهاجر در استان هستيم كه اميدواريم استاندارى با درخواست ما موافقت كند.
«عبدالرضا چراغعلى» رئيس كميسيون فرهنگى، اجتماعى و زيست شهرى شوراى شهر گرگان در اين مورد مى گويد: قزاق محله گتوى شهرى به حساب مى آيد، به اين معنى كه طايفه اى خاص در مكانى مشخص در شهر جمع شده و از آنجا پراكنده نمى شوند و از آنجايى كه در اين نقاط سنت هاى قومى به جاى مانده از گذشته از سوى مردمان محله بيشتر حفظ مى شود، لازم است اين منطقه كه ظرفيت هاى خوبى دارد، تقويت شود.
وى مى افزايد: قزاق ها قومى غير بومى در گلستان هستند كه به دليل اخلاق خوش و پايين بودن جرم و جنايت در بين آنها بسيار مورد توجه اهالى شهر قرار دارند و جزو اقوام محبوبى در استان هستند كه سنت هايشان كمترين تغيير را داشته است.
وى مى گويد: با توجه به حفظ سنت ها، قزاق محله مكان بسيار در خور توجهى است، به همين سبب در صدد مكانى مناسب براى ايجاد بازارچه اى سنتى در آنجا هستيم كه با ۲ ديدگاه، يكى حفظ سنت هاى قديمى و عرضه آن و ديگرى براى افزايش اشتغال در بين مردم محله بزودى و در صورت پيدا كردن جاى مناسب ايجاد خواهد شد.

زاهدان - خبرنگار «ايران»: شوراى قضايى ويژه شرق كشور با حضور رؤساى دادگسترى استان هاى هرمزگان، خراسان جنوبى، كرمان و سيستان و بلوچستان در زاهدان تشكيل شد.
رئيس شوراى قضايى شرق كشور در آيين آغاز به كار اين شورا گفت: استان هاى شرقى كشور يا داراى مرز مشترك با كشورهاى همجوار يا متأثر از مرز هستند.
حجت الاسلام والمسلمين محمدابراهيم نكونام بيان كرد: اين استان ها به سبب مسائل مرزى داراى مشكلات و فرصت هايى نيز هستند كه بايد مورد توجه قرار گيرد.
رئيس كل دادگسترى سيستان و بلوچستان ادامه داد: افغانستان با توليد سالانه بيش از ۷ هزار تن موادمخدر و نداشتن حكومت ثابت، لانه امنى براى اشرار فرارى از ايران شده است.
وى افزود: ايالت بلوچستان و پاكستان نيز به پناهگاهى براى اشرار متوارى ايرانى تبديل شده كه رايزنى هاى سياسى اخير آثار مثبت خود را نشان داده است. او ابراز اميدوارى كرد كه با توسعه و گسترش اين گونه رايزنى ها از اين پس خاك پاكستان مأمن امنى براى اشرار و مخلان امنيت نيست.
مشاور رئيس قوه قضاييه اظهار داشت: ورود كالاى قاچاق از مرزها بويژه مرز آبى هرمزگان ضربه بزرگى به اقتصاد و توليد داخلى كشور وارد مى كند. او بيان كرد: مسئولان قضايى، اجرايى، سياسى و امنيتى استان هاى شرق كشور مى توانند با درايت، همكارى و هوشيارى، تهديدها را به فرصت تبديل كنند.

ايلام - خبرنگار «ايران»: مرز بين المللى و تجارى مهران در جنوب استان ايلام پس از يك هفته وقفه كه به علت ناامنى ها در داخل كشور عراق، به روى زائران ايرانى بسته شده بود، بار ديگر بر روى زائران ايرانى گشوده شد.
مدير حج و زيارت استان ايلام، گفت: پس از رايزنى هاى صورت گرفته با مقام هاى عراقى در مرز بين المللى مهران، در آيينى ۲ كاروان زائر از استان مازندان به عتبات عاليات اعزام شدند.
حجت الاسلام و المسلمين صحبت الله رحمانى افزود: با از سرگيرى تردد زوار به عتبات عاليات در كشور عراق، روزانه يك هزار و ۲۰۰ زائر ايرانى در قالب ۳۲ كاروان از مرز بين المللى و تجارى مهران تردد خواهند كرد.
فرماندار مهران هم با تأييد از سرگيرى اعزام كاروان هاى ايرانى به عتبات عاليات در كشور عراق گفت: با توجه به انعقاد قرارداد جديد تضمين امنيت و بهداشت زوار ايرانى با مقام هاى عراقى، كاروان هاى ايرانى به عتبات عاليات اعزام شدند.
خالد رحيمى افزود: زائران عراقى نيز همچنان براساس توافق هاى قبلى در مرز بين المللى مهران تردد مى كنند و هيچ گونه مشكلى براى آنها از نظر بهداشت وجود ندارد.
فرماندار مهران اظهار داشت: بنا بر آمارهاى رسمى تاكنون روزانه بيش از ۶ هزار نفر زائر ايرانى و عراقى براى زيارت اماكن متبركه ۲ كشور، از طريق مرز بين المللى مهران بدون هيچ گونه موانعى تردد مى كردند.

گروه شهرستانها - قنات قديمى روستاى ولى آباد قرچك از توابع شهرستان ورامين، در حال ريزش است. اين قنات حفره اى عميق ايجاد كرده كه باعث نشست اراضى مجاور و ترك خوردن و نمناك شدن ديوارهاى منازل، شده است.
ديواره هاى اين قنات قديمى كه در گذشته بيش از ۲۵۰ هكتار از اراضى منطقه قرچك را سيراب مى كرد، بخاطر نفوذ فاضلاب و مجاورت با راه آهن تهران مشهد و لرزش هاى ايجاد شده فرو ريخته و موجب به وجود آمدن حفره اى به عمق ۲۰ متر شده و سطح آب تا ارتفاعى نزديك به سطح زمين بالا آمده است.
بخشدار قرچك در اين باره گفت: با وجود آغاز كار اصلاح و بازسازى قنات ولى آباد از سال ۷۸ تاكنون نتيجه دلخواه گرفته نشده است.
عين الله تاجيك افزود: براى تغيير مسير قنات از منطقه مسكونى تاكنون ۵ مسير در محل ايجاد شده كه در هر ۵ مسير با بن بست مواجه شده ايم.
وى گفت: در زير اين قنات، يك سفره آب زيرزمينى به عمق ۵۰ متر وجود دارد كه همين سفره آب زيرزمينى فراوان، كار بهسازى را مشكل تر كرده است.

بم - خبرنگار«ايران»:۶ مكان مذهبى با طراحى و معمارى اسلامى در شهر بم مورد بهره بردارى قرار گرفت.
مسجد امام حسين عليه السلام، مسجد ميرزا آقاجان، بقعه شريف سيداحمد خراسانى، مزار سيدطاهرالدين و مسجد صاحب الزمان بروات جمعاً با ۱۱ هزار و ۱۶۰ مترمربع مساحت و ۲ هزار و ۹۹۵ ميليون تومان اعتبار مكان هايى هستند كه بهره بردارى از آنها آغاز شده است.
مدير طرح بازسازى مساجد و اماكن متبركه شهرستان بم در اين مورد، گفت: روند بازسازى مساجد طبق برنامه زمان بندى است كه تاكنون عمليات اجرايى ۱۰ باب مسجد و ۲ بقعه با پيشرفت ۹۰ درصد در اين مورد به اتمام رسيده كه در ماه هاى آينده براى استفاده مردم بم افتتاح خواهد شد.
محمدعلى وجدانى افزود: علاوه بر آن ۳۰ باب مسجد و حسينيه اين شهرستان نيز ۲۰ تا ۸۰ درصد پيشرفت فيزيكى دارند كه براساس برنامه زمان بندى تا پايان امسال به بهره بردارى خواهند رسيد. وى اضافه كرد: خلوص فضاها، ارتباط مناسب ميان فضاهاى اصلى مسجد، امكان استفاده خواهران و برادران از فضاى صحن، رعايت تناسب در نماى داخلى صحن، رعايت مسائل اقليمى در طراحى شبستان و بهره بردارى از نور به صورت خاص در شبستان ها كه القاكننده معنويت فضا باشد، از ويژگى هاى اين مساجد است.

بزرگترين مجتمع فرهنگى و هنرى شمال غرب كشور با حضور وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى در شهرستان چالدران به بهره بردارى رسيد.
محمدحسين صفار هرندى در اين مراسم ضمن تأكيد بر لزوم توجه بيشتر به بخش فرهنگ، بويژه مساجد گفت: اعتبارات فرهنگى كشور بسيار كمتر از نيازهاى واقعى آن است. وى مساجد را ريشه هاى فرهنگى مردم ايران دانست و اظهار داشت: مكان هاى فرهنگى بايد محلى براى تقويت باورهاى دينى مردم باشند. وى هزينه هاى تخصيصى به مساجد را بسيار ناچيز خواند و اظهار داشت: اگر هزينه ساخت تنها چند كيلومتر راه به مساجد اختصاص يابد، همه مساجد آباد مى شوند.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى، دولت و مجلس را در ارتباط با حوزه فرهنگ هماهنگ و همراه عنوان كرد و گفت: دولت با حمايت مجلس در توليد موسيقى فاخر، برنامه هاى نمايشى و فيلم هاى ارزشمند اقدامات خوبى انجام داده كه پيش بينى مى شود تحول عظيمى در حوزه فرهنگى كشور ايجاد كند.
صفار هرندى خاطرنشان كرد: امسال در بخش فعاليت هاى قرآنى در راستاى افزايش ظرفيت ها بيش از ۱۰ برابر سال هاى قبل سرمايه گذارى شده است. وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى از افزايش اعتبارات فرهنگى در بودجه ريزى هاى آينده مجلس و دولت خبر داد و اظهار داشت: دولت و مجلس قول داده اند در سال هاى آتى بودجه فرهنگى، متناسب با مأموريت ها و نيازهاى كشور باشد. مدير كل فرهنگ و ارشاد اسلامى آذربايجان غربى در مراسم بهره بردارى از اين مجتمع، گفت: عمليات ساختمانى اين مجتمع در سال ۸۱ آغاز و هم اكنون ۸۰ درصد كارهاى آن در مدت ۲۰ ماه انجام گرفته است.
محسن غفارى آذر، هزينه هاى اجرايى اين طرح را يك ميليارد و ۱۰۰ ميليون ريال اعلام كرد و افزود: اين مجتمع داراى بخش هاى كتابخانه، قرائت خانه، آمفى تئاتر، كلاس هاى آموزشى، ميهمانسرا، گالرى نمايشگاهى و اتاق هاى مخصوص انجمن هاى فرهنگى و هنرى است. وى اظهار اميدوارى كرد: با راه اندازى اين مجتمع در شهرستان چالدران، فعاليت هاى فرهنگى و هنرى جوانان اين شهرستان توسعه يابد. وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى پس از شركت در مراسم گشايش اين مجتمع از تعدادى از طرح هاى فرهنگى در دست اجراى اين شهرستان بازديد و با تعدادى از هنرمندان و مسئولان فرهنگى چالدران به گفت وگو نشست.
اين مجتمع در ۳ هزار و ۳۵۰ مترمربع زيربنا ساخته شده كه به لحاظ وسعت و امكانات فنى و تجهيزات بزرگترين مجتمع در شمال غرب كشور است.
* گشايش نمايشگاه بزرگ كتاب ناشران
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى همچنين در مراسم اختتاميه پنجمين نمايشگاه بزرگ كتاب ناشران ايران با اشاره به انتقادهايى مبنى بر عملكرد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى در عرصه هنر و مطبوعات، افزود: در تمام عرصه ها منافع و امنيت ملى بايد مدنظر قرار گيرد اما برخى انسان هاى بيماردل بدون رعايت اين اصل مهم، همزيستى مسالمت آميز را رعايت نمى كنند و موجب تنش در جامعه مى شوند كه اين امر در استان هايى كه از تنوع قومى برخوردار است، بيشتر مشهود است. وى نقش فرهنگ را در جامعه حياتى و ضرورى دانست و گفت: كارنامه فرهنگى انقلاب اسلامى كارنامه قابل قبولى است اما راضى كننده نيست. صفارهرندى اضافه كرد: در جمهورى اسلامى ايران حق فرهنگ نسبت به گذشته بهتر ادا شده است. وى بر ترويج فرهنگ كتابخوانى تأكيد و تصريح كرد: قبل از پيروزى انقلاب اسلامى حدود يك هزار و ۱۰۰ عنوان كتاب در كشور وجود داشت كه هم اكنون سالانه به ۵۳ هزار عنوان رسيده است.
هرندى، برپايى نمايشگاه هاى استانى را از برنامه هاى مهم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى عنوان و اظهار كرد: در نيمه نخست امسال در ۲۰ استان كشور نمايشگاه هاى كتاب برگزار شده كه تعداد مراجعه كنندگان از اين نمايشگاه ها ۹ ميليون تن و متوسط استقبال مردم در طول هفته ۲۵۰ هزار تن بود. وى به حوزه هنر نيز اشاره و خاطرنشان كرد: عرصه هنر در سال هاى گذشته مهجور مانده بود كه امروز با برنامه ريزى هاى انجام شده شاهد رشد و شكوفايى عرصه هاى هنرى هستيم. هرندى، به مقايسه آمارى سال هاى پيشين در حوزه مخاطبان سينما پرداخت و گفت: ۱۵ سال گذشته سينما ۸۰ ميليون تن مخاطب داشت اما در سال ۸۴ به ۱۳ ميليون تن و در سال ۸۵ به ۱۷ ميليون تن رسيده كه بيانگر بهبود وضع در اين عرصه هستيم. وى در بخش ديگرى از سخنان خود درباره عدم استقبال مردم از سينما و تئاتر، اظهار داشت: تخصص و تجربه از مؤلفه هاى اصلى در عرصه هنر است كه به علت حضور افراد غيرمتخصص در اين عرصه استقبال مردم كاهش يافته بود. نمايشگاه كتاب ناشران سراسر ايران با شركت ۲۶۰ ناشر از استان هاى مختلف كشور و در ۱۵۱ غرفه برپا شد.
در نمايشگاه ناشران كشور ۴۰ هزار عنوان با موضوعات اقتصادى، اجتماعى، سياسى، پزشكى و كتب درسى و دانشگاهى به مدت يك هفته در معرض ديد عموم قرار گرفته است.

سارى - خبرنگار«ايران»: منطقه تاريخى صفوى در فرح آباد سارى براى اجراى طرح هاى تفريحى و توريستى ساماندهى مى شود.
مهندس يزدانى، كارشناس باستان شناسى و سرپرست طرح گمانه زنى كاخ جهان نماى سارى با اعلام اين خبر، گفت: در آينده نزديك با اجراى برنامه هاى پژوهشى باستان شناسى زمان بندى شده و سيستماتيك مى توان به اسناد و مدارك معتبرى دست يافت تا به كمك آن ويژگى هاى هنر معمارى، كاشيكارى و صنعت سفال سازى در عصر صفويه را بهتر بشناسيم.
مهندس يزدانى متذكر شد: در يك تحقيق ۴۰ روزه گمانه زنى از سوى هيأت باستان شناسى سازمان در استان و در پژوهشى ميدانى ۲۴ گمانه آزمايشى در جهات مختلف كاخ منجر به كشف بسيارى از مجهولات مورد نظر كارشناسان طرح شد، نتيجه اين طرح كشف پديده هاى فرهنگى با ارزشى مانند: عناصر معمارى، وجود سفالينه هاى شاخص دوره صفوى، قطعات زيباى كاشى تزيينى با نقوش گياهى و نقاشى زيبا روى گچ را مى توان نام برد، به طورى كه تنوع، كثرت و غناى يافته هاى فرهنگى نشان از اعتلاى فرهنگى قابل توجه شهرى آباد و پيشرفته در دوره صفويه در اين منطقه دارد.
در ادامه، مريم الطافى، كارشناس زبان و گويش سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان در زمينه اسناد تاريخى مجموعه فرح آباد سارى، گفت: اسناد تاريخى اين مجموعه به همت سازمان مركزى و به منظور اطلاع رسانى و تسهيل امر پژوهش براى محققان حوزه مازندران شناسى طبقه بندى و گردآورى شده است.
وى افزود: مجموعه با ارزش مكاتبات سلطنتى، فرمان ها، اسناد و معاهدات سياسى، انواع نوشته هاى ادارى و ديوانى، گزارشات اقتصادى و فرهنگى و اسناد مالى و حقوقى از جمله اسنادى است كه به سبب اصالت وجوديشان و به دليل اين كه هر برگى از آنها به زمان و رويدادى مشخص و واقعى بستگى داشته و رابطه حقيقى ميان اثر و مؤثر در آنها به خوبى حفظ شده است.
الطافى در خاتمه يادآور شد: اسناد تاريخى مجموعه صفويه در فرح آباد سارى گردآورى و مستندسازى شده است و سازمان در استان با هدف شناسايى اسناد مكتوب موجود در سازمان اسناد و كتابخانه ملى و تهيه شناسنامه اى تاريخى از حوادث و سير تحول اين يادگار نياكان ما و ساكنان اصلى منطقه اقدام به اين كار براى علاقه مندان به اين گونه آثار كرده است. مجموعه تاريخى فرح آباد (قصبه طاهان) در ۲۸ كيلومترى شمال شهرستان سارى، در منطقه فرح آباد فعلى و در وسعتى حدود ۳۰ تا ۴۰ هكتار شهرى بسيار آباد در زمان شاه عباس اول بوده است كه در سال هاى ۲۱ - ۱۰۲۰ هجرى قمرى با استفاده از شيوه هاى شهرسازى اصفهان دوره صفوى ساخته شده است.
در نوشته هاى مورخان و جهانگردان كاخ جهان نماى سارى در مجموعه تاريخى فرح آباد بنايى بسيار مجلل و زيبا در ۲ طبقه با كاشى هاى نفيس معرق و نقاشى هاى زيبا تزيين شده بود. هسته مركزى اين شهر پلانى مستطيل شكل داشت و اطراف آن با دكان ها و مغازه ها احاطه شده بود و در جنوب آن مسجدى قديمى با گنبدى عظيم و كاخ زيباى جهان نماى فعلى جلوه گرى مى كرد. شاه عباس صفوى با ساخت پل، قصر، حمام، مسجد و مدرسه آن را گسترش داد و نامش را فرح آباد گذاشت.

گروه شهرستانها - باقيمانده اثر تاريخى و ثبت شده مسجد اليادران در شهر تاريخى اصفهان در روزهاى اخير تخريب شد.
پيش از اين در مراسم عاشوراى سال ۱۳۸۱ برخى به بهانه نوسازى و توسعه اين مسجد، اقدام به تخريب اين اثر تاريخى كرده و تنها بخش هايى از آن را باقى گذاشته بودند.
حسن روانفر معاون ميراث فرهنگى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان اصفهان به ايرنا گفت: سردر و ايوان جنوبى و بقاياى گنبدخانه مسجد تاريخى اليادران با وجود اقدامات بازدارنده ميراث فرهنگى در هفته گذشته با خاك يكسان شد و تلاش چندين ساله ميراث فرهنگى به منظور مرمت اين مسجد تاريخى بى نتيجه ماند.
روانفر افزود: اين تخريب در حالى صورت گرفت كه طبق مصوبه دفتر فنى استاندارى، سازمان ميراث فرهنگى اقدام به تهيه نقشه هاى جامع مرمت وبازسازى و توسعه مسجد با هماهنگى هيأت امنا كرده بود. وى تصريح كرد: همچنين اقدام عمليات محصور كردن مسجد در چندين نوبت از سوى سازمان ميراث فرهنگى با ايجاد درگيرى برخى اهالى محلى كه خواستار تعريض گذرهاى اطراف مسجد به منظور دسترسى خودرو به داخل منازل خود بودند بى ثمر ماند.
معاون ميراث فرهنگى سازمان افزود: بناى مسجد تاريخى اليادران كه در سال ۷۷ در فهرست آثار ملى ايران به ثبت رسيده بود ميراثى ارزشمند از دورانى بود كه تفكر سازندگان آن مبنى بر درك صحيح از ارزش هاى معمارى اسلامى و چگونگى ايجاد فضاى مطلوب براى ارتباط با عالم الهى بود. وى اظهار داشت: مسجد اليادران مسجدى ۲ ايوانى با گنبدخانه، شبستان ستوندار و با تزيينات كاشيكارى معرق و كاربندى هاى استادانه، در كنار نهر اليادران خاطره تاريخى مردمى را زنده نگه مى داشت كه نحوه انجام مراسم آيينى روزهاى عزادارى آنها زبانزد مردم محلات ديگر اصفهان بود. وى خاطر نشان كرد: امروز نه از مسجد تاريخى اثرى برجاى مانده و نه از نهر اليادران كه چند سالى است تبديل به يك كانال حقير سيمانى شده است.

اصفهان ـ خبرنگار «ايران»: با ساخت، اكتشاف و بهره بردارى نزديك به ۲ هزار واحد صنعتى و معدنى در استان اصفهان موافقت شد.
با توجه به اين كه با بهره بردارى اين واحدهاى صنعتى و معدنى در پارسال موافقت شد از بين ۲۰ هزار و ۳۴ استعلام رسيده در اين خصوص با ساخت ۱۰۰۶ مورد و بهره بردارى از ۶۰۴ مورد موافقت شده است.
قاسمى، معاون محيط زيست انسانى حفاظت محيط زيست استان اصفهان مى گويد: در ۹۰ درصد موارد با ساخت و بهره بردارى از واحدهاى صنعتى موافقت شده و موارد مخالفت حدود ۱۰ درصد است. او با اشاره به اين كه ضوابط مربوط به ساخت و بهره بردارى از واحدهاى صنعتى تغييرى نكرده، مى گويد: علت اين كه موارد مخالفت نسبت به گذشته كاهش يافته به همكارى سازمان صنايع و معادن استان و شركت شهرك هاى صنعتى باز مى گردد.قاسمى مى افزايد: اين دو ارگان با استعلام از محيط زيست با ساخت و بهره بردارى از واحدهايى كه از پيش مشخص است كه با ضوابط زيست محيطى مغاير است مخالفت مى كنند و مواردى را كه تشخيص آن به بررسى بيشتر و كارشناسى تر نياز دارد به سازمان محيط زيست ارسال مى كنند به همين علت موارد مخالفت كاهش يافته در شرايطى كه پيش از اين تمامى درخواست ها را براى سازمان ارسال مى كردند.
وى يكى ديگر از دلايل كاهش موارد مخالفت را مراجعه كارشناسان سازمان و شناسايى موارد آلاينده، اخطار و پى گيرى اين موارد مى داند و مى گويد: ساخت تصفيه خانه فاضلاب و نصب فيلتر از جمله اين موارد است.وى مى گويد: براى برنامه چهارم توسعه همه واحدهاى صنعتى بزرگ بايد به سيستم پايش آن لاين مجهز شوند كه در اين صورت وضع آلايندگى اين واحدها ۲۴ ساعته از طريق يك سيستم مركزى كه در محيط زيست ايجاد مى شود به صورت داده هايى براى ما قابل مشاهده، بررسى و اندازه گيرى است.
مريم فرهمند، كارشناس محيط زيست طبيعى مى گويد: ما معمولاً با ۷۰ تا ۸۰ درصد از استعلام هاى صورت گرفته در مورد ساخت و بهره بردارى از معادن موافقت مى كنيم. او مى گويد: مهمترين مسأله ما در ارتباط با مخالفت با اكتشاف و ساخت معادن جلوگيرى از بين رفتن چشم اندازهاى طبيعى و معضل نخاله هاى به جا مانده از معادن است كه موجب از بين رفتن پوشش گياهى مناطق مى شود.